BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO
DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ - II
CỤC GIÁO VIÊN VÀ
CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Sửa ngày 1- 7- 09/ Lần 4- Đức- MP sửa
Tài liệu tập huấn giáo viên THCS
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
VÀ ĐỔI MỚI ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
MÔN ĐỊA LÍ
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
Hà nội 6- 2009
1
Ngày thứ nhất
MỞ ĐẦU:
GIỚI THIỆU MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TẬP HUẤN
I. Mục tiêu: Sau bài học, học viên cần :
- Quan triệt được mục tiêu đợt tập huấn,
- Biết rõ nội dung, phương pháp tập huấn và chương trình tập huấn
- Có tâm thế sẵn sàng triển khai tiếp lớp tập huấn ở địa phương.
II. Tài liệu và thiết bị:
- Giấy A4
- Slide 1, 2, 3 trong Phụ lục tài liệu
III. Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1. Tìm hiểu mục tiêu tập huấn
a. Hình thức hoạt động: cá nhân, cả lớp
b. Thời gian hoạt động: 15’
c. Nhiệm vụ: Trao đổi để thống nhất về mục tiêu tập huấn
d. Tổ chức thực hiện
BCV thông báo:

- Phân tích được thực trạng tiến hành đổi mới (ĐM)
phương pháp dạy học
phương pháp dạy học(PPDH), ĐM kiểm tra, đánh giá (KTĐG) kết quả học tập môn Địa lí của học
(PPDH), ĐM kiểm tra, đánh giá (KTĐG) kết quả học tập môn Địa lí của họcsinh THCS trong thời gian vừa qua.
sinh THCS trong thời gian vừa qua.
- Nhận thức được sự cần thiết phải tiếp tục tiến hành đổi mới PPDH và
- Nhận thức được sự cần thiết phải tiếp tục tiến hành đổi mới PPDH vàKTĐG kết quả học tập của học sinh.
KTĐG kết quả học tập của học sinh.
- Trình bày được những định hướng, biện pháp đổi mới PPDH môn Địa lí
- Trình bày được những định hướng, biện pháp đổi mới PPDH môn Địa líở THCS.
ở THCS.
- Nhận biết và giải thích sự khác biệt của một số PPDH thường được vận
- Nhận biết và giải thích sự khác biệt của một số PPDH thường được vậndụng trong đổi mới PPDH Địa lí ở THCS.
dụng trong đổi mới PPDH Địa lí ở THCS.
- Trình bày được định hướng cơ bản của đổi mới KT ĐG trong môn Địa lí

Nguyên tắc: học qua “làm”
Khổng tử :
“Nói cho tôi nghe - Tôi sẽ quên
Chỉ cho tôi thấy - Tôi sẽ nhớ
Cho tôi tham gia - Tôi sẽ hiểu”
Ngạn ngữ Việt Nam cũng có câu:
“Trăm nghe không bằng một thấy
Trăm thấy không bằng một làm”
Ta làm được - Ta sẽ học được
Lớp tập huấn sẽ triển khai theo tinh thần quán triệt định hướng đổi mới
PPDH nói chung: kết hợp sử dụng những PPDH khác nhau; kết hợp sử dụng
những kĩ thuật dạy học khác nhau, tăng cường tổ chức các hoạt động thực
hành để có thể kích thích được nhiều mặt khác nhau trong trí tuệ của người học.
4
2. Tài liệu tập huấn
Tài liệu được biên soạn theo phương pháp tiếp cận của GIPO (xem phụ lục
phần một về đổi mới PPDH) và có cấu trúc sau:
- Phần thứ nhất trình bày các hoạt động với các thành phần: mục tiêu hoạt
động, điều kiện đảm bảo thực hiện, chủ yếu đưa ra yêu cầu về nguồn tài liệu và đồ
dùng, thiết bị cần thiết; tiếp theo là tiến trình hoạt động, làm rõ những hoạt động của
BCV và HV cần thực hiện với các nguồn tài liệu, thiết bị để đạt được mục tiêu. Phần
này còn cung cấp các phiếu học tập hoặc gợi ý cách trình bày kết quả làm việc của
cá nhân hoặc nhóm. Ở một số hoạt động còn cung cấp thông tin phản hồi giúp GV
có câu trả lời đúng. BCV căn cứ vào gợi ý ở từng hoạt động, thông báo cho HV
nhiệm vụ và tổ chức cho HV làm việc để có các sản phẩm cụ thể.
Trong mỗi nhiệm vụ có gợi ý cách thức tổ chức hoạt động (cá nhân/nhóm),
có dự kiến thời gian thực hiện. Tuy nhiên, BCV có thể linh hoạt bố trí việc thực
hiện các nhiệm vụ cũng như thời gian cần thiết trong hoạt động. Cuối cùng là sản
phẩm cần đạt ở từng hoạt động (của cá nhân hoặc nhóm).
- Phần thứ hai là các phụ lục cung cấp những tư liệu được BCV sử dụng và tư

thường
thường
được sử dụng
được sử dụng
trong đổi mới.
trong đổi mới.
Chiều
14h00-17h00
-
Về đổi mới PPDH môn ĐL ở THCS
Về đổi mới PPDH môn ĐL ở THCS
-
- Thực hành : Soạn bài theo định hướng ĐM
PPDH Địa lí
- Đảm bảo đủ loại
hình bài và lớp
của THCS
2 Sáng
8h00-11h00
11h00-11h30
- Thực hành đổi mới PPDH : trình bày kết
quả nhóm, bình luận
- Những vấn đề đổi mới PPDH địa lí cần
quan tâm
- Có thể chọn
trích đoạn và vận
dụng PP đóng vai
Chiều
14h00-14h45
14h45-17h00

