SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LUYỆN TẬP
THỰC HÀNH MÔN ĐIỀU LỆNH ĐỘI NGŨ TRONG DẠY
HỌC MÔN QUỐC PHÒNG AN NINH TẠI TRƯỜNG THPT
QUẢNG XƯƠNG 4

Người thực hiện: Nguyễn Đình Mai
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Quảng Xương 4
SKKN môn:
Giáo dục quốc phòng - an ninh

THANH HÓA -NĂM 2017
0


Mục lục
A.Mở đầu
Lí do chọn đề tài
Mục đích ngiên cứu
Đối tượng và phạm vi ngiên cứu
Phương pháp nghiên cứu

1.
2.
3.

C.Kết luận, kiến nghị

1. Kết luận
2. Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Danh mục

Trang
2
2
3
3
3
3
3
3
4
7
7
8
10
10
10
12
13
13
14
15
16


việc cập nhật đổi mới nội dung huấn luyện theo quyết định sửa đổi bổ sung
ĐLĐN của Bộ Quốc phòng. Các đối tượng tham gia huấn luyện, bước đầu có
sự chuyển biến về nhận thức, tích cực luyện tập nhất là vận dụng đúng
phương pháp luyện tập, động tác đội ngũ của cá nhân được nâng lên. Tuy
nhiên, kết quả đó mới dừng lại ở phạm vi và mức độ nhất định, chưa đáp ứng
được yêu cầu đặt ra, cụ thể. Thái độ, trách nhiệm trong tự học, tự rèn của một
số học sinh, một số lớp trong nhà trường chưa tốt; động tác đội ngũ chưa
thành thục và thống nhất; đội ngũ giáo viên tham gia huấn luyện còn thiếu và
yếu; việc duy trì luyện tập của các lớp chưa thường xuyên; đánh giá kết quả
chưa thật khách quan còn nặng về thành tích; các điều kiện vật chất phục vụ
cho huấn luyện chưa đảm bảo ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng huấn luyện
ĐLĐN. Từ những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài “Kinh nghiệm nâng cao
chất lượng luyện tập thực hành môn Điều lệnh đội ngũ trong dạy học môn

2


quốc phòng an ninh tại trường THPT Quảng Xương 4” là vấn đề cấp thiết
cả về lý luận và thực tiễn hiện nay cũng như lâu dài.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4.
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4.
- Đánh giá đúng thực trạng chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội
ngũ ở trường THPT Quảng Xương 4.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nội dung huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường

- Nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ
+ Theo Từ điển tiếng Việt, nâng cao là làm cho cao hơn, làm cho ở mức
tốt hơn . Chất lượng là kết quả như yêu cầu của việc làm mang lại, chất lượng
chính là kết quả mong muốn của một hành động hay một hoạt động mà con
người chờ đợi và hướng tới. Chất lượng huấn luyện ĐLĐN là tổng hòa những
phẩm chất và năng lực thực hành động tác điều lệnh, tác phong chỉ huy được
tạo nên trong quá trình huấn luyện, rèn luyện bồi dưỡng cho người học so với
tiêu chí đánh giá của quân đội.
+ Nâng cao chất lượng là làm cho kết quả cao hơn trước hoặc đưa kết
quả đạt được lên một mức tốt hơn. Vậy, nâng cao chất lượng huấn luyện
ĐLĐN là tổng thể các hoạt động có mục đích, được tổ chức triển khai thực
hiện theo chương trình, kế hoạch, sử dụng biện pháp chuyển tải nội dung làm
cho chất lượng huấn luyện ĐLĐN cao hơn, tốt hơn. Chất lượng huấn luyện
ĐLĐN không chỉ đơn thuần là trình độ được đánh giá bằng những điểm số
thi, kiểm tra, mà quan trọng hơn là bằng những kết quả thực tế và hiệu quả
chấp hành trong sinh hoạt, học tập công tác hàng ngày.
1.2. Các tiêu chí đánh giá chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ
Huấn luyện ĐLĐN là một nội dung trong chương trình học tập môn
GDQP-AN hàng năm, vì vậy để nâng cao chất lượng huấn luyện ĐLĐN phải
căn cứ vào những tiêu chí đánh giá sau đây.
* Nội dung huấn luyện điều lệnh đội ngũ
Huấn luyện ĐLĐN không chỉ đơn thuần là huấn luyện về động tác đội
ngũ cá nhân, đơn vị mà trước hết phải giáo dục tinh thần cách mạng, phát huy
bản chất truyền thống của quân đội, nêu cao ý thức tự giác, tinh thần trách
nhiệm, rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật, tác phong chính quy, triệt để tôn
trọng sự lãnh đạo và chỉ huy, chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh, chỉ thị, sẵn
sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Huấn luyện ĐLĐN phải kết hợp chặt chẽ với công tác quản lý nề nếp
học sinh trong các giờ học, tập trung huấn luyện cho học sinh trong toàn
trường hiểu biết đầy đủ các nội dung của điều lệnh, thành thạo động tác

