NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG KỸ NĂNG GIAO TIẾP CỦA SINH
VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÀ NẴNG
Ths. Lê Đức Thọ
Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng
(Tạp chí Khoa học Công nghệ, Đại học Phạm Văn Đồng, ISSN 0866-7659. Số
15, tr.54-61. Năm 2018)

TÓM TẮT
Hình thành và nâng cao kỹ năng giao tiếp cho sinh viên là một vấn đề
cần được quan tâm trong các trường dạy nghề hiện nay. Bài viết nghiên cứu
thực trạng kỹ năng giao tiếp của sinh viên Trường Cao đẳng Nghề Đà
Nẵng; từ đó, đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp cho
sinh viên học nghề hiện nay.
Từ khóa: Kỹ năng giao tiếp; sinh viên; Cao đẳng Nghề Đà Nẵng; giáo
dục nghề nghiệp.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

giao tiếp của sinh viên trong các
trường Đại học và Cao đẳng; tuy
nhiên, ở Trường Cao đẳng Nghề Đà
Nẵng thì chưa có công trình nào
nghiên cứu về kỹ năng giao tiếp của
sinh để từ đó đưa ra giải pháp phù
hợp nhằm nâng cao kỹ năng giao
tiếp cho sinh viên nhà trường. Chính
vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng
kỹ năng giao tiếp của sinh viên
Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng; từ
đó, đề xuất những giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả kỹ năng giao tiếp

giao tiếp của sinh viên Trường Cao
đẳng Nghề Đà Nẵng, trên cơ sở đó
đề xuất một số biện pháp nâng cao
mức độ kỹ năng giao tiếp cho sinh
viên nhà trường khi ra trường.

Theo tác giả Châu Thúy Kiều
[2, tr.26], kỹ năng giao tiếp là sự
thực hiện có hiệu quả một hành
động trong đó hoạt động giao tiếp
bằng cách sử dụng các phương tiện
ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để tác
động đến đối tượng, điều khiển bản
thân, tổ chức quá trình giao tiếp
nhằm đạt được mục đích đặt ra.
“Giao tiếp là sự tiếp xúc tâm lý giữa
người với người, thông qua đó, con
người trao đổi với nhau về thông
tin, về cảm xúc, tri giác lẫn nhau,
ảnh hưởng tác động qua lại với
nhau. Hay nói khác đi, giao tiếp xác
lập và vận hành các quan hệ người –
người, hiện thực hóa các quan hệ xã
hội giữa chủ thể này với chủ thể
khác” [5, tr.49-51].

2.2. Giả thuyết khoa học
Kỹ năng giao tiếp của sinh
viên Trường Cao đẳng Nghề Đà
Nẵng còn nhiều hạn chế, thiếu tính

ngại nói trước đám đông, không
dám bày tỏ ý kiến của mình, luôn
nghĩ mình không thể hiểu được.

3. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU

Đối với sinh viên trong các cơ
sở giáo dục nghề nghiệp, thì giao
2


tiếp trong môi trường nhà trường,
nơi các em được đào tạo nghề
nghiệp có ảnh hưởng rất lớn đến
nhân cách nói chung và năng lực
giao tiếp của nghề nghiệp nói riêng.
Sinh viên là đối tượng đang được
đào tạo chuyên môn nghề nghiệp.
Khi nói tới vai trò của giao tiếp đối
với việc hình thành nhân cách của
sinh viên trong các trường giáo dục
nghề nghiệp, “nhân cách sinh viên
không chỉ biểu hiện trong giao tiếp
mà còn trong mức độ nhất định nó
còn chịu ảnh hưởng của giao tiếp”
[4].

hướng tới mục đích bình đẳng, hạnh
phúc. Nhu cầu giao tiếp là nhu cầu

lại, kỹ năng giao tiếp đóng vai trò
điều chỉnh hoạt động của giảng viên
và là phương thức hình thành tiêu
chuẩn đạo đức, hạnh kiểm thẩm mỹ,
giá trị tư tưởng của sinh viên.

