TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

======

NGUYỄN THỊ NGA

ĐẢNG BỘ HUYỆN NHO QUAN (TỈNH NINH BÌNH)
LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA
TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2015

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam

HÀ NỘI - 2019


TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

======

NGUYỄN THỊ NGA

ĐẢNG BỘ HUYỆN NHO QUAN (TỈNH NINH BÌNH)
LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA
TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2015

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam


khóa luận chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ khóa luận nào khác.
Hà Nội, ngày…tháng…năm
Tác giả khóa luận

Nguyễn Thị Nga


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài......................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ......................................................................... 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................ 4
4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu ................................................................. 4
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................................................... 4
6. Đóng góp của khóa luận ............................................................................ 5
7. Kết cấu của khóa luận ................................................................................ 5
Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG
ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở HUYỆN NHO QUAN ........................................... 6
1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN.................................................................................... 6
1.1.1. Các khái niệm cơ bản........................................................................ 6
1.1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về
việc xây dựng đời sống văn hóa ................................................................. 8
1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN .............................................................................. 11
1.2.1Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện Nho Quan .. 11
1.2.2 Tình hình xây dựng đời sống văn hóa dƣới sự lãnh đạo của Đảng bộ
huyện Nho Quan trƣớc năm 2005 ............................................................. 14
Chƣơng 2: CHỦ TRƢƠNG VÀ QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ HUYỆN NHO
QUAN CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA (2005-2015) ........ 17
2.1 CHỦ TRƢƠNG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỦA ĐẢNG . 17
2.1.1 Chủ trƣơng của Trung ƣơng Đảng ................................................... 17

TDĐKXDĐSVH
TDTT
THCS
THPT
UBND
UBTƢ
VHTT
XHCN

:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

Ban chấp hành

thắng lợi mục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,
đậm đà bản sắc dân tộc.” Xây dựng đời sống văn hóa đƣợc coi nhƣ bƣớc đi
ban đầu của sự nghiệp xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân
tộc, theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Đảng đã có những nhận thức mới về vị
trí, vai trò của văn hóa. “Xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật, khôi
phục trật tự kỷ cƣơng trong mọi hoạt động của nhà nƣớc và sinh hoạt xã hội;
nêu cao tính tự giác, ý thức tự trọng của mỗi ngƣời kết hợp với các biện pháp
giáo dục và hành chính của các tổ chức xã hội và các cơ quan nhà nƣớc. Sự
quan tâm đến con ngƣời và thái độ tôn trọng lẫn nhau trở thành một tiêu
chuẩn đạo đức trong mọi hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, nhất là trong các
dịch vụ phục vụ đông đảo nhân dân” [24, tr.749]
Tại Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa VIII
đã ban hành Nghị quyết về vấn đề “Xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên
tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. “Nghị quyết Trung ƣơng V khóa VIII đã làm
sáng lên bức tranh của nền văn hóa đất nƣớc trong tƣơng lai. Đó là nền văn
hóa với vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực thúc đẩy
kinh tế - xã hội phát triển, gắn với sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa
đất nƣớc, gắn với những vấn đề nảy sinh trong xu thế toàn cầu hóa và nền
kinh tế thị trƣờng. Đối với công tác lãnh đạo văn hóa, Nghị quyết khẳng định:
Đây là vấn đề cực kỳ quan trọng, cơ bản và chiến lƣợc không chỉ đối với công
tác lãnh đạo mà cả công tác quản lý văn hóa, với mỗi cán bộ, đảng viên. Có
thể nói Nghị quyết Trung ƣơng 5 (khóa VIII) đã thể hiện sự phát triển cả nhận
thức và tƣ duy lý luận về văn hóa, lãnh đạo văn hóa của Đảng. Đó cũng chính
1


là kết tinh của sự kế thừa và phát triển chủ nghĩa Mác- Lênin, tƣ tƣởng Hồ
Chí Minh về văn hóa, về xây dựng và phát triển sự nghiệp văn hóa, về
phƣơng pháp lãnh đạo văn hóa, quản lý văn hóa; là sản phẩm từ tổng kết lý
luận và thực tiễn trong quá trình hơn 70 năm lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo



