CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập Tự do Hạnh phúc
SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỸ THUẬT
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ 45
TUỔI NHẰM GIÚP TRẺ PHÁT TRIỂN MỘT TOÀN DIỆN
Quảng Bình, tháng 3 năm 2019
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập Tự do Hạnh phúc
SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỸ THUẬT
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ 45
TUỔI NHẰM GIÚP TRẺ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN
Họ và tên: Nguyễn Thị Liên
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Sen Thủy, Lệ Thủy, QB
Quảng Bình, tháng 3 năm 2019
Đề tài: “Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ 45 tuổi nhằm giúp
còn rất quan trọng đối với trẻ lứa tuổi mầm non trong giai đoạn hiện nay.
Trong năm học 20182019, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân
công phụ trách lớp Mẫu giáo 45 tuổi . Đây là lứa tuổi trẻ bắt đầu nhận thức,
phân biệt được những hành vi đúng sai, biết được những gì mình nên hay
không nên, thậm chí bước đầu trẻ còn biết tự giải quyết được một số tình
huống do cô tạo ra trong các hoạt động. Vì thế, tôi đã chọn đề tài “Một
số biện pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ 45 tuổi nhằm giúp trẻ phát triển
toàn diện”.
1.2. Điểm mới và phạm vị áp dụng của đề tài
1.2.1. Điểm mới của đề tài
Tôi đã sữ dụng một số biện pháp mới có tính khả thi cao, phù hợp với
tình hình của lớp, tác động và có hiệu quả rất lớn về rèn kỹ năng sống cho
trẻ 45 tuổi. Các biện pháp như: Tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lý
của trẻ 4 5 tuổi và xác định nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ; Xây
dựng nôi dung giáo d
̣
ục kỹ năng sống cho trẻ 4 5 tuổi; Tổ chức các hoạt
động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động cụ thể hàng
ngày; Tạo môi trường giáo dục kỹ năng sống cho trẻ; Phối hợp phụ huynh giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ.
1.2.2. Phạm vi áp dụng của đề tài:
Với đề tài này, tôi đã áp dụng tại lớp nơi tôi đang công tác nhằm rèn kỹ
năng sống cho trẻ 45 tuổi nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện năm học 2018
2019. Đề tài này có thể áp dụng rộng rãi có hiệu quả đối với các nhóm lớp
mầm non trong toàn trường, toàn huyện.
2.Phần nội dung
2.1. Thực trạng của nội dung cần giải quyết
Con người khi đã có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có
̣ ỹ năng thực hiện
các nghi thưc văn hoa ăn uông.
́
́
́
Đôi v
́ ơi giao viên m
́ ́
ầm non thường tập trung lo lắng cho nhưng tre co
̃
̉ ́
nhưng vân đê vê hanh vi va kha năng tâp trung trong nh
̃
́ ̀ ̀ ̀
̀ ̉
̣
ững năm tháng đầu
tiên trẻ đến trường. Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng
chờ đến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này
làm cho trẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy. Vì vậy,
giáo viên phải tốn rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được
những kỹ năng sống cơ bản ở trường mầm non.
2.1.1. Thuận lợi :
Năm học 20182019 nhà trường đã chỉ đạo 100% nhóm lớp thực hiện
hình thức dạy học lấy trẻ làm trung tâm. Vơi nh
́ ưng biên phap cu thê đ
̃
̣
́ ̣
sạch sẽ nên thuân l
̣ ợi trong viêc th
̣ ực hiên nôi dung xây d
̣
̣
ựng môi trương giao
̀
́
duc sach đep, an toan cho tre.
̣
̣
̣
̀
̉
Phân chia nhóm lớp theo độ tuổi rỏ ràng theo từng khu vực nên giáo
viên dễ tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý của từng nhóm lớp mình phụ trách.
