BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TRẦN HUY NGỌC
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC TRUNG
DU, MIỀN NÚI PHÍA BẮC NƯỚC TA HIỆN NAY
(Qua khảo sát Đại học Thái Nguyên và trường Đại học Tây Bắc)
Ngành: Công tác tư tưởng
Mã số: 9 31 02 01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS, TS. Phạm Huy Kỳ
HÀ NỘI 2017
Công trình được hoàn thành tại: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Người hướng dẫn khoa học:
PGS, TS: Phạm Huy Kỳ
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp học viện, họp
tại: Học viện báo chí và tuyên truyền
Vào hồi,..... giờ.......ngày...... tháng...... năm 2018
cả nước), khu vực có vị trí kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội, an ninh quốc phòng
quan trọng của nước ta; vùng có điều kiện kinh tế khó khăn, đa số là đồng bào dân
tộc thiểu số, đa dạng văn hóa.... Đại học Thái Nguyên và trường Đại học Tây Bắc
nằm trên địa bàn khu vực trung du, miền núi phía Bắc, có nhiệm vụ đào tạo nguồn
nhân lực chất lượng cao cho khu vực, đồng thời thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu
khoa học, chuyển giao công nghệ, góp phần quan trọng trong viêc phát triển kinh tế
xã hội cho khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Với khoảng trên 90.000 sinh viên
2
đại học đang học tập – đây sẽ là nguồn nhân lực rất quan trọng trong tương lai của
khu vực và cả nước. Giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học khu vực trung
du, miền núi phía Bắc có vai trò đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, thực tế đổi mới
giáo dục LLCT trong đó có đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên còn
bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập.
Vì vậy, tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục LLCT nhằm nâng cao chất
lượng, hiệu quả công tác giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học hiện nay
có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Để góp phần nhận th ức gi ải quy ết điều
này, tác giả chọn vấn đề: “Đổi mới phươ ng pháp giáo dục LLCT cho sinh
viên các trườ ng đại học khu vực trung du, mi ền núi phía Bắc nướ c ta
hiện nay” (Qua khảo sát Đại học Thái Nguyên và trườ ng Đại học Tây Bắc)
làm đề tài luận án tiến sĩ của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận của việc đổi mới phương pháp giáo dục lý
luận cho sinh viên các trường đại học ở nước ta, trên cơ sở đó khảo sát thực trạng,
đề xuất một số quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới phương pháp giáo
dục LLCT cho sinh viên các trường đại học khu vực trung du, miền núi phía Bắc
nước ta hiện nay.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
La)…. Do đó, với đề tài này tác giả chỉ đi sâu nghiên cứu thực trạng đổi mới
phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên đại học hệ chính quy tập trung, qua
khảo sát tại Đại học Thái Nguyên (là đại học vùng với 11 đơn vị đào tạo, trong đó
có 7 trường Đại học) thuộc khu vực trung du và trường Đại học Tây Bắc – thuộc
khu vực miền núi phía Bắc. Đây là những trường đại học có quy mô lớn nhất cả về
tổ chức bộ máy và số lượng sinh viên nên nghiên cứu những trường đại học này có
thể mang tính đại diện cho khu vực trung du, miền núi phía Bắc.
Luận án nghiên cứu vấn đề đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh
viên các trường đại học khu vực trung du, miền núi phía Bắc nước ta trong khoảng
thời gian từ năm 2009 đến nay. Năm 2009 là thời điểm các trường bắt đầu chuyển
sang hình thức đào tạo mới theo học chế tín chỉ đặt yêu cầu cần phải đổi mới nội
dung, chương trình, phương pháp, phương tiện giáo dục cho phù hợp. Ngoài ra đây
cũng là năm đã tích hợp rút ngắn khung chương trình các môn LLCT từ năm môn
xuống còn ba môn học: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin (trên
cơ sở tích hợp ba môn học vốn là ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác – Lênin), Tư
tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác
4
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị của
Đảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục đào tạo, giáo dục LLCT, đổi mới
phương pháp giáo dục LLCT; tiếp thu, kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu
của các công trình khoa học trong và ngoài nước có liên quan.
Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở thực tiễn công tác giáo dục
LLCT trong các trường đại học ở nướ c ta hiện nay; quá trình đổi mới phương
pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học khu vực trung du, mi ền
núi phía Bắc nước ta; hệ thống các tư liệu, số liệu lưu trữ của các cơ quan, đơ n
quản lý hoạt động giáo dục, đào tạo ở các trường đại học khu vực trung du, miền
núi phía Bắc nói riêng và các trường đại học ở Việt Nam nói chung.
Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần xây dựng một số giải pháp chủ
yếu nhằm đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học
khu vực trung du, miền núi phía Bắc nước ta hiện nay.
8. Kết cấu của Luận án
Luận án được cấu trúc gồm: mở đầu, tổng quan tình hình nghiên cứu có liên
quan đến đề tài luận án, 3 chương, 7 tiết, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo
và phụ lục.
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
I. Các công trình khoa học trong nước
A. Các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng và giáo dục lý luận
chính trị
* Các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng
Sách: Hà Học Hợi (chủ biên), Ngô Văn Thạo (2002), Đổi mới và nâng cao
chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Đào Duy
Quát (2004), Về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam , Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội; Lương Khắc Hiếu (Chủ biên), (2008), Nguyên lý công tác tư
tưởng – Tập1,2, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Phạm Tất Thắng (Chủ biên)
(2010), Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội; Nguyễn Danh Tiên (Chủ
biên), (2010), Đảng lãnh đạo công tác tư tưởng trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính
trị Quốc gia, Hà Nội; Ngô Huy Tiếp (2011), Những vấn đề lý luận về công tác tư
tưởng của Đảng ta hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội.
6
Các bài báo khoa học: Nguyễn Phú Trọng, “Nâng cao hơn nữa chất lượng và
Các bài báo khoa học: Nguyễn Thành Khải (2009), “Đổi mới Phương pháp
giảng dạy ở Học viện Chính trị Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Tạp chí
LLCT, (9), HN; Đặng Thị Nhiệt Thu (2010), “Đổi mới phương pháp giảng dạy
7
LLCT trong các trường đại học và cao đẳng”, Tạp chí Khoa học chính trị, (3), HN;
Bùi Văn Ga (2015), “Những vấn đề đặt ra trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo
dục đại học”, Tạp chí Tuyên giáo, (5), Hoàng Quốc Bảo (2015), “Tư tưởng Hồ Chí
Minh về phương pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền”, Tạp chí Tuyên giáo, (9)…
II. Một số công trình khoa học của nước ngoài
A. Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục
LLCT cho cán bộ, đảng viên. Tiêu biểu như: Luận án Tiến sĩ triết học của Bun
Phết Xu Ly Vông Xắc (1994), Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho cán bộ đảng
viên Đảng nhân dân cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay, Học Viện chính
trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội; Luận án Tiến sĩ lịch sử của Bun kết – Kê
sơn (2006), Nâng cao đạo đức cách mạng của cán bộ chủ chốt cấp tỉnh nước
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay , Học Viện chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. [20]
Các bài báo, tạp chí: Bun Nhăng Vo Lạ Chít (2005), “Nâng cao chất lượng
xây dựng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý để đáp ứng yêu cầu của sự
nghiệp đổi mới của Đảng” trên Tạp chí Lý luận Hành chính Lào (số 1); Bài viết
của Tra Lơn Nhia Pao Hơ (2005), “Mười năm với sự phát triển của Học viện Chính
trị và Hành chính Quốc gia Lào”, Tạp chí Lý luận Hành chính Lào (số 1). Bài viết
của Sạ Mút Thong Sôm Pha Nít (2007), “Vai trò của người thầy trong điều kiện
mới”, Tạp chí Lý luận Hành chính Lào (số 6)...
B. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Có nhiều học giả Trung Quốc đã có nhiều công trình nghiên cứu về công
học LLCT, đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập... Có những
công trình nghiên cứu về phương pháp giáo dục LLCT, tuy nhiên lại tiếp cận dưới
góc độ của các khoa học khác như: giáo dục học, tâm lý học...
B. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
Luận án tiếp tục nghiên cứu các vấn đề lý luận về đổi mới phương pháp
giáo dục LLCT cho sinh viên dưới góc tiếp cận của công tác tư tưởng. Luận án khái
quát, hệ thống hóa, làm rõ các vấn đề lý luận về phương pháp giáo dục LLCT và
đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên. Trong đó trọng tâm xây dựng
bộ khung lý thuyết về đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị trong các
trường đại học như: mục tiêu, nguyên tắc, nội dung đánh giá sự đổi mới phương
pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học.
Luận án nghiên cứu, khảo sát, đánh giá thực trạng đổi mới phương pháp
giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học khu vực trung du, miền núi phí Bắc
nước ta trong quá trình đổi mới căn bản toàn diện, giáo dục đào tạo hiện nay. Luận
án nghiên cứu quá trình đổi mới phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các
trường đại học khu vực trung du, miền núi phía Bắc nước ta trong điều kiên học
theo học chế tín chỉ và thực hiện tích hợp các môn lý luận chính trị trị theo Quyết
9
định 52/2008/QĐBGD&ĐT ngày 18/9/2008 của Bộ trưởng Bộ giáo dục & Đào tạo
về chương trình các môn LLCT trình độ đại học cao đẳng dùng cho sinh viên khối
không chuyên ngành Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Nghiên cứu, chỉ rõ một số quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm đổi mới
phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên góp phần nâng cao chất lượng, hiệu
quả giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học khu vực trung du, miền núi
phía Bắc nước ta trong thời gian tới.
Sinh viên là một bộ phận của thanh niên, là những người đang học tập và
rèn luyện trong các trường đại học, cao đẳng để trau rồi kỹ năng nghề nghiệp
cũng như tu dưỡng bản thân để tự hoàn thiện mình.
Giáo dục LLCT cho sinh viên là hoạt động truyền bá, tiếp thu những
nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối
11
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm nâng cao nhận thức chính trị,
hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, phương pháp tư duy
và phương pháp làm việc khoa học, biện chứng, góp phần phát huy tính tích cực
chính trị xã hội cho sinh viên trong hoạt động thực tiễn.
Gi ảng dạy LLCT là một hình thứ c giáo dục LLCT đặ c thù, đem lạ i
hiệu qu ả giáo dục cao cho sinh viên trong các trườ ng đại học.
1.1.2. Phương pháp và phương pháp giáo dục lý luận chính trị cho sinh
viên các trường đại học
1.1.2.1. Phương pháp
Phương pháp là hệ thống các cách thức, thao tác điều chỉnh nhận thức và hoạt
động của con người trong hoạt động thực tiễn.
1.1.2.2. Phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học
Phương pháp giáo dục LLCT là hệ thống các cách thức, hoạt động của chủ
thể giáo dục sử dụng để truyền bá và đối tượng giáo dục sử dụng để tiếp thu nội
dung giáo dục LLCT phù hợp với bản chất, quy luật của quá trình giáo dục nhằm
hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, phương pháp tư duy
và phương pháp làm việc biện chứng, khoa học góp phần thúc đẩy tính tích cực
chính trị xã hội của sinh viên trong hoạt động thực tiễn.
