1.Mở đầu.
1.1.Lí do chọn đề tài.
Trước thực trạng bạo lực học đường ngày càng gia tăng , đạo đức học sinh
ngày càng xuống cấp, tệ nạn xã hội đang tấn công vào môi trường giáo dục…
ngày 22/8/2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chỉ thị số 40/CT- BGDĐT về
việc phát động đã phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực” trong các nhà trường phổ thông.
Mục tiêu của phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” là nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và
ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả,
phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội; phát huy tính
chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội
một cách phù hợp và hiệu quả. Yêu cầu của việc xây dựng “ Trường học thân
thiện học sinh tích cực là: Tập trung các nguồn lực để giải quyết dứt điểm những
yếu kém về cơ sở vật chất, thiết bị trường học, tạo điều kiện cho học sinh khi
đến trường được an toàn, thân thiện, vui vẻ; tăng cường sự tham gia một cách
hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng
đồng, với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo, huy động và tạo điều kiện
để có sự tham gia hoạt động đa dạng và phong phú của các tổ chức, cá nhân
trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống lịch sử cách mạng cho học sinh.[2]
Qua thời gian 8 năm phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực”, môi trường giáo dục trong các trường phổ thông
đã được cải thiện theo chiều hướng tích cực hơn. Song một hai năm trở lại đây
phong trào này đang chững lại do chưa có những đổi mới trong chỉ đạo và
những cách làm sáng tạo trong thực hiện. Nhiều hoạt động hưởng ứng phong
trào thi đua trở nên cũ mòn, thiếu sức hấp dẫn đối với học sinh.
Một trong 5 nội dung của phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực là tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh như:
tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến khích sự
tham gia chủ động, tự giác của học sinh; tổ chức các trò chơi dân gian và các
hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi của học sinh.

Qua thực tế công tác chỉ đạo và thực hiện đổi mới các hình thức tổ chức,
phát huy vai trò của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong việc phổ
biến và tăng cường hứng thú của các trò chơi dân gian đối với học sinh Trung
học cơ sở, bản thân tôi xin mạnh dạn đề xuất sáng kiến kinh nghiệm: “ Một số
biện pháp chỉ đạo phát huy vai trò Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
trong việc tăng cường hứng thú của học sinh Trung học cơ sở đối với các trò
chơi dân gian”
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu ra đời với mong muốn là: Phát huy hiệu quả vai trò của Đội
Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong việc tăng cường hứng thú của học
sinh Trung học cơ sở đối với các trò chơi dân gian; nâng cao hơn chất lượng,
hiệu quả của công tác Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (sau đây gọi
chung là Đội Thiếu niên), góp phần xây dựng môi thường giáo dục trong nhà
trường thân thiện và tích cực hơn.
Sáng kiến kinh nghiệm này cũng hướng tới Tổng phụ trách Đội, các anh
(chị) phụ trách các Chi đội, các Chi đội trưởng để giúp họ nắm chắc hơn về sự
chuẩn bị lập kế hoạch, phương pháp, cách thức tổ chức cho các hội thi, trò chơi
dân gian cũng như các hoạt động tập thể khác do Đội Thiếu niên và nhà trường
tổ chức.
1.3.Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm này là một số
biện pháp chỉ đạo, quản lí để “Phát huy vai trò của Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh trong việc tăng cường hứng thú của học sinh Trung học cơ sở đối
với các trò chơi dân gian “
Với khuôn khổ của đề tài này bản thân tôi muốn hướng tới đối tượng cụ
thể là hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và học sinh trong
trường THCS Tây Hồ huyện Thọ Xuân nơi tôi đang công tác hiện nay.
2



Trong Từ điển tiếng Việt mới nhất, xuất bản năm 2015, chữ “trò” được
hiểu là một hình thức mua vui bày ra trước mặt mọi người, chữ “chơi” là một từ
chung để chỉ các hoạt động lúc nhàn rỗi, ngoài giờ làm việc nhằm mục đích giải
trí là chính. Từ đó, trò chơi được hiểu là những hoạt động làm thỏa mãn những
nhu cầu của con người, trước hết là vui chơi, giải trí.[7]
Theo những quan điểm giáo dục hiện đại, trò chơi vừa là phương tiện
phát triển toàn diện nhân cách vừa là hình thái tổ chức cuộc sống. Đối với trẻ
em, trò chơi là hoạt động giúp trẻ tái tạo các hành động của người lớn và các
quan hệ giữa họ, định hướng nhận thức đồ vật và nhận thức xã hội. Trong trò
chơi, nhu cầu và các phẩm chất của trẻ em về thể lực, trí tuệ, đạo đức và ý chí
được hình thành, thỏa mãn, thể hiện và phát triển. Trẻ em do được chơi nên phát
triển. Do vậy, chơi là một trong những hoạt động chủ đạo trong giáo dục trẻ em.

