MỤC LỤC
NỘI DUNG………………………………………………………………..Trang
1. MỞ ĐẦU…………………………………………………………….…….....1
1.1. Lý do chọn đề tài……………………………………………………..……..1
1.2. Mục đích nghiên cứu……………………………………………...………...2
1.3. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………………….2
1.4. Phương pháp nghiên cứu ...............................................................................2
2. NỘI DUNG......................................................................................................3
2.1. Cơ sở lý luận…………………………………………………………….......3
2.2. Thực trạng vấn đề……………………………………………………...........4
2.3. Các biện pháp thực hiện….………………………..……………………......5
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm…………………………….…….......18
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………………………………………...........19
3.1. Kết luận……………………………………………………………………19
3.2. Kiến nghị………………………………………………………………….20
Tài liệu tham khảo………………………………………………………………
Danh mục…………………………………………………………………….….
Phụ lục…………………………………………………………………………...


1. MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên, là nền tảng trong hệ thống giáo
dục quốc dân, là bộ phận quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành
những con người có ích cho xã hội. Ngày nay chúng ta không chỉ đào tạo những
con người có trí thức, có khoa học có tình yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, yêu lao
động mà còn tạo nên những con người biết yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, giầu mơ
ước và sáng tạo. Những phẩm chất ấy con người phải được hình thành từ lứa
tuổi mầm non, lứa tuổi hứa hẹn bao điều tốt đẹp trong tương lai.
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của toàn xã hội.
Trẻ em hôm nay là những công dân của thế giới ngày mai, việc bảo vệ chăm sóc

hay ý đẹp trong tác phẩm văn học, đặc biệt là phát triển ngôn ngữ. Thông qua
các câu chuyện trẻ dễ dàng tiếp nhận những chuẩn mực đạo đức của xã hội và
hoà nhập vào xã hội tốt hơn. Ngôn ngữ đã góp phần không nhỏ vào việc trang bị
2


cho trẻ những hiểu biết về những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức, rèn luyện cho
trẻ những tình cảm và hành vi đạo đức phù hợp với xã hội mà trẻ đang sống.
Thông qua kể chuyện rèn cho trẻ khả năng nghe, làm quen với ngôn ngữ,
qua trao đổi đàm thoại với trẻ giúp trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, khả năng ghi
nhớ ngôn ngữ, hoàn cảnh. Thông qua kể chuyện giúp trẻ phát triển năng lực tư
duy, phát triển óc tưởng tượng, sáng tạo, biết yêu cái đẹp, đó là động lực thúc
đẩy trẻ tham gia vào các hoạt động. Bộ môn văn học nói chung và văn học trẻ
em nói riêng là kho tang văn học quý báu được khai thai không ngừng, phục vụ
cho việc bồi dưỡng tâm hồn. Đặc biệt là các tác phẩm thơ, truyện dành cho trẻ
mầm non với hình tượng gần gũi, ngôn ngữ phù hợp với nhận thức của trẻ được
áp dụng theo từng lứa tuổi. Đã từng bước chắp cánh cho trẻ vươn tới bao ước
mơ, bao điều tốt đẹp
Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động kể chuyện và tình hình thực tế
ở trường, lớp là giáo viên trực tiếp đứng lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi trong quá trình
dạy trẻ hoạt động với văn học. Tôi rất băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ là mình phải
làm thế nào để những câu chuyện của cô đạt được những tác dụng về mọi mặt,
mọi nội dung như mong muốn, khai thác được hết tác dụng trong mỗi câu
chuyện để trẻ có thể lĩnh hội và cảm nhận hết được cái hay, cái đẹp trong mỗi
câu truyện góp phần vào việc giáo dục đạo đức và hoàn thiện nhân cách trẻ.
Xuất phát từ lý do trên tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp phát triển ngôn
ngữ cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi, thông qua hoạt động kể chuyện ở trường
mầm non Hưng Lộc”
1.2. Mục đích nghiên cứu
Tìm ra những phương pháp hữu hiệu nhất nhằm phát triển ngôn ngữ cho

