1
2
PHẦN MỞ ĐẦU
các dự án ERP thất bại trong việc đạt được lợi ích mong đợi. Scott và Vessey (2002)
1. Lý do chọn đề tài
ERP (Enterprise Resource Planning) là thuật ngữ được Gartner Group of
Standford, CT, USA sử dụng từ những năm đầu của thập niên 70 của thế kỉ trước.
“Nếu mua một hệ thống ERP thì doanh nghiệp sẽ nhận được cùng một lúc 3 sản
phẩm: ý tưởng quản lý, chương trình phần mềm, và phương tiện kết nối để xây dựng
mạng máy tính tích hợp. Với hệ thống phần mềm thống nhất, đa năng, quán xuyến
mọi lĩnh vực hoạt động từ kế hoạch hóa, thống kê, kiểm toán, phân tích, và điều hành,
ERP giúp theo dõi và quản lý thông suốt, tăng tính năng động, đảm bảo cho doanh
nghiệp phản ứng kịp thời trước những thay đổi liên tục của môi trường bên ngoài.
Một đặc điểm nổi bật nữa của ERP là ERP là một hệ thống phần mềm sống có thể mở
rộng và phát triển theo thời gian cũng như theo từng loại hình doanh nghiệp mà
không làm ảnh hưởng đến cấu trúc của chương trình” (EVN CPC, 2012). Với những
tính năng ưu việt đó, ERP đã được công nhận là một trong những phần mềm kinh
doanh quan trọng nhất trong thời đại mới (Davenport, 1998). Các báo cáo công
nghiệp cho thấy có đến 30.000 công ty trên toàn thế giới đã triển khai hệ thống ERP
(Mabert và cộng sự, 2001), và việc triển khai thành công ERP đã giúp cho các doanh
nghiệp tiết kiệm chi phí, tăng cường khả năng cạnh tranh, đem lại cho doanh nghiệp
nhiều lợi ích lâu dài trong kinh doanh cũng như tiêu chuẩn hóa quy trình kinh doanh
trên toàn doanh nghiệp. Do đó, triển khai ERP thường được xem như là một thành
phần của quá trình tái cấu trúc quy trình kinh doanh và dự án chuyển đổi tổ chức
(Botta-Genoulaz & Millet, 2006). Theo trích dẫn của Kalling (2003), có đến 180 tỷ
USD được đầu tư cho ERP trên toàn cầu vào năm 2010. Các chi phí liên quan đến
việc triển khai ERP là rất cao (Hayes và cộng sự, 2001). Tổng chi phí triển khai ERP
nghiệp và những khác biệt này có thể là do mục tiêu, phạm vi, hoặc sự sẵn có của các
nguồn lực. Tuy nhiên, trong số những khác biệt trong mỗi quy trình triển khai đó luôn
có một số điểm quan trọng chung ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả triển khai hệ thống
ERP. Những điểm quan trọng này được xem như là những nhân tố thành công chính
(Laudon & Laudon, 1998). Các nhân tố thành công được định nghĩa là “một số khía
cạnh chính mà việc triển khai phải đi đúng theo đó thì kết quả triển khai mới thành
công được” (Rockhart, 1979). Việc hiểu được các nhân tố thành công cho triển khai
hệ thống ERP sẽ đem lại một số chỉ dẫn về các nhân tố cần được chú ý để giúp quy
trình triển khai đạt được sự thành công. Các nhân tố thành công chính có thể là rủi ro
và cũng có thể là cơ hội tùy thuộc vào cách thức tổ chức đối mặt với chúng ra sao.
Trên thế giới, đã có nhiều nghiên cứu về ERP nói chung và nghiên cứu về các nhân tố
ảnh hưởng đến việc triển khai hệ thống ERP nói riêng. Tuy nhiên, số lượng nghiên
cứu về vấn đề này ở Việt Nam còn chưa nhiều. Các đề tài chủ yếu mới chỉ tập trung
vào việc mô tả, phân biệt khái niệm về ERP, đúc kết các kinh nghiệm triển khai ERP,
các nguyên nhân dẫn đến thành công hay thất bại trong quá trình triển khai ERP tại
3
4
một số doanh nghiệp. Hầu hết các nghiên cứu chưa tập trung vào việc khảo sát thực
Về mặt thời gian: dữ liệu sơ cấp phục vụ cho nghiên cứu được tiến hành
thu thập từ ngày 01/08/2016 đến ngày 30/09/2017.
4. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu vận dụng đồng thời cả phương pháp nghiên cứu định tính và phương
pháp nghiên cứu định lượng; trong đó, nghiên cứu định lượng sử dụng kết hợp cả dữ
liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp.
5. Những đóng góp mới của luận án
động của các doanh nghiệp
Chương 2. Đề xuất mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển
khai thành công hệ thống ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam
Chương 3. Khảo sát và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai
thành công hệ thống ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam
nghiệm tại môi trường Việt Nam khi ứng dụng ERP, chưa áp dụng các phương pháp
nghiên cứu chuyên dụng khi nghiên cứu về triển khai hệ thống ERP để từ đó có thể
xác định những nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công một hệ thống ERP
trong doanh nghiệp, có thể kiểm soát được mức độ tác động của các nhân tố để tăng
khả năng triển khai thành công hệ thống ERP trong môi trường Việt Nam. Đặc biệt,
hầu như không xuất hiện các nghiên cứu về xác định mối quan hệ giữa các nhân tố
chính ảnh hưởng đến triển khai thành công hệ thống ERP. Điều này cho thấy còn
khoảng trống trong nghiên cứu về vấn đề này tại môi trường Việt Nam.
Xuất phát từ những lý do trên, đề tài “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến
việc triển khai thành công hệ thống ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam” được
chọn triển khai thực hiện.
2. Mục tiêu nghiên cứu của luận án
• Mục tiêu tổng quát: Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đánh giá
thực trạng việc ứng dụng ERP trong nước, luận án hướng đến việc xác định các
nhân tố chính ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP trong các
DNVN nhằm nâng cao tính khả thi và hiệu quả của lĩnh vực này.
• Mục tiêu cụ thể:
Nghiên cứu các tài liệu trong và ngoài nước có liên quan đến vấn đề này
để xác định khoảng trống nghiên cứu cho đề tài luận án.
Đánh giá thực trạng ứng dụng ERP trong hoạt động của các doanh nghiệp
Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Nghiên cứu các mô hình/khung lý thuyết đã được vận dụng trong các
nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống
ERP trên thế giới và các bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam.
• Nghiên cứu quản trị thay đổi.
• Nghiên cứu các giai đoạn cần chú trọng.
• Nghiên cứu các vấn đề về văn hóa.
Kết quả tổng quan một số nghiên cứu về các nhân tố chính ảnh hưởng đến sự
thành công của quá trình triển khai hệ thống ERP trong thời gian qua cho thấy triển
khai ERP là một dự án phức tạp và liên quan đến nhiều điều kiện và nhiều yếu tố
khác nhau, số lượng các nhân tố chính ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ
thống ERP có sự khác nhau rõ rệt. Mặt khác, việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng
đến sự thành công của hệ thống ERP cũng được tiếp cận theo nhiều cách khác nhau.
Từ kết quả tổng hợp này cũng cho thấy các nghiên cứu về các nhân tố thành công
thường được tiến hành theo bốn nhóm chính sau:
• Nhóm 1: Các nhà nghiên cứu tiến hành tổng quan một số nghiên cứu trước về
các nhân tố ảnh hưởng đến triển khai thành công hệ thống ERP, liệt kê ra các
nhân tố tiềm năng, sau đó tiến hành khảo sát trong một/một số trường hợp cụ thể
để đưa ra các nhân tố thành công chính, chẳng hạn nghiên cứu của Jayaraman và
Bhatti (2007) hay Garcia-Sanchez và Perez-Bernal (2007).
• Nhóm 2: Các nhà nghiên cứu sử dụng một hoặc một số mô hình/khung lý
thuyết liên quan đến việc đo lường sự thành công của một HTTT làm nền tảng lý
thuyết chính để phát triển mô hình nghiên cứu. Trên cơ sở của (các) mô
hình/khung lý thuyết này, các nhà nghiên cứu tiến hành khảo sát trong bối cảnh
nghiên cứu cụ thể để có những hiệu chỉnh mô hình/khung lý thuyết cho phù hợp,
và thực hiện nghiên cứu định lượng để kiểm định mô hình nghiên cứu và đưa ra
kết luận về các nhân tố thành công chính trong dự án triển khai hệ thống ERP.
Nghiên cứu của Simona Sternad và Samo Bobek (2013), Jiwat Ram và Paula
M.C. Swatman (2008), ... là một số nghiên cứu thuộc nhóm này.