2.1.2.Khó khăn:
* Đôi v
́ ơi giao viên m
́ ́
ầm non
Một số giao viên ch
́
ưa hiêu nhiêu vê n
̉
̀ ̀ ội dung phai day tre l
̉
̣
̃
̣ ợi va kho khăn trong qua trinh th
̀ ́
́ ̀
ực hiên, tôi đa suy nghi,
̣
̃
̃
nghiên cưu tai liêu đê tao điêu kiên thuân l
́ ̀ ̣
̉ ̣
̀
̣
̣ ợi giup cha me day tre mâm non cac
́
̣ ̣
̉
̀
́
ky năng sông qua đ
̃
́
ề tài: “Kinh nghiệm dạy trẻ mâm non k
̀
ỹ năng sống ”
* Qua khảo sát đầu năm, tôi nhận được kết quả như sau:
* Qua khảo sát đầu năm, tôi nhận được kết quả như sau:
Nội dung giáo dục lễ giáo
Kết quả
2.2. Biện pháp thực hiện
Trước những khó khăn như vậy, tôi cảm thấy rất băn khoăn và suy
nghĩ xem phải dạy trẻ như thế nào, bằng cách nào để tất cả trẻ lớp tôi tự tin,
có được những hành vi lành mạnh và biết cách ứng xử với mọi người xung
quanh mình. Từ những suy nghĩ đó, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp
nhằm giải quyết vấn đề trên như sau:
2.2.1. Biện pháp 1: Tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lý
của trẻ 4 5 tuổi và xác định nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Để bắt đầu với đề tài này, tôi đã xác định được công việc trước tiên
cần phải làm đó là tìm hiểu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 45 tuổi để từ
đó có được cơ sở cho việc đưa ra các nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
phù hợp nhất.
Trẻ 45 tuổi ngày càng ý thức mình là một thành viên trong tập thể, trẻ
rất dễ dàng sử dụng vốn từ vựng để khen, chê hay “chỉnh” những đứa trẻ
khác nhằm hướng sự chú ý của người khác vào chúng và thuyết phục các
bạn cùng chơi khác chấp nhận ý tưởng mà chúng đưa ra.
Trẻ rất thích chơi với trẻ khác, có thể dọa dẫm để dành lại một đứa bạn
hoặc để được tham gia vào một nhóm bạn. Vậy nên, đôi khi ta có thể nghe thấy
chúng nói với nhau “mình là bạn nhé” hoặc “mình không chơi với bạn đâu”
Trẻ 45 tuổi cần nhiều không gian để chơi vì trò nào chúng cũng có thể
chơi được, chúng có thể tranh dành đồ chơi thậm chí còn đánh đấm nhau để
dành được đồ chơi.
Trẻ thích được khám phá những điều mới lạ. Chúng tin vào những gì
chúng nhìn thấy, nghe thấy và chạm vào. Ở tuổi này trẻ cũng rất tò mò và hay
đặt câu hỏi “Tại sao?”
Từ việc tìm hiểu và nắm được các đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ
đã giúp tôi xây dựng nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ được dễ dàng
với các bạn.
* Giáo dục cho trẻ ky năng s
̃
ống tự tin :
Một trong những kỹ năng quan trọng mà giáo viên cần chú tâm là phát triển
sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là
ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ
năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi.
* Giáo dục cho trẻ tính tò mò, ham hoc hoi, kh
̣
̉
ả năng thấu hiểu:
Đây la m
̀ ột trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai
đoạn này là sự khát khao được học. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý
tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho
thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác
lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được.
* Giáo dục cho trẻ ky năng giao ti
̃
ếp:
Giao viên c
́
ần day tre bi
̣
̉ ết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua việc tạo tình huống cụ thể
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mọi lúc mọi nơi
a, Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua hoạt động học có chủ đích:
* Mục đích:
Trẻ ở lứa tuổi này, học mà chơi, chơi mà học. Trẻ dễ nhớ nhưng cũng
rất nhanh quên nên việc lồng nội dung giáo dục kỹ năng sống vào hoạt
động học chiếm nhiều ưu thế nhằm hình thành cho trẻ những thói quen,
hành vi có văn hoá.