dụng đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với từ ngữ
nghệ thuật như từ tượng hình, tượng thanh. Giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng,
óc quan sát, khả năng tư duy độc lập sáng tạo trong suy nghĩ.
Vậy làm thế nào để cho trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua chuyện kể? Từ
những vẻ đẹp nhỏ nhặt thường ngày trong cư xử mà nảy sinh ra những hành
động cao thượng, nhân ái vì con người. Những tác phẩm văn học thông qua kể
chuyện cho trẻ mầm non có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục đến phát triển
ngôn ngữ cho trẻ.
Trẻ cảm nhận được thế giới các loài vật, cỏ cây hoa lá, mọi hiện tượng
thiên nhiên, vũ trụ xung quanh trẻ mà trẻ nhìn thấy được cũng như những gì gần
gũi trong môi trường sống của trẻ như: Làng quê, cánh đồng, dòng sông, khu
phố, lớp học... Thông qua hoạt động kể chuyện trẻ bắt đầu nhận ra trong xã hội
những mối quan hệ, những tình cảm gia đình, tình bạn, tình cô và trẻ…Trẻ cũng
dần nhận ra có một xã hội ràng buộc con người với nhau trong lịch sử đấu tranh
cách mạng, trong tình làng nghĩa xóm. Câu chuyện có thể cần đề cặp đến những
lực lượng siêu nhân như thần linh, ông bụt, cô tiên, phù thủy, quỷ sứ và cả
những phép màu còn tồn đọng trong tâm thức dân tộc. Đây cũng là đối tượng
miêu tả của các tác phẩm chuyện làm nên sự phong phú, hấp dẫn của đời sống
tinh thần.
Thông qua hoạt động kể chuyện là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ
nhận biết các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và
nhân vật; giữa lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật, giữa
không khí, âm sắc, giọng điệu chung của tác phẩm chuyện và hành động của các
nhân vật trong chuyện. Chưa yêu cầu trẻ phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và
chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chính phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ
nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong các mối liên quan đến nhân vật trung
tâm của tác phẩm. Vậy, để trẻ cảm thụ tốt được điều đó mỗi giáo viên phải cố
gắng trong chăm sóc giáo dục trẻ để đưa ra những phương pháp, biện pháp giáo
dục trẻ phù hợp theo chương trình giáo dục mầm non hiện nay.
Từ đó tôi nhận thấy rằng hoạt động làm quen với những câu chuyện có

giờ, trao đổi những kinh nghiệm về chuyên môn và các đồng chí đồng nghiệp.
- Được sự quan tâm của Đảng ủy, UBND và các bậc phụ huynh đã xây
dựng ngôi trường hai tầng với khuôn viên sạch đẹp, khang trang, lớp học có
tương đối đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động của trẻ.
Đa số phụ huynh quan tâm đưa trẻ đến trường đúng độ tuổi, chăm sóc
giáo dục trẻ theo khoa học, thực hiện tốt công tác phối hợp giữa gia đình và nhà
trường và đa số rẻ có nề nếp thói quen trong sinh hoạt cũng như học tập, tích cực
tham gia vào các hoạt động .
* Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên nhà trương cũng gặp không ít khó khăn như:
- Đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ, nhưng đang con hạn chế về đồ dùng
phục vụ tiết dạy còn thiếu như vật mẫu, đồ dùng đồ chơi ít, máy chiếu ít.
- Do một số trẻ sinh vào cuối năm nên tư duy của trẻ còn hạn chế, một số
trẻ phát âm chưa được chuẩn, chưa mạch lạc, chưa rõ ràng nhiều khi thiếu chính
xác. Mặt khác, trẻ còn phát âm sai, nói ngọng, nói lắp, hoặc đọc sai đọc sai do
ảnh hưởng ngôn ngữ tiếng địa phương và người lớn xung quanh trẻ.
- Hưng lộc là một xã đông dân, kinh tế tuy nhiều thành phần nhưng vần
còn nghèo, vì thế bố mẹ các cháu phải đi làm ăn xa, nên đa phần trẻ phải ở nhà
với ông bà, các cháu ít được tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Chính vì thế vần
con 1 số cháu đang còn rụt rè, nhút nhát.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân, làm hạn chế việc phát triển
ngôn ngữ của trẻ, thông qua việc cho trẻ làm quen tác phẩm văn học đặc biết đối
với thể loại kể chuyện
5


Từ những khó khăn trên là một giáo viên chủ nhiệm lớp 3 - 4 tuổi, đầu
năm tôi đã tiến hành khảo sát trẻ lớp tôi với số trẻ là 27 cháu, về sự phát triển
ngôn ngữ của trẻ qua làm quen với tác phẩm văn học thông qua thể loại kể
chuyện. Cụ thể cho thấy như sau:

SL % SL % SL % SL % SL %
4 14 5 18 15 55 3 11 0 0

27

4

14

6

22

14

51

3

11

0

0

27

3

11


3

11

0

0

Từ bảng khảo sát thực trạng tôi thấy kết quả trên trẻ còn rất hạn chế. Các
tiêu chí đánh giá chung của hoạt động “Kể chuyện” chưa cao. Vì vậy tôi đã đi
sâu vào nghiên cứu rút ra một số nguyên nhân như sau:
* Nguyên nhân:
+ Đối với giáo viên:
- Trang thiết bị đồ dùng phục vụ cho tiết dạy chưa khoa học thẩm mỹ,
chưa sinh động và còn thiếu so với quy định.
- Môi trường cho trẻ hoạt động (nhất là môi trường mở) cón nhiều hạn
chế, hình thức chưa thu hút được nhiều trẻ tham gia hoạt động.
+ Đối với trẻ:
- Trẻ còn nói tiếng địa phương nhiều, trẻ còn nói ngọng, nói lắp, chưa phát
âm chuẩn nên gặp nhiều khó khăn khi kể lại chuyện.
- Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, số ít cháu còn nhút
nhát và quá hiếu động.
- Một số trẻ còn chưa hứng thú khi tham gia vào hoạt động kể chuyện.
- Trẻ chưa mạnh dạn trong giao tiếp, do trẻ được nuông chiều thái quá…
+ Đối với phụ huynh
- Một số phụ huynh nuông chiều trẻ, hay nậng trẻ theo tiếng địa phương.
- Phụ huynh vẫn đang còn thờ ơ trong việc học của trẻ
2.3. Các biện pháp thực hiện
* Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp, thói quen cho trẻ.

