ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ VĂN CƢỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN
TRƢỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I
TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ VĂN CƢỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN
TRƢỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I
TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS MAI VĂN HÓA

HÀ NỘI - 2019


BCA:

Bộ Công an

BGH:

Ban Giám Hiệu

CAND:

Công an nhân dân

CBQL:

Cán bộ quản lý

CNXH:

Chủ nghĩa xã hội

GD&ĐT:

Giáo dục và đào tạo

GDCT:

Giáo dục chính trị

GV:


CÔNG AN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY ....................................................... 7
1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề ................................................ 7
1.1.1. Các nghiên cứu về giáo dục và giáo dục chính trị ....................... 7
1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý giáo dục chính trị ở nhà trường ...... 8
1.2. Các khái niệm cơ bản............................................................................. 11
1.2.1. Khái niệm hoạt động giáo dục chính trị cho học viên ở các
Trường Cao đẳng Công an ..................................................................... 11
1.2.2. Quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học viên các
Trường Cao đẳng Công an ..................................................................... 15
1.2.2.1. Quản lý giáo dục ........................................................................ 15
1.2.2.2. Quản lý hoạt động GDCT cho HV các Trường Cao đẳng
Công an trong bối cảnh hiện nay .......................................................... 156
1.3. Đặc điểm hoạt động giáo dục chính trị cho học viên các Trƣờng
Cao đẳng Công an trong bối cảnh mới ....................................................... 18
1.3.1. Đặc điểm giáo dục chính trị và quản lý hoạt động giáo dục
chính trị cho học viên các Trường Cao đẳng Công an........................... 18
1.3.2. Bối cảnh mới và những vấn đề đặt ra cho hoạt động giáo dục
chính trị cho học viên các Trường Cao đẳng Công an........................... 19
1.4. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học viên các
Trƣờng Cao đẳng Công an ........................................................................... 21
1.4.1. Quản lý xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục chính trị cho
học viên ................................................................................................... 21
iii


1.4.2. Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức
giáo dục chính trị cho học viên ............................................................. 211
1.4.3. Quản lý hoạt động giảng dạy chính trị của giảng viên ................ 23
1.4.4. Quản lý hoạt động học tập chính trị của học viên ........................ 24
1.4.5. Quản lý các yếu tố đảm bảo cho hoạt động giáo dục chính trị

2.2.1. Mục tiêu, nội dung khảo sát .......................................................... 38
2.2.2. Đối tượng, phương pháp khảo sát ................................................ 38
2.2.3. Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu ......................................... 38
2.3. Thực trạng hoạt động giáo dục chính trị cho học viên Trƣờng
Cao đẳng An ninh nhân dân I ...................................................................... 39
2.3.1. Nhận thức của giảng viên, cán bộ quản lý và học viên về hoạt
động giáo dục chính trị đối với sự phát triển nhân cách học viên ............. 39
2.3.2. Nội dung hoạt động giáo dục chính trị cho học viên Trường
Cao đẳng An ninh nhân dân I ................................................................. 42
2.3.3. Hình thức hoạt động giáo dục chính trị cho học viên Trường
Cao đẳng An ninh nhân dân I trong bối cảnh hiện nay.......................... 44
2.3.4. Điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục chính trị cho học viên
Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trong bối cảnh hiện nay ............ 46
2.3.5. Kết quả hoạt động giáo dục ch nh trị cho học viên Trường
Cao đẳng An ninh nhân dân I trong bối cảnh hiện nay.......................... 47
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học viên
Trƣờng Cao đẳng An ninh nhân dân I ....................................................... 49
2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục chính
trị cho học viên ........................................................................................ 49
2.4.2. Thực trạng phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo quản lý hoạt
giáo dục chính trị cho học viên ............................................................... 51
2 4.3. Thực trạng chỉ đạo đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp,
điều kiện bảo đảm tổ chức hoạt động giáo dục chính trị cho học viên ...... 55
2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giáo dục
chính trị cho học viên .............................................................................. 59

