Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Phần đại số
Chơng I : Số hữu tỉ Số thực
Ngày soạn :
Tiết 1: Đ1.Tập hợp Q các số hữu tỉ
A. Mục tiêu:
+HS hiểu đợc khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn sỗ hữu tỉ trên trục số và so sánh
các số hữu tỉ. Bớc đầu nhận biết đợc mối quan hệ giữa các tập hợp số : N Z Q.
+HS biết biểu diễn số hữu tỉ trên trục số, biết so sánh hai số hữu tỉ.
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
-GV:
+Bảng phụ (hoặc đèn chiếu, giấy trong) ghi sơ đồ quan hệ giữa 3 tập hợp số : N,
Z, Q và các bài tập.
+Thớc thẳng có chia khoảng, phấn màu.
-HS:
+Ôn tập các kiến thức: Phân số bằng nhau, tính chất cơ bản của phân số, qui
đồng mẫu số các phân số, so sánh số nguyên, so sánh phân số, biểu diễn số nguyên
trên trục số.
+Giấy trong, bút dạ, thớc thẳng có chia khoảng.
C. Tổ chức các hoạt động dạy học:
I.Hoạt động I: Tìm hiểu ch ơng trình Đại số 7 (5 ph).
Hoạt động của giáo viên
-Giới thiệu chơng trình Đại số lớp 7 gồm 4
chơng.
-Nêu yêu cầu về sách, vở ghi, vở BT, dụng
cụ học tập, ý thức và phơng pháp học tập bộ
môn toán.
-Giới thiệu sơ lợc về chơng I Số hữu tỉ
Số thực.
Hoạt động của học sinh
Ghi bảng
1.Số hữu tỉ:VD:
*
...
3
9
2
6
1
3
3
=
===
*
...
4
2
2
1
2
1
5,0
=
=
=
*
...
14
38
7
19
7
19
7
5
2
==
==
-ở lớp 6 ta đã biết: Các
-Định nghĩa:
1
?1?2 ?2 ?2
Q
Z
N
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
phân số bằng nhau là các
cách viết khác nhau của
cùng một số, số đó đợc gọi
là số hữu tỉ. Vậy các số trên:
3; -0,5; 0;
3
-Trả lời: Theo định nghĩa
trang 5 SGK.
-Làm việc cá nhân
-Đại diện HS đọc kết quả và
trả lời các số trên đều viết đ-
ợc dới dạng phân số nên đều
là số hữu tỉ (theo định
nghĩa)
-Cá nhân tự làm vào
vở.
-Đại diện HS trả lời: Số
nguyên a có phải là số hữu
tỉ, vì số nguyên a viết đợc d-
ới dạng phân số là
3
2
-Tơng tự số tự nhiên n cũng
là số hữu tỉ.
-Quan hệ: N Z; Z Q.
-Quan sát sơ đồ.
-HS tự làm BT 1 vào vở bài
tập.
-Đại diện HS trả lới kết quả.
Số hữu tỉ là số viết đợc dới
dạng phân số với a, b Z, b
0
-Kí hiệu tập hợp số hữu tỉ:
Q
*
5
n N thì
1
n
n
=
n Q
BT 1:
-3 N ; -3 Z ; -3 Q
3
2
Z;
3
2
Q;N Z
Q.
III.Hoạt động 3: Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số (10 ph).
-Vẽ trục số.
-Yêu cầu HS biểu diễn các
số nguyên 1; 1; 2 trên
trục số đã vẽ.
-Gọi 1 HS lên bảng biểu
diễn.
-Nói: Tơng tự đối với số
nguyên, ta có thể biểu diễn
mọi số hữu tỉ trên trục số.
VD nh biểu diễn số hữu tỉ
4
5
theo mẫu số; xác định điểm
biểu diễn sht theo tử số)
-Yêu cầu đọc và làm VD 2.
-Hỏi:
+Đầu tiên phải viết
3
2
dới
dạng nào?
+Chia đoạn thẳng đơn vị
thành mấy phần?
+Điểm biểu diễn số hữu tỉ
3
2
xác định nh thế nào?
-Gọi 1 HS lên bảng biểu
diễn.