2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Xây dựng đời sống văn hóa là nội dung quan trọng trong công cuộc đổi
mới đất nƣớc và đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nƣớc. Vì vậy
vấn đề này đã đƣợc đề cập trong nhiều công trình với các góc độ khác nhau.
Những công trình đề cập đến văn hóa nói chung bao gồm: “Phạm Văn
Đồng (1994), Văn hóa và đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; GS Trần
Quốc Vƣợng (2000), Văn hóa Việt Nam tìm tòi và suy ngẫm, Nxb Văn học,
Hà Nội; GS Trần Ngọc Thêm (2006), Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb
Thành phố Hồ Chí Minh, TP Hồ Chí Minh; Hữu Ngọc (2007), Lãng du trong
văn hóa Việt Nam, Nxb Thanh Niên, Hà Nội; GS.TS Ngô Đức Thịnh (2010),
Những giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.”
Những công trình đề cập đến tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về văn hóa gồm:
“PS.TS Đinh Xuân Dũng (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, Nxb Hà
Nội, Hà Nội; Lê Xuân Vũ (2004), Chủ tịch Hồ Chí Minh với nền văn hóa Việt
Nam, Nxb Văn học, Hà Nội; Nguyễn Khắc Nho (2013), Hồ Chí Minh về văn
hóa làm người, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội; GS.TS Hồ Sĩ Vịnh (2014),
Triết học văn hóa trong đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Dân trí, Hà Nội.”
Những công trình viết về xây dựng đời sống văn hóa cơ sở gồm có:
Cuốn Xây dựng gia đình văn hóa trong sự nghiệp đổi mới (1997), Nxb Chính
trị Quốc gia, Hà Nội; Cuốn Hỏi và đáp về làng văn hóa, gia đình văn hóa, nếp
sống văn hóa, tổ chức lễ hội truyền thống (1998), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
Nội; Trung Đông (2002), Để có một phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng
đời sống văn hóa, Nxb Văn hóa nghệ thuật, Viện Văn hóa, Hà Nội; Cuốn Hỏi
và đáp về phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa (2000),
Ban chỉ đạo đời sống văn hóa, Hà Nội; Cuốn Vấn đề xây dựng môi trường
văn hóa cơ sở (2011), Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
Các công trình viết về lịch sử, văn hóa huyện Nho Quan: Lịch sử Đảng
bộ huyện Nho Quan chủ yếu liệt kê lịch sử Đảng của huyện; Các báo cáo về

hiện của Đảng bộ huyện Nho Quan trong công tác xây dựng đời sống văn hóa.
- Về thời gian: Nghiên cứu trong giai đoạn 2005 – 2015.
- Về không gian: Nghiên cứu công tác xây dựng đời sống văn hóa
trong địa bàn huyện Nho Quan (Ninh Bình).
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phƣơng pháp luận: khóa luận nghiên cứu dựa trên các phƣơng pháp
luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về văn hóa.
- Là một đề tài lịch sử, phƣơng pháp sử dụng trong khóa luận không
ngoài những phƣơng pháp vốn có: Phƣơng pháp lịch sử, phƣơng pháp logic,
phƣơng pháp tổng hợp phân tích, phƣơng pháp thống kê so sánh để làm sáng
tỏ vấn đề.

4


6. Đóng góp của khóa luận
- Khóa luận cung cấp những tƣ liệu cơ bản về quá trình lãnh đạo xây
dựng đời sống văn hóa của Đảng bộ huyện Nho Quan từ năm 2005 đến năm
2015.
- Khóa luận trình bày một cách có hệ thống chủ trƣơng, sự lãnh đạo của
Đảng bộ huyện Nho Quan về công tác xây dựng đời sống văn hóa của nhân
dân Nho Quan từ năm 2005 đến năm 2015, và những phong trào xây dựng đời
sống văn hóa của nhân dân Nho Quan giai đoạn này.
- Trên cơ sở phân tích đánh giá thành tựu và hạn chế của phong trào
xây dựng đời sống văn hóa huyện Nho Quan, khóa luận rút ra một số bài học
kinh nghiệm, nhằm phát huy tối đa tiềm năng của huyện vào việc phát triển
kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa ở những giai đoạn tiếp theo.
- Khóa luận đóng góp vào nguồn tƣ liệu lịch sử địa phƣơng.
7. Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận

thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.”
Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt
Nam - Bộ Giáo dục và đào tạo, do Nguyễn Nhƣ Ý chủ biên, Nhà xuất bản
Văn hóa – Thông tin, xuất bản năm 1998, thì: "Văn hóa là những giá trị vật
chất, tinh thần do con ngƣời sáng tạo ra trong lịch sử".
Trong cuốn Xã hội học Văn hóa của Đoàn Văn Chúc, Viện Văn hóa và
Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, xuất bản năm 1997, tác giả cho rằng: “Văn
hóa – vô sở bất tại: Văn hóa - không nơi nào không có! Điều này cho thấy tất
cả những sáng tạo của con ngƣời trên nền của thế giới tự nhiên là văn hóa; nơi
nào có con ngƣời nơi đó có văn hóa”.
Trong cuốn Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, PGS.TSKH Trần Ngọc
Thêm cho rằng: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh
thần do con ngƣời sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn,

6


trong sự tƣơng tác giữa con ngƣời với môi trƣờng tự nhiên và xã hội của
mình.”
Nhƣ vậy, có thể thấy rằng: Văn hóa là tất cả những giá trị vật thể và
tinh thần do con ngƣời sáng tạo ra trên nền của thế giới tự nhiên.
* Quan niệm về đời sống văn hóa
Khái niệm
Đời sống văn hóa là một bộ phận của đời sống xã hội, mà đời sống xã
hội là tổng hợp những hoạt động sống của con ngƣời, nhằm đáp ứng các nhu
cầu về đời sống vật chất và tinh thần. Nhu cầu vật chất đƣợc đáp ứng làm cho
con ngƣời tồn tại nhƣ một thực thể sinh học, nhu cầu tinh thần giúp con ngƣời
tồn tại nhƣ một thực thể xã hội, tức là nhân cách văn hóa. Hai nhu cầu về vật
chất và tinh thần xuất hiện ngay từ buổi bình minh của xã hội loài ngƣời. Khi
xã hội phát triển đến mức độ cao, đạt tới trình độ khác nhau của nền văn minh

thống văn hóa ở địa phƣơng góp phần làm phong phú nền văn hóa của dân
tộc. Cuộc đấu tranh chống các tệ nạn xã hội, các biểu hiện tiêu cực của xã hội
tiến hành đồng thời với công tác xây dựng đời sống văn hóa.
Xây dựng đời sống văn hóa đƣợc coi nhƣ bƣớc đi ban đầu của sự
nghiệp xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, theo định
hƣớng xã hội chủ nghĩa. Đó là công việc xây dựng kết cấu hạ tầng văn hóa để
tiến hành các hoạt động giáo dục xã hội chủ nghĩa đối với nhân dân lao động,
đồng thời tổ chức sự giao lƣu văn hóa giữa họ. Ngoài ra, xây dựng đời sống
văn hóa còn là xây dựng những điều kiện tổ chức các hoạt động vui chơi giải
trí lành mạnh trong thời gian rảnh rỗi của nhân dân. Góp phần sáng tạo ra lực
lƣợng sản xuất mới, củng cố quan hệ sản xuất mới, xóa bỏ cái cũ, xây dựng
cái mới trong mọi mặt của đời sống vật chất cũng nhƣ tinh thần ở địa phƣơng,
là bƣớc đầu xây dựng khắp nơi một cuộc sống hạnh phúc, trong đó mọi ngƣời
vì mỗi ngƣời, mỗi ngƣời vì mọi ngƣời.
“Xây dựng đời sống văn hóa nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân
dân trong sáng tạo và hƣởng thụ các giá trị văn hóa, nghệ thuật, tạo dựng một
lối sống văn minh lịch sự, những phong tục tập quán tốt đẹp vừa đậm đà bản
sắc dân tộc vừa phù hợp với trào lƣu văn hóa tiến bộ của nhân loại. Đồng
thời, đó còn là động lực to lớn trong việc phát triển kinh tế - xã hội.”
1.1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về
việc xây dựng đời sống văn hóa
1.1.2.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về văn hóa
Chủ nghĩa Mác – Lênin quan niệm rằng: Ngƣời ta sinh ra ăn, mặc, ở
trƣớc rồi mới hát, múa, vẽ và bàn triết lý sau. Kinh tế là nền tảng của một xã
hội, là hạ tầng cơ sở. Chính trị, pháp luật, văn hóa là những cái đƣợc xây
dựng trên nền tảng đó, là thƣợng tầng kiến trúc của xã hội.
8