Giáo viên cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến
khích sự chuyên cần, tích cực của trẻ, giao viên c
́
ần phải biêt khai thac phat huy
́
́
́
năng khiêu, tiêm năng sang tao
́
̀
́
̣ ở môi tre. Vì m
̃ ̉
ỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc
biệt, phải giáo dục trẻ như thế nào để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình
huống của cuộc sống.
Giáo viên cần thường xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sóc
giáo dục trẻ môt cách thich h
̣
́ ợp tuân theo một số quan điểm: Giúp trẻ phát
những bức ảnh đó > trẻ rất hào hứng, phấn khởi khi những bức ảnh của nhà
mình được cô giáo đưa ra trưng bày.Sau đó tôi cho trẻ kể về gia đình minh bằng
những bức hình đó.Tôi nhận thấy những trẻ lên kể rất vui vẻ, rất tự hào khi kể
cho cô giáo và các bạn nghe về những thành viên trong gia đình mình, và kỷ
niệm gắn với bức ảnh đó.
b, Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ qua các hoạt động vui chơi
* Mục đích: Đối với trẻ mầm non, hoạt động vui chơi chiếm vai trò
chủ đạo trong hoạt động của trẻ ở trường. Thông qua giờ chơi, trẻ được
đóng các vai khác nhau trong xã hội, trẻ đóng vai và tái hiện lại những gì trẻ
nhìn thấy trong cuộc sống. Tất cả những kiến thức và kinh nghiệm cuộc
sống mà trẻ có sẽ được trẻ thể hiện qua họat động vui chơi. Chính vì vậy,
tôi rất chú trọng đến việc tạo các tình huống khi trẻ đóng vai để trẻ tìm cách
giải quyết, cũng như quan sát những điều trẻ thể hiện được những kiến
thức mà trẻ đã có. Thông qua hoạt động vui chơi trẻ được trải nghiệm nhiều
vai chơi khác nhau trong cuộc sống từ đó biết cách ứng xử với mọi người
xung quanh.
* Cách thực hiện:
Qua các góc chơi như: góc chơi xây dựng, góc phân vai, góc chơi vận
động, góc nghệ thuật ….Cô giáo luôn là người bạn chơi cùng trẻ để hướng
dẫn trẻ giao lưu với nhau trong từng góc, từng nhóm. Cô giáo gợi ý, hướng
dẫn trẻ cách chơi, cách xưng hô khi chơi. Cô chơi với trẻ như người bạn
thật sự của trẻ để cho trẻ học cách ứng xử với nhau khi chơi, biết đối đáp
với nhau trong quá trình chơi.
Ví dụ: Qua góc chơi phân vai với trò chơi nấu ăn gia đình:
Trẻ được làm quen với những đồ dùng, vật dụng khác nhau, (bộ đồ
bếp, bộ đồ ăn, bộ đồ uống). Sự sạch sẽ, gọn gàng, một thói quen nề nếp, sự
sắp đặt ngăn nắp, ngay ngắn những bộ đồ dùng, vật dụng, thái độ, ăn uống
từ tốn, không vội vã, không khí cởi mở, thoải mái và đầm ấm, những cuộc
và rèn luyện cho trẻ biết phối hợp nhịp nhàng, ăn ý với nhau khi tham gia
chơi thì mới đạt được kết quả mong đợi.
c, Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua việc tạo tình huống cụ
thể:
Trước đây, với những nội dung dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ
không an toàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường giáo dục trẻ với
những lời dặn dò nhắc nhở đơn giản thông qua nội dung các bài thơ, câu
chuyện, bài hát có nội dung giáo dục dạy trẻ. Song trên thực tế, trong
chương trình có rất ít bài hát, bài thơ, câu chuyện có nội dung đó. Vì vậy,
trong năm học này, tôi nghiên cứu lựa chọn những tình huống bất trắc
thường xảy ra đưa ra những tình huống cụ thể để dạy trẻ có kỹ năng ứng
biến khi gặp tình huống khó khăn, biết cách suy nghĩ và giải quyết .