Giao tiếp là yếu tố quan trọng
tác động đến sự hình thành và phát
triển nhân cách của con người, là
thành phần quan trọng cấu trúc nên
năng lực của người lao động. Kỹ
năng giao tiếp là một kỹ năng cần
thiết cho sinh viên hiện nay nhưng
một số sinh viên vẫn chưa thật sự
quan tâm đến vấn đề này. Vì vậy, để
đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi của
thực tiễn sau khi ra trường công tác,
mỗi sinh viên học nghề cần được
trang bị về năng lực giao tiếp, giúp
các em khi bước vào nghề sẽ nhanh
chóng thích ứng với công việc, sẵn
sàng giải quyết được những tình
huống trong quá trình làm việc. Do

Ngày nay, giao tiếp là phương
tiện để con người hợp tác với nhau,
3


đó, bên cạnh công tác đào tạo về

giao tiếp của sinh viên Trường Cao
đẳng Nghề Đà Nẵng được thể hiện
như sau:

Trường Cao đẳng Nghề Đà
Nẵng là một trường đào tạo đa
ngành nghề, do đó, nhà trường có kế
hoạch đào tạo phù hợp với từng loại
hình nghề nghiệp và từng đối tượng
sinh viên nhằm nâng cao kỹ năng
giao tiếp nghề nghiệp cho các em.
Sinh viên là lứa tuổi đã bước vào
giai đoạn trưởng thành (người
trưởng thành trẻ tuổi có độ tuổi từ

Bảng 1: Đánh giá mức độ kỹ năng giao tiếp của sinh viên Trường Cao đẳng
Nghề Đà Nẵng
Chung

Nam

Nữ

Mức độ

Số
lượng

%


12

12.7
6

9

8.5

Trung bình

143

71.
5

65

69.1
4

78

73.5
8

Yếu

36


thấy, trong tổng số 200 sinh viên
được khảo sát, xếp theo mức độ thì
không có sinh viên nào xếp loại tốt,
sinh viên xếp loại trung bình chiếm
phần lớn (71.5%), loại khá (10.5%)
và yếu (18%). Điều này cho thấy, kỹ
năng giao tiếp của sinh viên chưa
cao, tương đồng với mức độ nhu
cầu giao tiếp. Sinh viên xếp loại yếu
chiếm tỷ lệ cao, điều đó sẽ ảnh
hưởng không tốt đến việc rèn luyện
kỹ năng cho bản thân.

Xét theo giới tính: cả nam và
nữ sinh viên đều có khả năng giao
tiếp ở mức trung bình (nam 69.14%;
nữ 73.58%), ở các mức độ kỹ năng
giao tiếp có sự chênh lệch ở nam và
nữ, tuy nhiên sự chênh lệch này
không quá lớn. Lý giải về điều đó,
tác giả cho rằng, sinh viên học nghề
đều nhận thức về việc rèn luyện kỹ
năng giao tiếp là cần thiết nhằm
phục vụ cho nghề nghiệp trong
tương lai của bản thân. Như vậy, có
thể thấy, kỹ năng giao tiếp của sinh
viên chỉ đạt mức độ trung bình, điều
này chưa đáp ứng yêu cầu nghề
nghiệp hiện nay. Do đó, nhà trường
cần triển khai nhiều hoạt động nâng


Sinh viên năm
II

Sinh viên năm
III

Số
lượng

%

Số
lượng

%

Số
lượng

%

0

0

0

0



75.3
8

52

77.62

Yếu

13

19.11

9

13.8
5

5

7.46

Tổng
cộng

68

100


bộc lộ, thể hiện kỹ năng giao tiếp
của mình, từ đó, nâng cao và phát
huy kỹ năng giao tiếp tốt hơn.
Xét theo tổng số sinh viên
được tiến hành khảo sát, thì biểu
hiện mức độ ở từng kỹ năng giao
tiếp của sinh viên Trường Cao đẳng
Nghề Đà Nẵng thu được kết quả
như sau:

Bảng 3. Mức độ từng kỹ năng giao tiếp của sinh viên Trường Cao đẳng
Nghề Đà Nẵng
Mức độ
TT

1
2

Kỹ năng tốt

Tốt Khá

Khả năng chủ động, điều
khiển quá trình giao tiếp
Sự nhạy cảm trong giao tiếp
6

Trung
Yếu
bình

8


lượng

3

4

5

6

7

8

9

10

Khả năng tiếp xúc, thiết lập
mối quan hệ
Biết cân bằng nhu cầu cá
nhân và đối tượng trong khi
tiếp xúc
Kỹ năng nghe đối tượng giao
tiếp
Năng lực tự chủ cảm xúc,
hành vi

%

0

18.5

48.5

33

Số
lượng

4

26

102

68

%

2

13

51

34


50

%

2

27.5

45.5

25

Số
lượng

8

103

64

25

%

4

51.5


85

80

31

%

2

42.5

40

15.5

Số
lượng

3

55

103

39

%

1.5

trong hoạt động giao tiếp, bởi vì,
khi tiếp xúc với nhiều đối tượng
mới có thể nắm bắt được trạng
thái tâm lý của họ nên kỹ năng
trên giữ vị trí quan trọng và được
sinh viên lựa chọn nhiều.
Xếp thứ hai, nhóm kỹ năng
diễn đạt dễ hiểu, dễ chịu và năng
lực tự kiềm chế, kiểm tra người
khác, 6% đạt mức tốt, 36.5% đạt
mức độ khá. Theo đánh giá của
sinh viên, thì khả năng ngôn ngữ
của các bạn đã phù hợp với yêu
cầu nghề nghiệp. Bên cạnh đó,
các em nhận thấy, bản thân đã
biết cách giữ bình tĩnh trong
những tình huống xảy ra. Kỹ
năng này cần được chú trọng
trong suốt quá trình học tập. Tuy
vậy, sinh viên vẫn thấy có sự thay
đổi song vẫn chưa thể chủ quan,
việc rèn luyện những kỹ năng này
là liên tục.
Tiếp theo là các nhóm kỹ
năng, kỹ năng linh hoạt, mềm dẻo
trong giao tiếp; năng lực thuyết
phục đối tượng giao tiếp; nhóm
kỹ năng chủ động, điều khiển quá
trình giao tiếp; kỹ năng tự chủ


Thứ nhất, nâng cao nhận thức
của sinh viên trong kỹ năng giao tiếp
ứng xử
Sinh viên phải tự nhận thức vai
8


trò quan trọng của giao tiếp ứng
xử trong đời sống, cũng như trong
học tập. Tự rèn luyện phẩm chất
đạo đức thông qua các chương
trình xã hội thực tế, chấp hành
những nội quy, quy định trong và
ngoài nhà trường.
Không ngừng chủ động tìm
kiếm cơ hội để tự rèn luyện bản
thân, phải tích cực tham gia các
hoạt động ngoại khóa hay tham
gia các chuyến đi thực nghiệm do
trường, lớp tổ chức hoặc các hoạt
động xã hội để tự rèn luyện kỹ
năng giao tiếp của mình.
Chủ động, mạnh dạn đóng
góp ý kiến tích cực để giúp cho
nhà trường thu thập và nắm bắt
tình hình học tập của sinh viên,
có cở sở xây dựng và phát triển
các chương trình phù hợp với
sinh viên.
Thứ hai, phát huy vai trò

sinh viên trường họ rất năng động và
tự tin.
Xây dựng một đội ngũ cán bộ
Đoàn nhiệt tình, tận tụy, hoạt động hết
chức năng vai trò của Đoàn Thanh
niên. Phải có một số cán bộ chủ chốt
trực tiếp demo các chương trình hoạt
động theo từng tháng, quý, năm cho
từng lớp, Khoa và hỗ trợ các hoạt
động của sinh viên, không kiêm nhiệm
quá nhiều công việc.
Cần xây dựng ngay những
phương thức hoạt động cho từng chi
Đoàn lớp, kèm theo những khen
thưởng, hỗ trợ từ Đoàn trường, nhà
trường.
9


