ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NG

VIỆT TRUNG

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT
Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ PHÚ THỌ
THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2018


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NG

VIỆT TRUNG

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT
Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ PHÚ THỌ
THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số:8.14.01.14


CB-GV:

Cán bộ - giáo viên

CBQL:

Cán bộ quản lý

CĐ:

Cao đẳng

CSVC:

Cơ sở vật chất

ĐH:

Đại học

GD:

Giáo dục

GDTC:

Giáo dục thể chất

GV:


1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ............................................................... 6
1.1.1. Các công trình nghiên cứu dạy học và dạy học môn giáo dục
thể chất theo hướng phát triển năng lực ................................................. 6
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý dạy học môn GDTC
theo hướng phát triển năng lực............................................................... 7
1.2. Các khái niệm cơ bản ............................................................................ 9
1.2.1. Quản lý ......................................................................................... 9
1.2.2. Năng lực và phát triển năng lực...................................................... 9
1.2.3. Dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển năng lực ...... 11
1.2.4. Quản lý dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát
triển năng lực ....................................................................................... 13
1.3. Lý luận về dạy học môn giáo dục thể chất theo hƣớng phát
triển năng lực ở trƣờng Cao đẳng ............................................................. 14
1.3.1. Môn giáo dục thể chất ................................................................ 14
1.3.2. Xác định khung năng lực của sinh viên cao đẳng ....................... 16
1.3.3. Dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển năng lực. ..... 18
1.3.4. Một số đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi sinh viên ........................... 23
1.4. Quản lý dạy học môn giáo dục thể chất theo hƣớng phát triển
năng lực ở trƣờng Cao đẳng ...................................................................... 25
1.4.1. Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng
trường Cao đẳng .................................................................................. 25

iii


1.4.2. Nội dung quản lý dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng
phát triển năng lực ............................................................................... 26
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý dạy học môn giáo dục thể
chất theo hƣớng phát triển năng lực ở trƣờng Cao đẳng......................... 29
1.5.1. Các yếu tố thuộc về nhà trường .................................................. 29

tập của SV theo hướng phát triển năng lực ........................................... 57
2 4 Đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý dạy học môn giáo
dục thể chất theo hƣớng phát triển năng lực ............................................ 60
2.4.1. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về nhà trường ........ 60
2.4.2. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố ngoài nhà trường............. 61
2 5 Đánh giá thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục thể chất
theo hƣớng phát triển năng lực ở Trƣờng Cao đẳng Y tế Phú Thọ ........ 62
2.5.1. Thành công và nguyên nhân ....................................................... 62
2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân ............................................................. 64
Tiểu ết chƣơng 2 ....................................................................................... 65
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
THỂ CHẤT Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ PHÚ THỌ THEO
HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ....................................................... 66
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ...................................................... 66
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ................................................ 66
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ............................................... 66
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi................................................. 67
3.2. Nội dung các Biện pháp quản lý dạy học môn GDTC ở Trƣờng
Cao đẳng Y tế Phú Thọ theo hƣớng phát triển năng lực ......................... 67
3.2.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho cán bộ, GV,
SV về vai trò của dạy học GDTC theo hướng phát triển năng lực. ....... 67
3.2.2. Quản lý Xây dựng mục tiêu, nội dung chương trình dạy học
môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển năng lực ......................... 69
3.2.3. Quản lý hoạt động dạy của GV và Tổ chức bồi dưỡng đội
ngũ GV dạy học theo hướng phát triển năng lực .................................. 72
3.2.4. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và đa dạng hóa các
hình thức dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển
năng lực ............................................................................................... 75
3.2.5. Quản lý các hoạt động học tập, rèn luyện và nâng cao khả
năng tự rèn luyện của Sinh viên theo tiếp cận phát triển năng lực. ....... 77

Bảng 2.4.
Bảng 2.5.
Bảng 2.6.
Bảng 2.7.
Bảng 2.8.
Bảng 2.9.
Bảng 2.10.
Bảng 2.11.
Bảng 2.12.
Bảng 2.13.
Bảng 2.14.
Bảng 2.15.

Bảng 3.1.
Bảng 3.2.
Bảng 3.3.
Bảng 3.4.
Bảng 3.5:

Khung chương trình giảng dạy môn GDTC ở trường Cao đẳng .... 15
Đặc điểm chương trình tiếp cận nội dung và chương trình
tiếp cận năng lực ....................................................................... 19
Tiêu chí và thang đánh giá kết quả khảo sát .............................. 37
Số lượng mẫu điều tra ............................................................... 38
Kết quả đánh giá thực trạng thực hiện mục tiêu, nội dung chương
trình giảng dạy môn GDTC tại trường CĐ Y tế Phú Thọ ................. 40
Kết quả đánh giá phẩm chất chính trị của đội ngũ GV môn
GDTC, trường CĐ Y tế Phú Thọ .............................................. 42
Kết quả đánh giá năng lực công tác đội ngũ GV bộ môn
GDTC tại trường CĐ Y tế Phú Thọ .......................................... 43

Biểu đồ 2.1.
Biểu đồ 2.2.
Biểu đồ 2.3.
Biểu đồ 2.4.
Biểu đồ 3.1.
Biểu đồ 3.2.
Biểu đồ 3.3.
Sơ đồ 1.1.
Sơ đồ 2.1.