Những nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin là những ngƣời thầy,

cũng nhƣ mục đích của cuộc sống, loài ngƣời mới sáng tạo và phát minh ra
ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ
9


thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn mặc ở và các phƣơng
thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó đƣợc gọi là văn hóa.
Văn hóa là tổng hợp của mọi phƣơng thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của
nó mà loài ngƣời đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu của đời sống
và đòi hỏi của sự sinh tồn.” [29, tr431]. “Theo đó, văn hóa đƣợc hiểu theo
nghĩa rộng nhất đó là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà loài ngƣời
đã sáng lập ra nhằm đáp ứng nhu cầu sinh tồn, đồng thời cũng là mục đích
sống của con ngƣời. Và muốn xây dựng nền văn hóa của dân tộc thì phải xây
dựng trên tất cả các mặt: kinh tế, chính trị, xã hội, đạo đức, tâm lý con
ngƣời,...”
Theo nghĩa hẹp, văn hóa đƣợc Hồ Chí Minh xác định là đời sống tinh
thần của xã hội, là thuộc về kiến thức thƣợng tầng của xã hội. Đây là quan
điểm nhất quán của Hồ Chí Minh kể từ sau Cách Mạng Tháng Tám 1945.
Nền văn hóa nƣớc ta theo quan điểm của Chủ Tịch Hồ Chí Minh mang
hai đặc điểm cơ bản sau:
“Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động
lực của quần chúng nhân dân phát triển kinh tế - xã hội: Văn hóa phản ánh thể
hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của đời sống cá nhân và cộng
đồng diễn ra trong quá khứ cũng nhƣ hiện tại, trải qua hàng thế kỉ nó đã cấu
thành một hệ thống các giá trị về hệ thống thẩm mỹ và lối sống mà trên đó
mỗi dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình. Nguồn lực nội sinh cho sự
phát triển của mỗi dân tộc luôn đƣợc thấm sâu trong cái nôi văn hóa dân tộc.
Sự phát triển đó luôn hƣớng tới cái mới, tiếp nhận và tạo ra cái mới nhƣng lại
không thể tách rời khỏi cội nguồn dân tộc mà luôn phải phát triển dựa trên cội
nguồn và phát triển trên cội nguồn. Cội nguồn đó của mỗi quốc gia, mỗi dân

(Ninh Bình) và một phần huyện Kim Bảng (Hà Nam), phía Đông Nam giáp
huyện Hoa Lƣ và thị xã Tam Điệp (Ninh Bình).
Diện tích tự nhiên: 45.828,0 ha (33% diện tích toàn tỉnh). Chiều dài của
huyện khoảng 40km. Chiều rộng của huyện khoảng 13,5km.
Nho Quan là một huyện nằm trong khu vực tiếp giáp giữa vùng Đồng
bằng sông Hồng và vùng Bắc Trung bộ, có địa hình khá phức tạp mang tính
chất đặc trƣng của vùng núi cao và vùng bán sơn địa; đồng thời cũng là vùng
đất trũng thuộc khu vực phân lũ của sông Hoàng Long (21 xã).
Nho Quan cũng nhƣ các khu vực thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng
khác có khí hậu nhiệt đới, gió mùa, nóng ẩm, mƣa nhiều. Nhiệt độ trung bình
23,40c, lƣợng mƣa trung bình 1.900mm, độ ẩm tƣơng đối trung bình là 85%.
Nhìn chung khí hậu và thời tiết ở Nho Quan thuận lợi cho cây trồng, vật nuôi
sinh trƣởng và phát triển.
* Đặc điểm kinh tế - xã hội
11