• Nhóm 3: Các nhà nghiên cứu chỉ tập trung vào một số ít các nhân tố thành
công chính thay vì tất cả các nhân tố ảnh hưởng đến triển khai thành công hệ
thống ERP (nghiên cứu của Zabjek và cộng sự, 2009; nghiên cứu của Nah và
cộng sự, 2007).
• Nhóm 4: Các nhà nghiên cứu xác định các nhân tố thành công cho từng giai
7
8
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ERP VÀ TÌNH HÌNH ỨNG
DỤNG ERP TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
1.1. Định nghĩa về hệ thống ERP
ERP là một khái niệm không còn mới tại các nước phát triển trên thế giới. Cho
đến nay, có nhiều định nghĩa về ERP đã được đưa ra. Trong phạm vi của luận án này,
hệ thống ERP được hiểu một cách đơn giản theo định nghĩa của Mohamed (2016).
Đó là một hệ thống phần mềm có khả năng tích hợp các quy trình kinh doanh của tất
cả các phòng ban chức năng trong tổ chức/doanh nghiệp. Hệ thống này cũng có thể
mở rộng và bao gồm cả các bên liên quan ở bên ngoài doanh nghiệp như nhà cung
cấp, khách hàng, ….
1.2. Mối quan hệ giữa hệ thống ERP và Hệ thống thông tin quản lý
Nghiên cứu trình bày về mối quan hệ giữa ERP và HTTT quản lý.
1.3. Lịch sử phát triển của hệ thống ERP
CHƯƠNG 2. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ
ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC TRIỂN KHAI THÀNH CÔNG HỆ THỐNG ERP
TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
2.1. Một số mô hình thường được sử dụng trong nghiên cứu các nhân tố ảnh
hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP trong doanh nghiệp
2.1.1. Lý thuyết hành động hợp lý
2.1.2. Lý thuyết hành vi hoạch định
2.1.3. Mô hình chấp nhận công nghệ
2.1.4. Mô hình hệ thống thông tin thành công
Mô hình này lần đầu tiên được đề xuất bởi DeLone và McLean vào năm 1992.
nghề khác nhau đã ứng dụng giải pháp ERP vào hoạt động, đặc biệt là công tác quản
lý. Tuy nhiên, triển khai ERP ở Việt Nam cũng mang những nét đặc thù riêng. Phần
này của luận án trình bày một số vấn đề liên quan đến triển khai ERP ở Việt Nam
trên một số phương diện.
Hình 2.4. Mô hình HTTT thành công gốc
Nguồn: DeLone & McLean, 1992
Hình 2.5. Mô hình HTTT thành công cập nhật
Nguồn: DeLone & McLean,2003
9
10
2.1.5. Mô hình của Gable và cộng sự
2.1.6. Mô hình đo lường sự thành công của hệ thống ERP mở rộng của Ifinedo
2.1.7. Mô hình của Markus và Tanis
2.1.8. Mô hình đánh giá trước vận hành (ex-ante) hệ thống ERP của Stefanous
2.1.9. So sánh giữa các mô hình
Dựa trên những đặc điểm cơ bản của các mô hình được trình bày ở trên, phần
này đưa ra một Bảng so sánh cơ bản giữa các mô hình chính dựa trên một số tiêu chí
(Bảng 2.1). Kết quả so sánh cho thấy một cái nhìn tổng quan về các tính năng khác
nhau của các mô hình đo lường thành công mà có thể làm căn cứ trong việc lựa chọn
một mô hình phù hợp. Một số mô hình được chỉ định cụ thể cho hệ thống ERP,
những mô hình khác tập trung vào các HTTT nói chung và khi cần có thể áp dụng để
đo lường thành công của hệ thống ERP. Mô hình HTTT thành công của DeLone &
McLean dường như vẫn là mô hình phổ biến nhất, là khung lý thuyết toàn diện để đo
lường sự thành công của một HTTT. Theo thống kê của Petter và McLean (2009),
trong mô hình kiểm định (Rawstorne và cộng sự, 1998, 2000). Chính vì vậy, trong
nghiên cứu này, biến “sử dụng (ý định sử dụng)” cũng được loại bỏ ra khỏi danh sách
các nhân tố ảnh hưởng đến triển khai thành công hệ thống ERP để có thể giải thích sự