PHẦN MỘT
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÍ Ở THCS
NỘI DUNG 1: TÌM HIỂU VỀ QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊA LÍ
I. Mục tiêu: Sau phần này, HV cần:
- Biết được vì sao phải đổi mới PPDH nói chung và đổi mới PPDH Địa lí nói riêng.
- Trình bày được quan điểm, định hướng và một số giải pháp đổi mới PPDH
Địa lí.
- Biết cách xác định mục tiêu và cách thiết kế kế hoạch bài học.
II. Tài liệu và phương tiện
- Tài liệu “Một số vấn đề đổi mới PPDH môn Địa lí THCS”.
- Giấy Ao, giấy trong; bút viết trên giấy Ao và giấy trong; giấy màu (xanh, đỏ
và vàng).
- Máy chiếu đa năng, máy chiếu qua đầu.
III. Tiến trình hoạt động
a. Hình thức hoạt động: nhóm
b. Thời gian hoạt động: 60’
c. Nhiệm vụ:
- Thống nhất về thực trạng và sự cần thiết phải tiếp tục tiến hành đổi mới
PPDH bộ môn.
- HV làm quen với kĩ thuật dạy học “các mảnh ghép”
d. Tổ chức thực hiện: BCV tổ chức cho các nhóm HV trao đổi về đánh giá
thực trạng và phân tích sự cần thiết phải tiếp tục tiến hành đổi mới PPDH.
Hoạt động 1. BCV nêu câu hỏi thảo luận
Câu hỏi thảo luận
1. Vì sao phải đổi mới PPDH?
2. Hiểu đổi mới PPDH là thế nào?
3. Thực trạng về đổi mới PPDH ở địa phương ?
- HV thảo luận nhóm và ghi kết quả thảo luận ra giấy Ao/ giấy trong
7

giao cho nhóm vừa thành lập để giải quyết.
8
mới PPDH môn Địa lí THCS.
- Những điểm cần bổ sung hoặc lược bớt?
- HV thảo luận theo nhóm (Vòng 1 và 2); kết quả thảo luận của các nhóm
ở vòng 2 được ghi ra giấy Ao / giấy trong.
- Đại diện một số nhóm báo cáo kết quả thảo luận.
- BCV trình bày về quan điểm, định hướng và một số giải pháp đổi mới
PPDH Địa lí ở THCS. (Mục 2,3,4,5,6 - Phụ lục 2, phần PPDH)
IV. Sản phẩm
- Quan điểm, định hướng và một số giải pháp đổi mới PPDH Địa lí ở THCS.
- Kĩ thuật dạy học “các mảnh ghép”
- Phần trình bày của HV trên giấy Ao/ giấy trong.
NỘI DUNG 2: TÌM HIỂU VỀ VIỆC VẬN DỤNG
CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊA LÍ THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI
I. Mục tiêu: Sau phần này, HV cần:
- Biết cách cải tiến một số PPDH thường dùng (truyền thống) theo định hướng
đổi mới.
- Có khả năng áp dụng một số PPDH mới nhằm phát huy tính tích cực học tập
của HS.
II. Tài liệu và phương tiện
- Tài liệu “Một số vấn đề đổi mới PPDH môn Địa lí THCS”.
- Giấy Ao, bản trong; bút viết trên giấy Ao và giấy trong.
- Máy chiếu đa năng/máy chiếu qua đầu.
III. Tiến trình hoạt động
a. Hình thức hoạt động: nhóm
b. Thời gian hoạt động: 90’
c. Nhiệm vụ:
- HV làm quen với kĩ thuật dạy học “khăn trải bàn”
- Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật dạy học và việc vận dụng
-b) Vận dụng một số PPDH truyền thống theo định hướng đổi mới và một
số PPDH mới .
12
- PP đàm thoại: Cần tăng cường sử dụng
PP đàm thoại gợi mở và nâng cao chất
lượng của các câu hỏi
- PP thuyết trình: Trước và trong khi
thuyết trình, cần nêu lên những vấn đề,
tình huống hoặc câu hỏi có liên quan
đến nội dung thuyết trình, nhằm kích
thích tư duy, định hướng hoạt động nhận
thức của HS
Lưu ý khi vận dụng
một số PPDH theo định
hướng đổi mới
- PP trực quan: Sử dụng các PTTQ
cần theo một quy trình hợp lí để có thể
khai thác tối đa kiến thức từ các PTTQ.
Cần chuẩn bị câu hỏi/ hệ thống câu hỏi
dẫn dắt HS quan sát và tự khai thác kiến
thức.
- PPDH phát hiện và giải quyết vấn
đề: Mấu chốt của PPDH phát hiện và
giải quyết vấn đề là tạo ra các tình
huống có vấn đề phù hợp với trình độ
nhận thức của HS.
13
IV. Sản phẩm

việc tổ chức cho HS làm việc theo
nhóm. Cần lưu ý trách nhiệm của cá
nhân trong nhóm.
14