Đặc điểm phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại học:
Phân loại các phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên các trường đại
học:
1.2.2. Mục tiêu và nguyên tắc đổi mới phương pháp giáo dục lý luận
chính trị cho sinh viên các trường đại học
1.2.2.1. Mục tiêu đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị cho sinh
viên các trường đại học
Mục tiêu: Đổi mới mạnh mẽ các phương pháp theo hướng hiện đại; phát
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng lý luận vào thực tiễn cho sinh viên;
tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở cho sinh viên tự cập
nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
quả giáo dục LLCT cho sinh viên.
1.2.2.2. Nguyên tắc đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị cho sinh
viên các trường đại học
Đổi mới phương pháp giáo dục LLCT phải có tính kế thừa.
Đổi mới phương pháp giáo dục LLCT phải gắn lý luận với thực tiễn.
Đổi mới phương pháp giáo dục LLCT trên cơ sở lấy người học là trung
tâm.
Đổi mới phương pháp giáo dục LLCT phải có lộ trình thích hợp
1.2.3. Nội dung đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị cho sinh
viên các trường đại học
13
1.2.3.1. Áp dụng các phương pháp mới, hiện đại trong giáo dục lý luận
chính trị cho sinh viên
1.2.3.2. Thay đổi từng phần các phương pháp hiện có trong giáo dục LLCT
hiện có cho sinh viên
1.2.3.3. Đa dạng hóa và tích hợp các phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên
Tiểu kết chương 1
Trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo, thì đổi mới giáo
dục LLCT được đặt ra là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, đổi mới
tỉnh, các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề trong
khu vực, đồng thời thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công
nghệ, góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội khu vực trung du,
miền núi phía Bắc. Trải qua hơn 20 năm kiên trì, nỗ lực phấn đấu theo các mục
tiêu định hướng của Chính phủ, Đại học Thái Nguyên đã không ngừng trưởng
thành và lớn mạnh về mọi mặt, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu đào tạo nguồn
nhân lực, nghiên cứu khoa học công nghệ; phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế
xã hội của vùng Trung du, miền núi phía Bắc và đất nước; từng bước khẳng định
vị trí, vai trò của Đại học Vùng trong hệ thống giáo dục đào tạo và trong sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trường Đại học Tây Bắc là ngôi trường có lịch sử lâu đời, với bề dày
truyền thống về giáo dục tạo cho con em đồng bào các dân tộc khu tự trị Thái Mèo
(trước đây) nói riêng và khu vực Tây Bắc nói chung. T rường Đại học Tây Bắc đã ra
đời từ năm 1960 với nhiều lần đổi tên, chuyển qua nhiều địa điểm khác nhau trong
tỉnh Sơn La. Đến nay, trường đã có hơn 55 năm thành lập, phát triển và trưởng
thành, trường đã có một cơ ngơi mới khang trang, với trang thiết bị ngày càng hiện
đại, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu của giảng viên, sinh viên, xứng đáng là
trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học hàng đầu của vùng Tây Bắc.
2.1.2. Đặc điểm sinh viên các trường đại học khu vực trung du, miền núi
phía Bắc
Sinh viên các trường thuộc Đại học Thái Nguyên và trường Đại học Tây
Bắc đa phần đều là con em thuộc các tỉnh trung du miền núi phía Bắc, trong đó
sinh viên dân tộc thiểu số và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn chiếm số lượng lớn.
Đa số các em đều hiếu học, có ý trí và sự nỗ lực vươn lên trong học tập. Tuy nhiên,
đây là khu vực điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ nhận thức chính trị
của một bộ phận đồng bào còn hạn chế... do đó, sinh viên cũng dễ bị các đối
tượng xấu lợi dụng để tuyên truyền, lôi kéo làm ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình
giáo dục LLCT trong các trường đại học.
Quy mô số lượng sinh viên các trường đại học khu vực trung du, mi ền núi
phía Bắc có số lượng rất đông. Trong đó, đại học Thái Nguyên có khoảng hơn
cho thấy, giảng viên sáng tạo ra các phương pháp mới là 4,17%, sử dụng các
phương pháp mới, hiện đại là 40,83% , còn sinh viên lần lượt là 2,36% và 30,14%.