thành công của việc triển khai hệ thống ERP được tốt hơn. Mặt khác, như đã trình
bày ở mô hình đo lường sự thành công của hệ thống ERP mở rộng của Ifinedo
(2006), “Chất lượng nhà cung cấp/tư vấn” đo lường ảnh hưởng của chất lượng các
nguồn lực bên ngoài vào thành công của hệ thống ERP và khách hàng sẽ được ở một
vị trí tốt hơn để sử dụng phần mềm mua được một cách hiệu quả và có khả năng đạt
được mục tiêu của tổ chức khi có một sự thỏa hiệp với các nguồn lực bên ngoài. Theo
đó, đối với các nghiên cứu triển khai hệ thống ERP, một số nghiên cứu đã sử dụng
biến “chất lượng nhà cung cấp/tư vấn” như là biến thay thế cho biến “chất lượng dịch
vụ” (Ifinedo, 2006; Kwang và cộng sự, 2009). Trong nghiên cứu này, tác giả cũng sử
dụng biến “chất lượng nhà cung cấp/tư vấn” thay cho biến “chất lượng dịch vụ”. Như
vậy, trong bối cảnh ứng dụng ERP ở các DNVN, mô hình HTTT thành công cập nhật
của DeLone & McLean được áp dụng như sau:
Hình 2.10. Mô hình HTTT thành công cập nhật của DeLone & McLean
trong bối cảnh ứng dụng ERP
Nguồn: Tác giả phân tích và tổng hợp
Dựa trên kết quả phân tích này, cùng với kết quả phân tích kinh nghiệm triển
khai thành công hệ thống ERP của một số DNVN đã triển khai thành công hệ thống
ERP và kết quả tổng quan các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển
khai thành công hệ thống ERP trên thế giới - đặc biệt là ở các nước đang phát triển,
nghiên cứu đề xuất mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai
thành công hệ thống ERP tại các DNVN (Hình 2.15).
11
12
từ hai nhóm đối tượng:
• Nhóm 1: bao gồm các chuyên gia đến từ các công ty chuyên cung cấp và
triển khai, tư vấn giải pháp ERP.
• Nhóm 2: bao gồm các chuyên gia đến từ các công ty đã và đang ứng dụng
ERP.
Bảng câu hỏi sử dụng để khảo sát được thiết kế chủ yếu dưới dạng câu hỏi mở
nhằm mục đích tham khảo ý kiến của các chuyên gia về các nhân tố ảnh hưởng đến
triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN.
H3
H3a
H4
H4a
H5
H6
H7
H7a
H8
H8a
Mô tả
Chất lượng hệ thống có tác động trực tiếp và cùng chiều đến sự
thành công của dự án ERP.
Chất lượng hệ thống có tác động trực tiếp và cùng chiều đến sự
thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP.
Chất lượng thông tin có tác động trực tiếp và cùng chiều đến sự
thành công của dự án ERP.
Chất lượng thông tin có tác động trực tiếp và cùng chiều đến sự
thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP.
Chất lượng nhà cung cấp/tư vấn có tác động trực tiếp và cùng
H12a
thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP.
Nhóm triển khai dự án ERP có tác động trực tiếp và cùng chiều
đến sự thành công của dự án ERP.
Nhóm triển khai dự án ERP có tác động trực tiếp và cùng chiều
đến sự thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP.
Sự phối hợp và giao tiếp giữa các phòng ban có tác động trực
tiếp và cùng chiều đến sự thành công của dự án ERP.
Sự phối hợp và giao tiếp giữa các phòng ban có tác động trực
tiếp và cùng chiều đến sự thỏa mãn của người dùng đối với hệ
thống ERP.
Phương pháp quản trị thay đổi có tác động trực tiếp và cùng
chiều đến sự thành công của dự án ERP.
Phương pháp quản trị thay đổi có tác động trực tiếp và cùng
chiều đến sự thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP.
Quản lý dự án có tác động trực tiếp và cùng chiều đến sự thành
công của dự án ERP.
Quản lý dự án có tác động trực tiếp và cùng chiều đến sự thỏa
mãn của người dùng đối với hệ thống ERP.