Ví dụ: với chủ điểm “Bản thân”. Trước đây, thông qua câu
chuyện “Chú vịt xám” hoặc nội dung bài hát “Đàn Vịt con” chúng tôi chỉ
dùng lời giáo dục trẻ:“Khi đi công viên hoặc đến những nơi công cộng thì
phải đi với bố mẹ, không được chạy lung tung để khỏi bị lạc” chứ chưa dạy
trẻ nếu chẳng may xảy ra sẽ phải xử lý như thế nào.
Với cách giáo dục như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu
quả. Trẻ ghi nhớ một cách thụ động, và thường chóng quên. Và điều cốt yếu trẻ
không hiểu cốt lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra
thì phải làm thế nào. Do đó bây giờ ngoài việc giáo dục như vậy vào giờ hoạt
động chiều, tôi đã đưa ra tình huống “Khi bé bị lạc mẹ trong siêu thị bé sẽ
làm gì ?”
Tôi đã cho trẻ suy nghĩ, mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng
mình. Lắng nghe ý kiến của trẻ, cho trẻ suy nghĩ và trả lời theo ý kiến của
mình, gợi mở cho trẻ bằng các câu hỏi: Theo con làm như vậy có được
không? Tại sao? Sau đó, cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất :
Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung tung mà hãy
cho trẻ thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ, vận dụng vốn hiểu biết của mình đã
có để tìm cách giải quyết vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra phương án
tối ưu nhất, đó cũng chính là kinh nghiệm mà ta cần dạy trẻ . Thông qua
hoạt động đó cũng giúp trẻ có sự tư duy logic, biết cách diễn đạt suy nghĩ
của mình, và giúp trẻ có thêm kinh nghiệm trong cuộc sống.
d, Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi:
Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ: tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô
với bố mẹ trẻ. Tôi tập cho trẻ khi đến lớp chào cô như thế nào, sau đó chào
bố mẹ và người thân để vào lớp học.
Giờ hoạt động ngoài trời: Cô luôn nhắc nhở trẻ khi ra sân trường chơi
phải đi theo hàng, bạn nọ nối duôi theo bạn kia, không đẩy bạn để bạn
ngã…..Nếu trẻ làm gì sai với bạn, với cô thì phải biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn.
Khi đi chơi gặp các bác, các cô làm việc trong trường phải biết chào hỏi lễ
phép. Ai cho gì phải biết nhận bằng hai tay và nói cảm ơn.
Ví dụ: Khi quan sát cây nhãn, cô hỏi trẻ:
+ Muốn cây cho nhiều quả nhãn thì chúng ta phải làm gì?
+ Khi ăn quả nhãn, chúng mình phải nhớ ơn ai?
> Giáo dục trẻ kính trọng, yêu quý người lao động. Đồng thời giáo dục trẻ
thói quen vệ sinh trong ăn uống như: ăn từ tốn, không vứt vỏ, bỏ hạt bừa bãi….
Giờ ăn cơm: Ở trường mầm non giao viên cân d
́
̀ ạy trẻ nghi thức văn
hóa trong ăn uống qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự
lập như: Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biêt́
cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn
uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm
miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự
dọn, cất đúng chỗ bát, thìa … hoặc biết giúp cô giáo dọn dẹp, ngồi ngay
ngắn, ăn hết suất. không làm ảnh hưởng đến người xung quanh.
Giờ hoạt động chiều: Tăng cương kê cho tre nghe cac câu chuyên cô
các truyên băng tranh, g
̣
̀
ợi mở tinh to mo, ham h
́
̀ ̀
ọc hỏi, phát triển khả năng
thấu hiểu ở trẻ.
Ví dụ: Khi kể chuyện “Tích Chu” giáo viên đăt nh
̣
ưng câu hoi g
̃
̉ ợi mở
như: Nêu là con khi bà b
́
ị ốm, con sẽ làm gì? Và khi bà hóa thành chim thì con
sẽ làm như thế nào để giúp bà? gợi mở tinh to mo thay đ
́
̀ ̀
ổi tình huống của
truyện, đặt tên khác cho câu chuyện v,v….