v


2.5. Thực trạng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố tác động tới hoạt



3.2.4 Phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng
giáo dục và coi trọng xây dựng môi trường trong sạch, lành mạnh
để giáo dục chính trị cho học viên Nhà trường ...................................... 85
3.2.5. Thường xuyên kiểm tra, đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm
hoạt động giáo dục chính trị cho học viên.............................................. 89
3.2.6. Mối quan hệ của các biện pháp .................................................... 93
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ......... 93
3.3.1. Mục đ ch khảo nghiệm .................................................................. 93
3.3.2. Đối tượng khảo nghiệm............................................................... 933
3.3.3. Quy trình khảo nghiệm.................................................................. 94
3.3.4. Kết quả khảo nghiệm..................................................................... 94
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................. 101
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
ĐẾN LUẬN VĂN ........................................................................................ 105
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 106
PHỤ LỤC

vii


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.

Đánh giá của GV, CBQL và HV về vai trò của GDCT đối với sự
phát triển nhân cách HV Trường Cao đẳng An ninh nhân I .................39

Bảng 2.2.



Bảng 2.9.

Tổng hợp kết quả khảo sát các yếu tố tác động đến quản lý hoạt
động GDCT cho HV .............................................................................61

Bảng 3.1.

Bảng tổng hợp ý kiến của GV, CBQL về tính cần thiết của các
biện pháp ...............................................................................................94

Bảng 3.2.

Bảng tổng hợp ý kiến của GV, CBQL, về tính khả thi của các
biện pháp ...............................................................................................96

Bảng 3.3.

Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .......98

viii


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1.

Mức độ cần thiết của các biện pháp ........................................ 96

Biểu đồ 3.2.


nội dung giáo dục chính trị cho học viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo, đáp
ứng ngày càng cao về phẩm chất, năng lực của người cán bộ, chiến sĩ Công an
nhân dân. Hiện nay trong việc quản lý thực hiện nhiệm vụ giáo dục và đào tạo
của Nhà trường, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn những tồn tại, hạn
chế bất cập, mà trước hết là việc quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học
viên còn mang tính hình thức, thiếu thường xuyên, nền nếp. Đại hội đại biểu
Đảng bộ Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2015 -

1


2020 (tháng 6 năm 2015) đã nêu: Đảng ủy thường xuyên quan tâm, chỉ đạo
làm tốt công tác giáo dục chính trị thông qua nhiều nội dung, hình thức, biện
pháp phong phú như: tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị, học tập, quán triệt
các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước và của Ngành một
cách nghiêm túc. Tiếp tục quán triệt Chỉ thị số 05/CT - BCA ngày 06/6/2012
của Bộ Công an về tăng cường công tác lý luận Công an nhân dân trong tình
hình mới; Thông tư số 51/2012/TT - BCA ngày 10/8/2012 của Bộ trưởng Bộ
Công an “Quy định về chế độ học tập lý luận chính trị trong Công an nhân
dân”. Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII về tăng cường xây dựng,
chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo
đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ;
Bộ Công an mở Cuộc vận động sâu rộng trong toàn lực lượng với chủ đề:
“Xây dựng phong cách người Công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân
dân phục vụ”. Qua đó đã góp phần nâng cao nhận thức chính trị cho cán bộ
chiến sỹ, học viên, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối tin tưởng
vào sự lãnh đạo của Đảng, của Ngành, từ đó nâng cao ý thức để hoàn thành
tốt nhiệm vụ chính trị. Nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học của
Trường cao đẳng An ninh nhân dân I là yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện
chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục của nhà trường đặt ra yêu cầu

Quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học viên Trường Cao đẳng
An ninh nhân dân I là một nhiệm vụ, nội dung quan trọng trong giáo dục, đào
tạo của Nhà trường nhưng trong thực tiễn quản lý hoạt động này đang tồn tại
những hạn chế bất cập đang đòi hỏi cần có những biện pháp quản lý phù hợp.
Nên tổ chức thực hiện nghiêm túc các nội dung: Nâng cao trách nhiệm và
năng lực tiến hành giáo dục chính trị cho các chủ thể giáo dục trong toàn
trường; coi trọng đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục chính trị
cho học viên nhằm nâng cao tính tích cực tự giác giáo dục, tự rèn luyện của
học viên; phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, tập thể và coi trọng

3


xây dựng môi trường nhà trường trong sạch lành mạnh; tăng cường kiểm tra,
đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm giáo dục chính trị cho học viên thì sẽ nâng
cao được hiệu quả giáo dục chính trị cho học viên.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài có nhiệm vụ giải quyết những
nội dung sau:
- Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học viên.
- Khảo sát và đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân ưu điểm, khuyết
điểm của việc quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học viên Trường Cao
đẳng An ninh nhân dân I.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý giáo dục chính trị cho học viên
Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay
- Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất.
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
7.1. Giới hạn đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho
học viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I.

báo cáo của đơn vị quản lý học viên và của Nhà trường.
Phương pháp chuyên gia: Tập hợp ý kiến của một số chuyên gia về
những vấn đề lý luận và thực tiễn của quản lý hoạt động giáo dục chính trị
cho học viên.
8.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ
Phương pháp thống kê toán học: Dùng để tổng hợp, tính toán, xử lý các
số liệu liên quan.
9. Những đóng góp của đề tài
Đề tài nghiên cứu được hội đồng đánh giá, nghiệm thu thành công sẽ
góp phần nhất định trong việc bổ sung, hoàn thiện lý luận quản lý giáo dục,
giúp các cán bộ quản lý thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ quản lý của mình có
cơ sở lý luận và thực tiễn ở các trường cao đẳng, đại học An ninh nhân dân.
Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ giảng dạy, cán
5


bộ quản lý và học viên trong Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I và các
trường trong Bộ Công an.
10. Kết cấu của đề tài
Luận văn gồm: phần mở đầu, 3 chương (12 tiết), kết luận và khuyến
nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.
Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học
viên ở các Trường Cao đẳng An ninh nhân dân trong bối cảnh hiện nay
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục chính trị cho học
viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trong bối cảnh hiện nay
Chương 3: Yêu cầu, biện pháp quản lý hoạt động giáo dục chính trị
cho học viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trong bối cảnh hiện nay.

6




chi phối thường xuyên đến việc GDCT, tư tưởng, đạo đức, lối sống, đồng thời
chỉ ra những biện pháp cơ bản nhằm phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển
hóa” đối với thanh niên CAND.
Tập thể tác giả công trình “Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong
lực lượng Công an nhân dân hiện nay”[3], đã luận giải vai trò hết sức quan
trọng của công tác GDCT, tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ CAND, coi đây là
nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện thắng lợi
nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trong giai đoạn cách mạng mới. Nhóm tác giả
đi sâu luận giải làm rõ những cơ sở lý luận về GDCT, tư tưởng trong CAND,
từ đó chỉ ra nội dung công tác GDCT, tư tưởng trong CAND, đồng thời đề ra
những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác GDCT, tư tưởng góp phần
xây dựng bản lĩnh chính trị của lực lượng CAND. Đây là cơ sở lý luận khoa
học quan trọng, để nghiên cứu sinh kế thừa, luận giải trong xây dựng hệ thống
các giải pháp của đề tài luận án.
1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý giáo dục chính trị ở nhà trường
Tác giả Nguyễn Hữu Thái (2013), “Một số giải pháp quản lý công tác
giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên Đại học Y dược, thành phố Hồ Chí
Minh”, luận văn đã tập trung nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về
GDCT, quản lý GDCT, tư tưởng cho sinh viên, nội dung quản lý GDCT, tư
tưởng và các yếu tố tác động tới quản lý GDCT, tư tưởng cho sinh viên
trường Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh. Cùng với nghiên cứu lý luận
tác giả còn tiến hành điều tra, phỏng vấn để đánh giá thực trạng quản lý
GDCT, tư tưởng cho sinh viên Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh. Qua
nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng, tác giả đã đề xuất được 08 biện pháp
quản lý công tác GDCT, tư tưởng cho sinh viên Đại học Y dược thành phố Hồ
Chí Minh, gồm: Nâng cao nhận thức về quản lý GDCT, tư tưởng cho sinh
viên; hoàn thiện bộ máy quản lý công tác GDCT, tư tưởng cho sinh viên; phát
huy vai trò của bộ môn, khoa và phòng chức năng trong công tác GDCT, tư

