1

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Thực hiện đường lối đổi mới, đất nước ta đã có sự phát
triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa
- xã hội, an ninh quốc phòng. Giáo dục được coi là “quốc
sách hàng đầu” trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất
nước. Giáo dục có mục tiêu cơ bản là đào tạo con người
Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức
khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng
độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi
dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân,
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. Vì vậy, giáo dục ở mỗi bậc học cần chú trọng đến
việc phát triển toàn diện nhân cách của học sinh như phát
triển nhận thức, thái độ và các kỹ năng sống... đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Việt Nam bước vào thế kỷ XXI trong xu thế hội nhập
kinh tế thế giới. Đằng sau những tín hiệu đáng mừng là
kinh tế đất nước ngày một khởi sắc đang tiềm ẩn nguy cơ
phát sinh, lây lan những hỗn tạp của thế giới hiện đại mà
chúng ta vẫn gọi bằng cụm từ “Tệ nạn xã hội”- mầm
bệnh cản trở bước phát triển của loài người. Tệ nạn xã
hội xâm nhập vào mọi ngõ ngách cuộc sống và gây ra
những tác hại về mọi mặt đối với đời sống xã hội nước ta.
Phòng chống TNXH đã trở thành một nhiệm vụ của mọi
cấp, mọi ngành và giáo dục cũng không nằm ngoài cuộc.
Đối với các trường THCS thành phố Thanh Hóa, tỉnh
Thanh Hóa. Trong những năm gần đây, công tác giáo dục
phòng ngừa TNXH cho học sinh đã được các nhà trường

ở trường THCS thành phố Thanh Hoá, tỉnh Thanh Hoá.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi.
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp chuyên gia
- Các phương pháp xử lý kết quả nghiên cứu thực tiễn


3

2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận
Có thể nói, TNXH là một căn bệnh xã hội làm cản
trở bước tiến của loài người. Trong mỗi giai đoạn lịch sử,
ở mỗi quốc gia, TNXH không ít thì nhiều đã gây ảnh
hưởng xấu đến đời sống xã hội. Đặc biệt vào những thập
niên cuối thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI, khi
nền kinh tế thị trường phát triển, cùng xu hướng hội nhập
kinh tế thế giới thì TNXH càng có cơ hội phát sinh, phát
triển và gây tác hại không nhỏ về kinh tế, chính trị, an
ninh, sức khoẻ đạo đức, lối sống đối với xã hội. Do vậy
vấn đề phòng chống TNXH đã trở thành mối quan tâm của
các quốc gia trên thế giới. Đề tài này được nhiều tổ chức
nhiều hội nghị quốc tế, nhiều hoạt động tổ chức nghiên
cứu và xuất bản nhiều ấn phẩm, nhiều công trình nghiên
cửu liên quan vấn đề phòng chống TNXH.
Trong thời kỳ hội nhập, Việt Nam chịu ảnh hưởng
cả mặt tích cực lẫn mặt tiêu cực của cơ chế thị trường.
Đời sống kinh tế ngày càng tăng trưởng kéo theo nhiều tệ


trường ngày càng cao nhưng đến nay chưa có đề tài
nào nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục học
sinh phòng ngừa TNXH ở các trường THCS thành phố
Thanh Hoá. Vì vậy, tôi nghiên cứu vấn đề này ở các
trường THCS thành phố Thanh Hoá là vấn đề cần thiết
nhằm góp phần đưa ra những giải pháp hữu hiệu trong
công tác phòng ngừa TNXH xâm nhập vào nhà các
trường THCS thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
trong giai đoạn hiện nay.
\2.2. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng
ngừa TNXH cho HS ở các trường THCS thành phố
Thanh Hoá
2.2.1.Thực trạng tệ nạn xã hội xâm nhập vào trường
trung học cơ sở thành phố Thanh Hóa
* Nguy cơ TNXH xâm nhập vào trường THCS
TNXH có nguy cơ xâm nhập vào bất cứ môi trường
nào, từ gia đình, trường học, các cơ quan… Ở trường
THCS, học sinh đang trong độ tuổi dậy thì. Sự phát triển
về mặt cơ thể đã đạt đến mức độ nhất định, nhưng sự phát
triển về nhận thức xã hội vẫn đang còn nhiều hạn chế. Các
em đang ở độ tuổi không phải là trẻ em, cũng chưa phải là
người lớn. Đây là độ tuổi khó bảo, khó dạy nên việc học
sinh dễ mắc các TNXH có thể xảy ra khi bị lôi kéo, dụ dỗ.
Từ nhận thức đúng đắn của CBQL và GV cho thấy, nhà
trường rất quan tâm đến việc giáo dục HS phòng ngừa các
TNXH.


