ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––––––––––
TRẦN HOÀNG TINH
QUẢN LÝ GIÁO DỤC TÍNH KỶ LUẬT
CHO SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM
QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 9140114
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
2
THÁI NGUYÊN 2019
Công trình được hoàn thành tại:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Viết Vượng
Phản biện 1…………………………………………………….
Phản biện 2……………………………………………………
Phản biện 3……………………………………………………
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp
Trường
nâng cao chất lượng tự học của sinh viên tại trung tâm Giáo dục quốc
phòng Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay ”, Tạp chí Khoa học và
Công nghệ, Đại học Thái Nguyên, Tập 163, Số 03/1, 2017.
5. Trần Hoàng Tinh, Trịnh Tấn Hoài, Nguyễn Thế Tài (2017), “Tăng
cường quản lý công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên tại
Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trong giai đoạn hiện nay”,
Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Thái Nguyên, Tập 163, Số
03/2, 2017.
6. Trần Hoàng Tinh (2017), “Thực trạng và biện pháp xây dựng kế hoạch
chỉ đạo thực hiện giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên tại Giáo dục
quốc phòng và an ninh”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học
Thái Nguyên, Tập 175, số 15, 2017.
7. Trần Hoàng Tinh, Trần Văn Khánh, Nguyễn Trung Kiên (2018), “Tăng
cường công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục tính kỷ luật
cho sinh viên tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trong giai
đoạn hiện nay”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Thái
Nguyên, Tập 179, Số 03, 2018.
8. Trần Hoàng Tinh, Phạm Văn Tuân, Nông La Duy (2018), “Xây dựng trung
đội tự quản trong quản lý giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên tại Trung tâm
4
Giáo dục quốc phòng và an ninh trong giai đoạn hiện nay. ”, Tạp chí Khoa
học và Công nghệ, Đại học Thái Nguyên, Tập 183, Số 07, 2018.
6
MỞ ĐẦU
tìm ra những biện pháp quản lý cho phù hợp.Xuất phát từ
những lý do trên, là cán bộ đang công tác tại một trung tâm
7
GDQPAN chúng tôi chọn đề tài: "Quản lý giáo dục tính kỷ luật
cho sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh"
làm luận án tiến sĩ của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực
trạnggiáo dục TKL cho SV tại cáctrung tâm GDQPAN, luận án
đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục nhằm hình thành TKL
cho SV, góp phần nâng cao chất lượng các khóa học tại trung
tâm và chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ở các trường cao
đẳng, đại học.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục TKL cho SV tại cáctrung tâm
GDQPAN.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục TKL cho SV tại trung tâm
GDQPAN.
4. Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung nghiên cứu: Quản lý giáo dục TKL cho
SV tại hệ thống trung tâm GDQPAN.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý giáo dục TKL
cho SV tại cáctrung tâm GDQPAN.
Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý giáo dục TKL
cho SV tại các trung tâm GDQPAN.
Đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục TKL cho SV
tại các trung tâm GDQPAN.
Tiến hành khảo nghiệm và thử nghiệm, đánh giá hiệu
quả áp dụng các biện pháp đề xuất.
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận nghiên cứu
7.2. Phương pháp nghiên cứu:
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương
pháp quan sát; Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; Phương
pháp phỏng vấnPhương pháp tổng kết kinh nghiệm; Phương
pháp khảo nghiệm; Phương pháp thử nghiệm.
9
Nhóm phương pháp hỗ trợ: Sử dụng công thức toán
thống kê và phần mềm SPSS để xử lý số liệu.
8. Luận điểm bảo vệ
Tính kỷ luật của SV trong cáctrung tâm GDQPAN là
sản phẩm của giáo dục và rèn luyện,thể hiện trong nhận
thức, thái độ, hành vi tuân thủ nội quy, quy định, điều lệ…
của trung tâm một cách nghiêm túc,vượt qua mọi khó khăn
tại trung tâm.
Đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục TKL cho SV
phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi và thực tiễn tại trung
tâm GDQPAN.
11. Kết cấu của luận án
Luận án ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị,
Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung (ND) chính của luận
án được trình bày trong 4 chương.
11
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC TÍNH KỶ
LUẬT CHO SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNGVÀ AN NINH
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về quản lý giáo
dục tính kỷ luật cho sinh viên
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
1.1.1.1. Những nghiên cứu về kỷ luật và tính kỷ luật
Kỷ luật và tính kỷ luật là những vấn đề quan trọng
củađời sống xã hội, vì vậy đã có nhiều nhà khoa học nghiên
cứu trêncác bình diện khác nhau. Ở mỗi lĩnh vực nghiên cứu
như: Triết học, Xã hội học, Giáo dục học, Tâm lý học...và cả
ở mỗi chế độ chính trị khác nhau, các nhà khoa học cũng có
cách tiếp cận và quan niệm khác nhau về KL và TKL.
1.1.1.2. Những nghiên cứu về giáo dục tính kỷ luật.
Về giáo dục TKLđã có nhiều nhà khoa học đi sâu
nghiên cứu về vị trí, vai trò, con đường giáo dục và mục tiêu
của giáo dục TKL cho các đối tượng, lứa tuổi khác nhau.
Trong đó, các tác giả đều xác định: Tính kỷ luật là một phẩm
kỷ luật cho sinh viên
Vấn đề quản lý giáo dục TKL cho SVcác trường đại
học cũng được nhiều tác giả đề cập tới. Ở lĩnh vực
GDQPAN, đã có một sốđề tài nghiên cứu, bài viết trên các
tạp chí khoa học, đề cập đa chiều, trên nhiều góc độ, ở nhiều
phạm vi, đối tượng, nhưng nhìn chung các bài viết này đều
khẳng định công tác GDQPAN nhất thiết phải kết hợp với
rèn luyện KL trong môi trường quân sự, có như vậy chất
lượng GDQPAN mới được nâng cao và toàn diện.
1.2. Những vấn đề lý luận về kỷ luật và tính kỷ luật
1.2.1. Kỷ luật
1.2.1.1. Khái niệm chung:
Từ các quan niệm của các nhà khoa học và những phân
tích chúng tôi cho rằng, “Kỷ luật là những qui định, những
chế tài đượcđặt ra để duy trì sự ổn định và phát
triểncủacáctổ chức và để điều chỉnh hành vi củamọi thành
viên nhằm đạt được các mục tiêu chung”.
13
1.2.1.2.Kỷ luật quân sự:
* Đối với quân đội lực lượng vũ trang,với hoạt động
đặc thù là huấn luyệnchính trị, quân sự,sẵn sàng chiến đấu,
đòi hỏi mọi quân nhân phải phục tùng nghiêm điều lệnh,
điều lệ của quân đội, chế độ, nề nếp sinh hoạt.Như vậy theo
chúng tôi:Kỷ luật quân sự là những điều lệnh, điều lệ, chỉ
thị, mệnh lệnh được quy định chặt chẽ, nghiêm minh đòi hỏi
mọi quân nhân phải thực hiện kịp thời và chính xác.
1.2.1.3. Kỷ luật của sinh viên trong các trung tâm giáo dục
quốc phong vàan ninh:
chiến đấu, được thể hiện bằng việc chấp hành vô điều kiện
mọi mệnh lệnh của cấp trên và điều lệnh của quân đội.
1.2.2.3.Tính kỷ luật của sinh viên trong các trung tâm giáo
dục quốc phòng và an ninh
TKL của SV tại trung tâm GDQPAN được thể hiện
trong việc thực hiện nội quy, chế độ,giờ giấc sinh hoạt hàng
ngày, trang phục, lễ tiết, tác phong, ngôn ngữ giao tiếp với
cấp trên và đồng đội, trong việc thực hiện nội quy học trên
lớp và luyện tập tại thao trường, trong giờ nghỉ,giờ chơi,
trong lao động tự phục vụ, trong việc thực hiện mọi mệnh
lệnh của cấp trên…Như vậy:TKL của SV tạitrung tâm
GDQPAN là ý thức chấp hành nội quy quy định, điều lệnh,
điều lệ quân đội, pháp luật của nhà nước, dựa trên sự giác
ngộ chính trị và sự nhận thức về nghĩa vụ và trách nhiệm
người học trong việc thực hiệncác mục tiêu, yêu cầu của
khóa học.