Hình 2.16. Mô hình nghiên cứu sau khi hiệu chỉnh
Nguồn: Tác giả phân tích và tổng hợp
14
CHƯƠNG 3. KHẢO SÁT VÀ PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN VIỆC TRIỂN KHAI THÀNH CÔNG HỆ THỐNG ERP
TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
3.1. Thiết kế nghiên cứu định lượng
3.1.1. Phát triển công cụ khảo sát
Đào tạo người dùng (train)
5
Akca và Ozer (2014)
(train1, …, train5)
Amoako-Gyampah,
Salam (2003)
Nhóm triển khai dự án ERP
9
Nah, Islam, và Tan
(team1, …, team9) (2007)
(team)
Kết quả phân tích
định tính
Sự phối hợp và giao tiếp giữa
6
Nah, Islam, và Tan
các phòng ban (com)
(com1, …, com6)
(2007)
Phương pháp quản trị thay
8
Stratman và Roth
(chgm1, …,
(2002)
đổi (chgm)
chgm8)
Kết quả phân tích
định tính
Quản lý dự án (projm)
5
4
(ben1, …, ben4)
8
(SUC1, …, SUC8)
Chất lượng thông tin (inf)
16
định tính
Ifinedo (2006)
Ifinedo (2006)
3.2. Kết quả nghiên cứu định lượng
3.2.1. Tình hình triển khai hệ thống ERP
Một số vấn đề liên quan đến tình hình triển khai hệ thống ERP tại các DNVN
được thể hiện như ở các Biểu đồ 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, và 3.5.
Ifinedo (2006)
Ramsden và Bennett
(2005)
Akca và Ozer (2014)
Martinsons và cộng
sự (1999)
Hong & Kim (2002)
Ifinedo (2006)
Akca và Ozer (2014)
Nguồn: Tác giả phân tích và tổng hợp
3.1.2. Phương pháp chọn mẫu và thu thập dữ liệu
Biểu đồ 3.4. Tình hình sử dụng các module trong các hệ thống ERP
17
18
Bảng 3.11. Giá trị R2 của các biến phụ thuộc
Nhân tố
Hệ thống ERP thành công – SUC
Ích lợi của việc sử dụng hệ thống ERP – ben
Sự thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP – sat
R2
0.914
0.274
0.793
Nguồn: Tác giả phân tích
Biểu đồ 3.5. Tần suất sử dụng hệ thống ERP
3.2.2. Kiểm định mô hình nghiên cứu
3.2.2.1. Kiểm định mô hình định lượng
• Kiểm định sự hội tụ:
Kết quả phân tích giá trị hệ số tải của các biến quan sát trong lần chạy đầu
tiên cho thấy các biến quan sát sys1, sys2, sys4, sys7, sys10, bpr1, bpr4, bpr6,
train1, team1, team2, team3, team6, com6, chgm4, chgm5, chgm7, projm4 có
hệ số tải < 0.7. Do đó, dựa theo tiêu chuẩn của Hulland (1999), những biến
quan sát này sẽ bị loại bỏ khỏi mô hình và tiến hành chạy lại mô hình. Kết quả
chạy lại mô hình cho thấy, cả 5 tiêu chuẩn kiểm định sự hội tụ (Bảng 3.3) đều
được thỏa mãn, các biến quan sát trong mỗi nhóm hội tụ về nhân tố tương ứng
T-value
•
Nguồn
> 1.96 Gefen và Straub (2005)
Kiểm định sự khác biệt:
Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy cả hai tiêu chuẩn để kiểm định sự khác
biệt theo Gefen và Straub (2005) đều được thỏa mãn, nghĩa là tính khác biệt
của mô hình định lượng được chứng minh. Dựa vào kết quả này cùng với kết
quả kiểm định về sự hội tụ, chúng ta có thể kết luận được rằng phép kiểm định
mô hình đo lường được thỏa mãn.
3.2.2.2. Kiểm định mô hình cấu trúc
Từ kết quả chỉ ra trong Bảng 3.11 và mô hình cấu trúc trong Hình 3.1, chúng ta có
thể thấy rằng các giá trị R2 tương ứng với các biến là chấp nhận được. Đặc biệt, có
thể giải thích được đến 91.4% sự phụ thuộc của Sự thành công của hệ thống ERP vào
các biến độc lập.
Hình 3.1. Mô hình cấu trúc
Nguồn: Tác giả phân tích
3.2.3. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu được tóm tắt như trong Bảng 3.12.