-Nói: Trên trục số, điểm
biểu diễn số hữu tỉ x đợc gọi
là điểm x.
-Yêu cầu làm BT 2 trang 7.
-Gọi 2 HS lên bảng mỗi em
một phần.
-Đọc VD 2 SGK, làm vào
vở.
-Trả lời:
+Đẩu tiên viết
3
-1 N 0 1 2
BT 2:
a)Những phân số biểu diễn
số hữu tỉ
4
3
là:
36
27
;
32
24
;
20
15
b)
4
3
4
3
=
4
So sánh 2 phân số
3
2
và
5
4
15
12
5
4
5
4
;
15
10
3
2
=
=
=
Vì -10 > -12
Và 15>0 nên
6
<
hay
2
1
6,0
<
-Gọi 1 HS lên bảng làm.
-Hỏi:
Qua 2 VD, em hãy cho biết
-1 HS lên bảng làm.
-Trả lời:
+Viết hai số hữu tỉ dới dạng
VD 2: So sánh
2
1
3
và 0
3
?4
?4 ?4
?5
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
để so sánh hai số hữu tỉ ta
cần làm nh thế nào?
-Lắng nghe và ghi chép
nhận xét của GV.
2
0
0;
2
7
2
1
3
=
=
Vì -7 < 0 và 2 > 0
Nên
2
0
2
7
<
hay
2
1
3
< 0
Chú ý:
-x <y điểm x bên trái điểm y
+Thế nào là số hữu tỉ? Cho ví dụ.
+Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm thế nào?
-Cho hoạt động nhóm làm BT sau:
Đề bài: Cho hai số hữu tỉ: -0,75 và
3
5
a)So sánh hai số đó.
b)Biểu diễn các số đó trên trục số, nhận xét
vị trí hai số đối với nhau và đối với điểm 0.
-Trả lời:
+Định nghĩa nh SGK trang 5.
+Hai bớc: Viết dới dạng phân số cùng mẫu
số dơng rồi so sánh hai phân số đó.
-Hoạt động nhóm:
Ghi lời giải vào phim trong hoặc bảng phụ
Sau 3 phút treo kết quả lên trớc lớp.
Đại diện nhóm trình bày lời giải.
VI.Hoạt động 6: H ớng dẫn về nhà (2 ph).
-Cần học thuộc định nghĩa số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số, cách
so
sánh hai số hữu tỉ.
-BTVN: số 3, 4, 5/ 8 SGK; Số 1, 3, 4, 8/3,4 SBT.
-Ôn tập qui tắc cộng, trừ phân số; quy tắc dấu ngoặc; quy tắc chuyển vế
(toán 6).
Ngày soạn :
Tiết 2: Đ2.Cộng, trừ số hữu tỉ
4
?5 ?5
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-HS 1:
+Phát biểu định nghĩa trang 5 SGK, lấy 3
VD theo yêu cầu.
+Chữa BT 3 trang 8 SGK: So sánh
a)x =
77
22
7
2
7
2
=
=
; y =
77
21
11
3
=
Vì -22 < -21 và 77 > 0 nên
77
21
77
22
y
m
a
x
==
;
(a, b, m Z; m > 0 và x < y)
a < b
Ta có:
m
ba
z
m
b
y
m
a
x
2
;
2
2
;
2
2
+
===
Vì a < b a + a < a + b < b + b
2a < a + b < 2b
-Vậy với hai số hữu tỉ x, y ta
cộng , trừ nh thế nào?
-Yêu cầu nhắc lại các tính
chất của phép cộng phân số.
-Yêu cầu tự làm ví dụ 1
-Gọi 1 HS đứng tại chỗ nêu
cách làm GV ghi lên bảng.
-Yêu cầu tự làm tiếp VD 2,
lu ý phép trừ có thể thay
bằng phép cộng với số đối
của số trừ.
-Gọi HS 2 nêu cách làm.
-Yêu cầu làm
-Gọi 2 HS lên bảng cùng
làm.
-Yêu cầu HS làm tiếp BT 6
trang 10 SGK vào vở BT
HĐ của Học sinh
-Lắng nghe đặt vấn đề của
GV.