3


Trò chơi dân gian là một hoạt động đặc thù chỉ có trong xã hội loài
người, được nhân dân sáng tạo ra từ thực tiễn cuộc sống của họ, được lưu truyền
tự nhiên qua nhiều thế hệ và luôn được cải biên, bổ sung cho phù hợp với từng
nơi, từng lúc, nhằm thỏa mãn nhu cầu về vui chơi giải trí, giao lưu văn hóa và
phát triển các mặt thể chất, tinh thần của con người. [5]
Trò chơi vận động dân gian là những trò chơi dân gian có sự vận động,
đua tranh về thể lực là chính, thực hiện theo điều lệ của cuộc chơi và có sự nhận
định hơn/kém, thắng/thua, được/hỏng. Đó chính là tiền đề của các nội dung hoạt
động thể thao dân tộc ở Việt Nam hiện nay. Từ góc độ giáo dục thể chất, trò chơi
vận động dân gian là một trong những biện pháp giáo dục thể chất có hiệu quả,
nhằm góp phần xây dựng những con người mới phát triển toàn diện, đáp ứng
được những yêu cầu khách quan của sự nghiệp đổi mới đất nước.
2.1.2.Tác dụng của trò chơi dân gian.
PGS, TS Nguyễn Văn Huy, nguyên là Giám đốc bảo tàng dân tộc học Việt

công nghệ thông tin phát triển với tốc độ chóng mặt như hiện nay thì những trò
chơi dân gian hồn nhiên hấp dẫn đang bị mai một. Hiện nay trong nhà trường có
dạy những trò chơi nhưng còn nặng về mục đích “học”, nhẹ về “chơi”, gia đình
học sinh thì quá bận bịu với công việc khác nên thiếu quan tâm hướng dẫn các
em chơi, còn học sinh thì lại bù đầu vào việc học nên ít có thời gian để chơi.
Mặt khác, nền khoa học phát triển, trò chơi điện tử cuốn hút các em, các em mải
chơi đã sao nhãng cả việc học.
Chính vì vậy các trò chơi dân gian dường như đã bị lãng quên, có những
em không biết gì về các trò chơi dân gian, các bài hát, bài đồng dao, các câu
thành ngữ …Các nhà giáo dục băn khoăn, loay hoay đi tìm một phương pháp
giáo dục trẻ em thật sự có hiệu quả trong thời đại mà thông tin bùng nổ và kỹ
thuật điện tử xâm nhập đến từng mái trường, từng gia đình, đến từng trẻ em.
Làm sao phụ huynh có thể yên tâm với con em mình khi chúng hàng ngày vòi
vĩnh tiền bạc của cha mẹ để xúm xít bên những trò chơi điện tử, những trang
web không hợp với lứa tuổi ?
5


Góp phần hưởng ứng phong trào thi đua “ Trường học thân thiện, học sinh
tích cực”, trong nhiều năm liền trường chúng tôi đã thực hiện đưa các trò chơi
dân gian vào sau phần lễ khai giảng và tiếp đó là thực hiện trong các giờ ra chơi,
các hoạt động ngoài giờ lên lớp, lồng ghép trong các tiết học…Là người trực
tiếp chỉ đạo hoạt động này từ khai giảng năm học mới cho đến khi kết thúc năm
học, tôi nhận thấy có những thuận lợi và hạn chế khó khăn sau:
* Thuận lợi:
- Sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đối với sự
nghiệp giáo dục.
- Sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, đồng bộ của Chi bộ, Ban Giám hiệu nhà
trường đối với các hoạt động giáo dục trong nhà trường.
- Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh nhà trường hoạt động có nề