Dân cƣ Nho Quan phân bố không đều, chủ yếu sống tập trung ở vùng
nông thôn do quá trình định canh, định cƣ trong lịch sử. Cộng đồng dân tộc
sinh sống ở Nho Quan chủ yếu là ngƣời Kinh, Mƣờng,…trong đó đông nhất
vẫn là ngƣời Kinh chiếm tới 88%, dân tộc Mƣờng chiếm khoảng 12% dân số
toàn huyện.
Về tôn giáo, đại bộ phận ngƣời dân Nho Quan theo đạo Phật, cũng khá
đông ngƣời theo đạo Công giáo, còn số ít theo các tôn giáo khác hoặc không
theo tôn giáo nào.
Giáo dục đào tạo phát triển toàn diện, đời sống nhân dân tiếp tục đƣợc
cải thiện nhiều mặt, an sinh xã hội đƣợc đảm bảo, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn
7%. Hoạt động văn hoá thông tin phát triển ngày càng đa dạng, nâng cao đời
sống tinh thần của nhân dân. Các hoạt động thể dục thể thao rất sôi nổi và đạt
thành tích xuất sắc trong các cuộc thi đấu ở địa phƣơng và góp phần tăng

* Lịch sử văn hóa
Đặc trƣng về dân tộc ở Nho Quan là có sự xuất hiện của con ngƣời rất
sớm với di tích hang Đăng Đắng (động Ngƣời Xƣa) trong đó có các ngôi mộ
cổ, các vật hoá thạch; những trống đồng và những vật dụng nhƣ rìu đá… ở
thời kỳ đồ đá mới tìm đƣợc ở một số nơi trong huyện. Những tên làng, tên
xóm hầu hết là từ cổ và gồm 1 âm (Mống, Lá, Muôi, Mí….), chứng tỏ ở đây
đã thành hình một xã hội của ngƣời Việt Cổ và có một nền văn hoá lâu đời
đặc biệt là văn hoá Mƣờng mang đậm bản sắc cổ.
Nho Quan hiện có ngƣời Mƣờng chiếm khoảng 12% dân số toàn
huyện. Ngƣời Mƣờng sống tập trung ở các xã Cúc Phƣơng, Kỳ Phú, Phú
Long và sống rải rác, xen kẽ ở 6 xã (Quảng Lạc, Văn Phƣơng, Yên Quang,
Xích Thổ, Thạch Bình, Gia Sơn).
Ngoài ra ở Nho Quan cũng có những lễ hội truyền thống nhƣ tế thần ở
các đền phủ, tế Thành Hoàng ở đình làng vào dịp đầu xuân hoặc những ngày
giỗ kỵ điển hình là lễ hội Đền Sầy. Đặc biệt có lễ hội cồng chiêng của đồng
bào Mƣờng cũng khá ấn tƣợng. Đồng bào Kinh có hội làng vào đầu xuân.
Ngoài ra trong đồng bào công giáo có các ngày lễ trọng (Lễ Giáng Sinh, Lễ
Phục Sinh….)
Trong đời sống nhân dân cũng có các phong tục tập quán tồn tại lâu đời
nhƣ tục thờ cúng tổ tiên theo âm lịch, nhân dân ăn tết cổ truyền (tết Nguyên
đán) vào mùng 1 tháng giêng hàng năm, tết Nguyên tiêu (rằm tháng giêng),
tết Đoan Ngọ (5/5), rằm tháng 7, tết Trung thu (rằm tháng 8). Ngoài ra có các
phong tục dạm hỏi, cƣới xin, làm nhà, lễ tang…theo phong tục lâu đời các
dân tộc đồng bằng Bắc Bộ.
Trong những năm qua, cùng với việc quan tâm xây dựng huyện trở thành
đơn vị phát triển toàn diện , Đảng bộ, chính quyền, các cơ quan ban ngành đoàn
13


thể và nhân dân Nho Quan đã luôn quan tâm đến công tác xây dựng và phát

đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng nếp sống văn hoá, gia đình văn hoá, làng
văn hoá của huyện Nho Quan.
14