Nhận thức của CB , GV trường CĐ Y tế Phú Thọ về
vai tr của môn GDTC trong trường Cao đẳng ..................... 38
Đánh giá mức độ cần thiết về đổi mới dạy học môn
GDTC tại trường CĐ Y tế Phú Thọ....................................... 39
Thực trạng dạy học môn giáo dục thể chất ở trường cao
đẳng y tế Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực ................ 51
Thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục thể chất theo
hướng phát triển năng lực ở trường cao đẳng y tế Phú Thọ ... 59
Mức độ cấp thiết của các biện pháp đề xuất .......................... 87
Mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất ............................. 89
Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các
biện pháp .............................................................................. 91
Năng lực chung của Sinh viên cao đẳng ..................................... 17
Cơ cấu tổ chức trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ...................... 34

viii


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

1. . Trong lĩnh vực quản lý giáo dục đã có nhiều công trình nghiên cứu
về quản lý dạy học ở các cơ sở giáo dục khác nhau như trung tâm giáo dục
nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, ở trường phổ thông các cấp tiểu học,
trung học cơ sở, v.v... và quản lý dạy học các môn học khác nhau như ngoại
ngữ, ngữ văn, toán học, v.v... nhưng nghiên cứu quản lý dạy học môn GDTC
theo hướng phát triển năng lực, đặc biệt ở Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ còn
2


ít được nghiên cứu... Vì vậy lựa chọn đề tài: “Quản lý dạy học môn giáo dục
thể chất ở Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ theo hướng phát triển năng
lực”được lựa chọn nghiên cứu đã xác định được điểm mới và góp phần nâng
cao chất lượng dạy học môn giáo dục thể chất trong nhà trường và phát triển
năng lực học tập của sinh viên.
2. Mục đ ch nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu lý luận và thực tiễn dạy học môn giáo dục thể
chất tại trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực, từ đó
xây dựng và đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học
môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển năng lực, góp phần nâng cao chất
lượng đào tạo trong nhà trường.
3. Khách thể nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu: Hoạt động dạy học môn giáo dục thể chất ở
trường cao đẳng, đại học theo hướng phát triển năng lực.
Đối tượng nghiên cứu: Quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở
Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực.
4. Câu hỏi nghiên cứu
1) Cơ sở khoa học của quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở trường
cao đẳng y tế là gì?
2) Làm thế nào để nâng cao được chất lượng quản lý dạy học môn giáo
dục thể chất theo hướng phát triển năng lực người học ở trường cao đẳng y tế

- Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên Trường Cao đẳng Y tế
Phú Thọ.
- Thời gian lấy số liệu: từ năm

17 đến năm

18.

8 Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1.Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ
thống các tài liệu về quản lý giáo dục và quản lý nhà trường, các văn bản ch
đạo của Bộ GDĐT, của Sở GDĐT về hoạt động dạy học môn giáo dục thể chất
và quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở các trường Cao đẳng nhằm mục
đích xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài luận văn.
8.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra bằng bảng
hỏi; phương pháp phỏng vấn; tổng kết kinh nghiệm; toán thống kê... để thu
4


thập các kết quả nghiên cứu thực tiễn về vấn đề thực trạng hoạt động dạy học
môn giáo dục thể chất và quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở các trường
cao đẳng theo hướng phát triển năng lực.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo và các phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày trong chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở
trường cao đẳng, đại học theo hướng phát triển năng lực.
Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở Trường
Cao đẳng Y tế Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực.
Chương 3: Biện pháp quản lý dạy học môn giáo dục thể chất ở Trường

năm

1 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo đã xác định

"chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển
toàn diện năng lực, phẩm chất người học" [ ]; nhà trường phổ thông chuyển
từ nhà trường kiến thức lên nhà trường kĩ năng, nhà trường năng lực. Trên cơ
sở đó, thời gian gần đây, các tác giả như Nguyễn Đức Chính, Đặng

uốc

Bảo Nguyễn Thị Mỹ ộc, Đặng Xuân Hải,..., đã tập trung đi sâu nghiên cứu
vào lí luận quản lý giáo dục, các mô hình

GD theo hướng phát triển năng

lực quản lý, đồng thời nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động của giáo
viên và học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