người khen và trẻ sẽ ngoan hơn, chú ý hơn, tập trung trong giờ học.
Qua việc xây dựng nề nếp thói quen cho trẻ, trẻ ngoan hơn và có thói quen
nề nếp tốt hơn.
* Biện pháp 2. Tạo môi trường cho trẻ hoạt động kể chuyện.
Môi trường học tập cho trẻ góp phần tạo nên sự thành công trong công
việc giáo dục trẻ làm quen với các hoạt động, các tác phẩm chuyện để trẻ đến
với nội dung tác phẩm chuyện một cách nhanh nhạy, linh hoạt bởi hoạt động chủ
đạo đối với nhà trẻ là hoạt động vui chơi, với chương trình giáo dục mầm non
các góc mở được trang trí theo chủ đề, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng, qua
đó cung cấp, kỹ năng, thái độ cho trẻ, góp phần hình thành và phát triển khả
năng kể chuyện cho trẻ tốt hơn. Mặt khác tôi luôn lồng ghép và tạo môi trường
theo từng chủ đề.
Ví dụ: Ở chủ đề “Trường mầm non” Đề tài chuyện“Đôi bạn tốt” Tôi
trang trí tranh ảnh những con vật ngộ nghĩnh như: Con vịt, con gà...để cho trẻ
hiểu được nội dung của chủ đề. Từ đó sẽ gây được hứng thú cho trẻ vào hoạt
động kể chuyện.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thực vật - Tết và mùa xuân” Đề tài “Mùa xuân đã về”.
Tôi đã cùng trẻ trang trí ở các góc cho nổi bật chủ đề đặc biệt các góc “kể
chuyện cùng họa my” tôi trang trí tranh, ảnh sách báo có hình ảnh về các loại
hoa như: Hoa đào, hoa mai, hoa cúc...
7


Với việc linh hoạt lồng ghép các hoạt động đã kích thích trẻ tự tìm hiểu,
phát hiện ra các chức năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi, tránh sự đơn điệu, nhàm
chán, tạo cho trẻ sự hấp dẫn mới lạ, giúp cho trẻ dễ tiếp thu bài học. Các mảng
tường trống cũng được tận dụng để trang trí phù hợp với chủ đề bé học, từ đó trẻ
có thể nhận biết các hoạt động của bé ở trường qua các mảng tường trang trí của
cô. Các sản phẩm của bé được trưng bày đó là một sự khích lệ với trẻ động viên
để trẻ phấn đấu cố gắng trong các hoạt động.

trọng nhất. Chính vì thế sau khi nắm bắt được tình hình thực tế của hoạt động
làm quen với tác phẩm văn học thông qua kể chuyện, tôi nghĩ để có đồ dùng
đẹp, sinh động, hấp dẫn đối với trẻ thì nguyên vật liệu là điều đầu tiên cần phải
có.
Vì thế tôi đã tận dụng các nguyên liệu vật liệu có sẵn ở địa phương như: ống
lon, chai nhựa, sách báo, xốp, vải vụn, cành cây khô, quần áo cũ, xốp, len, hạt
đậu…để tạo ra đồ chơi phục vụ cho tiết dạy.
8


- Đồ dùng phải đẹp, màu sắc phù hợp đảm bảo tính an toàn (Không có cạnh sắc
nhọn) và vệ sinh cho trẻ (Không có bụi bẩn)
- Nếu là tranh vẽ phải đẹp, phù hợp với câu chuyện, phía dưới có chữ to giúp
cho việc phát triển từ của trẻ được thuận lợi.
- Đồ vật thật có liên quan đến câu chuyện.
- Cho trẻ xem các hình ảnh trên máy chiếu cũng góp phần phát triển ngôn ngữ
cho trẻ, kết hợp với tổ chức trò chuyện, đàm thoại.
Ví dụ: Chủ đề: “Trường mầm non” kể cho trẻ nghe câu chuyện “Đôi bạn tốt”
- Tôi chuẩn bị sa bàn, tranh ảnh để trẻ được quan sát.
Với cách sử dụng linh hoạt, sáng tạo giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt
động nhằm phát triển vốn từ cho trẻ.
Ví dụ: Chủ đề: “Thế giới động vật” kể cho trẻ nghe cậu chuyện “Dê con
nhanh trí”
- Cô chuẩn bị: Chú dê làm bằng rối vải để trẻ quan sát
- Với cách này cô đưa chú dê rối vải ra cho trẻ quan sát và hỏi trẻ đây là con gì,
Sau đó dẫn dắt vào bài.
Ví dụ: Chủ đề: “Thực vật – tết và mùa xuân” khi kể chuyện “Củ cải trắng”
- Chuẩn bị: Máy chiếu có chưa nội dung và hình ảnh các nhận vật trong chuyện
Với cách sử dụng bằng máy chiếu tôi tạo cho trẻ được sự lôi cuốn và ghi
nhớ các nhân vật được nhanh hơn.