-Trả lời: Để cộng, trừ hai số
hữu tỉ có thể viết chúng dới
dạng phân số cùng mẫu số
dơng rồi áp dụng qui tắc
cộng, trừ phân số.
-Phát biểu các qui tắc.
-1 HS lên bảng viết công
thức cộng , trừ x và y Q.
-Phát biểu các tính chất của
phép cộng phân số.
+
=+=+
m
ba
m
b
m
a
yx
==
b)Ví dụ:
4
9
4
312
4
3
4
12
4
3
)3(*
21
37
21
1249
21
12
21
15
10
15
9
3
2
5
3
3
2
6,0)
=
+=
=
+=
+
a
15
11
15
6
15
5
5
2
3
3
1
7
3
=+
x
6
?1
?1
?1
?2
?2
?2
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tìm x biết:
3
2
2
1
)
=
xa
4
3
7
x
x
x
IV.Hoạt động 4: Luyện tập củng cố (10 ph).
Giáo viên
-Yêu cầu làm BT 8a, c trang 10 SGK.
Tính:
+
+
5
3
2
5
7
3
)a
+
=
Em hãy tìm thêm một ví dụ?
-Yêu cầu hoạt động nhóm làm bài tập 9a,c
vào bảng phụ, nhóm nào xong trớc mang
lên treo.
-Nếu có thời gian cho làm thiếp bài 10.
Học sinh
-Hai HS lên bảng làm, cả lớp làm vào vở BT
8/10 SGK:
70
47
2
70
187
70
42
70
175
70
30
)
=
=
+
1
16
)4(1
16
5
+
=
+
=
BT 9: Tìm x
4
3
3
1
)
=+
xa
7
6
3
2
)
=
xc
12
x
x
V.Hoạt động 5: H ớng dẫn về nhà (2 ph).
-Cần học thuộc quy tắc và công thức tổng quát.
-BTVN: bài 7b; 8b,d; 9b,d; 10 trang 10 SGK; bài 12, 13 trang 5 SBT.
-Ôn tập qui tắc nhân, chia phân số; các tính chất của phép nhân trong Z, phép
nhân phân số.
7
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tiết 3: Đ3.Nhân, chia số hữu tỉ
Ngày soạn :
A.Mục tiêu:
+HS nắm vững các qui tắc nhân, chia số hữu tỉ.
+HS có kỹ năng làm các phép tính nhân, chia số hữu tỉ nhanh và đúng.
B.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
-GV: Bảng phụ (hoặc đèn chiếu, giấy trong) ghi:
+Công thức nhân, chia số hữu tỉ, các tính chất của phép nhân số hữu tỉ, định
nghĩa tỉ số của hai số, bài tập.
+Hai bảng ghi BT 14 trang 12 SGK để tổ chức trò chơi.
-HS:
+Ôn tập qui tắc nhân, chia phân số, tính chất cơ bản của phép nhân phân số,
định nghĩa tỉ số (lớp 6).
+Giấy trong, bút dạ.
C.Tổ chức các hoạt động dạy học:
I.Hoạt động 1: Kiểm tra (7 ph).
Hoạt động của giáo viên
-Câu 1:
+Muốn cộng hoặc trừ hai số hữu tỉ x, y ta
làm thế nào? Viết công thức tổng quát.
m
ba
m
b
m
a
yx
==
+Chữa BT 8d trang 10 SGK: Tính
24
7
3
24
79
24
9124216
8
3
2
1
4
7
3
2
8
3
2
1
HS 2:
+Phát biểu và viết công thức nh SGK.
+Chữa BT 9d trang 10 SGK
Tìm x:
3
1
7
4
=
x
21
5
21
712
3
1
7
4
=
=
=
x
x
x
8
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
số hữu tỉ có thể viết chúng
dới dạng phân số rồi áp
dụng qui tắc nhân, chia
phân số.
-Phát biểu qui tắc nhân phân
số.
-Ghi dạng tổng quát theo
GV.
-HS tự làm VD 1 vào vở.
-1 HS lên bảng làm.
-Phát biểu các tính chất của
phép nhân phân số.