1.3.Những vấn đề lý luận về giáo dục tính kỷ luật cho sinh
viên
1.3.1. Giáo dục
Giáo dục là quá trình sư phạm tổng thể, với những tác
động có hệ thống củacác nhà giáo dục đến học sinh,SV, giúp
họnâng caoý thức tự giác rèn luyện, tu dưỡng đểhình thành
những phẩm chấtvà năng lực hoạt độngtheo yêu cầu củaxã
hội và thời đại.
1.3.2. Giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên
15
Giáo dục TKLcho SVlà một nhiệm vụ quan trọng của
các trường đại học. Công việc này được tiến hành thông qua
16
1.4.4.Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục tính kỷ
luật cho sinh viên ở trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh
Quản lý giáo dục TKL cho SV tại trung tâm luôn chịu
sự tác động đa chiều vớicác yếu tố khách quan và chủ quan,
có những tác động trực tiếp, có những tác động gián tiếp, bao
gồm cả những tác động tích cực kiểm soát được và không
tích cực, không kiểm soát được đan xen với nhau, chuyển hóa
lẫn nhau cần được lưu ý trong quản lý tại trung tâm.
1.4.5.Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý giáo dục tính kỷ luật
cho sinh viên tại trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh
Tiêu chí 1: Mức độ nhận thức của sinh viên vềtính kỷ luật
Tiêu chí 2: Sự phù hợp của kế hoạch quản lý giáo dục
tính kỷ luật cho sinh viên
Tiêu chí 3: Sự phù hợp củacác biện pháp tác động đến
sinh viên
Tiêu chí 4: Kết quả giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên
Kết luận chương 1
Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝGIÁO DỤC TÍNH KỶ LUẬT
CHO SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂMQUỐC PHÒNG VÀ
AN NINH
2.1. Giới thiệu về trung tâm giáo dục quốc phòng và an
ninh
2.1.1. Sơ lược lịch sử hình thành trung tâm giáo dục quốc
phòng và an ninh
2.1.2. Cơ cấu tổ chức của các trung tâm giáo dục quốc
phòng và an ninh
và tự đánh giá của SV cho thấy, chỉ có hành vi của SV trong
kiểm tra, thi kết thúc các học phần là ở mức độ “Tốt”; hai hoạt
động hoạt động học trên giảng đường, ngoài thao trường và
trong thực hiện các chế độ rèn luyện được đánh giá ở mức độ
18
“Khá”, ND còn lại (hoạt động tự học, tự luyện tập), chỉ được
đánh giá ở mức độ trung bình trong thang đo, do đó cần tăng
cường công tác quản lý hơn nữa để nâng cao ý thức tự giác
trong chấp hành KL cho SV.
2.3.2. Giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên tại các trung tâm
giáo dục quốc phòng và an ninh
2.3.2.1. Nội dung giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên
Kết quả khảo sát cho thấy, cácND giáo dục TKL cho
SV tại trung tâm đã được đại đa số đội ngũ các LLGD và SV
đồng tình ủng hộ, chỉ có một số ít SV tỏ thái độ chưa đồng
tình. Đối với ND giáo dục TKL cho SV trong thời gian vừa
qua đã được đội ngũ CBQL các cấp quan tâm, qua kết quả
khảo sát về sự cần thiết và kết quả thực hiện, thấy rằng đã có
những chuyển biến tích cực, nhưng có ND vẫn có đánh giá
mức độ không cần thiết hoặc chưa tốt ở tỷ lệ cao.