Hai là, đổi mới từng phần các phương pháp giáo dục LLCT hiện có cho sinh
viên.
Về chủ thể giáo dục LLCT: Các chủ thể giáo dục đã có những thay đổi trong
quan niệm về đổi mới phương pháp giáo dục LLCT theo hướng đổi mới từng
phần các phương pháp hiện có. Các chủ thể giáo dục đã có nhiều cố gắng trong
đổi mới cách sử dụng các phương pháp giáo dục LLCT truyền thống cho sinh viên.
Về đối tượng giáo dục LLCT: Một bộ phận sinh viên đã có ý thức đổi mới
phương pháp học tập truyền thống của mình nhằm thích nghi với quá trình đổi
mới phương pháp giáo dục LLCT của các trường hiện nay. Các phương pháp tự
16
học của sinh viên đã được tích cực hóa, vận dụng linh hoạt trong điều kiện giáo
dục mới.
Kết quả khảo sát cho thấy mức độ đổi mới từng phần các phương pháp giáo
dục LLCT hiện có của giảng viên là 30%, của sinh viên là 64.21%. Đây là những kết
quả chưa thật mĩ mãn nhưng cũng đã cho thấy dấu hiệu tích cực trong quá trình đổi
mới phương pháp giáo dục LLCT của thày và trò các trường đại học khu vực trung
du, miền núi phía Bắc nước ta.
Ba là, đổi mới trên cơ sở đa dạng hóa, tích hợp các phương pháp giáo dục
LLCT cho sinh viên.
Về chủ thể giáo dục LLCT: Các chủ thể giáo dục đã đa dạng hóa, tích hợp
nhiều phương pháp trong giáo dục LLCT cho sinh viên. Bước đầu các chủ thể giáo
dục đã kết hợp linh hoạt các phương pháp gắn với sử dụng có hiệu quả các
phương tiện giáo dục tiên tiến hiện đại.
Về đối tượng giáo dục LLCT: Sinh viên đã có khả năng sử dụng đa dạng
các phương pháp trong quá trình tiếp thu LLCT. Một số sinh viên sử dụng tích hợp
của sinh viên. Khả năng sử dụng các phương pháp mới của một số chủ thể giáo
dục LLCT còn hạn chế, số lượng các phương pháp mới được áp dụng chưa nhiều.
Đối với đối tượng giáo dục LLCT: Khả năng sáng tạo ra các phương pháp
mới trong tiếp thu LLCT mới dừng lại ở một bộ phận nhỏ sinh viên. Khả năng sử
dụng các phương pháp mới trong tiếp thu LLCT của sinh viên còn nhiều hạn chế,
tần xuất vận dụng còn ít.
Kết quả khảo sát trường đại học khu vực trung du, miền núi phía Bắc cho
thấy, số lượng giảng viên đổi mới phương pháp trên cơ sở sáng tạo ra các phương
pháp mới chưa nhiều, chỉ chiếm 4,17%, còn sinh viên là 2,36%. Việc sử dụng các
phương pháp mới trong truyền thụ và tiếp thu LLCT còn gặp nhiều khó khăn do
nhiều nguyên nhân, nên hiệu quả chưa cao.
Hai là, hạn chế của việc đổi mới từng phần các phương pháp giáo dục
LLCT hiện có cho sinh viên.
Đối với chủ thể giáo dục LLCT: Nhận thức của một bộ phận cán bộ lãnh đạo,
quản lý đối với việc đổi mới phương pháp giáo dục LLCT còn giản đơn, coi đổi mới
phương pháp là phủ định sạch trơn các phương pháp hiện có. Quá trình đổi mới từng
phần phương pháp giáo dục LLCT diễn ra còn chậm và thiếu hiệu quả.