6


Khối

Số HS

Mức độ hứng thú tham gia các trò chơi dân gian
Cao
Bình thường
Thấp
SL
%
SL
%
SL
%
6
52
15
28.8
17
32.7
20
38.5
7
57
16
28.0

dân gian chiếm trên 40%. Mức độ hứng thú này lại giảm dần khi các em lớn lên.
Đây cũng là thực trạng chung về mức độ hứng thú tham gia trò chơi dân gian ở
các trường Trung học cơ sở hiện nay.
2.3.Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề.
Trước thực trạng đó, với vai trò là Phó bí thư Chi bộ, Phó Hiệu trưởng
trực tiếp chỉ đạo Đội Thiếu niên trong nhà trường, bản thân tôi đã chỉ đạo giáo
viên Tổng phụ trách Đội, các giáo viên chủ nhiệm, Đội thiếu niên trong nhà
trường tiến hành một số biện pháp nhằm phát huy vai trò của Đội Thiếu niên
trong việc tăng cường hứng thú của học sinh trường THCS Tây Hồ đối với các
trò chơi dân gian. Cụ thể như sau:
2.3.1.Đội Thiếu niên lập kế hoạch phổ biến trò chơi dân gian trong
nhà trường.
Ngay từ đầu năm học, tôi đã chỉ đạo giáo viên Tổng phụ trách Đội của
nhà trường lập kế hoạch phổ biến các trò chơi dân gian trong nhà trường. Mục
tiêu của kế hoạch là phát động, khuyến khích học sinh tham gia chơi các trò chơi
dân gian, hạn chế chơi các trò nghịch ngợm, thiếu văn minh. Bản kế hoạch yêu
cầu tất cả các Chi đội đăng kí tham gia một số trò chơi dân gian phù hợp với lứa
tuổi, sở thích, năng lực…của các em. Việc thực hiện các trò chơi của các em
cũng được đưa ra rất linh hoạt: Các em có thể chơi trong thời gian trước khi vào
các tiết học, thời gian ra chơi giữa các tiết, thời gian chơi vận động trong các tiết
học thể dục…Kế hoạch được thực hiện thường xuyên trong suốt năm học để
đảm bảo tính liên tục và bền vững, để các trò chơi dân gian được đi vào hoạt
động của học sinh một cách tự nhiên, không hề gượng ép…
Để kế hoạch phổ biến các trò chơi dân gian được thực hiện có hiệu quả
tôi chỉ đạo Tổng phụ trách Đội giao thực hiện các bước sau đây:
Bước 1: Lập kế hoạch phổ biến trò chơi dân gian trong nhà trường.
Bước 2: Triển khai kế hoạch, các lớp đăng kí tham gia các trò chơi dân
gian trong nhà trường.
Bước 3: Tổng phụ trách Đội, các anh(chị) phụ trách các Chi đội là những
giáo viên chủ nhiệm các lớp và Ban chỉ huy Liên đội theo dõi, kiểm tra, nhắc

gây gổ, bạo lực…Các em thích đi học sớm hơn một chút để cùng chơi với bạn
bè trước khi vào học nên hạn chế việc học sinh đi học chậm…Việc vi phạm nề
nếp của các em vì thế cũng được cải thiện nhiều.
Như vậy, cũng là việc chơi nhưng nếu các em được chơi có định hướng,
dưới sự dìu dắt của Đội Thiếu niên thì việc chơi không những văn minh hơn mà
còn có hiệu quả thiết thực trong việc giáo dục đạo đức, nhân cách của các em.
2.3.2. Đội Thiếu niên sưu tầm nhiều trò chơi dân gian, bổ sung vốn
kiến thức về các trò chơi dân gian cho đội viên.

