ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------
PHẠM THỊ THÚY NGỌC
HOÀN THIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN CẦU ĐƯỜNG LONG BIÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------
PHẠM THỊ THÚY NGỌC
HOÀN THIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN CẦU ĐƯỜNG LONG BIÊN
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS LÊ DANH TỐN
XÁC NHẬN CỦA
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn cao học "Hoàn thiện chiến lược phát triển
của Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên" là công trình nghiên cứu của
riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Lê Danh Tốn. Các số liệu, thông tin
được sử dụng trong luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng.
Hà nội, ngày
tháng
năm 2016
Người thực hiện
Phạm Thị Thúy Ngọc
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT................................................................i
DANH MỤC CÁC BẢNG..............................................................................i
DANH MỤC CÁC HÌNH.............................................................................iii
MỞ ĐẦU.........................................................................................................1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG
VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA DOANH
NGHIỆP...........................................................................................................4
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu........................................................4
1.1.1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới:......................................4
1.1.2. Các công trình nghiên cứu tại Việt Nam:.....................................5
Cầu đường Long Biên theo mô hình Delta Project và SWOT..............68
Phân tích điểm mạnh (S).......................................................................69
3.3.2. Đánh giá chung về chiến lược phát triển của Công ty Cổ phần
Cầu đường Long Biên.............................................................................70
CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN CẦU ĐƯỜNG LONG BIÊN VÀ CÁC GIẢI
PHÁP THỰC HIỆN......................................................................................77
4.1. Cơ sở đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện chiến lược phát
triển của Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên..................................77
4.2. Định hướng hoàn thiện chiến lược phát triển của Công ty Cổ phần
Cầu đường Long Biên đến năm 2020, tầm nhìn 2030.............................79
4.2.1. Tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu chiến lược...............................79
4.2.2. Về ngành nghề và thị trường.......................................................80
4.2.3. Lựa chọn và định vị chiến lược...................................................81
4.3. Đề xuất chiến lược phát triển của Công ty Cổ phần Cầu đường
Long Biên theo mô hình Delta Project và bản đồ chiến lược.................82
4.3.1. Đề xuất mô hình Delta Project về chiến lược phát triển của Công
ty Cổ phần Cầu đường Long Biên............................................................82
4.3.2. Đề xuất Bản đồ chiến lược phát triển của Công ty Cổ phần Cầu
đường Long Biên....................................................................................84
4.4. Các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện chiến lược phát triển của
Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên đến năm 2020, tầm nhìn 2030
......................................................................................................................88
4.4.1. Nâng cao nhận thức của Cán bộ, Công nhân viên về Chiến lược
phát triển của Công ty.............................................................................88
4.4.2. Hoàn thiện chiến lược quản trị nhân lực...................................88
4.4.3. Hoàn thiện chiến lược tài chính..................................................90
4.4.4. Hoàn thiện chiến lược maketing.................................................91
Đô la Mỹ
4
SM
Bản đồ chiến lược
5
GNP
Tổng sản phẩm quốc dân
6
VNĐ
Việt Nam đồng
7
BHYT
Bảo hiểm Y tế
8
BHXH
Ngân sách Nhà nước
14
XDCB
Xây dựng cơ bản
15
ASEAN
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
16
TNHH
Trách nhiệm Hữu hạn
17
SX
Sản xuất
18
SXKD
62
3
Bảng 3.3
Nguồn nhân lực của Công ty từ năm 2011 – 2015
63
4
Bảng 3.4 Một số Công trình đã hoàn thành của Công ty
i
Trang
68
Cổ phần Cầu đường Long Biên
5
Bảng 3.5
6
Bảng 3.6
7
31
2
Hình 1.2
Mô hình áp lực cạnh tranh
38
3
Hình 1.3
Các nội dung chủ yếu cần phân tích đối thủ cạnh tranh
39
4
Hình 3.1
Cơ cấu tổ chức Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên
60
5
Hình 3.2
chiến lược phát triển vạch ra cho công ty một cách ứng xử nhất quán. Chiến
lược phát triển thể hiện một sự chọn lựa, một sự đánh đối của công ty mà giới
chuyên môn thường gọi là định vị chiến lược. Công ty hoạt động mà không có
chiến lược ví như một người đi trên đường mà không xác định minh đi đâu,
về đâu, cứ mặc cho đám đông (thị trường và đối thủ) đẩy theo hướng nào thì
dịch chuyển theo hướng đấy. Một chiến lược phát triển phải giải quyết tổng hợp
các vấn đề sau: xác định chính xác mục tiêu cần đạt; Xác định con đường, hay
phương thức để đạt mục tiêu; Xác định hướng phân bổ nguồn lực để đạt được
mục tiêu chọn lựa.