6


Có nhiều tác giả nghiên cứu về phương pháp dạy học môn GDTC trong
các nhà trường phổ thông và trong các trường Đại học Cao đẳng như tác giả
Huỳnh Thị Duyên với đề tài „Các giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy
môn giáo dục thể chất‟‟ đã đề xuất 4 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy
học môn GDTC trong đó đề cao vai trò của sân bãi, cơ sở vật chất cho các em
HS luyện tập[14]; tác giả Hà Quang Ánh với đề tài „Các giải pháp nâng cao
chất lượng giảng dạy môn giáo dục thể chất trong trường Đại học Đồng Nai‟
cũng đề cập đến các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giảng dạy trong nhà

nhất là các công trình của: Trần Hiếu Tân 199

nghiên cứu về quản lý giáo

dục, đã khái quát cơ sở lý luận và xây dựng nên các nội dung phương pháp,
phương thức quản lý giáo dục của Trung

uốc. Các giáo sư bộ môn

uản lý

học của học viện TDTT Bắc Kinh 1988 như Chu Nghiêm Kiệt 1988 ,
Trương ê Chính 199

đã xây dựng các giáo trình về quản lý TDTT trường

học giúp các giáo viên, cán bộ quản lý GDTC có được các kiến thức cơ bản
trong quản lý TDTT trường học. Tác giả Vương Nghị Cương 1999 , Vương
ộ Đức

1 nghiên cứu về hệ thống quản lý các môn học cơ sở ở các

trường đại học, cao đẳng và quản lý các số liệu kiểm tra thể chất nhân dân.
b) Các luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục:Đã có rất
nhiều công trình nghiên cứu ở cấp độ thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục
về vấn đề quản lý dạy học như: Nguyễn Thị Dung (2014) nghiên cứu đề tài
“Quản lý hoạt động dạy học phát triển năng lực học sinh ở Trường Trung
học phổ thông B Phủ lý- tỉnh Hà nam” [13]; Bùi Đức Thiện (2016) “Quản lý
hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường
trung học phổ thông huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam”[36]; Trần Thị Nhài

đẳng y tế Phú Thọ. Vì vậy luận văn đã xác định được điểm mới và có ý nghĩa
thực tiễn.
1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
Quản lý là vấn đề trung tâm của nhiều khoa học tâm lí học, giáo dục học,
kinh tế học, điều khiển học, quản lý giáo dục, v.v... nên đã tập trung nhiều
nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc các lĩnh vực khoa học trên. Từ ý kiến
của các nhà khoa học Theo K.Marx [9], V.G. Aphanaxep [1], Nguyễn Ngọc
Quang[34], Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc[10], Đặng Quốc Bảo [6],
v.v... Luận văn xác định: Quản lý là tác động có định hướng, có kế hoạch của
chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý đặt ra.
1.2.2. Năng lực và phát triển năng lực
Cho đến hiện nay trong các khoa học khác nhau có rất nhiều cách hiểu
khác nhau về năng lực. Có thể nêu ra một số quan niệm:
Thứ nhất là cách định nghĩa năng lực như một tổ hợp các thuộc tính
tâm lí của cá nhân “Năng lực là tổ họp các đặc tính tâm lí của cá nhân phù
hợp với những yêu cầu của một hoạt động nhất định và đảm bảo hoạt động đó
9


được thực hiện một cách có hiệu quả, năng lực là một thuộc tính của nhân
cách” [26]. Theo cách hiểu này, sự tổ hợp không bao gồm tất cả các thuộc
tính tâm lí, mà ch là hợp phần của những thuộc tính tâm lí đảm bảo cho cá
nhân thực hiện một công việc nào đó.Bên cạnh đó, năng lực không đơn thuần
ch là sự cộng gộp giản đơn của các thuộc tính tâm lí mà phải tính đến tính
đến sự tương tác, ảnh hưởng lẫn nhau của các thuộc tính tâm lí, tạo thành một
hệ thống mang tính chình thể.
Thứ hai là cách định nghĩa năng lực như tổ hợp của các yếu tố cấu
thành khả năng hành động: “Năng lực là sự tổng họp các thành tố kiến thức,
kĩ năng và thái độ đảm bảo hiệu quả và sự phù họp của hành động đối với bối