9


Các trò chơi dân gian vốn rất phong phú nhưng chỉ những trò chơi đơn
giản mới dễ chơi và phổ biến. Chính vì thế mà trò chơi dân gian dễ khiến các em
học sinh có tâm lí nhàm chán. Để khắc phục điều này tôi đã chỉ đạo Đội Thiếu
niên sưu tầm nhiều trò chơi dân gian, bổ sung vốn kiến thức về các trò chơi dân
gian cho đội viên.
Các trò chơi dân gian thường có người quản trò. Biết nhiều trò chơi dân
gian là một nhu cầu không thể thiếu được của người quản trò. Trong "bộ nhớ"
của người quản trò cần phải có nhiều loại trò chơi. Theo tính chất, nội dung,
theo độ tuổi, theo địa hình (vị trí chơi), theo yêu cầu, theo quy mô... để từ đó có
thể sử dụng cho bất kỳ cuộc chơi nào, ở đâu, cho đối tượng nào.
Ở trường học, người quản trò có thể là giáo viên hoặc chính học sinh.
Trước hết, quản trò cần nắm vững một số trò chơi hay nhất đã được người chơi
hưởng ứng và đã được tổ chức thành công để khởi đầu cho những trò chơi tập
thể tiếp theo. Muốn vậy người chơi cần phải tự sưu tầm, tìm hiểu các trò chơi
dân gian. Đội Thiếu niên đã hướng dẫn hướng dẫn giáo viên, học sinh tham
khảo theo các nguồn sau:
- Các loại trò chơi dân gian đã được in thành sách: Cuốn “100 Trò chơi
dân gian cho thiếu nhi” (Nhà xuất bản Kim Đồng năm 2015).

+ Một lúc quản trò có thể gọi hai, ba, bốn số.
- Luật chơi:
+ Khi đang cầm cờ nếu bị bạn vỗ vào người, thua cuộc.
+ Khi lấy được cờ chạy về vạch xuất phát của đội mình không bị đội bạn vỗ
vào người thì thắng cuộc
+ Khi có nguy cơ bị vỗ vào người thì được phép bỏ cờ xuống đất để tránh bị
thua.
+ Số nào vỗ số đó không được vỗ vào số khác. Nếu bị số khác vỗ vào không
thua.
+ Số nào bị thua rồi quản trò không gọi số đó chơi nữa.
+ Người chơi không được ôm, giữ nhau cho bạn cướp cờ.
+ Người chơi tìm cách lừa đối phương để mang cờ về, lựa chọn sân bãi phù
hợp để tránh nguy hiểm, cờ ra khỏi vòng tròn thì phải để cờ lại vòng tròn, chỉ
được cướp cờ trong vòng tròn
+ Khoảng cách cờ đến hai đội bằng nhau
Vì luật chơi của trò chơi “Cướp cờ” phức tạp như thế nên Tổng phụ trách
Đội có thể cho các bạn trong Ban Chỉ huy liên đội chơi mẫu để các em nắm
vững. Từ đội ngũ này các em về hướng dẫn cho các bạn trong lớp thật cặn kẽ,
chu đáo. Cứ như vậy việc phổ biến các trò chơi dân gian đến các lớp sẽ nhanh
chóng, dễ dàng hơn.
Mặt khác, giáo viên cũng phải có hiểu biết nhất định về trò chơi dân gian để
hướng dẫn, hỗ trợ các em học sinh. Để tất cả giáo viên có những kiến thức và
nhớ về trò chơi dân gian, ngay từ đầu năm học tôi đã bàn giao chuyên đề “Giới
thiệu một số trò chơi dân gian” cho giáo viên Tổng phụ trách Đội triển khai
đến tất cả giáo viên trong trường. Mỗi trò chơi sau khi đã hướng dẫn cách chơi,
tôi yêu cầu giáo viên đều tham gia chơi thử. Đồng thời yêu cầu mỗi giáo viên
giới thiệu cho đồng nghiêp của mình một trò chơi khác mà mình đã biết đề bổ
sung vốn kiến thức về trò chơi dân gian cho phong phú.
Đặc biệt,đối với học sinh khối 8,9 đã học về kiểu bài Văn thuyết minh,
trong đó có nội dung “ Thuyết minh về một trò chơi dân gian” thì những hiểu

tuổi, thể chất, tâm lí, sở thích của các em.
Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phong phú, mỗi trò chơi dân gian đều
có quy luật riêng, mang những sắc thái khác nhau, chính vì thế chúng ta phải
chọn những trò chơi phù hợp với học sinh về sức khoẻ, trình độ, hoàn cảnh điều
kiện... Đặc điểm chung của trò chơi dân gian được triển khai trong trường học là
đơn giản, dễ chơi, dễ hòa nhập. Cần lưu ý chọn trò chơi không quá đơn giản
nhưng cũng không quá phức tạp, đồ dùng phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm,
cần có sự tham gia của tập thể.
Một số trò chơi dân gian phù hợp và phổ biến với học sinh trung học cơ
sở hiện nay là:
- Ô ăn quan
- Bịt mắt bắt dê
- Kéo co
12


