1
1. PHẦN M Ở ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài
Cả thế giới đều biết bóng đá là môn thể thao "vua" hấp dẫn, lôi cuốn
và đầy bất ngờ. Đây là môn thể thao có sự phát triển rộng rãi trên toàn th ể
giới, thu hút được đông đảo quần chúng tham gia tập luy ện. Ngoài việc
nâng cao sức khỏe cho con người, thể dục thể thao nói chung và bóng đá
nói riêng còn giáo dục con người những phẩm chất đạo đức góp phần phát
triển con người một cách toàn diện, xây dựng con người m ới x ã hội chủ
nghĩa.
Nền bóng đá nước ta trong những năm gần đây có s ự phát tri ển v ượt
bậc, là một trong những nước đứng đầu khu vực. Tuy nhiên, so với nền
bóng đá thể giới thì nền bóng đá nước ta vẫn còn ở trình độ thấp. Đ ể đáp
ứng nhu cầu phát triển của nền bóng đá nước nhà hiện tại cũng nh ư trong
tương lai, cần có sự quan tâm của các cơ quan đoàn th ể, các ban ngành, đ ặc
biệt là trong công tác giảng dạy và huấn luyện.
Bóng đá là môn thể thao phức tạp mang tính ch ất đối kháng nên đòi
hỏi các cầu thủ phải có kỹ thuật tốt.
Qua tìm hiểu ở các trường phổ thông, các luận văn tốt nghiệp đã
nghiên cứu, tôi thấy kỹ thuật đá bóng của các học sinh ph ổ thông v ẫn ch ưa
đạt đến yêu cầu nhất định, đặc biệt là kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn
chân. Kỹ thuật này không những dễ tập mà còn có tác d ụng r ất l ớn trong
phối hợp nhỏ tấn công, phù hợp với thể hình lứa tuổi học sinh. Tuy nhiên,
các học sinh khi sử dụng kỹ thuật này còn thiếu độ chính xác dẫn đ ến hi ệu
quả chưa cao.
Từ những lý do trên với mong muốn nâng cao khả năng tập luyện và
thi đấu, phát triển kỹ năng đá bóng cho lứa tuổi h ọc sinh THPT tôi ti ến
hành nghiên cứu đề tài "lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao
hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân cho nam học sinh kh ối
11 trường THPT Như Xuân”.

và phỏng vấn gián tiếp.
- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
Là phương pháp sử dụng hệ thống câu hỏi, trao đổi trực tiếp gi ữa
người nghiên cứu với đối tượng được phỏng vấn nh ằm tìm hi ểu rõ h ơn,
sâu sắc hơn về vấn đề nghiên cứu.
- Phương pháp phỏng vấn gián tiếp
Là phương pháp phỏng vấn có tính khách quan cao, các vấn đề đ ưa
ra được nghiên cứu cụ thể, kỹ lưỡng và trả lời theo phiếu phỏng v ấn.
Đối tượng mà tôi phỏng vấn là các thầy cô giáo có chuyên môn và
tham gia công tác giảng dạy lâu năm về bộ môn bóng đá ở trường trong
huyện Như Xuân và ở trường THPT Như Xuân.
Thông qua trao đổi phỏng vấn tôi thu thập số liệu cần thiết làm c ơ
sở cho việc lựa chọn các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thu ật đá bóng
bằng lòng bàn chân để áp dụng vào quá trình nghiên cứu.
1.4.3. Phương pháp quan sát sư phạm
Phương pháp quan sát sư phạm là phương pháp nh ận th ức đ ối
tượng nghiên cứu trong quá trình giáo dục và giáo dưỡng mà không ảnh
hưởng đến quá trình đó. Hay nói cách khác đây là ph ương pháp có m ục đích
một hiện tượng giáo dục nào đó để thu lượm những số liệu, sự ki ện c ụ th ể
đặc trưng cho quá trình diễn biến hiện tượng đó.
Các hình thức quan sát:
- Quan sát trực tiếp trong giờ dạy
- Quan sát qua tiết học do đồng nghiệp giảng dạy
Qua quan sát giảng dạy các giờ học chuyên ngành, các bu ổi t ập
luyện bóng đá tôi rút ra những kinh nghiệm thực tiễn, kết h ợp lý lu ận đ ể
xác định, áp dụng bài tập hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả h ọc kỹ thu ật đá
bóng bằng lòng bàn chân.
1.4.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Là phương pháp nghiên cứu đối tượng một cách chủ động, can thi ệp
có ý thức vào quá trình diễn biến tự nhiên để hướng quá trình ấy diễn ra