Huyện Nho Quan đã chỉ đạo kịp thời, sâu sát và có biện pháp tuyên
truyền cổ động quần chúng nhân dân thông qua các phƣơng tiện thông tin đại
chúng và các đoàn thể quần chúng. Bên cạnh đó việc kiện toàn và củng cố
Ban chỉ đạo xây dựng nếp sống ở các xã, phƣờng do chủ tịch UBND xã,
phƣờng làm trƣởng ban đƣợc tiến hành khẩn trƣơng. Dƣới sự lãnh đạo của
huyện uỷ, HĐND, UBND, phòng Văn hoá - Thông tin, các cấp các ngành, đời
sống văn hoá của huyện Nho Quan đã đạt đƣợc những thành tựu đáng kể.
Phong trào xây dựng nếp sống văn hoá, gia đình văn hoá, làng xã văn hoá đã
góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội ngày càng phát triển ổn định, an ninh chính
trị đƣợc đảm bảo. Những địa phƣơng điển hình trong công tác xây dựng đời
sống văn hoá ở huyện Nho Quan ngày một nhiều nhƣ xã Quảng Lạc, xã Yên
Quang, xã Thạch Bình.
Trên cơ sở đời sống kinh tế từng bƣớc ổn định và phát triển, đời sống
văn hoá xã hội cũng ngày càng đƣợc nâng lên rõ rệt. Công tác xoá đói giảm
nghèo trên địa bàn huyện đã trở thành một phong trào quần chúng rộng rãi ở
tất cả các địa phƣơng, làng, xã. Nhân dân có điều kiện xây dựng nhà cửa, mua
sắm tiện nghi trong gia đình, điện sinh hoạt đã đến hầu hết các xã trong
huyện, hệ thống phát thanh truyền hình đƣợc xây dựng và phục hồi cơ bản ở
các địa phƣơng, hệ thống bƣu điện văn hoá xã đã phát triển rộng khắp trên địa
bàn toàn huyện. Công tác xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá,
làng xã văn hoá đều đƣợc các cấp uỷ Đảng chính quyền và nhân dân quan tâm
và thu đƣợc những thành tựu nhất định.Việc tang lễ đều đƣợc các tổ chức
Đảng và chính quyền, các đoàn thể và mọi ngƣời quan tâm. Ở tất cả các địa
phƣơng trong huyện nơi nào cũng thành lập Ban tang lễ với đầy đủ các thành
phần Đảng, chính quyền, đoàn thể, mặt trận và gia đình tang chủ để tiến hành

một phát triển.

16


Chƣơng 2
CHỦ TRƢƠNG VÀ QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ HUYỆN NHO QUAN
CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA (2005-2015)
2.1 CHỦ TRƢƠNG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỦA ĐẢNG
2.1.1 Chủ trƣơng của Trung ƣơng Đảng
“Cùng với quá trình đổi mới toàn diện đất nƣớc đƣợc khởi xƣớng tại
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12/1986), Đảng dần đi tới
những nhận thức mới, quan điểm mới về văn hoá. Việc coi trọng các chính
sách đối với văn hoá, đối với con ngƣời thực chất là trở về tƣ tƣởng của Chủ
tịch Hồ Chí Minh, là cơ sở cho những nhận thức mới, quan điểm mới về văn
hoá của Đảng.”
Về vai trò của văn hoá, Đại hội VI đánh giá "không hình thái tƣ tƣởng
nào có thể thay thế đƣợc văn học và nghệ thuật trong việc xây dựng tình cảm
lành mạnh, tác động sâu sắc vào việc đổi mới nếp nghĩ, nếp sống của con
ngƣời". [17, tr138]
Văn hóa thể hiện ở những sản phẩm vật chất, trí óc con ngƣời, thể hiện ở
thành tựu khoa học công nghệ. Khoa học công nghệ tác động vào mọi mặt
cuộc sống, thúc đẩy kinh tế phát triển, mức sống ngƣời dân đƣợc cải thiện nên
đời sống tinh thần của con ngƣời ngày càng đƣợc nâng cao. Khoa học - kĩ
thuật là công cụ để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nƣớc, đƣa mục tiêu xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ngày càng tiến gần
hơn.
“Đại hội VI cũng đề cao vai trò của văn hoá trong đổi mới tƣ duy,
thống nhất về tƣ tƣởng, dứt bỏ cơ chế cũ đã không còn phù hợp, thiết lập cơ
chế mới; khẳng định đồng thời với xây dựng kinh tế, phải coi trọng các vấn đề