Trong ba yếu tố này, cần chú ý, nguồn lực là có hạn và nhiệm vụ của
chiến lược là tìm ra phương thức sử dụng các nguồn lực sao cho nó có thể đạt
được mục tiêu một cách hiệu quả nhất.
Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên được thành lập vào ngày 09
tháng 10 năm 2008, là đơn vị thi công chuyên ngành xây dựng cầu đường.
Trong những năm gần đây, Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên đã bước
đầu xây dựng chiến lược phát triển và thực hiện chiến lược phát triển đã thu
được những kết quả nhất định: công tác tổ chức bộ máy dần được hoàn thiện,
nhất quán từ trên xuống dưới; đội ngũ lao động đông đảo, có tay nghề cao;
năng suất lao động cũng như doanh thu của Công ty cũng tăng lên đáng kể....
Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế nhiều biến động khó lường, cũng như
áp lực cạnh tranh mạnh mẽ trong môi trường hội nhập quốc tế như hiện nay,
1
chiến lược phát triển của Công ty còn nhiều hạn chế và bất cập ảnh hưởng đến
sự tồn tồn tại, phát triển bền vững của Công ty trong tương lai, cụ thể như: bộ
máy tổ chức vẫn còn mỏng, nguồn lực về tài chính còn hạn chế.... Hoàn thiện
chiến lược phát triển trở thành nhiệm vụ quan trọng nhất, cấp thiết nhất của
Công ty trong giai đoạn hiện nay.
Vì vậy, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện Chiến lược phát triển của Công
Công ty Cổ phần Cầu đường Long Biên giai đoạn 2011 - 2014
+ Các giải pháp hoàn thiện chiến lược phát triển của Công ty Cổ phần
Cầu đường Long Biên được xác định đến năm 2020, tầm nhìn 2030.
4. Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn
gồm 4 chương
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề cơ bản về
chiến lược phát triển của doanh nghiệp
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng chiến lược phát triển của Công ty Cổ phần Cầu
đường Long Biên
Chương 4: Đề xuất hoàn thiện chiến lược phát triển của Công ty Cổ
phần Cầu đường Long Biên và các giải pháp thực hiện.
3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA
DOANH NGHIỆP
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới:
Khái niệm chiến lược có từ thời Hy Lạp cổ đại. Thuật ngữ này vốn có
nguồn gốc sâu xa từ quân sự, xuất phát từ “strategos” nghĩa là vai trò của vị
tướng trong quân đội. Sau đó, phát triển thành “nghệ thuật của tướng lĩnh”
nhằm nói đến các kỹ năng hành xử và tâm lý của tướng lĩnh. Đến khoảng năm
330 trước Công Nguyên, tức là thời Alexander Đại đế, khái niệm chiến lược
dùng để chỉ kỹ năng quản lý để khai thác các lực lượng để đè bẹp đối phương
và tạo dựng hệ thống thống trị toàn cục. Trong lịch sử loài người, rất nhiều
các nhà lý luận quân sự như Tôn Tử, Alexander, Clausewitz, Napoleon,
- PGS.TS Hoàng Văn Hải (2013), Quản trị chiến lược, NXB
ĐHQGHN: Cuốn sách này gồm 6 chương: 1) Xác định sứ mệnh và mục tiêu
chiến lược; 2) Phân tích chiến lược; 3) Các giải pháp chiến lược; 4)Tái cấu
trúc tổ chức và thiết lập hệ thống trợ lực chiến lược; 5) Văn hóa và lãnh đạo
chiến lược; 6) Nhận thức và phản ứng chiến lược. Tựu trung lại, cuốn sách tập
trung nghiên cứu ba giai đoạn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau của quản trị
chiến lược: 1) Hoạch định chiến lược (Chương 1 đến chương 3); 2) Thực thi
chiến lược (Chương 4, chương 5); 3) Kiểm soát chiến lược (Chương 6). Toàn
bộ cuốn sách đã nêu lên các vấn đề về chiến lược, quản trị chiến lược bằng
những lý luận chặt chẽ, có chiều sâu và hết sức hữu ích đối với những ai
nghiên cứu về chiến lược.
