Bài tập: ESTE – LIPIT.
Bài 1. Viết công thức cấu tạo các đồng phân mạch hở ứng với công thức: C
2
H
4
O
2
, C
3
H
6
O
2
.
a) Gọi tên các đồng phân có nhóm C=O, những chất nào có phản ứng tráng bạc, vì sao?
b) Trong các đồng phân có nhóm C=O chất nào có nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy, độ tan trong nước lớn
nhất,vì sao?
Bài 2. Đun hợp chất A với nước (xúc tác H
+
) được axit hữu cơ B và ancol D. Tỉ khối hơi của B so với nitơ là
2,57. Cho hơi ancol D đi qua ống đựng bột đồng nung nóng thì sinh ra hợp chất E có khả năng tham gia phản ứng
tráng gương. Để đốt cháy hoàn toàn 2,8g chất A phải dùng hết 3,92 lít O
2
(đktc) thu được khí CO
2
và hới nước
theo tỉ lệ V
CO2
: V
H2O
= 3 : 2. Xác định công thức cấu tạo của B, A, biết D là ancol đơn chức.

2
(đktc) và 1,26g nước.
Phần 2 phản ứng vừa hết với 125 ml NaOH 0,1M (đun nóng) sinh ra p gam chất B và 0,74g chất C. Cho hơi của
0,74g C đi qua ống đựng CuO dư nung nóng được chất D mà khi tác dụng với AgNO
3
trong NH
3
sinh ra 2,16g
Ag.
a) Cho biết sự liên quan về cấu tạo giữa B và RCOOH, giữa C và R
’
OH.
b) Xác định các giá trị x, y, z, p giả sử các phản ứng bắt đầu từ các chuyển hóa của A đều xảy ra hoàn toàn.
c) Xác định công thức cấu tạo của các chất trong hỗn hợp A, biết gốc R
’
mạch thẳng.
Bài 7. Bằng các phương trình phản ứng hãy thực hiện sơ đồ biến hóa:
Hiđrocacbon A--
+Cl2
- A
1
---
+NaOH
 A
2
--
+CuO
 A
3
---

2
và phản ứng tạo thành polime của chúng.
Bài 10. Viết công thức cấu tạo thu gọn của các chất và điều kiện phản ứng để thỏa mãn sơ đồ chuyển hóa sau:
A------- C
2
H
5
OH --------- C
2
H
4
O.
+HBr
+H
2
O/Hg
2+
B ------ C
2
H
4
O
2
------ C
2
H
5
COOCH
3
---

2
-------- B -------- C
2
H
4
O
2
---- CH
2
= CHOOCCH
3
.
Bài 11. Viết công thức cấu tạo của 4 chất A, B, C, D có cùng công thức phân tử là C
4
H
8
O
2
và hoàn thành phản
ứng ở dạng công thức cấu tạo. Biết:
A + NaOH --- C
2
H
3
O
2
Na + …. ; B + NaOH ------- CH
3
CH
2

a) Viết phương trình phản ứng xảy ra. Tính lượng glixerol và lượng axit béo thu được khi thủy phân hoàn
toàn 1 tấn chất béo nói trên.
b) Giả sử chất béo đó chỉ chứa gốc một axit béo no duy nhất, hãy xác định phân tử khối của axit béo đó và
công thức phân tử của nó.
Bài 15. Khi đốt 1 mol rươu no R(OH)
n
cần n mol oxi. Nếu đốt 1 mol hiđrocacbon có công thức phân tử như R cần
7,5 mol oxi. Xác định công thức của rượu đó.
Bài 16. A là este của glixerol với một số axit monocacboxylic no. Đun 7,9g A với NaOH cho tới phản ứng hoàn
toàn, thu được 8,6g hỗn hợp muối. Cho hỗn hợp muối đó tác dụng với H
2
SO
4
dư được hỗn hợp ba axit X, Y, Z;
trong đó X và Y là đồng phân của nhau; Z là đồng đẳng kế tiếp của Y và có mạch cacbon không phân nhánh.
Xác định công thức cấu tạo của A.
Bài 17. Để thủy phân 0,01 mol este của một rượu đa chức với 1 axit cacboxylic đơn chức cần dùng 1,2g NaOH.
Mặt khác để thủy phân 6,35g este đó cần 3g NaOH, và thu được 7,05g muối. Xác định công thức cấu tạo của este
đó.
Bài 18. Khi cho glixerol tác dụng với hỗn hợp 3 axit C
3
H
7
COOH (butyric), C
11
H
23
COOH (lauric), C
13
H

2
: C
17
H
33
, R
3
: C
17
H
31
, tìm chỉ số iôt và chỉ số xà phòng hóa của lipít đó.
c) Tính lượng NaOH cần để xà phòng hóa 1 tấn lipit có cấu tạo như trên.
d) Cho lipit trên tác dụng với 1 lượng dư hiđro (Ni xt). Gọi tên sản phẩm. Tính lượng lipit cần dùng để sản
xuất 1 tấn sản phẩm đó; biết hiệu suất phản ứng đạt 85%.
Bài 20. Đun 20g lipit với dd chứa 10g NaOH. Sau khi kết thúc phản ứng, để trung hòa 1/10 dung dịch thu được
cần dùng 90 ml HCl 0,2 M.
a) Tìm chỉ số xà phòng hóa của lipit.
b) Tính phân tử khối trung bình của axit béo trong thành phần cấu tạo của lipit.
Bài 21. Trong lipit không tinh khiết thường còn lẫn một lượng nhỏ axit monocacboxylic tự do.
a) Tính khối lượng NaOH cần để trung hòa 1 gam lipit có chỉ số axit bằng 7.
b) Để xà phòng hóa 20kg lipit nói trên người ta đun nó với dung dịch chứa 71 mol NaOH. Sau khi phản ứng
kết thúc cần dùng 1 lít HCl 1M để trung hòa hỗn hợp. Tính khối lượng glixerol và xà phòng nguyên chất
thu được.
c) Từ các dữ kiện thu được ở trên, tìm phân tử khối trung bình của các aixit béo biết rằng cấu tạo của các axit
béo tự do cũng giống như axit beo trong phân tử lipit.