6



7

* Thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục
phòng ngừa TNXH
Xây dựng kế hoạch HĐGD phòng ngừa TNXH cho học
sinh là khâu đầu tiên trong quản lý hoạt động này ở nhà
trường THCS. Kế hoạch được xây dựng phải đảm bảo tính
khả thi và thực hiện có hiệu quả. Nhận thức rõ tầm quan
trọng này, nên ở các trường THCS thành phố Thanh Hóa
đã lập kế hoạch giáo dục phòng ngừa TNXH cho HS theo
các văn bản chỉ đạo của các cấp quản lý. Đồng thời, kế
hoạch giáo dục phòng ngừa TNXH cho học sinh có thể
triển khai được trong thực tiễn của nhà trường.
* Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục phòng
ngừa TNXH
Tổ chức HĐGD phòng ngừa TNXH cho HS ở trường
THCS thành phố Thanh Hóa được chú trọng ở công việc
tổ chức tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt tập thể và tổ
chức cho HS tham gia các cuộc thi văn hóa văn nghệ về
chủ đề phòng chống TNXH. Việc bồi dưỡng kỹ năng tổ
chức HĐGD phòng ngừa TNXH cho giáo viên còn nhiều
hạn chế. Bên cạnh đó, việc phối hợp với các cơ quan
truyền thông nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ
biến các biện pháp phòng ngừa TNXH trên các phương
tiện thông tin vẫn còn nhiều bỏ ngỏ. Đặc biệt là việc xã
hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp để đầu tư xây
dựng cơ sở vật chất phục vụ cho học sinh. Nguyên nhân
của thực trạng này xuất phát từ nền kinh tế của địa

THCS. Tuyên dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân
thực hiện tốt HĐGD phòng ngừa TNXH là rất cần thiết
nhằm kích thích sự tích cực tham gia hoạt động này của
học sinh. Tuy nhiên, việc nhắc nhở, kiểm điểm những tập
thể cá nhân chưa thực hiện tốt HĐGD phòng ngừa TNXH
lại chưa thực hiện tốt bằng việc xây dựng lực lượng kiểm
tra đánh giá và tuyên dương khen thưởng.
* Thực trạng quản lý cơ sở vật chất phục vụ HĐGD
phòng ngừa TNXH


9

Công tác quản lý CSVC phục vụ cho HĐGD phòng
ngừa TNXH ở trường THCS thành phố Thanh Hóa đã
được quan tâm. Bởi lẽ, CSVC của nhà trường không chỉ
phục vụ cho việc tổ chức các HĐGD mà còn phục vụ cho
các hoạt động GD và đào tạo khác nhằm giúp HS hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách. Công tác quản lý
CSVC ở các trường THCS thành phố Thanh Hóa đã có sự
quan tâm sâu sắc đến việc bồi dưỡng, tập huấn cho GV
khai thác và sử dụng CNTT trong dạy học và GD. Đồng
thời cũng hướng dẫn sử dụng và cách bảo quản CSVC
thiết bị cho GV và HS. Tuy nhiên, việc huy động các
nguồn lực để mua sắm trang thiết bị vẫn còn hạn chế. Như
trên đã phân tích, nguyên nhân của thực trạng này xuất
phát từ nền kinh tế của địa phương còn gặp nhiều khó
khăn, đặc biệt là đối với các phường ven thành phố, các
doanh nghiệp đóng trên địa bàn đã có sự phát triển, nhưng
quy mô vẫn còn nhỏ hẹp nên chưa có sự đóng góp đáng kể