5
- PGS.TS Đào Duy Huân (2004), Quản trị chiến lược trong toàn cầu hóa
kinh tế, Nhà xuất bản thống kê . Trong cuốn sách này, tác giả nghiên cứu những
vấn đề cơ bản về chiến lược kinh doanh trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế. Nội
dung cơ bản của cuốn sách bao gồm: Khái niệm về chiến lược kinh doanh trong
toàn cầu hóa kinh tế; các yếu tố môi trường tác động đến chiến lược kinh doanh;
phương pháp thiết lập chiến lược; các chiến lược kinh doanh; lựa chọn chiến lược
kinh doanh; tổ chức thực hiện chiến lược; kiểm tra đánh giá chiến lược.
Ngoài ra, nghiên cứu về chiến lược của doanh nghiệp còn có cuốn
“Giáo trình quản trị chiến lược” của Nguyễn Bách Khoa, NXB Thống kê,
2003; cuốn “Chiến lược kinh doanh và kế hoạch hóa nội lực doanh nghiệp”
của Phan Thị Ngọc Thuận, NXB Khoa học Kỹ thuật, 2005...
Đến nay đã có một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu về chiến lược phát
triển của doanh nghiệp như:
- “Đánh giá và đề xuất chiến lược phát triển của Tập đoàn Hòa Phát
giai đoạn 2007-2012”, Nguyễn Thị Ngọc Diệp, 2011, luận văn thạc sỹ. Luận
mỗi Công ty.
Công ty Cổ phần Sông Đà 7 cũng đã hoàn thiện chiến lược phát triển
của mình đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Trong quá trình triển khai, Công ty
đã nhìn nhận và chỉ ra những tồn tại, hạn chế từ chiến lược phát triển của
Công ty mình, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lược đó.
Cụ thể:
- Một số tồn tại, hạn chế, nguyên nhân:
+ Mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh và quản lý hiện nay tuy đã thu
được một số kết quả nhất định, nhưng vẫn chưa thực sự hợp lý, tổ chức các
đơn vị trực thuộc chưa theo hình thức ngành nghề tập trung và chuyên sâu.
Các đơn vị thành viên vẫn mang nặng ý thức phụ thuộc, chưa chủ động và tự
chịu trách nhiệm. Khả năng phối hợp của bộ máy quản lý điều hành các cấp
7
còn chưa chuyên nghiệp và hiệu quả chưa cao, vì vậy cần thiết phải tái cấu
trúc tổ chức lao động toàn Công ty. Nguyên nhân do từ trước tới nay công ty vẫn
đang thực hiện theo hình thức giao thầu với khối lượng lớn và ổn định trong nhiều
năm, nó đã tạo thói quen trong công tác quản trị và thực thi chiến lược
+ Hiện tại mô hình tổ chức của công ty chưa hợp lý, lực lượng lao động
gián tiếp tại các phòng ban công ty chiếm tỷ lệ cao. Công ty còn nhiều công ty
con, chi nhánh và các đội sản xuất trực thuộc công ty con, chi nhánh nên bộ
máy quản lý cồng kềnh, chi phí quản lý lớn.
Do một số dự án đầu tư còn vướng mắc trong thủ tục pháp lý (chưa thể
tiếp tục triển khai) và một số công trình đã thi công xong nhưng chưa quyết
toán được dứt điểm vì vậy công ty vẫn phải bố trí lực lượng gián tiếp để thực
hiện các nhiệm vụ trên dẫn đến lực lượng gián tiếp vẫn còn khá cao (chiếm 24
%).