khu 9, tác giả đã đề xuất 5 biện pháp cơ bản gắn với thực hiện quy trình và
các chức năng quản lý, đó là: thực hiện kế hoạch hoá quá trình giáo dục, quản

9


lý quá trình tổ chức thực hiện, đánh giá khách quan kết quả GDCT, bồi dưỡng
phẩm chất, năng lực quản lý cho các chủ thể tiến hành GDCT, kích thích bằng
vật chất và tinh thần cho các đối tượng của quá trình GDCT. Tuy nhiên, các
biện pháp quản lý cũng cần kết hợp chặt chẽ với những hoạt động công tác
đảng, công tác chính trị và các hoạt động xây dựng đơn vị.
Những công trình nghiên cứu tiêu biểu trên đã luận giải làm rõ khá toàn
diện về GDCT, quản lý GDCT ở nhiều khía cạnh, góc độ, phạm vi nghiên cứu
khác nhau, đây là những chỉ dẫn khoa học để tác giả tiếp cận nghiên cứu đề
tài về quản lý hoạt động GDCT cho HV Trường Cao đẳng Công an trong bối
cảnh hiện nay.
Tác giả Nguyễn Công Vui (2017), “Quản lý giáo dục chính trị tư tưởng
đối với học viên trường Trung cấp Cảnh sát vũ trang”[49], đã luận giải làm
rõ vấn đề lý luận cơ bản về GDCT, quản lý GDCT; những yếu tố tác động
đến quán lý GDCT; khảo sát, đánh giá thực trạng; những yêu cầu đặt ra trong
quản lý GDCT, từ đó đề ra 05 biện pháp quản lý GDCT, tư tưởng đôi với học
viên trường Trung cấp Cảnh sát vũ trang.
Tác giả Lê Hồng Vương (2018): “Xây dựng bản lĩnh ch nh trị của lực
lượng Cảnh vệ Công an nhân dân Việt Nam hiện nay”[50], luận án luận giải
làm rõ vấn đề lý luận cơ bản xây dựng bản lĩnh chính trị; đánh giá thực trạng,
nguyên nhân, những vấn đề đặt ra trong xây dựng bản lĩnh chính trị; đề xuất
những giải pháp cơ bản xây dựng bản lĩnh chính trị của lực lượng Cảnh vệ
CAND Việt Nam hiện nay.
Những công trình khoa học tiêu biểu của các nhà nghiên cứu trên về
GDCT và quản lý quá trình GDCT cho quân nhân trong lực lượng vũ trang

Trong Từ điển chính trị rút gọn của Liên xô định nghĩa: “Chính trị là
công việc của xã hội hay công việc của nhà nước, là hoạt động trong lĩnh vực
quan hệ giữa các nhóm xã hội lớn, trước hết là giai cấp, cũng như giữa các
dân tộc, giữa các quốc gia” [46, tr.343]. Trong cuốn sách, Chính trị học đại
cương, đã tiếp cận chính trị với tư cách là quan hệ đặc biệt của chủ thể liên
quan tới vấn đề quyền lực vừa với tư cách là hoạt động xã hội đặc thù của các

