Chương III
HÌNH THÀNH GIÁ CẢ NÔNG SẢN VÀ THỰC PHẨM TRONG CÁC
HÌNH THÁI THỊ TRƯỜNG
Mục tiêu
- Nắm được khái niệm và đặc trưng của thị trường nông sản và thực phẩm;
- Giải thích tại sao cạnh tranh đóng vai trò quan trọng trong thị trường nông
sản và thực phẩm;
- Phân biệt các hình thức cạnh tranh trong thị trường nông sản và thực phẩm;
- Hiểu đặc trưng thị trường quốc tế của nông sản và thực phẩm.
Khái niệm thị trường
- Thị trường là một thể chế hoặc một cơ chế tạo nên sự gặp gỡ giữa người
mua (người có cầu) và người bán (người có cung) đối với một hàng hoá, dịch
vụ cụ thể nào đó (Cambell, 1987).
- Theo quan điểm marketing: thị trường là một khu vực hoặc một vị trí (cả
thực và ảo) nằm giữa người sản xuất và người tiêu dùng và họ có sự giao tiếp
với nhau, nơi mà điều kiện cung và cầu hoạt động, làm cho hàng hoá được
dịch chuyển tới vị trí yêu cầu
Đặc trưng cơ bản của thị trường nông sản và thực phẩm
- Thực phẩm là một sản phẩm dùng để nuôi sống con người
- Bản chất sinh học của sản xuất nông nghiệp
- Tính mùa vụ trong kinh doanh
- Sự không ổn định của thời tiết
- Đa dạng về loại hình sản xuất kinh doanh
- Đa dạng về cấu trúc thị trường
- Có quan hệ chặt chẽ với khu vực nông thôn
- Sự can thiệp của chính phủ
Tự do là tâm điểm cần được xem xét trong thị trường cạnh tranh
của nông sản và thực phẩm
(1)Người tiêu dùng tự do lựa chọn thực phẩm gì họ mong muốn được sử
dụng;
(2)Các doanh nghiệp tự do phát triển sản phẩm mới và thị trường cho sản

- Thị trường bị ngăn cách hiệu quả không cho dòng hàng hoá di chuyển giữa
các thị trường; không thể mua sản phẩm ở thị trường có giá thấp và bán kiếm
lời ở thị trường có giá cao.
Thị trường nông sản và thực phẩm quốc tế
Vai trò của thương mại quốc tế:
• Một cách mở rộng thị trường cho người sản xuất
• Động lực cho việc tăng năng suất và sản lượng trong nông nghiệp
• Ảnh hưởng tới khối lượng, chủng loại và giá nông sản đối với người
tiêu dùng
• Đóng vai trò trong ngoại giao quốc tế và quan hệ đối ngoại
• Làm cho các quốc gia phụ thuộc lẫn nhau
Lý do các nước tham gia thương mại quốc tế - Lợi thế so sánh
(Ricardo, 1817)
- Động lực lợi nhuận cho các nước chuyên môn hoá sản xuất một số sản phẩm
hàng hoá nào đó để bán sang nước khác mà ở đó họ chuyên môn hoá một số
sản phẩm khác
- Giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trên toàn thế giới
- Bán những sản phẩm có lợi thế so sánh để đổi lấy những sản phẩm không có
lợi thế so sánh đôi khi còn được gọi là sản xuất gián tiếp (indirect
production)
Vấn đề cần quan tâm khi tham gia hoạt động thương mại quốc tế
- Chi phí và lợi ích của hoạt động thương mại
- Đầu tư nước ngoài vào ngành công nghiệp thực phẩm toàn cầu
- Những vấn đề đặt ra cho chính sách thương mại nông sản và thực phẩm
- Chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch đối lập với việc tự do hoá thương mại quốc tế