Bảng 3.12. Tổng hợp kết quả kiểm định mối quan hệ giữa các nhân tố
trong mô hình nghiên cứu
Giả
Mối
Hệ số
Mức ý nghĩa
T-value
0.222
2.904
√
H3
ser → suc
-0.011
-0.229
×
H3a
ser → sat
0.259
2.364
√
H1a
3.350
√
H6
sup → suc
0.185
2.881
√
H7
bpr → suc
0.020
0.815
×
H7a
bpr → sat
0.178
1.050
×
H9a
team → sat
-0.073
-1.334
×
H10
com → suc
-0.045
-1.639
×
H10a
com → sat
0.058
2.878
√
H12a
projm → sat
0.358
5.806
√
Nguồn: Tác giả phân tích và tổng hợp
Từ kết quả kiểm định các giả thuyết nói trên, mô hình nghiên cứu các nhân tố
ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN được thể hiện
lại như trong Hình 3.2.
Hình 3.2. Mô hình nghiên cứu đã kiểm định về “các nhân tố ảnh hưởng đến
triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN”
3.2.4. Bàn luận về kết quả nghiên cứu định lượng
Dựa trên kết quả phân tích dữ liệu, luận án đã tiến hành diễn giải, thảo luận kết
quả nghiên cứu theo các nội dung sau:
• Sự phù hợp của mô hình nghiên cứu đề xuất trong bối cảnh các DNVN.
• Các nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai thành công hệ thống
ERP tại các DNVN.
• Các nhân tố không có tác động có ý nghĩa thống kê đến việc triển khai
thành công hệ thống ERP tại các DNVN.
Chất lượng hệ thống cùng với chất lượng thông tin được xác định là hai
trong số các nhân tố chính ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống
ERP tại các DNVN. Do đó, các DNVN nên đánh giá và lựa chọn giải pháp ERP
một cách thận trọng, đánh giá đúng tầm quan trọng của chất lượng thông tin.
Đây là các vấn đề mà ban lãnh đạo của các doanh nghiệp cần phải cân nhắc đến
21
trước khi đưa ra quyết định chọn triển khai giải pháp ERP nào. Liên quan đến
vấn đề này, các doanh nghiệp cần tham khảo một số lưu ý sau khi lựa chọn giải
pháp ERP:
- Đặt sự phù hợp của giải pháp ERP với nhu cầu doanh nghiệp làm tiêu
chí quan trọng nhất. Muốn vậy, điều quan trọng đầu tiên là doanh nghiệp
phải xác định rõ nhu cầu của doanh nghiệp.
- Đầu tư soạn thảo hồ sơ mời thầu, và mời nhà cung cấp giải pháp trình
bày. Doanh nghiệp nên xem xét nhiều giải pháp ERP khác nhau. Đối với
mỗi nhà cung cấp tham gia, doanh nghiệp cần yêu cầu cung cấp tên của ít
nhất ba doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực kinh doanh mà đã ứng dụng giải
pháp ERP của nhà cung cấp. Sau đó, doanh nghiệp nên liên lạc với các
doanh nghiệp này để tham khảo ý kiến khách quan về giải pháp ERP đang
tìm hiểu. Nếu nhà cung cấp không đáp ứng được yêu cầu thì doanh nghiệp
cần loại ngay nhà cung cấp đó ra khỏi danh sách ngắn.
- Các doanh nghiệp có ý định triển khai ERP phải có một kế hoạch yêu
cầu chi tiết đối với hệ thống ERP. Hệ thống ERP phải dễ sử dụng, tin cậy,
cho phép tích hợp dữ liệu hiện thời, hoạt động hiệu quả, có các tính năng tốt,
đáp ứng các yêu cầu của người dùng, và phù hợp tốt với yêu cầu của doanh
nghiệp.
- Do phần lớn các DNVN rất khó thay thế các quy trình kinh doanh hiện
tại bởi các quy trình mới, doanh nghiệp cần ưu tiên lựa chọn hệ thống ERP
tương thích với quy trình kinh doanh hiện có để giảm thiểu các yêu cầu tái
theo dõi và giám sát các hoạt động và thông tin liên lạc của nhà cung cấp/tư vấn.
Cần có sự hợp tác chặt chẽ và thường xuyên với nhà cung cấp/tư vấn.
Thường xuyên cập nhật, bổ sung những thay đổi trong quá trình triển khai. Đặc
biệt, đội ngũ triển khai phải thường xuyên trao đổi, nắm bắt các công việc của
nhau, không để mất thời gian khi có sự thay đổi nhân sự, ảnh hưởng đến tiến độ
của dự án.
