1
2
3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi, Đỗ Thị Ngọc Hạnh, học viên cao học khóa 26- Khoa Quản trị kinh doanh,
tôi xin cam đoan luận văn “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, sự cam kết của
người lao động và kết quả hoạt động kinh doanh: trường hợp của các ngân hàng
thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” do TS. Trần Đăng Khoa
hướng dẫn, là công trình nghiên cứu khoa học của tôi, kết quả nghiên cứu trong luận
văn này là trung thực và chưa từng được công bố trước đây bởi bất kỳ ai, bất kỳ tổ
chức nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với cam kết trên.
Tác giả
Đỗ Thị Ngọc Hạnh
4
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
2.4.2 Nghiên cứu trong nước: .............................................................................32
2.5 Mối quan hệ giữa trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và sự cam kết của
người lao động với tổ chức .......................................................................................34
2.6 Mối quan hệ của trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp kết quả hoạt động
kinh doanh .................................................................................................................36
2.7 Mối liên hệ giữa cam kết tổ chức và kết quả họat động kinh doanh của
doanh nghiệp .............................................................................................................39
2.8 Mô hình nghiên cứu ......................................................................................40
CHƯƠNG 3:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.............................................42
3.1 Quy trình nghiên cứu ....................................................................................42
3.2 Nghiên cứu định tính ....................................................................................42
3.2.1 Mục tiêu .....................................................................................................43
3.2.2 Phương pháp nghiên cứu định tính ...........................................................43
3.2.3 Kết quả nghiên cứu định tính ....................................................................45
3.2.4 Thang đo ....................................................................................................48
3.2.4.1 Biến độc lập-Ttrách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ............................48
3.2.4.2 Biến phụ thuộc-Sự cam kết của nhân viên..............................................51
3.2.4.3 Biến phụ thuộc- Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng ............52
3.3 Nghiên cứu định lượng .................................................................................53
3.3.1 Thông tin chung .........................................................................................53
3.3.2 Phương pháp xử lý số liệu .........................................................................54
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .......................................................56
4.1 Mô tả mẫu khảo sát .......................................................................................56
4.2 Phân tích hệ số Cronbach’s alpha .................................................................58
4.3 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) ..............................................................61
4.4 Kết quả phân tích nhân tố khẳng định – CFA 4.4.1 Phân tích nhân tố khẳng
định cho từng khái niệm nghiên cứu .........................................................................64
4.4.2 Kiểm định CFA thang đo chung (mô hình tới hạn) ...................................67
4.5 Kiểm định các giả thuyết ..............................................................................71
ĐBSCL: Đồng bằng sông cửu long
EFA: Exploratory Factor Analysis - Phương pháp phân tích nhân tố khám phá
KLD: Phương pháp Kinder, Lydenberg, Domini
KMO: Kaiser- Mayer_olkin – Hệ số KMO
KPI: Key Performance Indicator - Chỉ số hiệu quả
ROA: Return on Assets - Tỷ số lợi nhuận trên tài sản
ROE: Return On Equity - Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu
ROI: Return On Investment - Tỷ lệ lợi nhuận thu được so với chi phí đầu tư
SEM: Structural Equation Modeling- Mô hình cấu trúc tuyến tính
NH TMCP: Ngân hàng Thương mại cổ phần
TP HCM: Thành phố Hồ Chí Minh
World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) (2002)
8
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Sự hình thành và phát triển khái niệm về CSR ..........................................7
Bảng 2.2 Tóm tắt các phương pháp đo lường của CSR ............................................15
Bảng 2.3 Sự hình thành và phát triển cam kết tổ chức .............................................19
Bảng 3.1 Thang đo thành phần trách nhiệm thiện nguyện........................................49
Bảng 3.2 Thang đo thành phần trách nhiệm đạo đức................................................49
Bảng 3.3 Thang đo thành phần trách nhiệm pháp lý ................................................50
Bảng 3.4 Thang đo thành phần trách nhiệm kinh tế .................................................50
Bảng 3.5 Thang đo sự cam kết của người lao động ..................................................51
Bảng 3.6 Thang đo kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng ...........................52
Bảng 4.1: Thông tin mẫu nghiên cứu ........................................................................57
Bảng 4.2: Hệ số Cronbach’s alpha của thang đo các nhân tố ...................................60
Bảng 4.3 Phân tích nhân tố .......................................................................................62
10
TÓM TẮT
Tóm tắt: Nghiên cứu về mối quan hệ giữa trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, sự
cam kết của người lao động, kết quả hoạt động kinh doanh: trường hợp các các ngân
hàng TMCP trên địa bàn TPHCM nhằm mục đích kiểm tra sự tác động của CSR cũng
như sự cam kết của người lao động đến kết quả hoạt động kinh doanh ở lĩnh vực ngân
hàng. Trên cơ sở lý thuyết về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, sự cam kết của
người lao động và kết quả hoạt động kinh doanh cộng với những nghiên cứu trước
đây và nghiên cứu định tính của tác giả thì tác giả đưa ra mô hình nghiên cứu và các
giả thuyết về các mối liên hệ giữa CSR, sự cam kết của người lao động và kết quả
hoạt động kinh doanh của các ngân hàng TMCP trên địa bàn TP HCM. Mô hình ngiên
cứu gồm 3 yếu tố: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, sự cam kết của người lao
động và kết quả hoạt động kinh doanh.
