ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ NGỌC TÂN

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ NHA TRANG,
TỈNH KHÁNH HÒA ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY HỌC TÍCH HỢP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ NGỌC TÂN

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ NHA TRANG,
TỈNH KHÁNH HÒA ĐÁP ỨNG YÊU CẦU DẠY HỌC TÍCH HỢP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ HƢƠNG

HÀ NỘI - 2019


i


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CLDH:

Chất lượng dạy học

CSVC:

Cơ sở vật chất

GDĐT:

Giáo dục và Đào tạo

GV:

Giáo viên

HS:

Học sinh

TBDH:

Thiết bị dạy học

THCS:

trường THCS ........................................................................................... 20
1.4.2. Nội dung quản lý TBDH ................................................................ 21
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý TBDH ở các trƣờng Trung
học cơ sở .......................................................................................................... 23
Tiểu kết chƣơng 1 ........................................................................................... 25

iii


CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở
CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ NHA TRANG, TỈNH KHÁNH HÒA ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
DẠY HỌC TÍCH HỢP .................................................................................. 26
2.1. Vài nét về đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục thành phố
Nha Trang ....................................................................................................... 26
2.1.1. Đặc điểm kinh tế ............................................................................ 26
2.1.2. Đặc điểm văn hóa .......................................................................... 27
2.1.3. Đặc điểm xã hội ............................................................................. 27
2.1.4. Đặc điểm giáo dục ......................................................................... 28
2.2. Khái quát hoạt động khảo sát ................................................................ 36
2.2.1. Mục đích khảo sát .......................................................................... 36
2.2.2. Nội dung khảo sát .......................................................................... 36
2.2.3. Phương pháp khảo sát ................................................................... 36
2.2.4. Đối tượng khảo sát ......................................................................... 36
2.2.5. Thời gian khảo sát.......................................................................... 37
2.3. Thực trạng thiết bị dạy học ở các trƣờng THCS trên địa bàn
thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy học tích
hợp hiện nay .................................................................................................... 37
2.3.1. Hệ thống phân loại TBDH ............................................................. 38
2.3.2. Mức độ trang bị TBDH .................................................................. 41

thành phố Nha Trang trong giai đoạn hiện nay ..................................... 66
3.2. Những nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................... 67
3.2.1. Nguyên tắc tính mục đích ............................................................... 67
3.2.2. Nguyên tắc tính hai mặt hành chính và chuyên môn ..................... 67
3.2.3. Nguyên tắc tính khoa học và thực tiễn ........................................... 68
3.2.4. Nguyên tắc tính đầy đủ và đồng bộ................................................ 68
3.2.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả ................................................ 68
3.3. Một số biện pháp quản lý việc trang bị, bảo quản và sử dụng
thiết bị dạy học hiệu quả cho các trƣờng THCS trên địa bàn thành
phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp ....... 69

v


3.3.1. Nâng cao nhận thức về công tác TBDH cho đội ngũ cán bộ
quản lý, giáo viên và nhân viên và HS trong các trường THCS trên
địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa ...................................... 69
3.3.2. Quản lý mua sắm, trang bị TBDH ở các trường THCS trên
địa bàn thành phố Nha trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy
học tích hợp .............................................................................................. 72
3.3.3. Quản lý sử dụng TBDH ở các trường THCS trên địa bàn
thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy học
tích hợp..................................................................................................... 74
3.3.4. Quản lý việc bảo quản TBDH ở các trường THCS trên địa
bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy
học tích hợp .............................................................................................. 77
3.3.5. Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc trang bị, sử dụng và bảo
quản TBDH ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Nha Trang,
tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp ................................ 79
3.3.6. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình dạy học ở các

đoạn 2014-2018 ........................................................................ 29
Cán bộ quản lý - giáo viên - nhân viên bậc trung học cơ sở
giai đoạn 2014-2018 ................................................................. 31
Thống kê cán bộ quản lý của các trường THCS thành phố
Nha Trang tại thời điểm năm học 2017-2018 ........................... 31
Thống kê giáo viên của các trường THCS thành phố Nha
Trang tại thời điểm năm học 2017-2018 .................................. 32
Thống kê chất lượng học lực và hạnh kiểm của học sinh các
trường THCS thành phố Nha Trang giai đoạn 2014- 2018 .......... 33
Bảng thống kê về số lượng học sinh thi Học sinh giỏi
được công nhận học sinh giỏi cấp thành phố giai đoạn
2014-2018 ................................................................................. 34
Bảng thống kê về số lượng học sinh thi Học sinh giỏi được
công nhận học sinh giỏi cấp tỉnh giai đoạn 2014-2018 ............... 35
Thống kê số lượng đối tượng khảo sát ..................................... 37
Tính đồng bộ về cơ cấu thiết bị dạy học ở các trường
THCS thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa ......................... 39
Số tiền đầu tư mua sắm, sửa chữa thiết bị dạy học của sáu
trường THCS trong 5 năm từ 2014 đến 2018 ........................... 43
Kết quả đánh giá sự đáp ứng của TBDH phục vụ cho nhu
cầu dạy học tích hợp hiện tại .................................................... 43
Chất lượng TBDH ở các trường THCS thành phố Nha
Trang, tỉnh Khánh Hòa ............................................................. 44
Tần suất sử dụng TBDH của CBQL, GV, HS trong việc tổ
chức dạy và học các trường THCS thành phố Nha Trang,
tỉnh Khánh Hòa ......................................................................... 46
Mức độ nhận thức của CBQL,GV, NV về vai trò của thiết
bị dạy học ở các trường THCS thành phố Nha Trang, tỉnh
Khánh Hòa ................................................................................ 49
vii