-Công thức tính phương sai:

n < 30
- Công thức so sánh sự khác biệt:

Trong đó:

là giá trị trung bình của nhóm đối chứng

là giá trị trung bình của nhóm thực nghiệm
nA, nB là số người của 2 nhóm

3


4

2. PHẦN NÔI DUNG
2.1. Cơ sơ lý luân cua sáng kiên kinh nghiêm.
Trung thành với học thuyết Mác - Lê nin về giáo dục con người toàn
diện, quan điểm giáo dục toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ và lao động
không chỉ là tư duy lý luận mà trở thành ph ương châm ch ỉ đ ạo th ực ti ễn
của Đảng và nhà nước ta. GDTC là một bộ phận hữu cơ không th ể thiếu và
là bộ phận quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Những nguyên lý GDTC và tư tưởng, quan điểm của Đảng và nhà
nước ta đã quán triệt trong đường lối GDTC và TDTT qua từng giai đo ạn
cách mạng.
- Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VII tháng 06/1991 khẳng đ ịnh “…
công tác TDTT cần coi trọng nâng cao GDTC trường học”.

2.3.1 Lưa chọn bài tâp bổ trợ kỹ thuât đá bóng bằng lòng bàn chân
cho nam học sinh lớp 11.
- Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân có ý nghĩa quan tr ọng theo
nhu cầu chuyên biệt của môn bóng đá, đây là kỹ thuật c ơ bản làm n ền t ảng
quan trọng để vận động viên tiếp thu những kỹ năng x ử lý bóng ban đ ầu
tạo tiền đề cho những kỹ năng khó hơn đạt trình độ cao h ơn, t ừ đó sẽ nâng
cao năng lực vận động và hoàn thành được nh ững kỹ thuật ph ức t ạp, khó
khăn hơn.
- Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân nếu được đánh giá khách
quan và kỹ càng sẽ tìm ra được những vận động viên có khả năng x ử lý
bóng chính xác ở tỷ lệ cao, những vận động viên có năng khi ếu v ề môn
bóng đá.
Để bổ trợ tốt cho kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân đ ề tài ch ọn
một số bài tập sau:
* Bài tâp 1: Bước chạy ngắn
a. Mục đích tác dụng
Luyện tập cho người tập có bước chạy ngắn để xác định việc đặt
chân trụ hợp lý ( đặt chân trụ ngang tâm bóng và cách bóng t ừ 15-25cm)
b. Công tác chuẩn bị
Sân bãi bằng phẳng sạch sẽ, kẻ ô 25-30cm hoặc đặt vật m ốc quy
định thành hai hàng dọc có vạch xuất phát- đích, hai hàng cách nhau 2m và
cự ly
10-15m
c.Phương pháp tổ chức tập luyện
Tập luyện theo đội hình hàng dọc chạy đà đặt n ửa bàn chân tr ước
vào ô cho hết cự ly. Yêu cầu không đặt chân ngoài ô quy định.
d. Thời gian
Thực hiện từ 6-8 phút
*Bài tâp 2 : Xoay bẻ bàn chân ra ngoài
a. Mục đích tác dụng

a. Mục đích tác dụng
Giúp ngừơi tập có cách chạy đà và đặt chân trụ hợp l ý để tạo điều
kiện cho khâu đá bóng đi
b. Công tác chuẩn bị
Sân bãi bằng phẳng sạch sẽ, kẻ ô cách nhau 25 - 30cm thành 2 ho ặc
nhiều hàng dọc có vạch xuất phát và đích, mỗi hàng cách nhau 3m cu ối
vạch đích có vẽ một đường tròn, đường kính 30cm.
c. Phương pháp tổ chức tập luyện.
Tập luyện theo hàng dọc chạy đà, đặt chân trụ vào ô và cuối cự ly
đặt chân trụ ngang tâm vòng tròn và cách vòng tròn 15 - 25cm, ph ải đ ặt t ừ
gót sau đó đến cả bàn chân thực hiện tốc độ tăng dần.
d. Thời gian
Thực hiện từ 6 - 8 phút
* Bài tâp 5: Hoàn thiện kỹ thuật
a. Mục đích tác dụng
Giúp người học thực hiện toàn bộ động tác từ chạy đà, đưa đặt chân
trụ vung chân lăng, tiếp xúc bóng và động tác kết thúc để chuẩn bị tốt cho
quá trình tập luyện và thi đấu.
b. Công tác chuẩn bị
Sân bãi dụng cụ sạch sẽ. Thực hiện theo đội hình 2 hàng ngang, đ ứng
đối diện quay mặt vào nhau cự ly 15-20m, người cách người 2-3m, 2 người
1 quả bóng.
c. Phương pháp tổ chức tập luyện
Người ở hàng thứ nhất thực hiện toàn bộ động tác đá bóng cho
người đứng đối diện ở hàng thứ hai và ngược lại.
* Bài tâp 6: Hai người đứng tại chỗ chuyền bóng sệt cho nhau
a. Mục đích tác dụng
Huấn luyện cho người tập cách xác định vị trí tiếp xúc bóng một cách
chính xác và hợp lý.
6