+ Hiện tại tình hình tài chính của SD7 đang gặp nhiều khó khăn: mất
cân đối trong cơ cấu và sử dụng nguồn vốn, đầu tư vượt vốn chủ sở hữu, sử
mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu chính yếu, các chính sách và
chuỗi hành động vào một tổng thể để cố kết một cách chặt chẽ”.
Theo William J.Glueck: “Chiến lược là một kế hoạch mang tính thống
nhất, tính toàn diện và tính phối hợp, được thiết kế để đảm bảo rằng các mục
tiêu cơ bản của doanh nghiệp sẽ được thực hiện”.
Theo Johnson và Scholes nghiên cứu chiến lược trong điều kiện môi
trường có rất nhiều những thay đổi nhanh chóng: “Chiến lược là định hướng và
phạm vị của một tổ chức trong dài hạn, nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ
chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi,
để đáp ứng nhu cầu thị trường và thỏa mãn mong đợi của các bên hữu quan”.
Theo Phan Huy Đường (2013): Chiến lược của một doanh nghiệp là
chương trình hành động tổng quát hướng tới thực hiện những mục tiêu của
9
doanh nghiệp. Chiến lược không nhằm vạch ra một cách cụ thể làm thế nào
để có thể đạt được những mục tiêu vì đó là nhiệm vụ của nhiều chương trình
hỗ trợ, các chiến lược, các chức năng khác. Chiến lược chỉ tạo ra các khung
để hướng dẫn tư duy để hành động.
Theo Đào Duy Huân (2004), bản chất của chiến lược kinh doanh là
phác thảo hình ảnh tương lai của doanh nghiệp trong khu vực hoạt động và
khả năng khai thác. Theo cách hiểu này thì thuật ngữ chiến lược kinh doanh
được dùng theo ba ý nghĩa phổ biến nhất: 1) Xác định các mục tiêu dài hạn
của doanh nghiệp; 2) Đưa ra các chương trình hành động tổng quát; 3) Lựa
chọn các phương án hành động, triển khai, phân bổ nguồn tài nguyên để thực
hiện mục tiêu đó (trang 6)
Thuật ngữ “chiến lược” thường được dùng theo ba nghĩa phổ biến. Thứ
nhất, là các chương trình hoạt động tổng quát và triển khai các nguồn lực chủ
yếu để đạt được mục tiêu. Thứ hai, là các chương trình mục tiêu của tổ chức,
các nguồn lực cần sử dụng để đạt được mục tiêu này, các chính sách điều
khả năng bên trong của tổ chức ở thời điểm hiện tại và tương lai là vô cùng
quan trọng. Thông qua việc phân tích đó, các điểm mạnh và điểm yếu nội tại
của doanh nghiệp có thể được giải quyết để tranh thủ các cơ hội và né tránh
các thách thức từ môi trường bên ngoài, đồng thời cho phép doanh nghiệp
hoạch định các mục tiêu một cách rõ ràng, phối hợp việc xây dựng và lựa
chọn một số chiến lược hợp lý để đạt được mục tiêu đề ra (Phan Huy
Đường, 2013).
Như vậy, quản trị chiến lược là khoa học và nghệ thuật về chiến
lược nhằm xây dựng phương hướng và mục tiêu kinh doanh, triển khai, thực
hiện kế hoạch ngắn hạn và dài hạn trên cơ sở nguồn lực hiện có nhằm giúp
cho mỗi tổ chức có thể đạt được các mục tiêu dài hạn của nó.
11
1.2.1.2. Đặc điểm và vai trò của chiến lược phát triển của doanh
nghiệp
a. Đặc điểm của chiến lược phát triển của doanh nghiệp
•
Tính toàn cục
Chiến lược là sơ đồ tổng thể về sự phát triển của doanh nghiệp, quyết
định quan hệ của doanh nghiệp với môi trường khách quan. Chiến lược bao
trùm các lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp và thường chỉ các nhà quản lý
cấp cao mới có đủ khả năng và tầm nhìn cần thiết để hiểu được những hình
ảnh rộng lớn của quyết định chiến lược và có đủ thẩm quyển phân bổ nguồn
lực cần thiết. Tính toàn cục của chiến lược doanh nghiệp thể hiện trên 3 mặt:
- Chiến lược phải phù hợp với xu thế phát triển toàn cục của
doanh nghiệp.