Kết quả thăm dò ý kiến đánh giá về các biện pháp quản lý ..... 88

viii


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Biểu đồ thống kê HS giỏi cấp thành phố từ năm học
2013-2014 đến năm học 2017-2018 ..................................... 34
Biểu đồ 2.2. Biểu đồ thống kê HS giỏi cấp tỉnh từ năm học 20132014 đến năm học 2017-2018 .............................................. 35
Sơ đồ 1.1.

Vị trí TBDH trong nhà trường ............................................. 16

Sơ đồ 2.1.

Tổ chức bộ máy TBDH trong các trường THCS trên địa
bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa .......................... 47

ix


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Để đánh giá sự tiến bộ của một quốc gia thường người ta dựa trên sự
phát triển nền giáo dục của quốc gia đó. Việt Nam hiện nay là đất nước đang
trên đà phát triển và hội nhập quốc tế mạnh mẽ, cùng với sự phát triển về kinh
tế thì giáo dục cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng. Sự phát triển
kinh tế luôn gắn liền với phát triển giáo dục, với nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa như hiện nay, đòi hỏi giáo dục phải có sự thay đổi

một lượng lớn TBDH và tự trang bị thêm từ các cuộc thi TBDH cấp trường,
cấp thành phố do Phòng Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) thành phố Nha Trang
tổ chức. Nhiệm vụ của các trường là làm sao quản lý và sử dụng có hiệu quả
các TBDH này để góp phần thực hiện quá trình dạy học đạt kết quả cao.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các đơn vị trường học chưa làm tốt công tác
quản lý các TBDH, việc quản lý mua sắm, quản lý sử dụng, quản lý bảo quản
thiếu cẩn trọng làm các TBDH mau hỏng, sử dụng không hiệu quả, gây lãng
phí và hàng năm phải tiêu tốn rất nhiều kinh phí cho việc mua sắm này. Qua
nhiều năm làm công tác quản lý cấp THCS tại Phòng GDĐT thành phố Nha
Trang, thiết nghĩ người làm công tác quản lý trường học, cần phải có những
biện pháp hợp lý để quản lý các TBDH thật tốt và khi sử dụng thật hiệu quả.
Từ thực tế đó tác giả chọn đề tài “Quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung
học cơ sở trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu
dạy học tích hợp”, với mong muốn đóng góp một số biện pháp tích cực trong
việc quản lý và sử dụng TBDH thích hợp cho công tác quản lý TBDH tại các
trường THCS trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu các lý luận về quản lý TBDH và qua khảo sát
thực trạng quản lý TBDH ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Nha
Trang, tỉnh Khánh Hòa, đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH ở các trường
THCS trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu
dạy học tích hợp.
2


3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: TBDH tại các trường THCS
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý TBDH tại các trường THCS trên địa bàn
thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp
4. Giả thuyết khoa học

Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh.
Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2018-6/2019
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Tìm hiểu các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục, các đề
tài, luận văn, các chuyên đề, chủ đề...có liên quan đến nội dung cần nghiên cứu.
8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
8.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
8.2.2. Phương pháp phỏng vấn sâu
8.2.3. Phương pháp quan sát
8.2.4. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
8.2.5. Phương pháp xử lý kết quả nghiên cứu bằng thống kê toán học
8.3. Phương pháp kiểm đếm
9. Những đóng góp của đề tài
- Hệ thống hóa được cớ sở lý luận về quản lý TBHD đáp ứng yêu cầu
dạy học tích hợp;
- Đánh giá thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS
trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy
học tích hợp;
- Đóng góp một số biện pháp Quản lý TBDH ở các trường THCS
trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy
học tích hợp.
4


10. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung
học cơ sở đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp.