quả cao hơn.
Ảnh 2: Cô hướng dẫn trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi
Từ những hình thức trẻ tôi đã lôi cuốn trẻ vào được tiết học và nhằm giúp
trẻ nhớ các nhân vật trong câu chuyện qua đồ chơi được nhanh hơn, khi nhìn các
con rối trẻ có thể liên tưởng được đó là nhân vật nào trong câu chuyện nào.
- Cách sử dụng đồ dùng trực quan.
+ Đối với trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi đồ dùng trực quan là phương tiện không
thể thiếu, bởi đồ dùng trực quan là phương tiện hữu hiệu để phát triển ngôn ngữ
cho trẻ. Vì vậy mà cô phải chuẩn bị chu đáo đồ dùng trực quan trước khi dạy trẻ,
đồ dùng trực quan đó là: (Vật thật, đồ chơi, tranh ảnh, máy chiếu, mô hình… )
Chuẩn bị các đồ vật đa dạng, đặc biệt các đồ vật gần gũi, đồ chơi có màu sắc,
hình dạng phong phú, hấp dẫn đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ và an toàn.
+ Khi sử dụng đồ dùng trực quan cần sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, có thể
sử dụng khi giới thiệu bài hoặc giảng giải nội dung, trích dẫn làm rõ ý và kết
hợp với lời nói minh họa phù hợp.
Ví dụ: Chủ đề: “Bản thân” Đề tài chuyện “Ngôi nhà ngọt ngào” Tôi sử
dụng mô hình ngôi nhà làm bắng xốp và bánh kẹo thật trrang trí xung quanh để
dẫn dắc vào bài sau đó tôi sử dụng sa bàn chuyện. Khi sử dụng sa bàn tôi kể đến
nhân vật nào thì tôi đưa từng nhân vật đó ra để giới thiệu dẫn dắt trẻ chú ý và lôi
cuốn trẻ theo trình tự nội dung cốt chuyện, từ đó gây sự hứng thú cho trẻ trong
khi học.
Song với hình thức tổ chức hiện nay, thời đại công nghệ tiên tiến. Việc sử
dụng màn hình, máy chiếu cũng là một hình thức sử dụng trực quan đồng thời
cũng là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giờ hoạt động. Thông qua
những cảnh quay, đoạn băng được dàn dựng, hay những thước phim hoạt hình
đưa lên màn hình sẽ tạo ra sự thay đổi, sự mới lạ cho trẻ. Những hình ảnh được
đưa lên diễn tả các hoạt động của các nhân vật, cảnh vật xung quanh của cốt
chuyện rất sống động, màu sắc đẹp, của hình ảnh đã lôi cuốn trẻ, giúp trẻ hứng
thú tích cực tham gia vào hoạt động kể chuyện và ghi nhớ tên chuyện, tên tác
giả, nội dung cốt chuyện.

và giao tiếp bằng ngôn ngữ. Thông qua những câu chuyện mà cô đọc và kể cho
trẻ nghe để diễn tả được nội dung của tác phẩm mà cô muốn truyền đạt. Vì vậy,
việc sử dụng ngôn ngữ đọc, kể diễn cảm, có sức thu hút, lôi cuốn trẻ say mê với
tác phẩm văn học, giúp trẻ nhớ lâu, nhớ sâu tác phẩm.
Đối với hoạt động kể chuyện để giúp trẻ cảm thụ tác phẩm chuyện và đạt
kết quả tốt nhất. Khi cô kể phải thể hiện được vai của từng nhân vật trong
chuyện, từ nhân vật trong chuyện để khi truyền thụ đến trẻ hấp dẫn, thu hút trẻ
vào giờ học mà trẻ không bị nhàm chán. Khi thực hiện một hoạt động kể chuyện
phải nói nhẹ nhàng, tình cảm, dễ nghe và chuẩn tiếng phổ thông. Để giọng kể
được tốt hơn tôi đã luyện bằng cách: Mỗi buổi sáng, sau khi thức dậy, tôi thường
luyện thanh quản bằng một một đoạn chuyện kết hợp với việc chuẩn bị đến
trường mà không ảnh hưởng đến thời gian của mình. Biện pháp đó vừa giúp tôi
luyện được giọng của mình lại vừa giúp tôi nhớ và thuộc câu chuyện đó một
cách nhanh hơn.
Để thực hiện được sắc thái tình cảm nhân vật, tôi tập thể hiện bằng ánh
mắt theo từng nhân vật. Ngoài ra, tôi có thể luyện tập bằng cách soi gương để
thể hiện cử chỉ điệu bộ, rèn ngữ điệu nhân vật sao cho phù hợp. Cũng có một
cách để ta luyện giọng đó là ta lắng nghe chương trình “Kể chuyện đêm khuya”
trên rađio hay các chương trình trên ti vi. Khi chúng ta nghe các nghệ sĩ kể
truyện chúng ta chú ý đến giọng điệu cơ bản của tác phẩm văn học, ngữ điệu,
cách ngắt giọng, nhịp điệu cường điệu của âm thanh ngôn ngữ để chúng ta học
cách đọc, kể diễn cảm các tác phẩm chuyện.
Ví dụ: Khi tôi kể cho trẻ nghe đề tài: chuyện “Chú Dê đen”.
Cô thể hiện nhân vật chú Dê đen dũng cảm, giọng kể mạch lạc, rõ ràng đanh
thép, nét mặt hiên ngang.
Chó sói giọng ồm ồm, to quát tháo Dê trắng, nét mặt chó sói dữ tợn.
Dê trắng với tính cách nhút nhát thì giọng cô rụt rè, run run, nét mặt biểu lộ
sự sợ hãi.
- Xây dựng hệ thống câu hỏi đa dạng, phát triển tư duy sáng tạo ở trẻ. Câu
hỏi cô đưa ra sao cho đa dạng, hệ thống câu hỏi mở có tính kích thích, tư duy

