Sự phát sinh và phát triển của sự sống - chơng I: sự phát sinh sự sống -
Đ
11. Bản chất sự sống
- Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
Sự phát sinh và phát triển
của sự sống
chơng I
sự phát sinh sự sống
Đ11. bản chất sự sống
I.Mục đích yêu cầu:
Học sinh nắm đợc :
- Điểm khác nhau căn bản giữa vật chất hữu cơ và vật chất vô cơ
- Quan niệm hiện đại về cơ sở vật chất chủ yếu và những dấu hiệu cơ bản của sự
sống.
II.Tiến trình bài giảng:
1- ổn định kiểm diện lớp
2- Kiểm tra bài cũ:
- Hãy chứng minh con ngời cũng tuân theo các quy luật về di truyền và biến dị nh
các sinh vật khác.
3- Nội dung bài mới:
Giới thiệu bài mới :
Cho đến bài học này, chúng ta đã nghiên cứu xong sinh vật ở các cấp độ tổ chức khác
nhau:phân tử, tế bào, cơ thể , quần thể , quần xã và hệ sinh thái. Vậy sự sống phát sinh, phát triển
nh thế nào?

Chơng..., bài...
Nói tới bản chất sự sống là nói tới những thuộc tính vốn có , căn bản nhất của vật chất sống,
những dấu hiệu phân biệt định tính giữa vân động hữu cơ và vận động vô cơ.
Vào năm 1878 ăng-ghen đã xen sự sống là 1 hình thức vận động cao của một dạng vật chất
phức tạp . Trên quan điểm xem vận động là thuộc tính gắn liền với vật chất , ăng ghen đã đa ra
định nghĩa về bản chất sự sống vừa phản ánh cơ sở chủ yếu của sự sống là prôtêin , vừa phản ánh

- phổ biến :C,H,O,N (96%)
- Chúng chiếm tỷ lệ bao nhiêu %? (96% tổng
số nguyên tử)
- Tiếp theo là nguyên tố nào? (S, P, Na, K)
Tiếp theo : S,P,Na,K (3%)
- Chúng chiếm tỷ lệ bao nhiêu %? (3% tổng
số ntử)
- Tiếp nữa là đến nguyên tố nào?
Tiếp theo:Ca,Mg,Fe,Cl,Cu,Mn,S,Zn (1%)
-Các nguyên tố này tạo nên 2 loại hợp chất:
- hợp chất vô cơ gồm những chất gì? + hợp chất vô cơ : nớc, muối khoáng
- hợp chất hữu cơ gồm những chất gì? + hợp chất hũ cơ : prôtêin ,lipit ,gluxit, axit
nuclêic v.v..
Đây là một bằng chứng cho luận điểm triết học
duy vật về tính thống nhất của thế giới về vật chất,
và cũng là bằng chứng về nguồn gốc của giới hũ cơ
từ giới vô cơ
Trang
66
Sự phát sinh và phát triển của sự sống - chơng I: sự phát sinh sự sống -
Đ
11. Bản chất sự sống
- Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
-hợp chất hũ cơ là những hợp chất của
cácbon:
- Các bon có những đặc tính gì thuận lợi cho
việc hình thành các hợp chất hũ cơ?
Cácbon : + hoá trị 4
+ có khả năng liên kết với nhau và
với các nguyên tử H,O,N tạo nên các đậi

372
S
8
Fe
4
chứa gần 1 vạn nguyên tử, khối
lợng phân tử 68000 đ.v.C. phân tử prôtêin lớn nhất
dài 0,1àm. phân tử AND dài hàng trăm m, Khối l-
ợng phân tử có thể tới 150 triệu đ.v.C
-Có cấu trúc đa phân
- Đơn phân cấu tạo nên các prôtêin là gì? (các
axit amin)
+Đơn phân của prôtêin là các axit amin
Trang
67
Sự phát sinh và phát triển của sự sống - chơng I: sự phát sinh sự sống -
Đ
11. Bản chất sự sống
- Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
- Có bao nhiêu loại axit amin? (có 20 loại)
- Các phân tử prôtêin khác nhau bởi đặc điểm
gì?(các prôtêin khác nhau bởi thành phần, số lợng,
cách sắp xếp các axit amin)
- Đơn phân cấu tạo nên các axit nuclêic là gì?
(các nuclêotit)
+Đơn phân của axit nuclêic là các nuclêotit
- Có bao nhiêu loại nuclêotit? (có 4 loại
A,T,G,X)
- Các phân tử axit nuclêic khác nhau bởi đặc
điểm gì? (các axit nuclêic khác nhau bởi thành

Đ
11. Bản chất sự sống
- Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
lại các đặc tính khác cũng có biểu hiện dới hình
thức nào đó ở giới vô cơ
VD1: sinh trởng :các tinh thể trong 1 dung dịch
muối, đờng bảo hoà cũng có hiện tợng tăng trởng về
kích thớc.
VD2: cảm ứng :Sắt bị nam châm hút, thanh kim
loại bị nở dài ra sau khi đốt nóng là các hình thức
trả lời kích thích.
VD3: vận động : hành tinh chuyển động quanh
mặt trời, mảnh Na chạy trên mặt nớc, các giọt dầu
trong hỗn hợp glixerin và rợu chuyển động nh amip.
Tuy nhiên: không 1 vật thể vô cơ nào biểu hiện
đồng thời tất cả các dấu hiệu đó.
Trong các dấu hiệu nói trên
trao đổi chất theo phơng thức đồng hoá, dị
hoá và sinh sản là những dấu hiệu không có ở
vật thể vô cơ.
Cơ sở vật chất của sự sống gồm 2 hợp chất hũ cơ
là prôtêin, axit nuclêic cho nên sự sống còn có 1 số
dấu hiệu độc đáo khác nh: tự sao chép, tự điều
chỉnh và tích luỹ thông tin di truyền.
- Thế nào là quá trình tự sao chép? (Đó là quá
trình từ 1 phân tử AND dới tác dụng của các enzim
đã tổng hợp nên 2 phân tử AND con giống hệt nhau
và giống hệt phân tử AND mẹ ban đầu

quá trình