Nghiên cứu định lượng được sử dụng để đánh giá độ tin cậy của thang đo,
kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ giữa CSR, sự cam kết của người lao động
và kết quả hoạt động. Mẫu khảo sát được thực hiện bằng cách phát bảng câu hỏi khảo
sát cho 350 người lao động tại các ngân hàng TMCP trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh. Bảng câu hỏi khảo sát gồm 34 câu hỏi, sử dụng thang đo Liker 5 mức độ: (1)
Hoàn toàn không đồng ý, (2) Không đồng ý, (3) Trung tính, (4) Đồng ý, (5) Hoàn
toàn đồng ý. Dữ liệu được thu thập và xử lý bằng phần mềm SPSS và AMOS 20.0
để xử lý dữ liệu, đánh giá độ tin cậy của thang đo (Cronbach’s Alpha), phân tích nhân
tố khám phá EFA để kiểm định sự hội tụ của các biến thành phần khái niệm, phân
tích nhân tố khẳng định CFA, mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), kiểm định
Bootstrap để kiểm tra lại mô hình. Các thang đo đều đạt yêu cầu cho kiểm định mối
quan hệ giữa các khái niệm trong mô hình lý thuyết.
Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ giữa các biến trong mô hình với mức ý nghĩa
là 5%, cụ thề là mối quan hệ giữa CSR và sự cam kết của người lao động, giữa CSR
và kết quả hoạt động kinh doanh, giữa sự cam kết với tổ chức và kết quả hoạt động
kinh doanh. Kết quả kiểm định giả thuyết thu được kết quả: CSR có tác động thuận
them to answer. It used Liker’s scale which included 5 level: (1) Totally disagreed,
(2) Not agreed, (3) Neutral, (4), Agreed, (5) Totally agreed. We used the SPSS and
AMOS 20.0 to analyse the data collected which employed the Cronbach Alpha scale
and analysis of EFA factor. We also used the CFA determination factor, SEM linear
model and Bootstrap assessment to test the model. The result show that all the scale
are meet the requirement to test the relationship between three factors that mentioned
above.
The result has showed the relationship between the variables have the
statistically significant correlation by 5%. It included the relationship between CSR
and employee’s commitment, CSR and bank performance and employee’s
commitment and bank performance. The testing result show that: CSR have the
positive correlation with employee’s commitment and bank performance by 0.629,
0.56 respectively. Also, for employees’ commitment versus bank performance, it is
the positive relationship with the result of 0.368.
13
From the study research, we understand that there are a positive relationship
between CSR, employees’ commitment and bank performance for the case of
commercial bank which operated in Hochiminh City. Therefore the implication is to
improve the level of employees commitment and also its performance, these
commercial bank need to invest more resources to CSR activities.
Key words: CSR, employee’s commitment, bank’s performance.
