Bình văn trong dạy học văn bản môn Ngữ văn 8
I. Phần mở đầu
I.1. Lý do chọn đề tài:
Hiện nay trớc yêu cầu đổi mới của SGK và phơng pháp dạy học ở THCS môn
Ngữ văn đã đợc đổi mới. Mỗi văn bản nó vừa mang tính khoa học lại vừa mang tính
nghệ thuật đòi hỏi ngời thầy vừa phải cung cấp kiến thức văn học, vừa phải khơi gợi
cảm xúc "ngủ vùi" trong mỗi học sinh. Bình văn trong dạy học các tác phẩm văn học
là sự cảm nhận sâu sắc của mỗi cá nhân trớc một tác phẩm, là sự rung động của tâm
hồn trớc một ngôn từ, hình ảnh chi tiết đặc sắc hay một nhân vật văn học. Chính vì
thế mà lời bình thể hiện rõ dấu ấn, văn phong của mỗi cá nhân, thể hiện chất văn,
hồn văn của mỗi ngời. Có thể trớc một chi tiết đặc sắc thì sẽ có những cách cảm nhận
khác nhau, đôi khi trái ngợc nhau.
Trong giảng dạy các tác phẩm văn học bình văn là một phơng pháp quan trọng
trong hệ thống các phơng pháp đổi mới. Trong một tiết học ngữ văn chúng ta không
thể hình dung đợc sự sống của một bài văn chỉ là hỏi đáp mà một trong những cách đ
ể thu hút đợc học sinh lắng nghe, khơi dậy cảm xúc trong học sinh đó là lời bình của
giáo viên. Từ lời bình hay của ngời dạy học sinh sẽ nói lên những cảm xúc, suy nghĩ
của mình chứ không phải lệ thuộc vào sách văn mẫu hay lời của một ai đó. Nh vậy
mới có thể phát huy tính tích cực, chủ động tìm hiểu, khám phá giá trị văn chơng
trong học sinh. Đồng thời, kết quả việc dạy học văn chính là đánh giá năng lực cảm
nhận của học sinh qua khả năng nói, viết của các em đặc biệt là cái "riêng" "cái mới
mẻ" trong cảm nhậ của từng học sinh. Đó là những lời bình đặc sắc, ấn tợng.
Theo cách hiểu của giáo viên dạy văn, nói một cách ví von hình ảnh thì lời
bình tốt nhất sẽ đánh thức đợc những giá trị tiềm ẩn còn nằm sâu trong các tác phẩm.
Những giá trị ấy có thể mới mẻ, bất ngờ đến thú vị mà có khi ngay cả tác giả của
những tác phẩm ấy khi sáng tác cũng không nghĩ đến nh vậy. Bản thân những ngôn
từ, hình ảnh nghệ thuật đã hàm chứa cái đẹp. Nếu nh lại có thêm những lời bình hay
nữa sẽ góp phần làm cho những nụ hoa nghệ thuật ấy sẽ nở hoa, toả hơng khoe sắc.
Nh vậy, tác phẩm văn học mới thực sự sống trong lòng ngời.
I.2. Tính cần thiết của đề tài:
GV: Hà Thị Thanh Mai Trờng THCS Mạo Khê II

lời bình cha sâu sắc, cha phát huy hết tác dụng của nó. Học sinh cha nói lên những
cảm nhận của chính bản thân các em. Những cảm nhận hết sức ngây thơ" "trẻ con"
mà thú vị. Các em còn bị áp đặt thụ động theo cách hiểu, cách cảm nhận của giáo
GV: Hà Thị Thanh Mai Trờng THCS Mạo Khê II
-2-
Bình văn trong dạy học văn bản môn Ngữ văn 8
viên. Nh vậy, giờ học thật nặng nề, khô khan, không khơi dậy hết sự tởng tợng phong
phú, những rung động cảm xúc cũng nh rèn luyện kỹ năng diễn đạt cho học sinh.
Hiện nay trong phơng pháp dạy học đổi mới, phơng pháp bình văn đợc sử
dụng tích cực và bớc đầu có hiệu quả. Giáo viên đầu t chiều sâu vào việc khai thác
những "tinh hoa" của tác phẩm. Giáo viên có những cảm xúc "thăng hoa" trong giảng
dạy, tạo nên sức cuốn hút cho học sinh. Lời bình trong giờ dạy học văn của giáo viên
là hết sức cần thiết. Về phía học sinh, các em bắt đầu có hứng thú thực sự trong giờ
học văn, say mê, thích thú khi đợc nói lên những suy nghĩ, cảm xúc của bản thân.
II. Phần nội dung
II.1. Thực trạng vấn đề:
II.1.1. Sơ lợc về trờng THCS Mạo Khê 2:
Trờng THCS Mạo Khê II có 1018 học sinh chia làm 28 lớp theo các khối 6, 7,
8, 9 mỗi khối 7 lớp. Những vấn đề lớn nhà trờng quan tâm là duy trì chất lợng đại trà
hàng năm đã đạt: Tốt nghiệp 99 - 100%. Lên lớp 98% giữ vững chất lợng mũi nhọn 8
- 10% học sinh đạt học sinh giỏi các cấp hàng năm. Năm học 2008 - 2009 học sinh
giỏi cấp huyện có 43 em (lớp 9); Tỉnh có 21 em (lớp 9). Giữ vững nề nếp kỷ cơng
trong dạy và học, tăng cờng các hoạt động giáo dục ngoài giờ và quản lý học sinh.
đặc biệt là đa các nội dung dạy pháp luật có chất lợng hơn. Thực hiện tốt một số
chuyên đề lớn nh giáo dục - dân số - môi trờng - phòng chống ma tuý. Phấn đấu theo
khẩu hiệu nhà trờng Một địa chỉ tin cậy của nhân dân trong khu vực. Do đó với
nhiệm vụ đáp ứng nhu cầu bậc học trung học cơ sở ở khu trung tâm thị trấn và phấn
đấu đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2 của ngành. Nhà trờng phải tăng cờng cơ sở vật
chất: đến năm 2015 tăng 100% số phòng học (28 lớp), đủ các phòng thiết bị bộ môn.
Tiếp tục bồi dỡng chuẩn hoá đội ngũ giáo viên đạt 50% đại học 2015. Tích cực thực

nào, bình nh thế nào để học sinh thấy hứng thú, say mê, sáng tạo trng giờ đọc hiểu
văn bản
II.2. á p dụng trong giảng dạy
II.2.1. Các bớc tiến hành
Để thực hiện đợc đề tài này ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành kiểm tra, khảo
sát chất lợng bộ môn của 2 lớp mình dạy văn là 8C3 và 8C4. Kết quả khảo sát nh
sau:
Lớp SS Nữ Giỏi Khá TB Yếu Kém
GV: Hà Thị Thanh Mai Trờng THCS Mạo Khê II
-4-
Bình văn trong dạy học văn bản môn Ngữ văn 8
8C3
8C4
33
40
17
20
1
0
4
5
22
25
6
10
0
0
Sau khi cho thấy kết quả nh trên tôi đã quyết định thực hiện các dự kiến của
mình vào trong các bài dạy cụ thể, đặc biệt giành thời gian trong các phần luyện tập,
đặc biệt là các giờ học thêm (bán trú) buổi chiều hớng dẫn các em viết các lời bình từ