Từ những biện pháp tự rèn luyện bản thân tôi thấy đã mang lại hiệu quả rất
cao trong giờ dạy kể chuyện tôi thấy trẻ hứng thú nghe cô kể chuyện và tích cực
đàm thoại nội dung câu chuyện. Trong tất cả các tác phẩm chuyện mà tôi định
đưa ra cho trẻ cảm nhận tôi luôn xác định chuẩn giọng đọc, giọng kể cho câu
chuyện, giọng đặc trưng cho từng nhân vật, từng tình huống trong chuyện. Và
khi kể, đọc cho trẻ nghe hay khi đã hướng dẫn trẻ đọc, kể tôi cố gắng giúp trẻ
nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu
lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường (khẩu ngữ) và
ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính. Qua tác phẩn chuyện, trẻ quen dần tính chất nhiều
ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa
thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Qua biện pháp này, tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia hoạt động .
* Biện pháp 5: Linh hoạt sáng tạo trong tổ chức hoạt động kể chuyện.
Thông qua việc nắm chắc phương pháp dạy các hoạt động nói chung và
hoạt động “phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động kể chuyện” nói riêng tôi
luôn tham khảo thêm nhiều tài liệu và nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy, chuẩn bị
lời nói và soạn giáo án trước khi lên lớp một cách khoa học có lô gic, kết hợp
12


giữa đồ dùng trực quan tranh ảnh, vật thật có màu sắc đẹp, chất liệu bền, với các
cử chỉ âu yếm gần gũi, lời nói nhẹ nhàng, phát âm chuẩn, chính xác, ngắn gọn,
dễ hiểu, sát thực với nội dung của từng bài, từng đề tài. Và đặc biệt tôi đã sử
dụng các biện pháp, các thủ thuật khác nhau một cách linh hoạt, sáng tạo giúp
trẻ hứng thú trong các hoạt động đạt hiệu quả cao.
Ví dụ 1: Chủ đề: “Trường mầm non” Đề tài chuyện: “Đôi bạn nhỏ”.
- Mục đích: Trẻ nhớ tên chuyện, các nhân vật trong chuyện, trẻ hiểu nội
dung chuyện.
- Chuẩn bị: Máy chiếu, sa bàn
- Cách tiến hành:

- Lần 3: Hưởng ứng trẻ kể chuyện theo tranh chữ to cùng cô.
- Kết thúc cô cho trẻ chơi trò chơi “Bóng tròn to”
Ảnh 5: Cô kể chuyện kết hợp tranh minh họa
13


Ví dụ 3: Chủ đề “Thực vật – têt, mùa xuân” Đề tài: Chuyện: “Sự tích các
loài hoa”
- Mục đích: Trẻ nhớ tên chuyện, tên các nhân vật trong chuyện. Trẻ hiểu
nội dung chuyện.
- Chuẩn bị: Tranh vẽ có nội dung chuyện, sa bàn, mô hình vườn hoa, mũ
các loài hoa
- Cách tiến hành: Tôi cho trẻ hát bài hát “Màu hoa”
+ Các con vừa hát bài hát gì? (Màu hoa)
+ Trong bài hát nói đến những màu hoa gì? (Hoa tím, hoa vàng...)
+ Cô giáo cho các bạn đi đâu? (Đi thăm vườn hoa)
Cũng có câu chuyện nói về những loài hoa có màu sắc rất đẹp, để biết được nội
dung câu truyện như thế nào, bây giờ các con cùng lắng nghe cô kể nhé!
- Cô kể lần 1: Hỏi trẻ tên câu chuyện, tên tác giả.
+ Cô vừa kể cho các con nghe câu chuyện gì? Của tác giả nào?
- Cô kể lần 2: (kể chuyện kết hợp tranh minh họa). Giảng nội dung, từ
khó.
- Lần 3: Tôi kể chuyện kết hợp sa bàn.
+ Trong câu chuyện có những nhân vật nào?
+ Trong câu chuyện có những loại hoa nào?
+ Ai đã ban tặng cho cây cối các loài hoa?
+ Thần sắc đẹp đã ban tặng hương thơm cho những loại hoa nào?
+ Thần sắc đẹp không bạn tặng hương thơm cho cây hoa nào?
Và cứ như thế tôi đàm thoại cùng trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.
Ví dụ 4: Chủ đề: “Thế giới động vật” Đề tài chuyện: “Cô vịt tốt bụng”