vào nhà trường
- Mục tiêu giải pháp:Tuyên truyền, cung cấp, trang bị
các kiến thức cơ bản về TNXH nói chung, các TNXH
trong nhà trường THCS nói riêng; những hiểu biết về tình
hình vi phạm TNXH trên địa bàn và trong trường học
cũng như nguy cơ xâm nhập của TNXH vào trường học.
- Cách thức thực hiện: Tổ chức, huy động, tìm hiểu
các nguồn tài liệu có liên quan đến TNXH qua tổ chức
phong trào sưu tầm, mua các tài liệu, kiến thức cơ bản về
TNXH, xây dựng tủ sách phòng chống TNXH; Trang bị
các kiến thức về TNXH thông qua việc phát tài liệu tự
nghiên cứu, thi tìm hiểu... nhằm nâng cao hiểu biết về
TNXH.
- Điều kiện thực hiện: CBQL, GV và HS phải ý thức
được công tác nâng cao năng lực, nhận thức về TNXH và
công tác phòng ngừa TNXH là hoạt động cần thiết,
thường xuyên trong cả năm học; Xây dựng kế hoạch bồi
dưỡng nâng cao năng lực nhận thức thường xuyên…
2.3.2. Quản lý việc xây dựng kế hoạch và tổ chức


11

thực hiện HĐGD cho học sinh phòng ngừa các TNXH
xâm nhập vào nhà trường
- Mục tiêu giải pháp:Cần xác định rõ thực trạng TNXH,
công tác phòng ngừa của nhà trường, những kết quả đạt
được, những tồn tại mà nhà trường chưa giải quyết được.
Phân tích những thuận lợi, khó khăn, điều kiện, khả năng
của nhà trường (nhân lực, tài lực, vật lực) để thực hiện kế

- Cách thức thực hiện: CBQL chỉ đạo các tổ chuyên
môn xây dựng nội dung chương trình cụ thể và tổ chức
thực hiện chương trình đã xây dựng; GV xây dựng kế
hoạch và thực hiện soạn giảng giáo án đầy đủ, nội dung
bài dạy phải đổi mới đảm bảo đủ các kiến thức cơ bản mà
trường đã xây dựng; CBQL yêu cầu các tổ, nhóm chuyên
môn xác định phần kiến thức nào liên quan đến bộ môn
tổ, nhóm phụ trách.
- Điều kiện thực hiện:CBQL phân công GV giảng dạy,
bố trí thời khoá biểu cho GV lên lớp thực hiện; hướng
dẫn cụ thể GV và kiểm tra thường xuyên giáo án cũng
như việc chuẩn bị trước khi lên lớp của GV để kịp thời
nắm bắt tình hình và điều chỉnh, bổ sung nếu thấy cần
thiết.
2.3.4. Quản lí HĐGD cho học sinh phòng ngừa các
TNXH thông qua các hoạt động ngoại khóa
- Mục tiêu giải pháp: Các hoạt động ngoại khóa như:
Tổ chức các câu lạc bộ, các hoạt động tập thể, hội thi kể
chuyện, vẽ tranh, hội thi phòng tránh tệ nạn xã hội…
nhằm thu hút tất cả HS tham gia vào các hoạt động ngoại
khoá, hoạt động tập thể, từ đó tránh xa các TNXH.
- Cách thức thực hiện: Xây dựng nội dung chương trình
theo từng tháng, từng học kì và cả năm học; Tổ chức cho
HS nghe về các TNXH và tác hại của nó, về tình hình
TNXH ở địa phương và nguy cơ xâm nhập vào nhà trường
nhằm giúp HS có kiến thức sâu hơn về các TNXH, hiểu
được tác hại và cách phòng ngừa cho bản thân các em; Tổ
chức hội thi thuyết trình, hùng biện về TNXH trong phạm
vi toàn trường, tạo không khí thi đua…