c. Phương pháp tổ chức tập luyện.
Đội hình hàng dọc, thứ tự từ trên xuống đá bóng vào mục tiêu c ố
định đến hết hàng.
d. Thời gian
Thực hiện từ 6-8 phút
* Bài tâp 9: Đá 3 đánh 1 bằng lòng bàn chân( đá bóng ma)
a. Mục đích tác dụng
Trang bị cho người tập khả năng xử lý bóng bằng lòng bàn chân một
cách nhuần nhuyễn.
b. Công tác chuẩn bị
Sân bãi bằng phẳng sạch sẽ. Ba người đứng tạo với nhau thành 1 tam
giác còn người tranh bóng thì đứng bên trong.
c. Phương pháp tổ chức tập luyện
Vị trí như đã sắp xếp và tiến hành tập luyện. Người nào bị bắt hoặc
để bóng đi ra ngoài thì phải thay vào vị trí người tranh bóng và ng ược l ại.
7


8
d. Thời gian
Thực hiện tập luyện trong khoảng 10-12 phút
* Bài tâp 10: Di chuyển đá bóng động bằng lòng bàn chân
a. Mục đích tác dụng
Giáo dục cho người tập xác định đúng thời điểm tiếp xúc bóng v ới
cảm giác về thời gian để thực hiện kỹ thuật chính xác góp phần nâng cao
hiệu quả trong tập luyện và thi đấu.
b. Công tác chuẩn bị
Sân bãi bằng phẳng sạch sẽ, thực hiện đội hình hàng d ọc, cách c ầu
môn 15-20m, mỗi người 1 quả bóng.
c. Phương pháp tổ chức tập luyện

n
%
1
Bài tập: Bước chạy ngắn
18
90
2
Bài tập: Xoay bẻ bàn chân ra ngoài
18
90
3
Bài tập: Tại chỗ thực hiện đặt chân trụ và lăng
17
85
chân
8


9
4
5
6
7
8
9
10

Bài tập: Chạy đà kết hợp đặt chân trụ và lăng chân
20
100

6. Bài tập: Đá trúng mục tiêu cố định
7. Bài tập: Đá 3 đánh 1 bằng lòng bàn chân
2.3.2 Xây dựng kế hoạch giảng dạy tập luyện trong 2 tháng cho nhóm
thực nghiệm
Sau khi lựa chọn được bài tập và tiến hành lập kế hoạch tập luy ện.
Chúng tôi tiến hành phân ngẫu
nhiên 2 nhóm: n = 20.
Nhóm A: là nhóm thực nghiệm
Nhóm B: là nhóm đối chứng
Nhóm B: Tập luyện theo chương trình giáo án chưa được chọn lọc
Qua nghiên cứu thời gian học tập văn hóa và thời gian học tập môn bóng đá
của các em nam học sinh khối 11 trường THPT Nh ư Xuân. V ới th ời gian 2
tháng từ 06/02/2019 đến 01/04/2019 một tuần các em có 2 tiết h ọc th ể
dục, tổng số tiết học trong 2 tháng là 20 tiết (kèm theo 4 tiết tập thêm vào
ngày chủ nhật). Qua thao khảo và trao đổi ý kiến v ới các giáo viên có
chuyên môn tôi tiến hành xây dựng kế hoạch giang dạy và huấn luy ện
trong vòng 2 tháng như sau:
Bang 3.2. Xây dưng kê hoach giang day và tâp luyên trong 2 tháng
cho nhóm thưc nghiêm
Tháng
I
II
Tuần
1
2
3
4
1
2
3

lăng chân
Hoàn thiện
kỹ thuật
Đá
trúng
mục tiêu cố
định
Bài tập: Đá
3 đánh 1
bằng lòng
bàn chân

+ + +

+

+ + +

+ + +

+ + + +

+

+

+ +

+


15 cm, mũi bàn chân theo hướng đi của bóng, chân trụ tiếp đất bắt đ ầu t ừ
gót chuyển qua bàn chân, đầu gối chân trụ hơi hạ thấp.