Giảng một bài lý thuyết, người dạy giảng từng nội dung, kết hợp dẫn
chứng liên hệ thực tế vào đơn vị, để từ đó đề ra biện pháp tổ chức thực hiện.
Huấn luyện một động tác đội ngũ, người dạy kết hợp giữa giảng giải và làm
động tác, thực hiện qua 3 bước: làm nhanh, làm chậm phân tích từng cử động,
làm tổng hợp phân chia theo cử động của động tác. Huấn luyện đội ngũ đơn
vị, đối với đội hình tiểu đội, trung đội giáo viên huấn luyện giới thiệu lý
thuyết và đội mẫu thể hiện bằng hình thức xếp quân cờ, nói đến đâu đội mẫu
thể hiện đến đó. Đối với đội hình đại đội trở lên, giới thiệu trên sơ đồ sau đó
xếp vị trí thực tế, không có đội mẫu. Riêng lớp tập huấn cán bộ có thể sử dụng
đội mẫu thể hiện.
+ Phương pháp luyện tập của người học
Thảo luận một bài học lý thuyết, người học phải nghiên cứu kỹ nội dung
câu hỏi, chuẩn bị những ý chính cần phát biểu. Khi thảo luận đi sâu phân tích
nội dung, lấy dẫn chứng thực tế ở đơn vị, lớp để minh hoạ, đồng thời đề ra
phương hướng cho bản thân thực hiện. Quá trình thảo luận có thể nêu những
vấn đề mà bản thân nhận thức chưa sâu để tổ chức thảo luận làm rõ thêm.
Luyện tập động tác đội ngũ từng người, người học luyện tập theo 4 bước từ
nghiên cứu tập từng cử động đến tập hoàn chỉnh động tác và hiệp đồng trong
phân đội. Lấy luyện tập cơ bản từng người làm trọng tâm, luyện tập kết hợp
với bình tập, thực hiện sai đâu sửa đấy. Luyện tập đội ngũ đơn vị, thực hiện
theo 3 bước, từ nghiên cứu động tác, tập chậm phân đoạn, tập hoàn chỉnh nội
dung.
*. Điều kiện đảm bảo cho huấn luyện điều lệnh đội ngũ
- Đảm bảo về thời gian

5


Điều lệnh đội ngũ là môn học thực hành, quá trình huấn luyện chịu tác
động ảnh hưởng của nhiều yếu tố như khí hậu thời tiết, thao trường bãi tập,

tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục.
Có năng lực chuyên môn, phương pháp sư phạm tốt, biết gắn kết lý luận
với thực tiến, lý thuyết với thực hành, như vậy mới đáp ứng được yêu cầu xây
dựng đội ngũ giảng viên nói chung, giảng viên điều lệnh nói riêng. Năng lực
lực là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên sự phát triển toàn diện của con
người, bao gồm năng lực nhận thức và năng lực hoạt động thực tiễn được biểu
hiện ở trình độ kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp.
Về phương pháp, tác phong công tác, giáo viên điều lệnh phải hội tụ cả
hai yếu tố, phương pháp, tác phong của nhà sư phạm và phương pháp tác

6


phong công tác của người chỉ huy đây là vấn đề mang tính đặc thù của giáo
viên huấn luyện các môn quân sự. Nhà sư phạm thể hiện ở sự gắn bó, yêu
thương học sinh, chân tình, cởi mở sẵn sàng trao đổi giúp đỡ học sinh trên
mọi lĩnh vực; có phương pháp dạy học tiên tiến, hiệu quả, nghiêm túc trong
học tập rèn luyện. Phương pháp tác phong công tác của người chỉ huy là thể
hiện động tác điều lệnh chuẩn mực, giáo viên không chỉ dạy cho người học về
kiến thức chuyên môn mà còn phải dạy về tác phong chỉ huy theo những quy
định của điều lệnh.
2. Thực trạng chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường
THPT Quảng Xương 4
a.Thuận lợi:
Trường THPT Quảng Xương 4 đang trong giai đoạn xây dựng trường
chuẩn quốc gia nên cơ sở vật chất ngày càng khang trang. Đội ngũ giáo
viên trẻ, năng động yêu nghề, bản thân tôi đã được nhà trường và sở giáo
dục tạo điều kiện được tham gia tất cả các lớp tập huấn và tham gia học tập
lớp đại học GDQP-AN tại đại học Vinh, đồng thời được Ban giám hiệu và
các thành viên trong tổ TD-QP khuyến khích đổi mới phương pháp va áp