11


chủ thể chính trị liên quan tới nhà nước để đưa ra định nghĩa: “Chính trị là
hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, giữa các dân tộc và các
quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước, là sự
tham gia của nhân dân vào các công việc nhà nước và xã hội; là hoạt động
chính trị thực tiễn của các giai cấp, đảng phái chính trị, các nhà nước nhằm
tìm kiếm những khả năng thực hiện đường lối và những mục tiêu đã đề ra
nhằm thỏa mãn lợi ích” [10, tr.13].
Chính trị là lĩnh vực phức tạp nhất của đời sống xã hội có giai cấp. Tiếp
cận từ những phương diện, cấp độ khác nhau thì sẽ có định nghĩa tương ứng.
Quán triệt quan điểm mácxít và kế thừa, tổng hợp những quan niệm trên, có
thể hiểu một cách khái quát: Chính trị là hình thức hoạt động cơ bản của tổ
chức cộng đồng người trong xã hội có giai cấp (như đảng phái, giai cấp, dân
tộc,...) để giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước nhằm thỏa mãn lợi ích
của các tổ chức đó trong xã hội. Hay nói cách khác, chính trị là những hoạt
động nhằm nâng cao giác ngộ chính trị cho quần chúng, tổ chức quần chúng
thực hiện đường lối, những nhiệm vụ chính trị nhất định.
* Hoạt động GDCT cho HV các Trường Cao đẳng Công an
GDCT trong CAND Việt Nam là hoạt động truyền bá lý luận chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách và pháp
luật của Nhà nước, nhiệm vụ lực lượng CAND, nhiệm vụ đơn vị cho toàn thể

Kế thừa những khái niệm nêu trên và từ vai trò, mục đích và nội dung
của hoạt động GDCT, có thể quan niệm: Hoạt động GDCT cho HV các
Trường Cao đẳng An ninh nhân dân là những hành động có mục đ ch, có tổ
chức của nhà giáo dục đến HV và tập thể HV nhằm xây dựng thế giới quan
khoa học, niềm tin, lý tưởng cách mạng, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối
sống và góp phần nâng cao năng lực công tác chính trị cho HV theo mục tiêu,
yêu cầu đào tạo, nhiệm vụ được giao.
Quan niệm này chỉ rõ:
Mục đ ch của hoạt động GDCT cho HV các Trường Cao đẳng Công
an, là nhằm bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị, trang bị các kiến

13


thức cần thiết về chính trị - xã hội, góp phần phát triển phẩm chất nhân cách
HV. Qua đó, nâng cao năng lực công tác, trình độ chuyên môn, động viên
người học nâng cao trách nhiệm chính trị với nhiệm vụ học tập, rèn luyện;
đồng thời ra sức phấn đấu, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, nhất là
nhiệm vụ chính trị trung tâm.
Chủ thể của hoạt động GDCT cho HV bao gồm tổ chức Đảng, tổ chức
quần chúng trong các Trường Cao đẳng An ninh nhân dân; đội ngũ cán bộ
trực tiếp chỉ đạo và tiến hành công tác GDCT theo chức trách, nhiệm vụ.
Dưới sự lãnh đạo của đảng uỷ và sự chỉ đạo của cơ quan chức năng, Phòng
Quản lý đào tạo, Phòng Công tác đảng, công tác chính trị và công tác quần
chúng trực tiếp hướng dẫn, theo dõi, giám sát, kiểm tra, sơ kết, tổng kết và
tiến hành những nội dung công tác GDCT theo phân cấp. Dưới sự lãnh đạo
của cấp uỷ, tổ chức đảng, sự hướng dẫn của phòng công tác đảng công tác
chính trị, đội ngũ cán bộ các cấp tham gia tiến hành công tác GDCT cho HV
theo chức trách, nhiệm vụ.
Đối tượng của hoạt động GDCT là HV đang học tập, rèn luyện tại