hình hoạt động khác nhau.
Năng lực chuyên biệt là những năng lực được hình thành và phát triển
trên cơ sở các năng lực chung theo định hướng chuyên sâu, riêng biệt trong
các loại hình hoạt động, công việc hoặc tình huống, môi trường đặc thù, cần
thiết cho những hoạt động chuyên biệt, đáp ứng yêu cầu hạn hẹp hơn của một
hoạt động như toán học, âm nhạc, mĩ thuật, thể thao...
Năng lực chung và năng lực chuyên biệt đều được hình thành và phát
triển thông qua các môn học, hoạt động giáo dục; năng lực chuyên biệt vừa là
mục tiêu vừa là “đơn vị thao tác” trong các hoạt động dạy học, giáo dục góp
phần hình thành và phát triển các năng lực chung.
Phát triển năng lực cần dựa trên cơ sở phát triển các thành phần (các
kiến thức, kĩ năng thái độ,...) - trong đó phải được “thực hành”, huy động tổng
hợp các thành phần trong các tình huống đa dạng từ đó mà năng lực được
hình thành, phát triển.
1.2.3. Dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển năng lực
a) Dạy học: Từ quan điểm của các nhà khoa học Đặng Vũ Hoạt [24],
Thái Duy Tuyên [37], Đặng Quốc Bảo [7], ... luận văn xác định: Dạy học là
quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của người dạy nhằm tổ chức cho
người học lĩnh hội tri thức, kĩ năng, kĩ xảo đạt được mục đích dạy học đặt ra.
b) Giáo dục thể chất: Từ quan niệm của các nhà khoa học Nguyễn Văn
Hiếu [20], Nguyễn Đình Bẩm [8], Nô vi cốp và Mát vê ép [33], v.v...“Giáo

11


dục thể chất là hoạt động cơ bản có định hướng thể dục thể thao trong xã hội,
là một quá trình tổ chức để truyền thụ và tiếp thu những giá trị của thể dục
thể thao trong hệ thống giáo dục, giáo dưỡng chung ở nhà trường các cấp”.
Giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục toàn diện nhân
cách người học trong nhà trường, nó có thể tiến hành bằng nhiều con đường

- Dạy học môn giáo dục thể chất không ch học thuộc kiến thức và ch
ra cách ứng dụng, vận dụng kiến thức vào tiếp thu tri thức và thực tiễn.
- Dạy học môn giáo dục thể chất thông qua trải nghiệm để người học
được làm và được thực hành nhằm củng cố kiến thức và vận dụng điều đã học
vào thực tiễn.
1.2.4. Quản lý dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển
năng lực
Từ khái niệm “quản lý” và “dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng
phát triển năng lực” luận văn xác định: Quản lý dạy học môn giáo dục thể chất
theo hướng phát triển năng lực là tác động có định hướng, có kế hoạch của các
chủ thể quản lý (hiệu trưởng, trưởng bộ môn, v.v...) đến hoạt động dạy học
môn giáo dục thể chất theo hướng phát triển năng lực để nâng cao chất lượng
dạy học môn giáo dục thể chất và phát triển năng lực cho người học.
Với khái niệm quản lý dạy học môn giáo dục thể chất theo hướng phát
triển năng lực người học nói trên có thể hiểu:
- Mục đích của quản lý dạy học môn giáo dục thể chất: Tổ chức vận
hành hoạt động dạy học đúng quy trình để đạt được mục đích dạy học đặt ra.
- Nội dung quản lý dạy học môn giáo dục thể chất: Quản lý các khâu
của quá trình dạy học từ việc quản lý chuẩn bị bài, quản lý hoạt động giảng
dạy trên lớp của giáo viên, quản lý học tập của học sinh, quản lý đổi mới
phương pháp dạy học,...
- Chủ thể quản lý dạy học môn giáo dục thể chất bao gồm: Ban giám
hiệu nhà trường mà đại diện là hiệu trưởng nhà trường, các phòng ban chức
năng trong nhà trường,...
- Phương pháp quản lý dạy học môn giáo dục thể chất: Theo các
phương pháp của khoa học quản lý giáo dục như phương pháp tổ chức - hành
chính; phương pháp tâm lí giáo dục; phương pháp kích thích,...

13


14


triển năng lực tâm lý, tạo ý thức tập luyện TDTT thường xuyên, giáo dục
được đức tính cơ bản và l ng nhân đạo cho học sinh”.
Bản thân giờ học TDTT có ý nghĩa quan trọng nhiều mặt đối với việc
quản lý và giáo dục con người trong xã hội. Việc học tập các bài tập thể dục,
các kỹ thuật động tác là điều kiện cần thiết để con người phát triển cơ thể một
cách hài hoà, bảo vệ và củng cố sức khoẻ, hình thành năng lực chung và
chuyên môn.
Theo quyết định số 6 năm

8 của Bộ lao động – thương binh và Xã

hội, khung chương trình dạy học môn GDTC trong trường cao đẳng được thể
hiện trên bảng sau.
Bảng 1 1 Khung chƣơng trình giảng dạy môn GDTC ở trƣờng Cao đẳng
Phần
I
1
2

II
1
2

Nội dung
Giáo dục thể chất chung
Lý thuyết nhập môn
Thực hành

2
2

6
6
6
6
1
10
2
2

18

1
2

18

4

52

2
4

6
6
6
6