ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VĂN THỊ PHƯƠNG MAI

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KON TUM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60 34 04 10

Đà Nẵng - Năm 2019


Công trình được hoàn thành tại
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Ng

ng

n

: GS TS NGU

N TRƯỜNG SƠN

Phản biện 1: PGS. TS. Đặng Văn Mỹ
Phản biện 2: PGS. TS. Trần Nhuận Kiên
.


Nghiên cứu, xác lập các tiền đề khoa học và thực tiễn để đề
xuất các giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về nông nghiệp tại
tỉnh Kon Tum.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến
công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp.
- Làm rõ thực trạng công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp


2
tại tỉnh Kon Tum thời gian qua.
- Xây dựng các giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước
về nông nghiệp tại tỉnh Kon Tum thời gian đến.
3. Câu hỏi nghiên cứu
- Nội hàm của công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp là gì?
- Thực trạng công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp tỉnh
Kon Tum thời gian qua như thế nào?
- Những thành công, hạn chế và nguyên nhân trong công tác
quản lý nhà nước về nông nghiệp ở Kon Tum thời gian qua như thế
nào?
- Giải pháp nào nâng cao hiệu quả, hiệu lực của quản lý nhà
nước về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum?
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác quản lý
nhà nước về nông nghiệp vận dụng vào điều kiện cụ thể của một địa
phương. Ngành nông nghiệp được đề cập trong luận văn bao gồm các
nhóm ngành: trồng trọt và chăn nuôi.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian nghiên cứu: Các hoạt động sản xuất, kinh doanh

+ Phương pháp thống kê mô tả: Mô tả và trình bày thực trạng
quản lý nhà nước về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum trên cơ
sở những số liệu về nguồn lực, về trình độ phát triển, về các điều kiện
phát triển…, từ đó phân tích và tổng hợp số liệu làm rõ những ưu
điểm và hạn chế của vấn đề để có thể đưa ra giải pháp quản lý hữu
hiệu nhất.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Hệ thống cơ sở lý luận của công tác quản lý nhà nước về
nông nghiệp.
-

ánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về nông

nghiệp ở tỉnh trong thời gian qua; phân tích những thành công, hạn
chế và nguyên nhân.


4
-

ề xuất giải pháp tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý

nhà nước về nông nghiệp ở tỉnh Kon Tum trong tương lai.
7. Bố cục của đề tài
- Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý nhà
nước về nông nghiệp.
- Chương 2: Thực trạng công tác quản lý nhà nước về nông
nghiệp tại tỉnh Kon Tum thời gian qua.
- Chương 3: Các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý
nhà nước về nông nghiệp tại tỉnh Kon Tum.

nông nghiệp trên cơ sở nhận thức vai trò, vị trí và đặc điểm kinh tế kỹ thuật, chuyên môn của ngành Nông nghiệp để khai thác và s
dụng các nguồn lực trong và ngoài nước, nhằm đạt được mục tiêu xác
định với hiệu quả cao nhất.
1.1.2. Vai trò của quản lý nhà nước về nông nghiệp
a. Định hướng chiến lược cho sự phát triển nông nghiệp,
phù hợp cho từng giai đoạn phát triển kinh tế đất nước
b. Bảo đảm môi trường thuận lợi cho phát triển nông nghiệp
c. Nhà nước đảm nhận những mặt, những khâu hay một số
hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp bằng thực lực của nền kinh
tế Nhà nước
1.1.3. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với nông nghiệp
1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP
1.2.1. Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch
phát triển nông nghiệp
Quy hoạch phát triển nông nghiệp là cụ thể hóa chiến lược
phát triển nông nghiệp, là việc sắp xếp, phân bố không gian các hoạt
động sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp gắn với phát triển


6
kết cấu hạ tầng nông nghiệp, s dụng tài nguyên và bảo vệ môi
trường trên l nh thổ xác định để chủ động s dụng hiệu quả các
nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển bền vững cho từng thời kỳ xác
định.
Kế hoạch phát triển nông nghiệp là một bộ phận của kế hoạch
phát triển kinh tế - x hội, phải nằm trong kế hoạch tổng thể phát
triển kinh tế - x hội của cả nước và của địa phương, là định hướng
phát triển nông nghiệp trong từng thời kỳ (hằng năm và 05 năm).
1.2.2. Xây dựng, ban hành và tổ chức triển khai chính sách
tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của nông nghiệp.