1
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP, SỰ CAM KẾT CỦA
NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH:
Đối với lĩnh vực ngân hàng, hoạt động CSR ở lĩnh vực ngân hàng là điều hết
sức cần thiết (Al-bdour et al 2010) vì đây là một ngành đặc biệt quan trọng, giữ vai
trò then chốt trong sự phát triển của xã hội thông qua quản lý dòng tiền, tài sản tài
chính có giá, quản lý rủi ro tài chính và tổ chức hệ thống thanh toán. Do đó đóng vai
trò “hệ thống tuần hoàn” của nền kinh tế, nơi chi phối, dẫn dắt các ngành khác. Như
đã trình bày ở trên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra CSR đóng góp vào sự phát triển mang
tính bền vững của doanh nghiệp, do đó điều này lại càng cần thiết đối với doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có rủi ro cao như ngân hàng. Các ngân hàng thương
mại cổ phần với tầm nhìn và giá trị cốt lõi là: Hướng đến khách hàng, hướng đến sự
hoàn hảo, năng động, sáng tạo, chuyên nghiệp, hiện đại. Thêm vào đó phương châm
hoạt động của các ngân hàng cũng nhấn mạnh đến sự trung thực, chính trực, minh
bạch, đạo đức nghề nghiệp, tôn trọng và bảo vệ và phát triển thương hiệu, phát triển
bền vững và trách nhiệm với cộng đồng, xã hội. Do đó việc xem CSR là một chiến
lược dài hạn giúp tạo ra giá trị của ngân hàng là điều tất yếu, vì nó sẽ giúp xây dựng
lòng tin và sự tôn trọng của khách hàng, của đối tác và cộng đồng xã hội. Để thực
hiện được sứ mệnh của mình thì ngân hàng cần phải luôn tìm tòi và phát triển các
chiến lược hoạt động liên quan tới CSR sao cho đạt được kết quả mong muốn. Ngoài
ra, vấn đề làm sao phân bổ nguồn tài nguyên hiện có một cách hiệu quả là điều cần
thiết cần được nghiên cứu kĩ trước khi thực hiện. Nhằm hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa
CSR và sự cam kết của người lao động từ đó ảnh hưởng tới kết quả hoạt động kinh
doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần cho nên nghiên cứu đề tài “Trách
nhiệm xã hội của doanh nghiệp, sự cam kết của người lao động và kết quả hoạt
động kinh doanh: trường hợp của các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa
bàn thành phố Hồ Chí Minh” là cần thiết. Kết quả của nghiên cứu này sẽ giúp các
nhà quản trị của các ngân hàng nhận định rõ hơn về các mối quan hệ nhiều mặt của
hoạt động CSR không chỉ trực tiếp mà còn gián tiếp ảnh hưởng tới sự cam kết của
người lao động qua đó ảnh hưởng tới kết quả hoạt động của ngân hàng. Từ những
hiểu biết này, các nhà quản trị của các ngân hàng sẽ có sự hoạch định, xây dựng chiến
Đối tượng khảo sát: nhân viên, chuyên viên và các trưởng, phó các phòng nghiệp
vụ tại các ngân hàng TPCP trên địa bàn TPHCM.
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu được khảo sát trong hệ thống các ngân hàng
thương mại cổ phần trên địa bàn TPHCM
Thời gian thực hiện cuộc khảo sát: tháng 5/2019
1.5 Phương pháp nghiên cứu
Nguồn dữ liệu sử dụng
Nguồn dữ liệu thứ cấp:
Dữ liệu được phục vụ cho quá trình nghiên cứu được tổng hợp từ các nguồn:
-
Các đề tài nghiên cứu khoa học có liên quan trong và ngoài nước
-
Giáo trình tham khảo
-
Các bài báo, tạp chí khoa học
Nguồn dữ liệu sơ cấp:
Dữ liệu được thu thập từ kết quả điều tra các nhân viên, chuyên viên và các
trưởng phó phòng đang công tác tại các ngân hàng TMCP trên địa bàn TPHCM về
mối quan hệ giữa TNXH của doanh nghiệp, sự cam kết tổ chức và kết quả hoạt động
kinh doanh.
1.6 Cấu trúc luận văn
Kết cấu luận văn gồm:
Chương 1: Giới thiệu