giải pháp thiết thực về sử dụng TBDH trong các trường học nhằm nâng cao
được hiệu quả đào tạo[17].
- Tác giả Trần Đức Hùng đã chọn nghiên cứu đề tài “Biện pháp quản lý
thiết bị dạy học ở trường trung học phổ thông tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn
hiện nay”. Nội dung của đề tài khoa học này tác giả đã trình bày cụ thể cơ sở lý
luận của vấn đề quản lý sử dụng TBDH của trường THPT; trên cơ sở đó, tác
giả đã tiến hành khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý nhằm
nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH ở trường THPT tỉnh Quảng Ngãi[21].
6


- Tác giả Kiều Thị Thùy Trang chọn đề tài “Một số giải pháp nâng cao
hiệu quả quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn
Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh” cũng trên cơ sở lý luận của vấn đề quản lý
sử dụng TBDH của trường THCS, qua khảo sát thực tiễn các trường THCS
trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh tác giải đã đề xuất một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý thiết bị dạy học thiết thực[31].
- Tác giả Lê Thanh Giang chọn đề tài “Tìm hiểu về thực trạng và đề
xuất các giải pháp quản lý việc sử dụng TBDH của giáo viên trường THPT
tỉnh Cà Mau”. Đề tài đã cung cấp cơ sở lý luận cụ thể về TBDH và công tác
quản lý sử dụng TBDH, các nội dung khảo sát thực trạng quản lý sử dụng
TBDH của các trường THPT tỉnh Cà Mau; từ đó, đề xuất các biện pháp phù
hợp nhằm cải thiện công tác quản lý sử dụng TBDH[16].
- Tác giả Đặng Phúc Tịnh đã chọn đề tài “Thực trạng và một số giải
pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Phong Điền,
thành phố Cần Thơ”. Trên cơ sở lý luận của tác giả về quản lý TBDH và khảo
sát thực trạng quản lý TBDH ở các trường THCS huyện Phong Điền, thành
phố Cần Thơ. Từ đó, tác giả đã đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH, khai
thác tối đa hiệu quả sử dụng TBDH nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy
và học của các trường THSC tại địa phương[26].

tố gây khó khăn trong việc triển khai dạy học tích hợp có hiệu quả hiện nay ở
các trường THCS, đặc biệt là ở các trường THCS thành phố Nha Trang, tỉnh
Khánh Hòa là TBDH. Việc thiếu TBDH, đầu tư không đồng bộ, bảo quản
TBDH chưa tốt...đã dẫn tới khó khăn trong quá trình triển khai dạy học tích
hợp có hiệu quả.
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ngày càng phát
triển, đòi hỏi sự đầu tư phát triển giáo dục phải ngang tầm và tương xứng để
hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển kinh tế, xã hội như hiện nay. Một trong những
vấn đề đầu tư mạnh cho giáo dục là phát triển cơ sở hạ tầng, trong đó có đầu
tư TBDH để phục vụ cho dạy học. Tuy nhiên, việc quản lý TBDH phục vụ
8


cho nhu cầu đổi mới giáo dục còn nhiều bất cập, nhất là việc quản lý TBDH
để phục vụ cho dạy học tích hợp theo yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện của
giáo dục Việt Nam hiện nay.
Trong những năm qua, ngành giáo dục và đào tạo thành phố Nha Trang
đã tích cực đầu tư cơ sở vật chất nói chung và TBDH nói riêng để phục vụ
cho nhu cầu dạy học, mà trong đó đã ưu tiên phần lớn cho việc dạy học tích
hợp. Nhưng vấn đề quản lý TBDH để phục vụ cho nhu cầu dạy học tích hợp
hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, cần phải có sự nỗ lực hơn nữa từ các cấp
quản lý để giáo dục đào tạo thành phố Nha Trang phát triển toàn diện và luôn
là lá cờ đầu trong công tác giáo dục của tỉnh Khánh Hòa.
Dựa trên những lý luận đã được đúc kết từ những công trình nghiên
cứu đã được thực hiện, đề tài này với mong muốn tìm hiểu cụ thể hơn về khía
cạnh quản lý sử dụng TBDH trong toàn bộ hoạt động quản lý TBDH ở các
trường THCS thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa để đáp ứng yêu cầu dạy
học tích hợp.
1.2. Một số khái niệm cơ bản có liên quan
1.2.1. Quản lý

mờ quan niệm về quản lý như đã trình bày.
1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục cũng vậy, có rất nhiều cách định nghĩa về quản lý
giáo dục khác nhau, ở những góc độ khác nhau theo từng hoàn cảnh, tổ chức
giáo dục. Trong cuốn “Quản lý giáo dục một số vấn đề lý luận và thực tiễn”
do tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc có viết [22,Tr15]:
- Giáo dục là một dạng hoạt động đặc biệt có nguồn gốc từ xã hội. Bản
chất của hoạt động giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm
lịch sử - xã hội của thế hệ loài người, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp
nhau phát triển, tinh hoa văn hóa dân tộc, nhân loại được kế thừa, bổ sung,
hoàn thiện và trên cơ sở đó không ngừng phát triển.
- Trong Việt ngữ, Quản lý giáo dục được hiểu như việc thực hiện đầy
10