1.3.4. Khoa học công nghệ
1.3.5. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước
1.4. KINH NGHIỆM CỦA CÁC ĐỊA PHƯƠNG LIÊN QUAN
ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP
1.4.1. Kinh nghiệm của các địa phương trong nước
a. Tỉnh Đăk Lăk
b. Tỉnh Gia Lai
1.4.2. Bài học rút ra cho tỉnh Kon Tum
- Cần nâng cao chất lượng quy hoạch và quản lý thực hiện quy
hoạch phát triển nông nghiệp.
- Nâng cao chất lượng quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết
cho từng huyện, từng x , đảm bảo phải đồng bộ, có tầm nhìn, phát
huy được các lợi thế tự nhiên, kinh tế x hội của địa bàn.
- Tạo môi trường thuận lợi để thu hút vốn đầu tư cho phát triển
nông nghiệp mà trước hết là đầu tư phát triển cơ sở vật chất hạ tầng.
-

ẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng

hóa tập trung.
- Phát triển nguồn nhân lực đủ về số lượng và chất lượng đáp
ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp, gắn với đào tạo, chuyển giao


8
khoa học kỹ thuật.
- Làm tốt công tác tuyên truyền, thực hiện nghiêm chỉnh và
đầy đủ quy định hiện hành của Nhà nước.
- Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành liên
quan ở các cấp.

trương đẩy mạnh việc phát triển diện tích các loại cây trồng có lợi thế


10
và giá trị kinh tế cao như: cao su, cà phê, rau, hoa xứ lạnh, âm Ngọc
Linh…. Giai đoạn năm 2013-2017, ở Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn đ tham mưu

y ban nhân dân tỉnh xây dựng và triển khai thực

hiện các quy hoạch như:
- Quy hoạch tổng thể nông nghiệp, nông thôn tỉnh Kon Tum
giai đoạn 2011-2015, định hướng đến năm 2020.
- Quy hoạch phát triển các sản phẩm chủ lực như âm Ngọc
Linh, Rau, hoa quả xứ lạnh, cafe, sắn.....
Thực tiễn cho thấy, nông dân sản xuất, trồng trọt còn đang theo
hướng tự phát, không theo quy hoạch, hay còn gọi là “phá rào quy
hoạch”. Mấy năm trở lại đây, giá sắn (củ mì), cà phê tăng cao, luôn ở
mức ổn định, nông dân có l i, cho nên việc mở rộng diện tích trồng
sắn, cà phê ở tỉnh Kon Tum đang phá vỡ quy hoạch cơ cấu cây trồng
dẫn đến nhiều hệ lụy là: Phá vỡ quy hoạch chung của ngành nông,
lâm nghiệp ở địa phương; ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài nguyên
rừng, đất bị r a trôi năng suất...
Nội dung quy hoạch, kế hoạch chưa đáp ứng được yêu cầu
thực tiễn, những biến động lớn của nền kinh tế và thị trường, công tác
cảnh báo tín hiệu thị trường còn chưa được quan tâm, chưa kịp thời
và mức độ chính xác chưa cao, điều này khiến cho việc xây dựng quy
hoạch, kế hoạch bị giảm tính khả thi, có sự điều chỉnh trong quá trình
triển khai thực hiện.
Việc thực hiện quy hoạch thường liên quan đến nhiều cấp,

việc chỉ đạo thực hiện. Trong những năm qua, các cấp ủy

ảng,

chính quyền ở tỉnh Kon Tum đ quán triệt chủ trương, chính sách,
pháp luật về nông nghiệp, vận dụng vào địa phương một cách hợp lý,
tăng cường tuyên truyền chính sách, pháp luật cho người dân nhận
thức rõ hơn về các chính sách phát triển nông nghiệp.
Mặc dù định hướng của chính sách rất phù hợp, đáp ứng đúng
nhu cầu, mong muốn của đối tượng tham gia sản xuất nông nghiệp,
nhưng khi đưa vào thực tiễn triển khai thì vẫn chưa mang lại kết quả
như mong đợi. Thiếu chính sách đủ mạnh, có tính đột phá trong sản
xuất nông nghiệp.
Một số chính sách tuy đ ban hành nhưng khó hoặc không đi