- Đối tượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ học sinh lớp 10.
2.2. Chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường THPT Quảng
Xương 4
*. Nội dung, chương trình, thời gian huấn luyện điều lệnh đội ngũ
Xuất phát từ đặc điểm về đối tượng huấn luyện ĐLĐN ở Trường THPT
Quảng Xương 4 là học sinh lớp 10 nên nội dung cụ thể là:
- Nội dung, chương trình, thời gian huấn luyện ĐLĐN cho học sinh lớp 10
+ Những vấn đề chung về tổ chức và phương pháp huấn luyện điều lệnh.
Trong bài : "Đội ngũ từng người không có súng" là một nội dung của Điều
lệnh đội ngũ, có tác dụng rèn luyện cho học sinh ý thức tổ chức kỉ luật, tác
phong khẩn trương, hoạt bát, tinh thần luân chấp hành mệnh lệnh. Đồng thời
thể hiện sự thống nhất, trang nghiêm, hùng mạnh của nhà trường trong các
hoạt động và sinh hoạt tập thể. Để huấn luyện nội dung này giáo viên cần sử
dụng phương pháp làm mẫu kết hơp phân tích
+ Chuẩn bị huấn luyện điều lệnh đội ngũ, mục tiêu của nội dung này là
huấn luyện cho học sinh hiểu và nắm chắc từng động tác tỉ mỉ, giáo viên nên
sửa sai từng tư thế cụ thể để học sinh tự tin hơn trong tập luyện. Ngoài ra
khâu chuẩn bị dụng cụ sân bãi cũng vô cùng cần thiết giúp cho người học
hưng phấn hơn, nhanh chóng thích nghi với môi trường học tập mới.
+ Thực hành huấn luyện:

Ảnh: Luyện tập điều lệnh đội ngũ
+ Tổ chức chào cờ vào thứ 2 hàng tuần ở trường THPT Quảng Xương 4,
xuất phát từ thực tiễn việc thực hiện chế độ chào cờ, duyệt đội ngũ ở các
trường hiện nay không thống nhất. Vì vậy, nội dung này huấn luyện nhằm
thống nhất cho người học khi tiến hành tổ chức chào cờ, duyệt đội ngũ đối với
các trường về việc vận dụng sắp xếp đội hình đảm bảo tính hợp lý, khoa học
mà không trái với quy định của trên.
* Tổ chức và phương pháp huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường THPT
Quảng Xương 4

9


*. Chất lượng cán bộ kiêm nhiệm huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường
THPT Quảng Xương 4
- Chất lượng, số lượng giáo viên GDQP - AN của nhà trường
Hiện nay giáo viên trực tiếp giảng dạy gồm 2 đồng chi đều tốt nghiêp đại
học chuyên ngành GDQP - AN .
3.Giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện Điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4
3.1. Mục tiêu, yêu cầu nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh
đội ngũ ở trường THPT Quảng Xương 4
Điều lệnh đội ngũ quy định những động tác đội ngũ cụ thể, bắt buộc mọi
học sinh phải thực hiện nghiêm túc trong sinh hoạt, học tập, công tác mọi lúc,
mọi nơi. Chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường THPT Quảng
Xương 4 được nâng cao thông qua động tác đội ngũ của mỗi cá nhân và đơn
vị thuần thục, chuẩn xác, hành động tập trung, thống nhất. Quá trình huấn
luyện điều lệnh đội ngũ thường chịu sự tác động của nhiều yếu tố khách quan
như: thao trường, bãi tập, thời tiết, khí hậu, sức khoẻ... ảnh hưởng đến chất
lượng, hiệu quả huấn luyện. Vì vậy, để nâng cao chất lượng huấn luyện điều
lệnh đội ngũ ở trường THPT Quảng Xương 4 cần phải đạt được các mục tiêu,
yêu cầu sau:
Rèn luyện cho mọi học sinh ý thức tổ chức kỷ luật, tự giác chấp hành
mọi mệnh lệnh, chỉ thị một cách nhanh chóng chính xác.
Rèn luyện tác phong của giáo viên bộ môn quốc phòng an ninh nói riêng,
giáo viên trong nhà trường nói chung điều hành học sinh, các lớp khi sinh
hoạt tập thể chặt chẽ, nghiêm túc và thống nhất.
Huấn luyện nội dung kiến thức sư phạm quân sự, năng lực thực hành
huấn luyện ĐLĐN cho mọi học sinh ; trên cương vị giáo viên huấn luyện biết
tổ chức huấn luyện ĐLĐN cho học sinh đảm bảo chất lượng hiệu quả.

diện.

