Ngày soạn: .........2020
Ngày dạy: ...........2020
Tiết 73,74
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
- Tô HoàiI. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được nội dung ý nghĩa của Bài học đường đời đầu tiên.
- Thấy được tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích. 1


1.Kiến thức.
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi.
- Dế Mèn : một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo.
- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích.
2.Kĩ năng :
- Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.
- Phân tích được các nhân vật trong đoạn trích.
- Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
2
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục:


- Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm nhường, biết tôn trọng người khác.
- Giao tiếp, phản hồi/lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ý tưởng, cảm nhận của bản
thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện.
3. Thái độ :
- Yêu thích truyện Tô Hoài.
- Biết bảo vệ môi trường sống xung quanh: thiên nhiên cây cỏ và những loài côn trùng.
4. Những năng lực cụ thể học sinh cần phát triển:
*Các năng lực chung
3
- Năng lực tự học

* Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh. Định hướng phát triển
năng lực giao tiếp
* Phương pháp: Quan sát, vấn đáp, thuyết trình.
* Kỹ thuật : Động não.
* Thời gian: 1’.
Hoạt động của thầy
Hoạt đông của trò
6


Trên thế giới và nước ta có những nhà
văn nổi tiếng gắn bó cả cuộc đời viết cho - Hs nghe và ghi tên bài
đề tài trẻ em, một trong những đề tài khó
khăn và thú vị bậc nhất. Tô Hoài là một
trong những tác giả như thế.
- Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài:
Dế Mèn phiêu lưu kí (1941). Nhưng Dế
Mèn là ai? Chân dung và tính nết nhân
vật này như thế nào, bài học đường đời
đầu tiên mà anh ta nếm trải ra sao? đó

7


HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
* Mục tiêu:
+ Học sinh nắm được các giá trị của văn bản.
+ Rèn kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác...
+ Định hướng phát triển năng lực tự học, giao tiếp, chia sẻ và năng lực cảm thụ tác
phẩm truyện ....


giới thiệu như thế nào về hình dáng của
Dế Mèn?
* GV giao cho HS làm việc theo nhóm
(2').
? Dựa vào văn bản, em hãy tìm những chi
tiết miêu tả hình dáng, hành động của Dế
Mèn?

+ Tính cách.
-> Lần lượt miêu tả từng bộ phận cơ thể
của Dế Mèn; gắn liền miêu tả hình dáng
với hành động.
=>Sử dụng nhiều tính từ, động từ mạnh,
biện pháp nghệ thuật nhân hoá, trí tưởng
tượng phong phú.
+ Các tính từ chỉ tính cách.
=> Chàng Dế khỏe mạnh, cường tráng, trẻ

11


trung, yêu đời.
? Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ
ngữ, các biện pháp nghệ thuật, trình tự
miêu tả của tác giả về nhân vật Dế Mèn?
=> Kiêu căng, tự phụ, hống hách, cậy sức
? Quan sát vào các chi tiết trong đoạn văn bắt nạt kẻ yếu.
miêu tả đã làm hiện lên hình ảnh một
chàng dế như thế nào trong tưởng tượng

của Dế Mèn có cả những nét đẹp lẫn nét
chưa tốt trong nhận thức và hành động
của một chàng dế thanh niên trước
ngưỡng cửa của tuổi trưởng thành. Nhà
văn Tô Hoài đã chọn được những chi
15


tiết thật đắt để bộc lộ rõ tính cách nhân
vật. Kiểu bài miêu tả các em sẽ được
tìm hiểu kĩ hơn trong các tiết học sau.
? Tính cách đó gợi em liên tưởng tới lứa
tuổi nào? Thông qua nhân vật Dế Mèn,
em tự rút ra cho mình bài học gì?
GV : Đây là một đoạn văn mẫu mực về
miêu tả loài vật. Ông đã sử dụng các từ
ngữ có sự lựa chọn chính xác, đặc sắc.
16


Phải chăng cái tài của Tô Hoài là qua
việc miêu tả ngoại hình còn bộc lộ được
tính nết, thái độ của nhân vật.
? Qua đoạn truyện giúp em hiểu gì về nhà
văn Tô Hoài?
( Hết tiết 1)
II. Phân tích
2. Dế Mèn trêu chị Cốc gây cái chết cho Dế Choắt
a. Hình ảnh của Dế Choắt qua cái nhìn của Dế Mèn
17

- Học sinh vận dụng kiến thức để làm bài tập vận dụng.
- Rèn kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác.
- Định hướng phát triển năng lực tự học, hợp tác, chia sẻ
* Thời gian: 10- 12 phút.
20


* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp,
* Kỹ thuật: Động não
Hoạt động của thầy

Chuẩn KTKNcần đạt

21


IV. HD HS Luyện tập

IV. Luyện tập:

Bài tập trắc nghiệm:

Chiếu máy BTTN
- Đọc kĩ yêu cầu của bài tập, lựa chọn đáp
án Đ
Bảng phụ (trắc nghiệm ):
1 / Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì?
a. Không bao giờ nên bắt nạt người yếu kém hơn mình .
22



Nhập vai nhân vật Dế Mèn. Viết đoạn Bài tập 2: Nhập vai nhân vật Dế Mèn. Viết
văn 4 - 5 câu bộc lộ tâm trạng khi đoạn văn 4 - 5 câu bộc lộ tâm trạng khi đứng
đứng trước nấm mồ Choắt?
trước nấm mồ Choắt?
GV giành thời cho HS viết đoạn văn
và gọi HS đọc bài rồi nhận xét, chữa.
*Lưu ý: Có thể hướng dẫn HS về
nhà thực hiện
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
* Mục tiêu:
25