2.3.2.2. Phương pháp và hình thức giáo dục tính kỷ luật cho
sinh viên
Khi khảo sát để đánh giá hiệu quả, chúng tôi nhận thấy
hiệu quả cácphương pháp và hình thức giáo dục là chưa thực
sự như mong muốn, rất cần có sự điều chỉnh trong thời gian
tới.
2.3.2.3. Hiệu quả của công tác giáo dục tính kỷ luật cho sinh viên
Đối tượng SV khi mới nhập học tại các trung tâm, có
bình của công tác chỉ đạo lập các loại kế hoạch là 3,350 ở
mức trung bình.
2.3.3.3.Kết quả chỉ đạo triển khai thực hiện giáo dục tính kỷ
luật cho sinh viên
Từ kết quả khảo sát cho thấy kết quả chỉ đạo triển
khai thực hiện giáo dục TKL cho SV trên cácND là chưa
được tốt. Với ND 2 “Chỉ đạo về ND, chương trình và thời
gian giáo dục TKL cho SV.” và ND 3 “Chỉ đạo quản lý đổi
mới phương pháp giáo dục TKL cho SV.” có kết quả khá hơn,
khi có tỷ lệ đánh giá ở cả hai mức (rất tốt và tốt) là trên 55%,
chỉ có khoảng 15% đánh giá ở mức chưa tốt và Không tốt,
nên có điểm trung bình là 3,53 điểm (ND 2) và 3,55 điển (ND
3) đạt mức độ khá.
2.3.3.4. Nội dung và biện pháp quản lý giáo dục tính kỷ luật
cho sinh viên
20
Kết quả khảo sát cho thấymức độ phù hợp của các
NDvà biện pháp quản lý giáo dục TKL cho SV đang áp dụng
hiện nay tại các trung tâm được các LLGD tỏ thái độ đồng
đồng tình cao và đánh giá là có hiệu quả.
2.3.3.5. Hoạt động kiểm tra, giám sát quá trình giáo dục tính
kỷ luật cho sinh viên
Từ kết quả cho thấy, công tác quản lý giáo dục TKL
cho SV chưa được tiến hành một cách toàn diện, trong thời
gian vừa qua chưa được quan tâm đúng mức, còn buông lỏng,
có thời điểm còn không thực hiện, do đó hiệu quả giáo dục
TKL cho SV không cao, chưa đạt được mục tiêu đã đề ra.
2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý giáo
trung tâm, hay học tại các nhà trường, mà TKL còn rất cần
trong lao động, trong công tác và trong cả cuộc sống sau này,
bởi vậy hầu hết các em đã xác định được mục tiêu đây là môi
trường, điều kiện tốt nhất để mỗi SV xây dựng, hình thành
cho bản thân TKL. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn
bộc lộ một số hạn chế ở cả công tác quản lý và công tác giáo
dục, nên trong thời gian tới cần được khắc phục.
2.3.4.2. Những ưu điểm
Đa số SV các trung tâm có nhận thức về vị trí, vai trò,
sự cần thiết của KL trong quá trình học tập nói chung và
trong học tập môn học GDQPAN tại các trung tâm nói riêng.
Sau thời gian học tập tại trung tâm, đa số SV đã xác định: SV
được coi có TKL là “Tự giác, tích cực chấp hành tốt các qui
định trong học tập, rèn luyện và coi đó là 1 nhu cầu.”
Công tác giáo dục TKL cho SV tại các trung tâm đã
được tiến hành khá tốt, với cácND, phương pháp, hình thức
vớicách thức tiến hành khá phong phú và bước đầu đã đem
lại hiệu quả nhất định.Đã làm chuyển biến từ nhận thức,
đến thái độ và hành vi của SV về việc chấp hành KL, để từ
đó dần hình thành TKL cho SV.