Kết hợp các hoạt động,
phong trào gắn kết với các đoàn
thể bên ngoài nhà trường, nhằm
nâng cao sự giao lưu học hỏi và
chia sẻ cho sinh viên. Tạo mối
quan hệ tốt đẹp lâu dài với các
doanh nghiệp, cơ quan đoàn thể
nhằm xây dựng nguồn quỹ vững
chắc hỗ trợ cho các hoạt động của
các chi đoàn, câu lạc bộ.
Thứ ba, áp dụng các chương

kênh: tự tìm tòi online, học các khóa
học về kỹ năng, giao lưu cùng người
nhiều kinh nghiệm, tham gia các hoạt
động để đa dạng kinh nghiệm của bản
thân.
Để có kỹ năng giao tiếp tốt thì
sinh viên phải nắm vững kiến thức
trong lĩnh vực này và không ngừng
luyện tập, vận dụng trong thực tiễn để
việc giao tiếp được tốt hơn. Chính sinh
viên phải ý thức được tầm quan trọng
của giao tiếp đối với bản thân, học tập,
công việc và nhận ra những điểm yếu
của mình để luôn trau dồi chứ không
chỉ “trường dạy gì em học nấy”. Vì
vậy, trong giao tiếp hằng ngày, bản
thân sinh viên phải chú ý rèn luyện
cách nói năng, cách viết đơn từ, sử
dụng ngôn ngữ phù hợp, biết tạo lập
và nuôi dưỡng các mối quan hệ, rèn
luyện qua quan sát con người, qua tích
luỹ kinh nghiệm trong quá trình sống
để hiệu quả giao tiếp ngày càng tốt
hơn.. Hơn nữa, sinh viên cũng cần
phải quan tâm lựa chọn trang phục phù
hợp với hình thể, với môi trường giao
tiếp,… để đẹp hơn trong mắt mọi
người, tạo được thiện cảm khi giao
tiếp với mọi người.
10

kỹ năng giao tiếp của sinh viên Trường
Cao đẳng Nghề Đà Nẵng, qua đó, tác
giả cũng đã mạnh dạn đề xuất một số
giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng giao
tiếp cho sinh viên nhà trường. Kết quả
nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu
cho các nhà quản lý giáo dục tham
khảo để có những hình thức và nội
dung giáo dục kỹ năng giao tiếp phù
hợp với đặc điểm của sinh viên nhà
trường. Đồng thời, cũng làm căn cứ để
nghiên cứu về thực trạng kỹ năng giao
tiếp và có những điều chỉnh thích hợp
cho hoạt động giáo dục kỹ năng giao
tiếp cho sinh viên những khóa học tiếp
theo trong tương lai.

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Nguyễn Thạc, Hoàng Anh, Luyện giao tiếp sư phạm,Trường Đại học
sư phạm Hà Nội I, Hà Nội, 1991.
[2]. Châu Thúy Kiều, Kỹ năng giao tiếp của sinh viên sư phạm Trường
Cao đẳng Cần Thơ, Luận văn Thạc sĩ Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm
Thành phố Hồ Chí Minh, 2010.
[3]. Vũ Thị Nho, Tâm lý học phát triển, Nxb. Hà Nội, 2005.
[4]. Nguyễn Thị Oanh, Tâm lý học truyền thông và giao tiếp, Nxb. Khoa
học phụ nữ, Thành phố Hồ Chí Minh, 1995.