- Mục tiêu giải pháp: Tạo dựng một phong trào hoạt
động với quy mô và tính chất rộng lớn, thu hút toàn bộ
HS trong trường tham gia nhằm đạt được hiệu quả giáo
dục phòng ngừa TNXH ở mức độ cao nhất. Xây dựng kế


14

hoạch thi đua, khen thưởng, xác định cụ thể mục tiêu cần
đạt, nội dung thi đua khen thưởng, hình thức tổ chức, thời
gian cụ thể và phân công người phụ trách.
- Cách thức thực hiện: Thành lập Ban chỉ đạo và xây
dựng kế hoạch tổ chức thi đua, khen thưởng trong trường;
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học và các văn bản, hướng dẫn
chỉ đạo của cấp trên, nên tập trung vào một chủ điểm, nội
dung trọng điểm, thiết thực, tránh dàn trải; Khi tổ chức
thực hiện thi đua khen thưởng, cần phải có các bước: lập
kế hoạch, phát động, tổ chức chỉ đạo, kiểm tra; công khai
kết quả, tổng kết đánh giá chung phong trào, khen thưởng
kịp thời.
- Điều kiện thực hiện: Tập thể nhà trường cần nhận
thức đúng ý nghĩa công tác thi đua khen thưởng, từ đó
tham gia, ủng hộ nhiệt tình công tác xây dựng phong trào
thi đua, khen thưởng; Cần tập trung, chú ý xây dựng các
tập thể và cá nhân điển hình, tích cực nhằm tạo tinh thần
phấn đấu cho toàn trường…
2.3.7. Tăng cường các nguồn lực đầu tư xây dựng
cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ HĐGD học sinh phòng
ngừa TNXH
- Mục tiêu giải pháp: Tăng cường xây dựng và quản lí

- Cách thức thực hiện: Lập kế hoạch kiểm tra, giám
sát quá trình thực hiện và tổng kết HĐGD cần thể hiện rõ:
mục tiêu, nội dung công việc, thời gian, tiêu chí đánh giá,
phân công người phụ trách, chỉ tiêu và điều kiện thực
hiện…
- Điều kiện thực hiện: Cần có những văn bản chỉ đạo
cụ thể của các ngành, các cấp. Căn cứ vào các văn bản và
điều kiện thực tế của nhà trường mà chỉ đạo xây dựng các
tiêu chí làm căn cứ đánh giá mức độ đạt được của các tập
thể và cá nhân. Xây dựng đội ngũ cán bộ GV, nhân viên
có kinh nghiêm, năng lực, trình độ, phụ trách công tác
kiểm tra, đánh giá, tổng kết thực sự khách quan, bài bản,
thuyết phục.
2.4. Kết quả khảo nghiệm


16

Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính
khả thi
Tính cần thiết
Tính khả thi
Các
Độ
Độ
TT giải
Thứ
Thứ
lệch
lệch

4
0.595
4
pháp 3 7
7
Giải
3.4
3.4
4
0.534
5
0.569
3
pháp 4 1
1
Giải
3.5
3.2
5
0.540
2
0.683
7
pháp 5 2
6
Giải
3.3
3.3
6
0.562

nhận thức sâu sắc về TNXH và cách phòng ngừa TNXH
xâm nhập vào nhà trường. Tuy nhiên, vẫn còn hiện tượng
HS vi phạm các TNXH trong nhà trường, vì vậy, cần
nâng cao hơn nữa nhận thức, thái độ cho HS, đội ngũ GV
trong việc phòng ngừa các TNXH. Giải pháp này có thể