Công tác quản lý giáo dục TKL cho SV đã có những
bước tiến đáng kể, đội ngũ cán bộ, lãnh đạo các trung tâm đã
thực hiện khá tốt chức năng, nhiệm vụ của mình trong hoạt
động quản lý. Các trung tâm đã có nhiều sáng tạo trong việc
đề ra các biện pháp quản lý khác nhau nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục TKL cho SV, góp phần nâng cao kết quả môn
học GDQPAN.
22
chức của một số GV, CBQLSV chưa đáp ứng được yêu cầu
nhiệm vụ, đây cũng là trở lực trong việc giáo dục TKL cho
SV tại các trung tâm. Bên cạnh đó sự phối hợp giữa các lực
23
lượng, tổ chức trong trung tâm là chưa tốt, chưa huy động
được các tổ chức tham gia vào công tác giáo dục và quản lý
giáo dục TKL cho SV. Chế độ đãi ngộ cho cán bộ, GV làm
công tác giáo dục tại các trung tâm còn nhiều hạn chế nên
chưa phát huy hết khả năng vốn có của đội ngũ này.
Nguyên nhân thứ ba là đường lối của Đảng, Chính sách,
pháp luật của Nhà nước thuộc lĩnh vực QPAN luôn được
sửa đổi để phù hợp với tình hình thực tế của đất nước, thế
giới và xu hướng của thời đại. Đồng thời sự tác động của
môi trường ở mỗi trung tâm và của xã hội trên địa bàn có ảnh
hưởng đến hoạt động quản lý giáo dục TKL cho SV. Nghị
định của Chính phủ quy định thời hạn biệt phái của sỹ quan
quân đội ngắn (5 năm) có ảnh hưởng nhất định đến quá trình
tích lũy kinh nghiệm trong thực hiện công tác giáo dục nói
chung và giáo dục TKL cho SV nói riêng.
Nguyên nhân thứ tư là, cơ sở vật chất, trang thiết bị
phục vụ giáo dục và quản lý giáo dục TKL cho SV tại các
trung tâm là chưa đồng bộ và đầy đủ, chưa có mẫu biểu cụ
thể về các loại vật chất này. Thời gian học tập tại các trung
tâm là ngắn (từ 4 đến 5 tuần).
Kết luận chương 2
Chương 3
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC TÍNH KỶ LUẬT
CHO SINH VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC
trực tiếp, gần sát với SV sẽ có những tác động quản lý nhằm
khuyến khích, động viên, tạo động cơ cho SV thực hiện đầy
đủ, hiệu quả và tự giác các chế độ đã qui định.
3.2.3. Chỉ đạo việc phối hợp chặt chẽgiữacác tổ chức,
cáclực lượng giáo dục trong trung tâmgiáo dục quốc
phòng và an ninh
Để bảo đảm cho hoạt động quản lý giáo dục TKL cho
SV đạt kết quả cao, rất cần xác định rõ nhiệm vụ và sự phối
hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, các lực lượng trong trung tâm.
25
Các tổ chức, cácLLGD chỉ có thể phát huy được vai trò và
hiệu quả khi biết rõ nhiệm vụ và có sự phối hợp chặt chẽ
với nhau, hỗ trợ, bổ sung cho nhau trong suốt quá trình và
toàn hệ thống được vận hành đồng bộ, thống nhất.
3.2.4. Xây dựng mô hình trung đội tự quản trong trung tâm
giáo dục quốc phòng và an ninh
Xây dựng mô hình trung đội SV tự quản tại các trung
tâm, nhằm phát huy tinh thần KL tự giác, tích cực, chủ động
của SV, của cả tập thể trung đội trong học tập và rèn luyện,
chuyển hóa mục tiêu và các yêu cầugiáo dục của đội ngũ
CBQL và GV thành nhu cầu tự thân của mỗi SV, biến quá
trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục.
3.2.5. Chỉ đạo thực hiện đa dạngcác hình thức hoạt động
ngoại khóa
Chỉ đạo thực hiện đa dạng hóa các loại hình HĐNK,
không chỉ nhằm giáo dục TKL cho SV mà còn là một biện
pháp hữu hiệu để quản lý giáo dục TKL cho SV thông qua