- Đánh chắt
- Nhảy bao bố
- Chơi chuyền
- Nhảy dây
- Đá cầu
- Ném cầu
- Cướp cờ
- Thả diều
- Mèo đuổi chuột
- Chơi keo
…..
……
Xét về chức năng giáo dục trò chơi dân gian phù hợp với học sinh Trung
học cơ sở có thể chia thành 3 nhóm:

Trung học cơ sở có tác dụng rất lớn trong việc định hướng cho các em đến với
những trò chơi thật sự thú vị và hữu ích. Cùng với sự trang bị những hiểu biết về
trò chơi dân gian thì các em có nhiều sự lựa chọn hơn trong khi tham gia các trò
chơi ở trường cũng như ở nhà.

13


Hình ảnh một số trò chơi dân gian được các em học sinh Trường THCS Tây Hồ yêu thích

2.3.4.Đội Thiếu niên tổ chức Hội thi:“Chúng em với trò chơi dân gian”.
Có thể nói việc Đội Thiếu niên tổ chức Hội thi “ Chúng em với trò chơi
dân gian” là việc làm thiết thực nhất để tăng cường hứng thú của học sinh đối
với các trò chơi dân gian. Bình thường các em vẫn chơi các trò chơi dân gian
nhưng chỉ đơn giản là để vui chơi, giải trí trong nhóm bạn bè hoặc trong lớp học.
Việc tham gia hội thi về trò chơi dân gian khiến các em có tâm lí thi đua, cạnh
tranh giữa các khối, các lớp trong trường, được tính vào thành tích thi đua của
lớp và còn nhận được phần thưởng khiến các em thấy sôi nổi, hào hứng hơn rất
nhiều.
Chính vì thế tôi đã chỉ đạo Đội Thiếu niên, phối hợp với Đoàn Thanh niên
và Hội cha mẹ học sinh trong nhà trường lập kế hoạch tổ chức Hội thi “ Chúng
em với trò chơi dân gian” một cách đầy đủ, chi tiết và chuẩn bị mọi điều kiện
thực hiện nghiêm túc, chu đáo để đảm bảo kế hoạch được thực hiện hiệu quả.
Việc đặt một cái tên phù hợp với Hội thi cũng tạo ra hiệu ứng tích cực đối
với các em học sinh. Hội thi mang tên “Chúng em với trò chơi dân gian” đã thể
hiện mối quan hệ, sự quan tâm và trách nhiệm của học sinh đối với các trò chơi
dân gian. Đến với Hội thi các em không chỉ đơn giản là để chơi, để thi các trò

14


các khối lớp, để học sinh được tham gia với số lượng đông nhất, đảm bảo tính
tập thể của các trò chơi. Các trò chơi trong hội thi phải hấp dẫn, có tính đồng đội
và thể hiện được sự khỏe mạnh, thông minh và khéo léo của học sinh. Đồng
thời những trò chơi dân gian trong hội thi phải là trò chơi mà không phải lúc nào
các em cũng có thể tự chơi một cách thoải mái được. Chính vì thế Đội Thiếu
niên lựa chọn 04 trò chơi để các em tham gia đó là: Nhảy bao bố, Cướp cờ, Bịt
mắt đánh trống, Kéo co.
Sau khi lựa chọn trò chơi dân gian trong hội thi, Đội Thiếu niên phải tiến
hành chuẩn bị các điều kiện cần thiết để hội thi đạt kết quả tốt nhất. Các điều
kiện về vật dụng, sân bãi đề phải được chuẩn bị chu đáo. Chẳng hạn trò chơi
Nhảy bao bố thì cần chuẩn bị về các bao tải, trò chơi Kéo co thì cần chuẩn bị về
dây kéo, trò chơi Cướp cờ thì phải có các lá cờ chuối, trò chơi Bịt mắt đánh
trống thì cần có trống, khăn bịt mắt…