10


11
Vung chân lăng: Khi chân trụ tiếp đất chân lăng tiếp tục đưa v ề sau,
đồng thời đầu gối và mũi bàn chân xoay ra ngoài vuông góc v ới bàn chân
trụ.
Tiếp xúc bóng: Khi đá bóng lòng bàn chân được tiếp xúc v ới bóng
vào giữa thân bóng ở phía sau. Ngoài ra có thể tiếp xúc vào sau và trên tâm
bóng hoặc tiếp xúc vào sau và dưới tâm bóng.
Kết thúc: Sau khi đá bóng chân trụ tiếp tục đưa về tr ước, đồng th ời
đầu gối và bàn chân khép lại để thực hiện các kỹ thuật tiếp theo.
Cách đánh giá cho điểm: Mổi em đá 3 lần
- Điểm 9-10 (loại A): Thực hiện 3 quả tốt kỷ thuật, đá bóng có l ực.
- Điểm 7-8 (loại B): Thực hiện tương đối tốt 2 quả tốt k ỷ thuật, đá
bóng có lực.
- Điểm 5-6 (loại C): Thực hiện 1 quả tốt kỷ thuật, đá bóng có lực.
- Điểm
Qua bảng 3.3. TTính < TBảng như vậy sự khác biệt không có ý nghĩa ở
ngưỡng p >0,05.
Qua đó cho thấy sự khác biệt về trình độ thể lực ban đầu của nhóm
thực nghiệm và nhóm đối chứng là không đáng kể.
Bang 3.4. Kêt qua kiêm tra ban đầu về trình độ đá bóng bằng lòng
bàn chân cua nhóm thưc nghiêm và nhóm đối chứng
Điêm
Điêm
Điêm
Điêm yêu
Kêt qua
giỏi
khá
trung bình
kém
Nội dung
9-10
7-8
5-6

%

0%

20%

60%

20%

Biểu đồ 3.1 So sánh trình độ đá bóng bằng lòng bàn chân c ủa 2 nhóm
trước thực nghiệm
Qua bảng 3.4.và biểu đồ 3.1 cho thấy số điểm giỏi của nhóm thực
nghiệm và nhóm đối chứng là 0%.
Số điểm khá của nhóm thực nghiệm là : 4 chiếm tỷ lệ 20% .
Số điểm khá của nhóm đối chứng là : 4 chiếm tỷ lệ 20%.
Số điểm trung bình của nhóm thực nghiệm là : 11 chiếm tỷ lệ 55%.
Số điểm trung bình của nhóm đối chứng là : 12 chiếm tỷ lệ 60% .
Số điểm yếu kém của nhóm thực nghiệm là : 5 chiếm tỷ lệ 25%.
Số điểm yếu kém của nhóm đối chứng là : 4 chiếm tỷ lệ 20%.
Như vậy trước thực nghiệm trình độ đá bóng bằng lòng bàn chân th ể
hiện qua tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi, điểm khá, điểm trung bình, điểm
yếu kém của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng có sự khác biệt nhưng
không đáng kể
Căn cứ vào kết quả thu được ở bảng 3.3; 3.4; và bi ểu đồ 3.1 cho ta
thấy trình độ thể lực và trình độ chuyên môn của hai nhóm là t ương
đương. Do đó có khả năng tiếp thu kỹ thuật đá bóng b ằng lòng bàn chân
như nhau.
Chúng tôi đã tiến hành áp dụng các bài tập bổ trợ để nâng cao kỹ
thuật đá bóng bằng lòng bàn chân và kế hoạch giảng dạy đã biên soạn cho