Về đối tượng giáo dục LLCT: Phương pháp tiếp thu LLCT của một bộ phận
sinh viên vẫn mang tính thụ động, ỷ lại, lười tư duy nên kém hiệu quả. Nhiều sinh
viên chậm đổi mới phương pháp học tập nên chưa hình thành được phương pháp
tự học, tự nghiên cứu hiệu quả.
Thực tế hiện nay, ở các trường đại học khu vực trung du, miền núi phía Bắc
đa số chủ thể và đối tượng giáo dục LLCT đang tiến hành đổi mới phương pháp
trên cơ sở đổi mới từng phần các phương pháp hiện có. Trong đó, sinh viên, chủ
yếu sử dụng các phương pháp truyền thống và chậm đổi mới hơn so với sự đổi
mới phương pháp của giảng viên. Theo số liệu khảo sát, còn 77,5% sinh viên chưa
18
cho sinh viên chưa chặt chẽ, chưa thường xuyên.
Chất lượng đội ngũ giảng viên còn chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới
phương pháp giáo dục LLCT hiện nay.
19
Động cơ, thái độ học tập LLCT của một bộ phận sinh viên chưa đúng đắn,
chưa tích cực đổi mới phương pháp học tập.
Nguyên nhân khách quan:
Nội dung, chương trình giáo dục LLCT cho sinh viên chưa đổi mới kịp thời
với yêu cầu đổi mới phương pháp giáo dục LLCT.
Điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới
phương pháp giáo dục LLCT hiện nay
Âm mưu ”diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch nhất là trên lĩnh vực
văn hóa, tư tưởng đối với thanh niên, sinh viên.
Những hạn chế, khi ếm khuy ết c ủa quá trình đổ i mới đấ t nướ c và tác
động mặt trái của cơ chế kinh t ế th ị tr ườ ng, toàn cầ u hóa và hộ i nhập quốc tế
ở nước ta hi ện nay.
2.3. Những vấn đề đặt ra trong việc đổi mới phương pháp giáo dục lý
luận chính trị cho sinh viên các trường Đại học khu vực trung du, miền núi
phía Bắc nước ta hiện nay
2.3.1. Nhận thức về tầm quan trọng của đổi mới phương pháp giáo dục
lý luận chính trị còn chưa ngang tầm với yêu cầu cấp thiết phải đổi mới
phương pháp giáo dục lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay
2.3.2. Tiến trình đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị cho sinh
viên còn chậm so với so với yêu cầu phải đổi mới nhanh và kịp thời phương
pháp trong giáo dục đại học hiện nay
2.3.3. Các điều kiện của đổi mới phương pháp chưa đồng bộ, chưa tạo
động lực cho đổi mới phương pháp của giảng viên và sinh viên so với yêu cầu
Chương 3
QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIÁO
DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU
VỰC TRUNG DU, MIỀN NÚI PHÍA BẮC NƯỚC TA HIỆN NAY
3.1. Quan điểm đổi mới
3.1.1. Đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị phải gắn với đổi mới
và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên giáo dục lý luận chính
trị
3.1.2. Đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị phải được tiến hành
đồng thời với đổi mới toàn diện nội dung, chương trình giáo dục lý luận chính trị
3.1.3. Đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị phải gắn với đổi mới
cơ chế quản lý giáo dục và đổi mới cơ sở vật chất, kỹ thuật
3.2. Giải pháp đổi mới
3.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức của các chủ thể giáo dục và
sinh viên về tầm quan trọng, sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp giáo
dục lý luận chính trị ở các trường đại học khu vực trung du, miền núi phía
Bắc
21
3.2.1.1. Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo
viên
Cần tiếp tục nâng cao nhận thức của Đảng ủy, Ban Giám hiệu các trường
đại học khuc vực trung du, miền núi phía Bắc về đổi mới phương pháp giáo dục
LLCT cho sinh viên, nhất là ở các trường không đào tạo chuyên ngành Mác –
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, để từ đó lãnh đạo nhà trường cần đưa ra các chủ
trương, chính sách đúng đắn, phù hợp, kip thời nhằm tăng cường đổi mới, nâng
cao chất lượng, hiệu quả giáo dục LLCT cho sinh viên.