15


Trước khi Hội thi diễn ra, Đội Thiếu niên cần phổ biến luật chơi các trò
chơi, thể lệ hội thi đối với tất cả các khối lớp. Vì các khối lớp khác nhau về độ
tuổi, về thể lực mà các trò chơi mang tính đối kháng nên các lớp trong cùng khối
thi với nhau sẽ đảm bảo công bằng và khách quan hơn. Và để đảm bảo Hội thi
diễn ra có chất lượng, mỗi lớp nên chọn một đội thi gồm 15-20 em, có cả nam
và nữ, trong đó ưu tiên các em có thể lực, có độ thông minh và khéo léo…
Trong kế hoạch tổ chức “ Hội thi trò chơi dân gian” tôi chỉ đạo Đội Thiếu
niên yêu cầu tất cả các Tổ chức đoàn thể, các cán bộ giáo viên và học sinh trong
trường tham gia. Đặc biệt Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phải có vai
trò đắc lực trong việc chỉ đạo và hỗ trợ Đội Thiếu niên chuẩn bị các điều kiện
phục vụ hội thi, hướng dẫn học sinh trong quá trình chơi.
Đội Thiếu niên băn khoăn về vấn đề kinh phí của hội thi để làm công tác
chuẩn bị và khen thưởng cho học sinh.Tôi đã tư vấn để Tổng phụ trách Đội tham

niệm 127 năm ngày sinh Bác Hồ kính yêu (19/5/1890-19/5/2017), Đội Thiếu
niên tiếp tục lồng ghép nội dung trò chơi dân gian và được các em học sinh hào
hứng tham gia. Một số trò chơi được đổi mới như “Đi xe đạp chậm”, “ Nấu cơm
bằng lửa rơm…” tạo được sự thu hút đối với học sinh. Sự vận dụng linh hoạt trò
chơi dân gian là cách để các trò chơi này có sức sống lâu bền đối với các em.

Niềm vui của thầy và trò trường THCS Tây Hồ trong buổi hoạt động tập thể

2.3.5.Đội Thiếu niên phối hợp với lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường để tăng cường hứng thú của học sinh đối với các trò chơi dân gian.
Để tăng cường hứng thú cho học sinh đối với các trò chơi dân gian, một
mình Đội Thiếu niên hoạt động tích cực là chưa đủ. Đây là việc làm cần sự
chung tay góp sức của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Chính
vì thế tôi đã chỉ đạo Đội Thiếu niên chủ động phối hợp với Đoàn thanh niên
cộng sản Hồ Chí Minh trong xã, Chi đoàn Thanh niên trong nhà trường , phối
hợp với Hội cha mẹ học sinh trong trường để chung tay góp sức vào hoạt động
của Đội Thiếu niên.
Vai trò của các lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường đối với việc tăng
cường hứng thú của học sinh đối với các trò chơi dân gian được thể hiện cụ thể
như sau:
- Chi bộ: Chỉ đạo, định hướng các hoạt động của Đội Thiếu niên. Kế hoạch
hoạt động của Đội Thiếu niên từng tuần, từng tháng và trong suốt năm học đều
có sự chỉ đạo chung từ Chi ủy, Chi bộ.
- Nhà trường: Tạo điều kiện để Đội Thiếu niên hoạt động toàn diện và phát
huy vai trò của Đội thiếu niên trong việc duy trì, ổn định nề nếp và mọi mặt hoạt
động của học sinh. Khi cần thiết nhà trường hỗ trợ kinh phí để Đội Thiếu niên tổ
chức các hoạt động một cách hiệu quả.
17



Thiếu niên trong nhà trường không nằm ngoài quy luật đó.
Như vậy, tăng cường việc phối hợp chặt chẽ giữa Đội Thiếu niên với các
lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường góp phần quan trọng vào việc
nâng cao chất lượng hoạt động của Đội Thiếu niên nói chung và tăng cường việc
giáo dục, phổ biến trò chơi dân gian đối với học sinh nói riêng.