Hoạt động khác: tổ chức các hoạt động chào mừng các ngày hội lễ như
Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, Lễ noel, quốc Tế Phụ nữ 8/3, sinh nhật bé…
2.2.4.Biện pháp 4: Tạo môi trường giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Xây dựng cảnh quan sư phạm trong lớp học:
Cùng với toàn ngành thực hiện phong trào “ Xây dựng trường học thân
thiện học sinh tích cực”, việc tạo cảnh quan sư phạm trong lớp học cũng là một
sống cho trẻ đạt hiệu quả.
Trẻ được rèn luyện ở trường và ở nhà.
* Cách thực hiện:
Trong buổi họp đầu năm, tôi đã mạnh dạn trao đổi với phụ huynh về
tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống đối với trẻ. Đặc biệt là trong
thời kỳ hội nhập, nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hóa và trò chơi giải trí đã
ảnh hưởng một phần không nhỏ về hành vi văn minh của trẻ. Trẻ có thể đối
xử thô bạo với bạn sau một đoạn phim hành động, hay trẻ có những lời nói
không nên đối với bố mẹ khi bố mẹ không đồng ý cho trẻ làm một việc gì
đó theo ý trẻ.
Thông qua buổi họp phụ huynh, tôi phổ biến và tuyên truyền cách
nuôi dạy con như thế nào cho khoa học và cách giáo dục kỹ năng sống đối
với trẻ lúc ở nhà.
Phụ huynh phải là tấm gương sáng cho con về giáo dục kỹ năng
sống. Ở nhà, bố mẹ phải mẫu mực trong giao tiếp, ứng xử, xưng hô để con
học noi theo. Đồng thời, phụ huynh phải chú ý sửa sai cho trẻ kịp thời khi
thấy trẻ ứng xử chưa đúng với bạn hay với người lớn.
Sưu tầm một số bài thơ, câu chuyện, bài tuyên truyền trên báo mạng
dán ở góc tuyên truyền của lớp để phụ huynh có thể đọc, tham khảo, sau đó
về nhà giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
* Hiệu quả:
Trẻ rất hứng thú nghe và nhớ được những tấm gương tốt, những bài
học về kỹ năng sống của mỗi câu chuyện. Từ đó, trẻ học theo. Qua những
câu chuyện đó, kích thích trẻ cố gắng hơn, nỗ lực hơn như ý muốn. Thêm
vào đó, được cô động viên khen ngợi, trẻ sẽ thêm tự tin và hào hứng thực
hiện tốt các yêu cầu của cô.
Phụ huynh có được 1 số tài liệu tham khảo về cách dạy trẻ kỹ năng
sống để kết hợp với cô giáo về nhà giáo dục trẻ thêm.
2.3.Kết quả đạt được
Sau một năm nghiên cứu và áp dụng đề tài “Một số giải pháp rèn kỹ
Trẻ có nề nếp, thói quen vệ sinh trong ăn uống
41/46 = 89,1%
Trẻ biết nhường nhịn,chia sẻ, hợp tác giúp đỡ
43/46 = 93,4%
bạn
Trẻ biết cất dọn, sắp xếp đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy
42/46 = 91 %
định
Trẻ biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi
44/46 = 95,6%
trường
*Bài học kinh nghiệm
Xuất phát từ yêu cầu của việc rèn kỹ năng sống cho trẻ 45 tuổi nhằm
giúp trẻ phát triển toàn diện. Qua đó bản thân tuổi ra một số kinh nghiệm
cho bản thân sau:
Tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 4 5 tuổi và xác định
nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
Xây dựng nôi dung giáo d
̣
ục kỹ năng sống cho trẻ 4 5 tuổi:
Tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua các
hoạt động cụ thể hàng ngày
Tạo môi trường giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Phối hợp phụ huynh giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
3. Kết luận
Copyright: Tài liệu đại học ©