12
vào cuộc sống (do chưa phù hợp với thực tiễn, nhiều tiêu chí quy
định quá cao cũng như thiếu nguồn lực để thực thi, cách tiếp cận xây
dựng chính sách vẫn chưa theo kịp xu hướng phát triển, chưa thực sự
chú trọng đến việc lấy ý kiến tham gia góp ý của người dân và doanh
nghiệp, chưa tổ chức việc đánh giá độc lập do các chuyên gia thực
hiện sau khi chính sách được triển khai, thủ tục hành chính phức tạp,
rườm rà...).
Hầu hết các đối tượng nhận được hỗ trợ tập trung ở trung tâm
của tỉnh như thành phố Kon Tum và các huyện gần thành phố; các
huyện, x xa trung tâm đều không nhận được hỗ trợ.
2.3.3. Công tác kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm
trong lĩnh vực nông nghiệp
a. Công tác kiểm tra, giám sát và xử lý các vi phạm trong lĩnh

tác được triển khai đ đem lại hiệu quả về nâng cao nhận thức và sự
tuân thủ các quy định pháp luật của các cơ sở sản xuất, kinh doanh
lĩnh vực nông nghiệp, đưa hoạt động sản xuất, kinh doanh dần đi vào
nề nếp.
Với những kết quả đạt được trong công tác kiểm tra, giám sát
và x lý các vi phạm; trong những năm qua đ góp phần thiết thực
trong việc bảo vệ lợi ích người tiêu dùng, các hộ nông dân. Tuy
nhiên, hoạt động kiểm tra, giám sát và x lý các vi phạm vẫn chưa
đáp ứng được yêu cầu thực tiễn hiện nay; công tác thanh tra, kiểm tra
chưa thường xuyên dẫn đến tỷ lệ xảy ra vi phạm tương đối cao và
tăng theo các năm, tình trạng vi phạm các quy định an toàn thực
phẩm tại các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm; sản xuất kinh doanh
giống cây trồng không rõ nguồn gốc, chất lượng... vẫn đang là vấn đề
hết sức báo động. Công tác hướng dẫn, phổ biến, tuyên truyền chính
sách pháp luật và tổ chức thực hiện chưa được chú trọng, chưa áp
dụng các chế tài đủ mạnh để kiểm soát và x lý vi phạm.
Các đợt kiểm tra chỉ tập trung nhắc nhở, hướng dẫn, chưa x
lý nghiêm theo quy định đối với các cơ sở vi phạm nhiều lần, dẫn đến
các cơ sở chai lì, xem nhẹ.


14
2.4. NHỮNG THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN
HẠN CHẾ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG
NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KON TUM
2.4.1. Thành công
Trong những năm gần đây, công tác quản lý nhà nước về nông
nghiệp của tỉnh Kon Tum đ đạt được nhiều thành tựu nổi bật.
Quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp phù hợp với chiến
lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - x hội, quy hoạch phát

chính sách đến chậm hoặc không đến được với các cá nhân, tổ chức
(đặc biệt là đối tượng nông dân ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa) nên
ảnh hưởng đến quyền lợi.
Công tác kiểm tra, giám sát và x lý các vi phạm chưa thực sự
hiệu quả, số trường hợp vi phạm các quy định trong lĩnh vực nông
nghiệp càng tăng qua các năm. Một số quy định về x phạm vi phạm
hành chính chưa hợp lý, gây trở ngại cho công tác kiểm tra và x lý
các vi phạm
2.4.3. Nguyên nhân
Các nhà hoạch định chính sách chưa thực sự chú trọng đến
việc lấy ý kiến tham gia góp ý của người dân và doanh nghiệp, những
người chịu tác động trực tiếp của các chính sách này, dẫn đến giảm
tính khả thi của chính sách.
Thiếu nguồn lực để thực thi: Ngân sách để xây dựng quy
hoạch, chính sách thấp dẫn đến chất lượng quy hoạch, chính sách ban
hành chưa cao.
Tỷ lệ lao động nông thôn được đào tạo còn thấp, ứng dụng
khoa học - công nghệ vào sản xuất còn hạn chế, phương pháp sản
xuất còn lạc hậu. Một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số có nhận
thức chưa chuyển biến mạnh, còn chịu ảnh hưởng nhiều bởi phong
tục, tập quán nên chưa có tác phong công nghiệp trong lao động,


16
chậm tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất.
Cải cách hành chính chậm, quản lý nhà nước còn nhiều bất
cập: Quá trình cải cách hành chính diễn ra còn chậm so với nhu cầu
thực tế phát triển của người dân, doanh nghiệp và yêu cầu thị trường
hội nhập; bộ máy quản lý chưa tinh gọn, hiệu lực quản lý chưa cao.
Năng lực của công chức, viên chức tại nhiều cơ quan, đơn vị

và x lý kịp thời các vi phạm liên quan đến phát triển nông nghiệp
trên địa bàn tỉnh.
3.1.3 Quan điểm, định hướng tăng cường quản lý nhà
nước đối với nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum
a. Quan điểm