nội dung câu chuyên như thế nào bây giờ các bạn hãy ngồi ngoan và lắng nghe
mình kể câu chuyện “Vì sao thỏ cụt đuôi”
- Cô kể lần 1: Hỏi trẻ tên chuyện, tên tác giả.
+ Minh vừa kể cho các bạn nghe câu chuyện gì? Của tác giả nào?
- Cô kể lần 2: Tôi kể kết hợp tranh minh họa. Giảng nội dung, từ khó.
- Cô kể lần 3: (Kết hợp sa bàn con rối), đàm thoại nội dung, giáo dục.
Qua đó tôi giáo dục trẻ biết chấp hành luật an toàn giao thông, khi tham
gia giao thông phải đi đúng phần đường của mình, khi đi phải đi bên tay phải,
không được tự ý sang đường khi không có người lớn đi cùng.
- Kết thúc cho trẻ chơi trò chơi “Lái ô tô” kết hợp trên nền nhạc bài hát
"Em tập lái ô tô".
Nhờ có tranh ảnh kết hợp với sử dụng rối. Nên tiết kể chuyện “Vì sao thỏ
cụt đuôi”. Trẻ hứng thú, say mê nghe cô kể chuyện hơn, trẻ nhớ tên các nhân vật
trong chuyện nhanh hơn, hiểu nội dung câu truyện sâu sắc hơn.
Qua việc linh hoạt sáng tạo trong tổ chức hoạt động kể chuyện bằng nhiều
hình thức khác nhau, tôi đã tạo cho trẻ hứng thú khi tham gia vào hoạt động và
giúp trẻ hiểu nội dung, trả lời được các câu hỏi và nhớ nhân vật trong các tác
phẩm truyện được nhanh hơn.
* Biện pháp 6: Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Đối với trẻ lứa tuổi mầm non hiện nay trong mọi hoạt động đã chuyển
sang quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm” trong tất cả các hoạt động trẻ phải được
coi là trung tâm cho mọi hoạt động giáo dục. Vì hoạt động “Lấy trẻ làm trung
tâm” giúp trẻ hứng thú và linh hoạt tự giác trong mọi hoạt động giáo dục. Bởi
mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất và tâm lý. Do đó
mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có
thể thành công. Trẻ học và chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng
những gì mà trẻ đang hứng thú và thực hiện. Vì vậy với trẻ mầm non giờ học
được tiến hành tổ chức và hướng dẫn của giáo viên nhằm giúp trẻ lĩnh hội các tri
thức mới, đồng thời hình thành và rèn luyện kỹ năng nhận thức, kỹ năng xã hội.
Để đạt được điều này, giáo viên cần nắm được sự hứng thú, nhu cầu, trình

Làm quen với tác phẩm văn học đây là một hoạt động nhằm phát triển
ngôn ngữ lời nói mạch lạc, rõ ràng, nói đủ câu, vì vậy tôi luôn vận dụng ở mọi
lúc mọi nơi để dạy trẻ, một phần để cũng cố kiến thức, phần khác để rèn luyện
ngôn ngữ cho trẻ.
+ Giờ đón trẻ: Với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 3 - 4 tuổi chóng nhớ,
mau quên cô giáo cho trẻ xem tranh ảnh, đĩa hình về những câu truyện mà trẻ đã
được học và những câu truyện trẻ chuẩn bị được làm quen. Từ đó gợi cho trẻ
những hiểu biết về sự vật mà trẻ sắp được làm quen.
Ví dụ: Chủ đề Gia đình. Tôi mở băng hình câu chuyện “Tích chu” cho trẻ
xem và trò chuyện cùng trẻ:
- Các con đang xem câu chuyện gì ?
- Trong chuyện có những ai?...
- Tích chu sống với ai?
- Bà đã hóa thành con gì?
- Tích chu đã làm gì để giúp bà trở lại thành người?
+ Giờ trả trẻ: Tôi thường kể lại cho trẻ nghe những câu chuyện trong chủ đề
nhằm giúp trẻ nhớ lại các câu chuyện ngắn đơn giản và nhớ được tên các nhân
vật trong các tác phẩm chuyện.
+ Giờ hoạt động ngoài trời: Trẻ được ngồi dưới tán cây nghe cô kể chuyện
cổ tích, những câu chuyện gắn với cuộc sống hàng ngày của trẻ.
+ Qua hoạt động góc trẻ được tham gia chơi rất hồn nhiên mạnh dạn có thể
chơi trò chơi “cô giáo” ở góc phân vai: Một cháu làm cô giáo dạy các cháu kể
chuyện nhằm giúp trẻ nhớ lại trình tự câu chuyện
16