Nâng cao nhận thức của các đơn vị chức năng, các đoàn thể trong nhà trường
Các chủ thể lãnh đạo, quản lý giáo dục cần tiếp tục quan tâm, đổi mới
mạnh mẽ phương pháp giáo dục LLCT cho sinh viên. Các trường cần đẩy nhanh
quá trình hiện thực hóa những chủ trương, đườ ng lỗi, chính sách của Đảng và
Nhà nướ c về đổi mới giáo dục LLCT nói chung và đổi mới phươ ng pháp giáo
dục LLCT nói riêng. Các trường trường cần sớm ban hành các văn bản chỉ đạo,
hướng dẫn làm căn cứ cho các khoa, bộ môn tiến hành đổi mới phương pháp giáo
dục LLCT cho sinh viên. Các phòng chức năng cần quan tâm xây dựng kế hoạch,
đưa ra nhiều hình thức tuyên truyền, giáo dục LLCT cho sinh viên. Trong đó, chú ý
đến các hoạt động giáo dục ngoại khóa, thực tế môn học, thực tập chuyên môn,
gắn với tuyên truyền giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống đấu tranh cách
mạng, lịch sử địa phương... cho sinh viên. Xây dựng thời khóa biểu, lịch học, lịch
thi phù hợp với nội dung, chương trình học các môn LLCT. Ngoài ra các các
trường cần xây dựng và tổ chức có hiệu quả đội ngũ cố vấn học tập, đây sẽ là lực
lượng quan trọng, giúp thúc đẩy quá trình đổi mới phương pháp tiếp thu LLCT của
sinh viên.
Cần đào tạo, bồi dưỡng nâng cao khả năng sử dụng phương pháp mới cho
các chủ thể giáo dục LLCT trong các trường đại học. Các trường Đại học khu
vực trung du, miền núi phía Bắc đã chăm lo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ cán bộ,
giảng viên tham gia công tác giáo dục LLCT cả về số lượng và chất lượng. Trước
yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục LLCT trong tình hình mới, việc
chăm lo, xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên LLCT vừa cấp bách, vừa có ý nghĩa
cơ bản, lâu dài.
Đổi mới cách thức, phương pháp trong các buổi học tập nghị quyết, nghe
thời sự chính trị xã hội, học tập chính trị đầu khóa...
Hai là, đổi mới phương pháp giảng dạy LLCT của gi ảng viên.
Đổi mới cách thức sử dụng phương pháp trong giảng dạy LLCT. Giảng viên
cần không ngừng nghiên cứu, học tập và thường xuyên áp dụng các phương pháp
giảng dạy mới, tích cực trong giảng dạy LLCT cho sinh viên. Trong đó, cần tập
trung đổi mới bài giảng trên lớp của giảng viên. Bởi vì, bài giảng trên lớp vẫn là
khâu chủ yếu để sinh viên tiếp nhận kiến thức khoa học, có liên quan chặt chẽ với
đúng đắn, tự giác, sáng tạo trong học tập thông qua các phong trào thi đua. Tiếp
tục đổi mới và phát triển phong trào thanh niên tình nguyện, mùa hè xanh... trong
sinh viên. Đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao như:
diễn đàn, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao... đáp ứng các nhu cầu giao lưu
văn hóa của sinh viên. Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa gia đình, nhà
trường và xã hội trong công tác quản lý sinh viên. Ở đây, cần hiểu nhà trường
sẽ là hạt nhân cùng với gia đình và xã hội trong việc quản lý sinh viên, giúp sinh
viên học tập, định hình nhân cách cho các em.
Copyright: Tài liệu đại học ©