-HS cả lớp làm vào vở BT
-3 HS lên bảng làm
Ghi bảng
1.Nhân hai số hữu tỉ:
a)Qui tắc: Với x, y Q
viết
d
c
y
b
a
x
==
;
(với a, b, c, d Z; b, d 0)
db
ca
=
c)Các tính chất:
Với x, y, z Q
x.y = y.x
(x.y).z = x.(y.z)
x.1 = 1.x = x
x.
x
1
= 1 (với x 0)
x.(y + z) = xy + xz
BT 11/12 SGK: Tính
Kết quả:
6
1
1
6
7
);
10
9
);
4
3
)
=
cba
c
d
b
a
d
c
b
a
yx
===
.::
b)VD:
5
3
)2.(5
3).2(
2
3
.
5
2
3
2
:
10
4
3
2
:4,0
=
-Cả lớp tự làm vào vở BT.
BT 12/12 SGK:
....
4
1
.
4
5
4
1
.
4
5
16
5
)
=
=
a
9
?
?
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
dới các dạng sau:
-Yêu cầu đọc phần chú ý
-Ghi lên bảng.
-Yêu cầu HS lấy VD về tỉ số
của hai số hữu tỉ.
-Nói: Tỉ số của 2 số hữu tỉ
sẽ đợc học tiếp sau.
-1 HS đọc phần chú ý, cả
lớp theo dõi.
-Ghi chép theo GV.
-HS lên bảng viết ví dụ.
3.Chú ý:
Với x, y Q; y 0
Tỉ số của x và y ký hiệy là
b
a
hay x : y
Ví dụ:
;
4
3
:
3
1
2;
2
1
:5,3
12
11
)
c
-Yêu cầu làm BT 7a trang 10 SGK.
Viết số hữu tỉ
16
5
dới dạng sau:
-Tổ chức trò chơi BT 14/12 SGK.
Luật chơi: 2 đội mỗi đôi 5 HS, chuyền nhau
1 viên phấn, mỗi ngời làm 1 phép tính trong
bảng. Đội nào đúng và nhành là đội thắng.
Học sinh
-Hai HS lên bảng làm, cả lớp làm vào vở BT
8/10 SGK:
2
1
7
2
15
1.1.2
5.1.3
BT 14/12 SGK: Điền số thích hợp.
Hai đội làm riêng trên 2 bảng phụ
VI.Hoạt động 5: H ớng dẫn về nhà (2 ph).
-Cần học thuộc quy tắc và công thức tổng quát nhân chia số hữu tỉ, ôn tập giá trị
tuyệt đối của số nguyên, qui tắc cộng, trừ, nhân, chia số thập phân.
-BTVN: bài 15, 16 trang 13 SGK; bài 10, 11, 14, 15 trang 4,5 SBT.
-Hớng dẫn bài 15/13 SGK:
Tiết 4: Đ4.Giá trị tuyệt đối của một số hữu tỉ.
10
32
1
ì
4 =
:
ì
:
-8 :
32
1
=
= = =
ì
=
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cộng, trừ, nhân, chia số thập phân.
Ngày soạn :
-ĐVĐ: Trên cơ sở giá trị tuyệt đối của số
nguyên ta cũng xây dựng đợc khái niệm giá
trị tuyệt đối của số hữu tỉ?
-Ghi đầu bài.
Hoạt động của học sinh
-HS 1:
+Phát biểu: Giá trị tuyệt đối của một số
nguyên a là khoảng cách từ điểm a đến
điểm 0 trên trục số.
+Tìm: |15| = 15; |-3| = 3; |0| = 0.
+|x| = 2 x = 2
HS 2:
+Biểu diễn trên trục số các số hữu tỉ:
3,5 ;
2
1
; -2.
| | | | | | | | |
-2
2
1
0 1 2 3 3,5
II.Hoạt động 2: Giá trị tuyệt đối của một số hữu tỉ (12 ph).
HĐ của Giáo viên HĐ của Học sinh Ghi bảng
1.Giá trị tuyệt đối của một
số hữu tỉ:
-Nêu định nghĩa nh SGK.
-Yêu cầu HS nhắc lại.
-Yêu cầu làm ?1 phần b.
-Gọi HS điền vào chỗ trống.