18
- Lấy hiệu quả là tiêu chí tối thượng của công tác quản lý nhà
nước về lĩnh vực nông nghiệp trên cở sở hiện đại hóa và có mức giá
trị gia tăng cao.
- Phát triển bền vững trở thành tư tưởng xuyên suốt trong quá
trình
quản lý nhà nước về nông nghiệp.
- Thực hiện đồng bộ các nội dung: Cơ cấu lại quy mô, sản xuất
giống, kỹ thuật công nghệ, hình thức tổ chức sản xuất, thị trường và
đề nghị điều chỉnh, bổ sung một số chính sách hỗ trợ nông nghiệp,
nông thôn.
b. Định hướng
- Xây dựng và hoàn thiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và
các chính sách quản lý nhà nước cấp tỉnh.
- Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và
tổ chức thực hiện của các cấp ủy, chính quyền của tỉnh.
- Hoàn thiện tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý nhà
nước trong phát triển nông nghiệp tỉnh.
- Công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh theo hướng thiết
thực, hiệu quả.
- ẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát
và x lý kịp thời các vi phạm.
3.2. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ

nông nghiệp:
- Hoàn thiện chính sách hỗ trợ về đất đai
- Hoàn thiện chính sách hỗ trợ về tài chính - tín dụng
- Hoàn thiện chính sách hỗ trợ về khoa học, công nghệ
- Hoàn thiện chính sách hỗ trợ về đào tạo nguồn nhân lực


20
3.2.4. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nâng
cao nhận thức của người dân
Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận
thức của người dân.

dụng đa dạng các phương pháp truyền thông

trực tiếp, qua các buổi họp thôn xóm, các lễ hội... để truyền bá hoặc
gián tiếp qua loa đài, ti vi, mạng internet, báo chí, công bố trên cổng
thông tin ...

dụng các mạng lưới tổ chức quần chúng, hội nông

dân, phụ nữ, đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh, hội cha mẹ học
sinh….để tuyên truyền.
3.2.5. Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về nông
nghiệp
Xây dựng và thực hiện đề án kiện toàn hệ thống tổ chức ngành
nông nghiệp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ. Rà soát, kiện toàn cơ
quan, đơn vị quản lý hành chính thuộc ngành Nông nghiệp theo
hướng đồng bộ, tinh gọn, chủ động và có hiệu quả.
Công tác quản lý điều hành, tổ chức thực hiện chính quyền các

Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp
lý, hiệu quả, minh bạch, công bằng.
ẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao trách nhiệm thực thi
công vụ của l nh đạo và công chức, viên chức trong các cơ quan
hành chính nhà nước và trong các đơn vị sự nghiệp công lập.

ơn

giản hóa các thủ tục để tránh rườm rà, gây khó khăn trong quá trình
hoàn thiện hồ sơ thụ hưởng của các chính sách hỗ trợ phát triển nông
nghiệp.
Tối thiểu thời gian giải quyết thủ tục hành chính nhằm tăng
cường cải cách hành chính để tạo điều kiện thuận lợi, giảm chi phí,
tiết kiệm thời gian cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện.


22
3.2.9. Tăng cường kiểm tra, giám sát trong hoạt động quản
lý nhà nước về nông nghiệp
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong công tác quản lý
nhà nước về nông nghiệp từ tỉnh đến x , phường; động viên, khen
thưởng kịp thời các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc, có nhiều
sáng tạo và đóng góp thiết thực trong thực hiện nhiệm vụ.
Phối hợp với các ngành cấp trên tổ chức kiểm tra, gắn kết kiểm
tra giám sát. Chỉ đạo

y ban nhân dân cấp x chủ trì, phối hợp để tổ

chức quản lý, kiểm tra và cam kết các cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ
theo quy định tại Thông tư 51/2014/TT-BNNPTNT.

Thứ nhất, hệ thống hoá một số nội dung về nông nghiệp, quản
lý nhà nước và các nhân tố tác động trong quản lý nhà nước đối với
nông nghiệp của chính quyền cấp tỉnh. ánh giá công tác quản lý nhà
nước trong phát triển nông nghiệp tỉnh

ăk Lăk là địa phương đạt

nhiều thành tựu về phát triển nông nghiệp để rút ra bài học kinh
nghiệm cho tỉnh Kon Tum về quản lý nhà nước trong nông nghiệp.
Thứ hai, đánh giá tổng quan tình hình phát triển nông nghiệp
tỉnh Kon Tum. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với nông