Đề tài: Tổng quan nghiên cứu ảnh hưởng của thâm hụt
ngân sách nhà nước đến tăng trưởng kinh tế.
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý thuyết và phương pháp
nghiên cứu
1.1.

Tổng quan các nghiên cứu trước đây
Các nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng luôn luôn phải đối mặt

với những khó khăn, bất ổn gây ảnh hưởng đến nền kinh tế vĩ mô. Một trong số
những vấn đề khó khăn đó là tình trạng thâm hụt ngân sách nhà nước. Đây được
xem là vấn đề nan giải mà có thể nói chưa có một giải pháp nào hữu hiệu nhất có
thể giải quyết được vấn đề một cách trọn vẹn. Vì vậy, vấn đề thâm hụt ngân sách là
một trong những mối quan tâm sâu sắc của mỗi quốc gia hiện nay.
Để theo đuổi mục tiêu tăng trưởng, các chính phủ luôn cố gắng khai thác tối
đa nội lực trong nước và giảm thiểu nhu cầu vay mượn do những rủi ro kinh tế - xã
hội mà nợ công mang lại. Tuy nhiên, cho đến nay, nguồn vốn đầu tư bằng hình thức
vay nợ của khu vực công vẫn còn rất phổ biến bởi vai trò của nó trong điều tiết nền
kinh tế.
Chính vì những phức tạp khi xem xét các vấn đề tăng trưởng kinh tế và thâm
hụt ngân sách mà chủ đề này luôn nhận được rất nhiều quan tâm từ giới nghiên cứu
và các nhà hoạch định chính sách, yêu cầu những phân tích sâu rộng từ nhiều khía
cạnh kinh tế, chính trị và xã hội.
Mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và tăng trưởng kinh tế là một vấn đề
được nghiên cứu khá rộng rãi trên cả phương diện lý thuyết và kiểm định thực
nghiệm. Liên quan đến mối quan hệ này, các quan điểm của các trường phái kinh tế
khác nhau cũng rất khác nhau.


Các nghiên cứu trước đây về tác động của thâm hụt ngân sách lên tăng trưởng
kinh tế đã cho ra các kết quả còn gây nhiều tranh cãi, tích cực có, tiêu cực có và kể

Fatima et.al (2012) sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian trong giai đoạn 1978- 2009 xem
xét những ảnh hưởng logic của thâm hụt ngân sách lên tăng trưởng kinh tế ở
Pakistan thì tìm thấy bằng chứng mối quan hệ nghịch của hai biến này.
Cinar & cộng sự (2014) xem xét vai trò của chính sách thâm hụt ngân sách đối
với tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu khảo sát tại hai nhóm quốc gia phát triển và
đang phát triển. Kết quả cho rằng trong ngắn hạn thâm hụt tác động ngược chiều với
tăng trưởng kinh tể ở cả hai nhóm quốc gia này. Tuy nhiên đối với các năm quốc gia
đứng đầu (Luxembourg, Ireland, Slovakia, Slovenia, Finland) thì tác động này có ý
nghĩa thống kê, còn năm quốc gia đứng chót (Austria, Belgium, Italy, Portugal,
Greece) thì không có ý nghĩa thống kê. Trong khí đó, trong dài hạn thì không tồn
tại mối quan hệ giữa thâm hụt và tăng trưởng cho cả hai nhóm này.
Huynh (2007) tiến hành nghiên cứu của mình khi thu thập dữ liệu từ các
nước đang phát triển ở Đông Nam Á trong khoảng 1990-2006. Ông kết luận thâm
hụt ngân sách có tác động tiêu cực đến tăng trưởng GDP của các quốc gia. Ngoài
ra, ông cũng phát hiện tác động chèn lấn do gánh nặng thâm hụt ngân sách gia tăng
làm giảm đầu tư khu vực tư nhân.


1.2.

Hướng nghiên cứu của nhóm
Như vậy, các nghiên cứu trên không đưa ra một kết luận chung về mối quan hệ

giữa thâm hụt ngân sách với tăng trưởng kinh tế, nguyên nhân có thể do phương
pháp, không gian và thời gian nghiên cứu. Nhưng ở hầu hết các quốc gia, thâm hụt
ngân sách cơ bản lại phụ thuộc vào kế hoạch thu – chi hàng năm của các cơ quan
quản lý nhà nước. Hay nói cách khác, một phần thâm hụt ngân sách bắt nguồn từ
nhiều yếu tố chủ quan có thể điều tiết, với mục đích cuối cùng là tăng trưởng kinh
tế. Dù vậy, nghiên cứu mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách nhà nước với tăng
trưởng kinh tế, dưới sự ảnh hưởng của các biến số vĩ mô vẫn có thể mang lại những