ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

MAI HOA

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

MAI HOA

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hằng


Thái Nguyên, tháng 6 năm 2019
Tác giả luận văn
Mai Hoa


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT ...........................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ..................................................v
MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................4
4. Giả thuyết khoa học.........................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................5
6. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................5
7. Cấu trúc của luận văn ......................................................................................6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC ............................................................................7
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề ...................................................................7

1.1.1. Trên thế giới ..............................................................................................7
1.1.2. Ở Việt Nam................................................................................................9
1.2.



Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học...................................32

1.5.1. Yếu tố chủ quan.......................................................................................32
1.5.2. Yếu tố khách quan ...................................................................................34
Kết luận chương 1..............................................................................................37
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC
SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG
NINH.......................................................................................................39
2.1. Khái quát về các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh......39
2.2.

Khái quát về khảo sát thực trạng .............................................................42

2.2.1. Mục đích khảo sát....................................................................................42
2.2.2. Phạm vi và đối tượng khảo sát ................................................................42
2.2.3. Nội dung khảo sát....................................................................................43
2.2.4. Phương pháp khảo sát..............................................................................43


2.3.

Thực trạng hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển
năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh..43

2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên về tầm
quan trọng của hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển

định hướng phát triển năng lực................................................................65
2.5.

Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học thành phố Hạ
Long, tỉnh Quảng Ninh............................................................................67

2.5.1. Những thành công ...................................................................................67
2.5.2. Những hạn chế.........................................................................................68
2.5.3. Nguyên nhân của thực trạng....................................................................69
Kết luận chương 2..............................................................................................70
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC
SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG
NINH.......................................................................................................71
3.1.

Nguyên tắc đề xuất giải pháp ..................................................................71

3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu ............................................................................71
3.1.2. Đảm bảo tính khoa học............................................................................71
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn ............................................................................72
3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống ............................................................................72
3.1.5. Đảm bảo tính khả thi ...............................................................................72
3.2.

Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực tại các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh .........................................................................................................73



DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
BGH

: Ban giám hiệu

CB, GV

: Cán bộ giáo viên

CBQL

: Cán bộ quản lý

CSVC

: Cơ sở vật chất

GD & ĐT : Giáo dục và đào tạo
GV

: Giáo viên

GVBM

: Giáo viên bộ môn

GVCN

: Giáo viên chủ nhiệm

Bảng 2.4.

Thực trạng mức độ thực hiện nội dung đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực .....................................................47

Bảng 2.5.

Thực trạng mức độ thực hiện phương pháp đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực .............................................49

Bảng 2.6.

Thực trạng mức độ thực hiện phương pháp đánh giá học sinh
theo định hướng phát triển năng lực .............................................51

Bảng 2.7.

Thực trạng lập kế hoạch quản lí hoạt động đánh giá học sinh
theo theo định hướng phát triển năng lực .....................................53

Bảng 2.8.

Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực .....................................................55

Bảng 2.9.

Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động quản lí hoạt động đánh
giá học sinh theo theo đính hướng phát triển năng lực .................57


phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục, Bộ
Giáo dục và Đào tạo đang triển khai đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp
giáo dục, tiếp tục đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên, tăng
cường cơ sở vật chất, và đẩy mạnh công tác đánh giá và kiểm định chất lượng
giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo nhằm nhanh chóng tạo bước chuyển
biến lớn về chất lượng giáo dục.
Chất lượng giáo dục là một vấn đề luôn được xã hội quan tâm vì tầm
quan trọng hàng đầu của nó đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung, sự
nghiệp phát triển giáo dục nói riêng. Mọi hoạt động giáo dục được thực hiện
đều hướng tới mục đích góp phần đảm bảo, nâng cao chất lượng giáo dục; và
một nền giáo dục ở bất kì quốc gia nào bao giờ cũng phải phấn đấu để trở thành
một nền giáo dục chất lượng cao. Mặc dù vậy, do tính chất phức tạp, đa dạng,


nhiều chiều của vấn đề, hiểu đầy đủ về chất lượng giáo dục cũng như xác định
quy trình, phương