Tính cạnh tranh
Nếu không có cạnh tranh thì không cần thiết xây dựng và thực hiện chiến
lược phát triển của doanh nghiệp. Do đó, tính cạnh tranh là đặc trưng bản chất
nhất của chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Trong thời đại hiện nay,
không có doanh nghiệp nào không hoạt động trong môi trường cạnh tranh. Vì
vậy, chiến lược phát triển phải hàm chứa các phương pháp để doanh nghiệp
có được ưu thế cạnh tranh hơn đối thủ và từ đó dành được thắng lợi trong
cạnh tranh.
•
Tính rủi ro
Chiến lược phát triển của doanh nghiệp là quy hoạch phát triển của
doanh nghiệp trong tương lai. Chiến lược là kế hoạch dài hạn (ít nhất là từ 3-5
năm) và tác động của chiến lược đối với doanh nghiệp còn kéo dài hơn nhiều.
Nhưng trên thực tế, môi trường hoạt động của doanh nghiệp trong tương lai là
điều không chắc chắn, có thể thay đổi. Thời gian thực hiện chiến lược càng
dài thì các nhân tố không chắc chắn của hoàn cảnh khách quan càng nhiều,
mức độ không chắc chắn càng lớn, rủi ro của chiến lược càng lớn.
•
Tính chuyên nghiệp và sáng tạo
Các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể căn cứ vào thực lực của bản thân để
lựa chọn lĩnh vực kinh doanh phù hợp với sở trường và thế mạnh của mình,
tránh những ngành mà các doanh nghiệp lớn có thế mạnh để giữ được vị trí
độc quyền trong lĩnh vực có thế mạnh. Đại đa số doanh nghiệp làm được điều
13
14
có thể giúp doanh nghiệp phấn đấu thực hiện mục tiêu nâng cao vị thế của
mình trên thị trường.
- Chiến lược phát triển giúp doanh nghiệp nắm bắt được các cơ hội cũng
như đầy đủ các nguy cơ đối với sự phát triển nguồn lực của doanh nghiệp. Nó
giúp doanh nghiệp khai thác và sử dụng hợp lý các nguồn lực, phát huy sức
mạnh của doanh nghiệp.
- Chiến lược phát triển tạo ra một quỹ đạo hoạt động cho doanh nghiệp,
giúp doanh nghiệp liên kết được các cá nhân với các lợi ích khác cùng hướng
tới một mục đích chung, cùng phát triển doanh nghiệp. Nó tạo một mối liên
kết gắn bó giữa các nhân viên với nhau và giữa các nhà quản lý với nhân viên.
Qua đó tăng cường và nâng cao hơn nữa nội lực của doanh nghiệp.
- Chiến lược phát triển là công cụ cạnh tranh có hiệu quả của doanh
nghiệp. Trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế hiện nay đã tạo nên
sự ảnh hưởng và phụ thuộc qua lại lẫn nhau giữa các doanh nghiệp hoạt động
kinh doanh. Chính quá trình đó đã tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt giữa các
doanh nghiệp trên thị trường. Ngoài những yếu tố cạnh tranh như: giá cả, chất
lượng, quảng cáo, maketing, các doanh nghiệp còn sử dụng chiến lược phát
triển như một công cụ cạnh tranh có hiệu quả.
1.2.1.3. Yêu cầu đối với chiến lược phát triển của doanh nghiệp
Một là, chiến lược phát triển phải đạt được mục tiêu tăng thế lực của
doanh nghiệp và giành lợi thế cạnh tranh. Vì chiến lược phát triển chỉ thật
sự cần thiết khi có sự cạnh tranh trên thị trường. Không có đối thủ cạnh
tranh thì không cần chiến lược phát triển. Muốn đạt được yêu cầu này khi
xây dựng chiến lược phải triệt để khai thác lợi thế so sánh của doanh
nghiệp mình, tập trung các biện pháp tận dụng thế mạnh chớ không dùng
quá nhiều sức lực cho việc khắc phục các điểm yếu tới mức không đầu tư