•
Đối với các nhà cung cấp/tư vấn ERP:
Các nhà cung cấp/tư vấn ERP cần nắm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến việc
triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN để có kế hoạch tốt cho việc
chào hàng, tư vấn triển khai hệ thống ERP cho các doanh nghiệp có nhu cầu.
Đối với các DNVN, huấn luyện/đào tạo người dùng là nhân tố quan trọng
nhất ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP, do đó, các nhà
cung cấp/tư vấn ERP cần có kế hoạch đào tạo người dùng phù hợp. Chương
trình tập huấn cần được thiết kế rõ ràng với nội dung phù hợp riêng với từng
nhóm người dùng.
Song song với quá trình đào tạo người dùng, các nhà cung cấp/tư vấn cần
phải đẩy mạnh công tác tư vấn và giới thiệu nhằm nâng cao nhận thức và hiểu
về ERP cho các lãnh đạo doanh nghiệp và người dùng cuối, giúp họ hiểu được
lợi ích của việc ứng dụng ERP trong hoạt động, tránh trường hợp phải sử dụng
gượng ép.
Cần tăng cường hợp tác và phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp nhằm giải
quyết kịp thời và hiệu quả các phát sinh, tránh làm gián đoạn dự án.
3.3.3. Một số kiến nghị
Để thúc đẩy việc triển khai thành công hệ thống ERP trong hoạt động của các
DNVN, bên cạnh sự nỗ lực của bản thân các doanh nghiệp, cũng cần có sự quan tâm,
xem xét, cân nhắc của nhà nước và các bên liên quan khác để có thể có các chủ
trương, chính sách, chương trình hành động cụ thể nhằm từng bước hỗ trợ các doanh
nghiệp trong quá trình triển khai hệ thống ERP. Theo đó, tác giả xin đưa ra một số
kiến nghị cụ thể đối với nhà nước, các hiệp hội doanh nghiệp, và các trường đại học
mặt lý luận khi so sánh với các nghiên cứu trước đó như sau:
Các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP tại
các DNVN bao gồm: chất lượng hệ thống, chất lượng thông tin, sự hỗ trợ và
quyết tâm của lãnh đạo cấp cao, đào tạo người dùng, phương pháp quản trị
thay đổi, quản lý dự án, sự thỏa mãn của người dùng đối với hệ thống ERP,
và ích lợi của việc sử dụng hệ thống ERP với mức độ giải thích lên đến
91.4%.
Tái cấu trúc quy trình kinh doanh và chất lượng nhà cung cấp/tư vấn
không có tác động có ý nghĩa thống kê đến việc triển khai thành công hệ
thống ERP tại các DNVN nhưng có tác động tích cực đến sự thỏa mãn của
người dùng đối với hệ thống ERP – một trong những nhân tố chính tác động
đến việc triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN.
Nhóm triển khai dự án ERP và Sự phối hợp và giao tiếp giữa các phòng
ban không có tác động có ý nghĩa thống kê đến Sự thành công của dự án ERP
tại các DNVN.
Ngoài các mối quan hệ trực tiếp với triển khai thành công hệ thống ERP,
giữa các nhân tố còn tồn tại các mối quan hệ khác.
24
•
Về mặt thực tiễn:
Tùy theo các mục đích cụ thể, các nhà nghiên cứu cũng như các nhà tư vấn,
đánh giá hệ thống ERP có thể lựa chọn một mô hình/khung lý thuyết đo lường
sự thành công phù hợp khi cần thực hiện nghiên cứu hoặc đánh giá sự thành
công trong triển khai giải pháp ERP.
Luận án đã góp phần làm phong phú thêm nguồn tài liệu Tiếng Việt về hệ
thống ERP còn khá hạn chế - đây sẽ là một tài liệu tham khảo có giá trị cho
giảng viên và sinh viên ngành HTTT quản lý.
Luận án đã cung cấp một số gợi ý, giải pháp cho các công ty đang và sẽ
5. Dương Thị Hải Phương, Nguyễn Đăng Diên (2018), “Các nhân tố ảnh
hưởng đến triển khai thành công hệ thống hoạch định tài nguyên doanh
nghiệp (ERP): Một cách tiếp cận từ mô hình hệ thống thông tin thành công
của DeLone & McLean”, Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế Cách mạng
công nghiệp 4.0: Cơ hội và thách thức đối với phát triển kinh tế Việt Nam
(Tập 1), NXB Hà Nội, tr. 107 - 121