đủ các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra trên toàn bộ các
hoạt động giáo dục và tất nhiên cả những cấu phần tài chính và vật chất của
các hoạt động đó nữa. Do đó, quản lý giáo dục là quá trình thực hiện có định
hướng và hợp quy luật các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm
tra nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã đề ra. Hoặc “Quản lý giáo dục là quá
trình đạt tới mục tiêu trên cơ sở thực hiện có ý thức và hợp quy luật các chức
năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra”.
- Như vậy, quan niệm về quản lý giáo dục thể có những cách diễn đạt
khác nhau, song trong mỗi cách định nghĩa đều đề cập tới các yếu tố cơ bản.
Chủ thể quản lý giáo dục; khách thể quản lý giáo dục, mục tiêu giáo dục,
ngoài ra còn phải kể tới cách thức (phương pháp quản lý giáo dục) và công cụ
(hệ thống văn bản quy phạm pháp luật) quản lý giáo dục.
1.2.3. Thiết bị dạy học
Thiết bị dạy học là một trong những yếu tố cơ bản hỗ trợ tối đa cho
hoạt động dạy học. Yêu cầu đổi mới nội dung và phương pháp dạy học tất yếu

tượng...;sử dụng trong việc ôn tập, đào sâu, mở rộng, hệ thống hóa kiến thức,
kĩ năng của HS; hỗ trợ việc kiểm tra, đánh gái kiến thức, kĩ năng...
Như vậy, ta có thể thống nhất “TBDH là một bộ phận của CSVC trường
học, bao gồm những đối tượng vật chất được thiết kế sư phạm mà GV sử dụng
để điều khiển hoạt động nhận thức của HS; đồng thời là nguồn tri thức, là
phương tiện giúp HS lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng đảm bảo cho việc
thực hiện mục tiêu dạy học”.
1.2.4. Quản lý thiết bị dạy học
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo và tác giả Nguyễn Thành Vinh trong
cuốn “Quản lý nhà trường”. Trong nguồn vốn cố định mà ngành giáo dục
quản lý hoặc Bộ, ngành liên quan đến công tác giáo dục quản lý, nguồn
vốn cho nhân tố TBDH có ý nghĩa kinh tế quan trọng. Xét về mặt kinh tế
sư phạm trong công tác quản lý giáo dục với TBDH, việc sử dụng nó có
một số đặt trưng sau[1]:
12


- Nó có động thái của một quá trình: cung cấp, bảo quản, sử dụng tuân
thủ theo các nguyên tắc sư phạm và nguyên tắc kinh tế;
- Nó phải được xem xét về mặt giá thành chế tạo chất lượng và hiệu
quả sử dụng;
- Nó phải có sự cân xứng với cái vỏ chứa nó là trường sở, kho chứa
dụng cụ;
- Trình độ giáo viên (người trực tiếp sử dụng TBDH) và của những nhân
viên bảo quản, phụ tá phải có đủ kiến thức và kĩ năng cần thiết về dụng cụ TBDH;
- TBDH còn phải xem xét theo yêu cầu của tính kĩ thuật, tính mỹ thuật
đặt ra cho quá trình sử dụng nó;
Quản lý TBDH là tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến hệ
thống TBDH để xây dựng, trang bị, bảo quản và tổ chức sử dụng có hiệu quả
các thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường. Nói

cần phải tổng hợp nhiều kiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực khác nhau có liên
quan đến giải quyết vấn đề đó thì dạy học tích hợp sẽ là phù hợp nhất.
Trong Nghị Quyết 29-NQ/TW năm 2003 về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo cũng đã nhấn mạnh “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương
pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng
tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ
áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ,
khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức,
kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức
hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên
cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong
dạy và học”, vấn đề này đã được đề cập để dạy học tích hợp hiện nay[14].
Dạy học tích hợp luôn đòi hỏi HS phải vận dụng kiến thức, kĩ năng đã
được hình thành thông quá GV để phát triển thành những kĩ năng riêng của
từng cá nhân, đồng thời nó cũng giúp HS phát triển thêm năng lực, các phẩm
chất cá nhân của chính mình.
14