Ảnh: Hoạt động ngoại khóa

*Giải pháp 2:
-Đối với giáo viên:
+ Giáo dục QP-AN trong nghành giáo dục đã có những chuyển biến
mạnh mẽ từ nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lí các cấp đến việc tổ chức
thực hiện ở từng cơ sớ, nhà trường , đơn vị. Các cơ quan quản lí giáo dục đã

11


có sự chỉ đạo kiên quyết để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục QP-AN trong
toàn ngành.
+Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của xã hội; quan tâm đào
tạo, bồi dưỡng, phát triển yếu tố con người đóng vai trò quyết định tới chất
lượng và hiệu quả của mọi công việc. Do vậy, quan tâm và làm tốt công tác
bồi dương đội ngũ giáo viên GDQP-AN trong các trương THPT là điều cần
thiết và cấp bách hiện nay.
+Giáo viên trực tiếp giảng dạy môn điều lệnh đội ngũ là người hướng
dẫn, truyền đạt cho học sinh nâng cao nhận thức về vị trí, mục tiêu, yêu cầu
của việc học tập môn điều lệnh đội ngũ, từ đó người học có trách nhiệm, xây
dựng động cơ, thái độ học tập đúng đắn trực tiếp nâng cao chất lượng.
+Mặt khác đối với giáo viên QP-AN công việc giảng dạy phải gắn với
quá trình nghiên cứu khoa học. Đây là con đường ngắn nhất để không ngừng
tích lũy kiến thức, nâng cao trình độ, góp phần tìm ra những hình thức, biện
pháp thích hợp truyền đạt trí thức tới người học.
+Thực tế trong mỗi tiết dạy thưc hành bài "Đội ngũ từng người không có
súng" và bài "Đội ngũ đơn vị" tôi đã vận dụng đưa các tranh ảnh, các hình

huấn luyện hành đượccác
mới(ĐLĐN)
bải tập khó
10D
43
Có
35
81.4%
10E
42
Không
22
52.4%
So sanh kết quả học tập của hai lớp ở học kì II năm học 2016-2017
Lớp sĩ số
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
TS Tỉ lệ TS Tỉ lệ TS Tỉ lệ TS Tỉ lệ TS Tỉ
lệ
10D 43
20 46.5 20 46.5
3
7
0
00
0
00

huấn luyện để giáo dục nâng cao nhận thức cho người học; xây dựng và hoàn
thiện đội ngũ giáo viên cán bộ kiêm nghiêm huấn luyện ĐLĐN; đổi mới nội
dung, chương trình kế hoạch, thời gian, phương pháp huấn luyện ĐLĐN; đầu
tư cơ sở hạ tầng, vật chất, trang bị phục vụ cho huấn luyện đạt chất lượng,
hiệu quả.

13


Những giải pháp nêu trên, nếu được quan tâm thực hiện nghiêm túc bảo
đảm tập trung, thống nhất và đồng bộ hy vọng sẽ có tính khả thi cao, góp
phần nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ trong trường THPT
Quảng Xương 4.
2.Kiến nghị
Từ việc phân tích, luận giải những vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng và
đưa ra các giải pháp, để đề tài thực sự phát huy tác dụng góp phần nâng cao
chất lượng huấn luyện ĐLĐN ở trường THPT Quảng Xương 4 tôi xin kiến
nghị như sau:
- Đối với sở GD & ĐT cùng với Ban chỉ huy quân sự huyện, quan tâm
đầu tư kinh phí mua sắm vật chất, xây dựng thao trường bãi tập, cấp phát đủ
tài liệu điều lệnh đội ngũ, các loại súng bộ binh đảm bảo đáp ứng yêu cầu
huấn luyện của nhà trường.
- Đối với Chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường, tăng cường công tác lãnh
đạo, chỉ đạo của cấp ủy, các khối lớp, thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng
huấn luyện ĐLĐN gắn với duy trì thực hiện xây dựng trường lớp đi vào nền
nếp, vững mạnh toàn diện. Bám sát trên, tiếp nhận kinh phí xây dựng và hoàn
thiện hệ thống sân tập và các loại vật chất khác đảm bảo cho huấn luyện
ĐLĐN đạt chất lượng hiệu quả.
- Đối với các đồng chi là giáo viên trực tiếp giảng dạy ĐLĐN tham mưu
giúp Ban Giám hiệu xây dựng kế hoạch quy định thống nhất giờ, ngày, tuần,


15


Danh mục
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNG
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD& ĐT , CẤP SỞ GD& ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP TỪ LOẠI C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả : NGUYỄN ĐÌNH MAI
Chức vụ và đơn vị công tác : Tổ TD-GDQP- Trường THPT Quảng Xương 4
TT
Tên đề tài SKKN
Cấp đánh giá
Kết quả đánh Năm học đánh
xếp loại(Phòng,
giá xếp loại
giá xếp loại
Sở, Tỉnh)
(A,B hoặc C)
1
Giúp học sinh nhận
Sở GD & ĐT
C
2011-2012
thức sâu sắc về
môn học Giáo dục
quốc phòng- An
ninh trong trường
THPT Quảng
Xương 4 nhằm