18


Hình ảnh thầy cô và học sinh Trường THCS Tây Hồ trong trò chơi dân gian “ Kéo co”

2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Qua một số kinh nghiệm chỉ đạo Đội Thiếu niên trong việc tăng cường
hứng thú của học sinh Trung học cơ sở đối với các trò chơi dân gian, tôi nhận
được kết quả như sau:
* Đối với nhà trường:
- Góp phần thực hiện các tiêu chí của phong trào “Trường học thân thiện,
học sinh tích cực”.
- Thành lập được “Thư viện trò chơi dân gian” để Tổng phụ trách Đội, giáo
viên và học sinh tham khảo.
- Góp phần vào việc bảo tồn được di sản văn hoá dân tộc Việt Nam.
- Ngoài giờ ra chơi, các hoạt động giờ lên lớp các trò chơi dân gian còn
được thực hiện ở các giờ Thể dục, môn Ngữ văn (phần Chương trình địa
phương, Văn thuyết minh…), cả giáo viên và học sinh đều thích thú và thoải
mái, giảm căng thẳng sau các giờ học.
- Được đông đảo phụ huynh nhiệt tình ủng hộ nhất là sau khi dự Hội thi
“Chúng em với trò chơi dân gian”.
* Đối với giáo viên:
- Góp phần gìn giữ, phát huy các trò chơi dân gian, làm cho vốn kiến thức
về trò chơi dân gian ngày càng phong phú về thể loại. Phát huy khả năng tìm tòi,

- Các em thêm yêu quý và tự hào về văn hoá, phong tục truyền thống của
dân tộc Việt Nam, thêm yêu trường lớp, yêu quý bạn bè, thầy cô…
- Chính các em là những người nuôi dưỡng và phổ biến văn hoá, phong tục
truyền thống dân tộc. Học sinh cảm nhận được nét đẹp của văn hoá dân tộc. Từ
đó giúp học sinh tạo được lòng ham muốn tạo ra những nét đẹp trong cuộc sống.
Kết quả điều tra mức dộ hứng thú của học sinh toàn trường đối với các
trò chơi dân gian chuyển biến rõ rệt như sau:
Khối Số HS
Mức độ hứng thú tham gia các trò chơi dân gian
Cao
Bình thường
Thấp
SL
%
SL
%
SL
%
6
52
41
78.8
9
17.3
2
3.9
7
57
44
77.1

* Đối với Đội Thiếu niên:
Đội Thiếu niên đã phát huy được vai trò của mình trong việc tăng cường
hứng thú của học sinh đối với các trò chơi dân gian. Qua đó, Đội Thiếu niên
cũng đã đúc rút được nhiều kinh nghiệm trong phương thức hoạt động để nâng
cao hiệu quả công tác Đội, đó là:
20


- Hoạt động của Đội Thiếu niên phải có sự chỉ đạo đồng bộ, có kế hoạch rõ
ràng, có sự kiểm tra, đánh giá kịp thời.
- Đội Thiếu niên phải huy động được sự chung tay góp sức của các lực
lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để thúc đẩy, nâng cao chất lượng hoạt
động Đội.
- Đội thiếu niên phải chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm để đổi mới
phương thức hoạt động nhằm tạo ra những sân chơi thú vị, những điều mới mẻ,
hấp dẫn đối với học sinh.
3. Kết luận:
- Kết luận:
Trò chơi dân gian là loại hình giáo dục rất có hiệu quả vì nó vừa là
phương tiện giải trí lành mạnh, vui chơi sinh động, phù hợp với đặc điểm tâm lý
học sinh, vừa là phương tiện giáo dục nhẹ nhàng sâu sắc. Các trò chơi dân gian
vừa dễ tiếp cận vừa không tốn kém mà mang lại kết quả giáo dục cao trong
trường học. Trò chơi dân gian góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường thể lực
cho học sinh, giúp học sinh thoả mãn nhu cầu vui chơi mà lại bảo tồn được một
di sản văn hoá tốt đẹp của dân tộc, góp phần vào việc thực hiện phong trào
Trường học thân thiện, học sinh tích cực. Việc đưa trò chơi dân gian vào trường
học là đúng đắn vì trò chơi dân gian đối với học sinh đã mang lại cho các em
nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền
được chia sẻ niềm vui của các em với bè bạn, cộng đồng. Tuổi thơ của các em sẽ
trở thành những kỷ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình cảm

phong trào thi đua trong dạy và học, trong đó có phong trào “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực”. Tham mưu, tạo điều kiện để các nhà trường
xây dựng cơ sở vật chất phục vụ việc dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục
đạt hiệu quả cao hơn.
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Thọ Xuân, ngày 30 tháng 5 năm 2017
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG
NGƯỜI VIẾT SKKN

Trịnh Thị Hải

22


23