Ví dụ: Chơi về chủ đề “Thực vật – têt, mùa xuân” ở góc học tập xem
sách chuyện tranh chữ to tạo cho trẻ cảm giác là trẻ có thể đọc được quyển
chuyện đó hoặc có thể biết được quyển chuyện đó nói về cái gì? Trẻ có thể dựa
vào chuyện để khám phá ra các nhân vật, chuyện tranh theo chủ đề.

ngày lễ tổ chức tại lớp.
Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờ học tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù
hợp, hấp dẫn như qua tổ chức hội thi “Bé kể chuyện cùng họa my”, tham quan và
đặc biệt là chọn những hình ảnh thật, đẹp và những nhân vật ngộ nghĩnh sáng
tạo đưa vào công nghệ thông tin để trẻ hòa nhập, hóa thân vào các nhân vật
trong tác phẩm mà tôi lồng ghép được. Để rồi từ đó trẻ chăm chú xem, lắng
nghe cô giới thiệu dẫn đến trẻ nắm bắt được nội dung hoạt động một cách chủ
động.
- Hoặc Tôi còn tổ chức “Hội thi”, “Bé kể chuyện cùng họa my” vào các ngày
như: “Ngày hội bé đến trường 5/9”, “Ngày nhà giáo việt nam 20/11.”...
17


Ví dụ Lễ hội 8/3: “Cô giáo như mẹ hiền”
Mỗi dịp 8/3 đến thì cô trò 3 - 4 tuổi ở trường Mầm Non Hưng Lộc do tôi
phụ trách lại phấn khởi nhiều công việc chuẩn bị cho lễ hội. Việc chuẩn bị
không phải diễn ra trong 1 ngày mà suốt 1 tuần với nhiều công việc như trang trí
lớp, trang trí sân khấu, làm thiệp, vẽ, cắt, xé, dán tranh trang trí lớp, làm dây xúc
xích, chuẩn bị nhạc cụ, vòng hoa đội đầu…và đối với trẻ thì cứ đến giờ chơi thì
ai nấy đều hí hoáy với những sản phẩm của mình, của bạn, phụ giúp cô. Công
việc tưởng chừng như nhỏ ấy lại tăng thêm niềm say mê, phấn khởi cho các bạn
nhỏ gấp bội!
Không chỉ được tự tay mình làm những sản phẩm có ý nghĩa để tặng cô,
tặng bà, mẹ, mà trẻ còn được cô giáo trò chuyện, cho xem tranh, hình ảnh về
ngày lễ hội 8/3; được cô giáo dạy cho hát múa, đọc thơ, kể chuyện, chơi những
trò chơi có nội dung về ngày 8/3. Với sự chuẩn bị tích cực như vậy thì ngày 8/3
thực sự trở thành ngày hội, vui tươi và ý nghĩa đối với các thiên thần nhỏ trường
Mầm Non Hưng Lộc. Đến với ngày hội này, các bé không còn rụt rè, ngại ngùng
mà bạn nào cũng tự tin hát múa, kể chuyện, chơi đùa thể hiện hết khả năng của
mình. Và đó chính là món quà quý giá nhất mà các bạn nhỏ dành tặng cô giáo,

Động viên phụ huynh dành thời gian kể chuyện, đọc chuyện cho cháu nghe
trước khi đi ngủ, lắng nghe trò chuyện với con giúp con phát triển ngôn ngữ
được rõ ràng, mạch lạc hơn. Từ đó nhận ra sự phát triển ngôn ngữ, tình cảm của
trẻ như thế nào theo từng tháng.
- Tuyên truyền dưới hình thức: Bảng tuyên truyền, thay đổi nội dung và
hình thức phù hợp với từng chủ đề.
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” trang trí góc lớp, bảng tuyên truyền với những
hình ảnh về những người thân trong gia đình bé, những câu thơ, câu chuyện,
bài hát...
Với hình thức này giúp phụ huynh kịp thời nắm bắt được các tiết học,
đồng thời tuyên truyền với phụ huynh về tham khảo thêm sách bào về những
câu chuyện phù hợp với lứa tổi để kể cho trẻ nghe để từ đó trẻ có thêm những
hiểu biết về nội dung của câu chuyện.
- Đối với giáo viên cần có kế hoạc để bồi dưỡng những cháu còn yếu kém.
Ngoài việc giảng dạy trên tiết học, tôi thường xuyên chia đối tượng khá, trung
bình, yếu để luyện cho tường đối tượng theo khả năng ở mọi lúc mọi nơi.
Ví dụ: Nhóm trẻ khá tôi luyện với khả năng cao hơn, cháu trung bình cho
trẻ nhớ được các câu chuyện, thơ ngắn dễ nhớ, đối với cháu yếu cần luyện tập
nhiều hơn về ngôn ngữ cho trẻ để trẻ nắm bắt được các cậu truyện và nhân vật
trong chuyện cùng các bạn khá
Đối với trẻ nhút nhát: Phối hợp với gia đình động viên trẻ về nhà hát, múa,
kể chuyện cho ông, bà, bố, mẹ nghe.
Đối với trẻ nói ngọng, nói lắp cô cho trẻ phát âm các từ khó nhiều lần,
thường xuyên sửa và uốn nắn cho trẻ, và cô thường xuyên kể đi kể lại những
câu chuyện ngắn dễ thuộc cho trẻ nghe sao cho trẻ kể chuyện cùng cô và các
bạn. Để từ đó giúp cho trẻ có kỹ năng giao tiếp một cách tốt hơn, tự tin hơn
trong mỗi giờ hoạt động
- Tổ chức sinh hoạt văn nghệ cuối tuần và thông qua tổ chức sinh nhật, ngày
hội, ngày lễ để trẻ có thể tự mình đứng lên kể chuyện hay đọc thơ, hát múa cho
các bạn cùng nghe tạo được tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ trước mỗi đám đông.