5-6

Nhóm đối chứng: Số điểm trung bình là 12chiếm 50%
Nhóm thực nghiệm: Số điểm yếu kém là 0 chiếm 0%
Nhóm đối chứng: Số điểm yếu kém là 1 chiếm 5%
Như vậy sau khi tiến hành thực nghiệm tôi đã tiến hành kiểm tra
đánh giá kỹ thuật của nhóm thực nghiệm và nhóm đối ch ứng và đã thu
được kết quả khác biệt rõ ràng giữa 2 nhóm. Nhóm thực nghiệm tỷ lệ h ọc
sinh đạt điểm giỏi, điểm khá, cao hơn hẳn nhóm đối chứng; tỷ lệ học sinh
điểm trung bình thấp hơn nhóm đối chứng. Nhóm thực nghiệm không còn
học sinh yếu kém trong khi nhóm đối chứng vẫn còn.
Bang 3.7. Kêt qua kiêm tra thành tích đá bóng bằng lòng bàn chân ơ
thời điêm sau 2 tháng
Điêm
Điêm
Điêm
Điêm yêu
Kêt qua
giỏi
khá
trung bình
kém
Nội dung
9-10
7-8
5-6

%

5%

30%

55%

10%

Biểu đồ 3.3 So sánh thành tích đá bóng bằng lòng bàn chân ở thời điểm sau 2
tháng
Qua bảng 3.7 và biểu đồ 3.3 cho thấy:
Nhóm thực nghiệm: Số điểm giỏi là 5 chiếm 25%
Nhóm đối chứng: Số điểm giỏi là 1 chiếm 5%
14


15
Nhóm thực nghiệm: Số điểm khá là 11 chiếm 55 %
Nhóm đối chứng: Số điểm khá là 6 chiếm 30%
Nhóm thực nghiệm: Số điểm trung bình là 4 chiếm 20 %
Nhóm đối chứng: Số điểm trung bình là 11chiếm 55%
Nhóm thực nghiệm: Số điểm yếu kém là 0 chiếm 0%
Nhóm đối chứng: Số điểm yếu kém là 2 chiếm 10%
Như vậy sau thời gian áp dụng 7 bài tập bổ trợ tôi tiến hành kiểm tra
đánh giá hành tích của nhóm thực nghiệm và nhóm đối ch ứng và đã thu
được kết quả khác biệt rõ ràng giữa 2 nhóm. Nhóm th ực nghiệm kết qu ả
điểm giỏi, điểm khá, cao hơn hẳn nhóm đối chứng; điểm trung bình th ấp
hơn nhóm đối chứng. Nhóm thực nghiệm không còn điểm yếu kém trong


0

%

35%

50%

15%

0%

SL

2

5

11

2

%

10%

25%

55%

bóng đá

8,35 ±
1,14
8,05 ±
0,99

7,15 ± 1,36

3,03

6,35 ± 1,23

4,82

2,02
3
2,02
3

P
ở trường THPT Như Xuân chúng tôi có một số kiến nghị sau:
1. Đối với học sinh lứa tuổi THPT việc xác định đúng các bài t ập cho
các em tập luyện là điều kiện giúp các em phát triển tốt nh ất v ề th ể l ực
cũng như kỹ thuật. Vì thế, trong quá trình giảng d ạy cần đa d ạng hóa các
hình thức tập luyện để phù hợp với xu hướng phát triển của nền bóng đá
hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Giáo dục th ể ch ất
trong các trường THPT.
2. Trong quá trình thực tập và nghiên cứu tại tr ường THPT Nh ư Xuân
tôi nhận thấy cơ sở vật chất phục vụ cho vấn đề giảng dạy và học tập
TDTT còn rất thiếu thốn. Điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học
tập của các em học sinh. Do đó nhà tr ường cần tạo đi ều ki ện b ổ sung c ơ
sở vật chất đầy đủ đẻ phục vụ tốt hơn cho quá trình học tập và rèn luy ện
của các em học sinh. Mặc dù trong thời gian nghiên cứu ch ưa đ ủ dài nh ưng
đã thu được những kết quả khả quan. Hi vọng sẽ được tiếp tục nghiên c ứu
và bổ sung để áp dụng vào quá trình giảng dạy cho học sinh ở các tr ường
THPT trong cả nước đạt được kết quả

17


18

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Huy Bích (1998): Huấn luyện bóng đá hiện đại - NXB TDTT
2. Nguyễn Quang Dũng (2001): Hướng dẫn tập chiến thuật bóng đá - NXB
TDTT
3. Vũ Cao Đàm (1995): Hướng dẫn chuẩn bị luận văn cao học - NXBNC và PT
4. Vũ Cao Đàm (1995): Phương pháp nghiên cứu khoa học - NXBNC và PT
5. Ma Tuyết Điền (2001): Bóng đá, kỹ chiến thuật và phương pháp tập
luyện - NXB TDTT Hà Nội