17

thực hiện một cách thuận lợi thông qua các buổi sinh
hoạt, các buổi chào cờ… ở trong nhà trường nên được
đánh giá về tính cần thiết và tính khả thi cao nhất.
Một số CBQL và GV cho rằng việc huy động xây
dựng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động GD phòng
ngừa các TNXH cho HS sẽ gặp khó khăn do kinh phí còn
hạn hẹp, khó huy động, phải dành cho các bộ môn, các
hoạt động dạy học văn hoá… nên giải pháp này ít có tính
khả thi nhất so với các giải pháp khác.
Kết quả nghiên cứu đánh giá mức độ cần thiết và mức
độ khả thi của các chuyên gia GD, CBQL và GV về các
giải pháp quản lý HĐGD cho HS phòng ngừa TNXH ở các
trường THSC thành phố Thanh Hóa là hoàn toàn phù hợp
nhau. Các giải pháp này hoàn toàn có thể thực hiện được
trong thực tiễn ở các trường THCS thành phố Thanh Hóa,
tỉnh Thanh Hóa.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
- Quản lý HĐGD phòng ngừa TNXH cho là một trong
những nhiệm vụ cần thiết của quản lý giáo dục trong nhà
trường THCS nhằm giúp HS phát triển, hoàn thiện nhân

sự chi phối lớn nhất đến hiệu quả HĐGD phòng ngừa
TNXH cho HS ở các trường THCS thành phố Thanh Hoá.
- Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý
HĐGD phòng ngừa TNXH cho HS ở các trường THCS
thành phố Thanh Hoá, chúng tôi đã đề xuất và làm rõ mối
quan hệ giữa các giải pháp cũng như tính cần thiết và tính
khả thi của 8 giải pháp quản lý HĐGD phòng ngừa
TNXH cho HS ở các trường THCS thành phố Thanh
Hóa.
3.2. Kiến nghị
3.2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa,
phòng giáo dục và đào tạo thành phố Thanh Hóa
- Thường xuyên cập nhật các thông tin, tình hình
TNXH; ban hành và cung cấp kịp thời các văn bản chỉ
đạo, các tài liệu, kiến thức liên quan đến công tác phòng


19

ngừa TNXH trong học đường.
- Có kế hoạch bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ,
các hình thức tổ chức hoạt động phòng ngừa TNXH cho
GV; có kiểm tra, tổng kết, đánh giá thi đua, khen thưởng
kịp thời.
- Hỗ trợ kinh phí cũng như hướng dẫn sử dụng kinh
phí cho hoạt động phòng ngừa TNXH trong học đường
một cách phù hợp, hiệu quả.
- Tăng cường và đẩy mạnh công tác quản lý, chỉ đạo
các nhà trường GD cho HS phòng ngừa TNXH, thường
xuyên phát động các phong trào dạy chuyên đề, tổ chức

đạo công tác phòng ngừa TNXH một cách cụ thể. Tổ
chức thực hiện nghiêm túc, khoa học. Phải kiểm tra, theo
dõi, tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm, khen thưởng rõ
ràng.
- Chủ động phối kết hợp với các lực lượng GD trong
và ngoài nhà trường nhằm huy động sức mạnh tổng hợp,
sâu rộng, hiệu quả.
- Nhà trường giúp HS: Tham gia vào các hoạt động
tuyên truyền phòng chống TNXH của lớp, trường và xã
hội; Nhận thức rõ ràng mức độ nguy hại của các TNXH
đối với bản thân, gia đình và xã hội để chủ động phòng
ngừa; Khi phát hiện các trường hợp bạn bè mắc phải
TNXH phải mạnh dạn báo cáo GV chủ nhiệm, Ban Chấp
hành Đoàn trường, Ban giám hiệu để có biện pháp đấu
tranh nhằm ngăn chặn chặn kịp thời.
3.2.4. Đối với phụ huynh học sinh
- Cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường và các lực
lượng giáo dục ngoài nhà trường để thống nhất các biện
pháp giáo dục con phòng ngừa TNXH có hiệu quả.
- Cha mẹ cần đầu tư thời gian chăm sóc con cái nhiều
hơn, nắm bắt được tâm lý, tâm tư tình cảm của con;
thường xuyên động viên chia sẻ con những lúc vui, buồn
để con cái thấy rằng cha mẹ thực sự là tấm gương sáng,
chỗ dựa vững chắc của con, gia đình là tổ ấm tình
thương. Cần nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình


21

trong việc quản lý, GD con. Từ đó, giúp con cái tránh xa