8

29

9

33

10

37

0

0

0

0

27

9

33

9

33


33

0

0

0

Nhìn vào bảng trên kết quả sau khi thực hiện áp dụng các biện pháp phát
triển ngôn ngữ cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện ở trường mầm
non Hưng Lộc - xã Hưng Lộc cho thấy: Số trẻ hiểu và tiếp thu bài tốt, khá được
tăng lên rõ rệt. Số cháu trung bình giảm, cháu yếu kém không còn. Số lượng trẻ
hứng thú tham gia hoạt động kể chuyện tăng lên rõ rệt.
+ Đối với bản thân: Có kỹ năng tạo được môi trường phong phú phù hợp
với nội dung của từng chủ đề, có kỹ năng tổ chức tốt môi trường hoạt động văn
học một cách tự tin và linh hoạt. Biết tìm tòi và sưu tầm sách báo, tranh ảnh phù
hợp với từng chủ đề. Tích cực làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học
đặc biệt là hoạt động văn học mang tính thẩm mỹ và khoa học
+ Đối với đồng nghiệp: Với các đồng chí, đồng nghiệp có thể học hỏi đúc rút
kinh nghiệm đưa vào hoạt động làm quen với tác phẩm văn học để ngày càng
mang lại kết quả cao trong quá trình giảng dạy.
+ Đối với nhà trường: Sáng kiến kinh nghiệm được nhân rộng và được đồng
nghiệp đúc rút kinh nghiệm đưa vào bài dạy để đạt được kết quả cao.
Những biện pháp tôi đã áp dụng trong sáng kiến phù hợp với điều kiện
của lớp tôi và nhà trường, địa phương.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Qua một thời gian nghiên cứu tài liệu, tìm tòi, học hỏi và qua việc thực
hiện các phương pháp nói trên tôi tự rút ra bài học kinh nghiệm cho mình như

kiên trì kèm cặp những trẻ nhút nhát chậm chạp.
- Tổ chức luyện cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
- Sưu tầm các băng đĩa có hình ảnh về môi trường, vạn vật xung quanh
như: Phương tiện giao thông, con vật, cây cỏ hoa lá…để trẻ được quan sát
những hình ảnh động, khích lệ trí tò mò của trẻ.
- Chú ý tới việc phối hợp với phụ huynh đê thống nhất phương pháp giáo
dục trẻ được làm quen với các tác phẩm truyện một cách đầy đủ.
3.2. Kiến nghị:
Để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua
kể chuyện tôi có những đề xuất sau:
* Đối với Phòng giáo dục và đào tạo: Thường xuyên cung cấp tài liệu, tập
san, tạp chí, mở các lớp học chuyên đề về hoạt động văn học nói riêng…các tiết
dạy mẫu để giáo viên được học hỏi đúc rút kinh nghiệm trong quá trình giảng
dạy.
* Đối với sở giáo dục và đào tạo: Hợp đồng giáo viên mầm non cho
trường, số lượng giáo viên thiếu rất nhiều so với quy định, nên ảnh hưởng không
nhỏ đến việc chăm sóc, nuôi dương, giáo dục trẻ.
Trên đây là “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 3 4 tuổi, thông qua hoạt động kể chuyện ở trường mầm non Hưng lộc”. Tôi xin
mạnh dạn trình bày với Hội đồng khoa học, với các đồng nghiệp. Trong quá
trình thực hiện đề tài này không tránh khỏi những thiếu sót. rất mong được sự
góp ý của Hội đồng khoa học và các đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn
thành tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG
KHOA HỌC NGÀNH

Hậu Lộc, ngày 27 tháng 05 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.

Chức vụ và đơn vị công tác: Trường mầm non Hưng Lộc
Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
Năm học
giá xếp loại
TT
Tên đề tài SKKN
xếp loại đánh giá xếp
(Phòng, Sở,
(A, B,
loại
Tỉnh...)
hoặc C)
1. - Một số biện pháp nâng cao Phòng giáo
C
2014 – 2015
chất lượng phát triển ngôn ngữ dục và đào
tạo
thông qua hoạt động nhận biết
tập nói cho trẻ 24 - 36 tháng
tuổi ở trường Mầm Non Hưng
Lộc.
2.

Một số biện pháp phát triển
ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 24

Phòng giáo
dục và đào