pháp, kĩ thuật đánh giá chất lượng giáo dục một cách khoa học, phù hợp với
thực tiễn phát triển của xã hội, của giáo dục trong một hoàn cảnh cụ thể không
phải là điều đơn giản.
Xác định được tầm quan trọng của giáo dục trong sự phát triển của đất
nước, Hội nghị TW8 khóa XI đã tiếp tục quán triệt “Giáo dục là quốc sách hàng
đầu” [2] để tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện, thúc đẩy sự nghiệp công
nghiệp hóa - hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố
cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Theo Điều
27 Luật giáo dục số 38/2005/QH11 ngày 14/6/2005 đã quy định rõ: “Giáo dục
tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ
bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [23]. Cấp Tiểu học cũng là cấp

bồi dưỡng năng lực đội ngũ; Đổi mới chương trình, phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh;... Trong đó, việc thực hiện đổi
mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh cấp Tiểu học luôn được chú
trọng sửa đổi, bổ sung để phù hợp với yêu cầu mới. Từ những đòi hỏi cấp bách
về đổi mới nhằm nâng cao chất lượng học tập, đảm bảo phát huy những năng
lực của từng cá nhân cũng như sự phát triển tự nhiên ở độ tuổi bậc tiểu học, Bộ
GD&ĐT đã ban hành “Thông tư số 30/2014/TT-BGD&ĐT, ban hành Quy định
Đánh giá học sinh tiểu học".
Có thể nói Thông tư 30 là bước đột phá, đi sâu vào đổi mới từ bản chất.
Tuy nhiên bước đầu triển khai Thông tư cũng đã gặp khá nhiều luồng tư tưởng
khác nhau, chủ yếu là sự chưa thích ứng giữa phương pháp cũ và phương pháp
mới. Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh ở các trường
tiểu học còn chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới. Đến năm 2016, Bộ GD&ĐT
tiếp tục ban hành Thông tư 22 nhằm điều chỉnh những hạn chế bất cập của
Thông tư 30/2014.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện đánh giá kết quả học tập
của học sinh Tiểu học theo định hướng phát triển năng lực trong những năm
qua tại các trường Tiểu học thành phố Hạ Long còn nhiều bất cập trong khâu
quản lý: Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh mới được chú
trọng về kiến thức, việc đánh giá về năng lực và phẩm chất còn hình thức; Cán
bộ quản lý, giáo viên gặp khó khăn trong việc viết nhận xét đảm bảo đúng, đủ,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


chính xác và phù hợp với đối tượng, tránh trùng lặp; Tiêu chuẩn về mức độ
hình thành và

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

Quảng Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Việc tổ chức hoạt động đánh giá cho HS ở các trường tiểu học thành phố
Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo định hướng phát triển năng lực đã đạt được
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


những kết quả nhất định song vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Nếu đề
xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý đánh giá theo định hướng phát

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


triển năng lực để khắc phục những hạn chế bất cập thì việc đảnh giá học sinh sẽ
hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học.
5.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng việc quản lý hoạt động
đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh và khảo nghiệm các biện pháp.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
6.3. Phương pháp sử dụng toán thống kê
Để có được các số liệu khoa học, đề tài sử dụng phương pháp toán thống
kê để xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra, từ đó phục vụ cho
hoạt động phân tích, đánh giá thực trạng và khảo nghiệm.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu; Kết luận; Khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ
lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo
định
hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh.

Chương 1
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn



http://lrc.tnu.edu.vn


5 bậc: xuất sắc 5 điểm, tốt 4 điểm, trung bình 3 điểm, xấu 2 điểm, rất xấu 1
điểm”

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


[21].
Nghiên cứu lý thuyết chung về đánh giá trong lớp học như công trình của

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


C.A. Paloma và Robert L. Ebel “Measuring Educational Achievement” (Đo
lường thành tích giáo dục) đã mô tả rất chi tiết phương pháp đo lường đánh giá
học sinh ở các trường phổ thông ở Mỹ. Công trình này cho thấy việc đánh giá
học sinh cần tập trung vào đánh giá quá trình kiểm tra [6].
Cuốn “Measurement and Evaluation in Teaching” (Đo lường và đánh giá
trong dạy học) của Norman E. Gronlund giới thiệu tới GV và những người đang
tìm hiểu nghiệp vụ sư phạm về những nguyên tắc và quy trình đánh giá cần
thiết cho việc dạy học hiệu quả. Trong cuốn sách này, tác giả đã tiếp tục khẳng
định người học là đối tượng của các đánh giá và đo lường sư phạm, tác giả đã
đề cập các nội dung, hình thức và nguyên tắc trong đánh giá [22].