-Hỏi: Vậy với điều kiện nào
của số hữu tỉ x thì
xx
=
?
-GV ghi tổng quát
-Yêu cầu đọc ví dụ SGK.
-Yêu cầu làm ?2 SGK
-Yêu cầu tự làm Bài 1/11 vở
BT in.
-Yêu cầu đọc kết quả.
-Tự làm ?1.
-Đại diện HS trình bày lời
giải.
-Trả lời: Với điều kiện x là
số hữu tỉ âm.
-Ghi vở theo GV.
-Đọc ví dụ SGK.
-2 HS lên bảng làm ?2. HS
khác làm vào vở.
-Tự làm Bài 1/11 vở BT in.
-2 HS đọc kết quả.
-Tìm:
2;0;
2
1
;5,3
?2: Đáp số;
a)
7
1
; b)
7
1
; c)
5
1
3
; d) 0.
Bài 1/11 vở BT in:
III.Hoạt động 3: cộng, trừ, nhân, chia số thập phân (15 ph).
-Hớng dẫn làm theo qui tắc
viết dới dạng phân số thập
phân có mẫu số là luỹ thừa
của 10.
-Hớng dẫn cách làm thực
hành cộng, trừ, nhân nh đối
với số nguyên.
-Các câu còn lại yêu cầu HS
tự làm vào vở.
-Hớng dẫn chia hai số hữu tỉ
x và y nh SGK.
-Yêu cầu đọc ví dụ SGK.
-Làm theo GV.
(-1,13) + (-0,264)
= -(1,13 + 0,264) = -1,394
b)Qui tắc chia:
-Chia hai giá trị tuyệt đối.
-Đặt dấu + nếu cùng dấu.
-Đặt dấu - nếu khác dấu.
-Yêu cầu làm ?3 SGK
-Yêu cầu làm bài 2/12 vở
BT.
-Yêu cầu đại diện HS đọc
kết quả.
-2 HS lên bảng làm ?3, các
HS còn lại làm vào vở.
-HS tự làm vào vở BT
-Đại diện HS đọc kết quả.
? 3: Tính
a)-3,116 + 0,263
= - (3,116 0,263) = -2,853
b)(-3,7) . (-2,16)
= 3,7 . 2,16 = 7,992
Bài 2/12 vở BT in:
Đáp số:
a) -4,476
12
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
b)-1,38
c)7,268
d)-2,14
-Cần học thuộc định nghĩa và công thức xác định giá trị tuyệt đối của một số
hữu tỉ, ôn so sánh hai số hữu tỉ.
-BTVN: 21, 22, 24 trang 15, 16 SGK; bài 24, 25, 27 trang 7, 8 SBT.
-Tiết sau luyện tập, mang máy tính bỏ túi.
Tiết 5: Luyện tập
Ngày soạn :
A.Mục tiêu:
13
=
0
0
xneux
xneux
x
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
+Củng cố qui tắc xác định giá trị tuyệt đối của một số hữu tỉ.
+Rèn kỹ năng so sánh các số hữu tỉ, tính giá trị biểu thức, tìm x (đẳng thức có chứa
dấu giá trị tuyệt đối), sử dụng máy tính bỏ túi.
+Phát triển t duy HS qua dạng toán tìm giá trị lớn nhất (GTLN), giá trị nhỏ nhất
(GTNN) của biểu thức.
B.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
-GV: Bảng phụ (hoặc đèn chiếu, giấy trong) ghi bài tập 26: Sử dụng máy tính bỏ
túi.
-HS: Giấy trong, bút dạ, bảng phụ nhóm, máy tính bỏ túi.
=
0
0
xneux
xneux
x
+Chữa BT 24/7 SBT:
a)x = 2,1; b) x =
4
3
;
c)Không có giá trị nào của x; d)x = 0,35.
HS 2:
Đáp số:
a)-5,7; c)3; d)-38.
-Nhận xét bài làm của bạn
II.Hoạt động 2: luyện tập (35 ph).
HĐ của Giáo viên
-Yêu cầu mở vở BT in làm
bài 2 trang 13 (22/16 SGK):
Sắp xếp theo thứ tự lớn dần
0,3;
6
6
5
< 0 <
0,3 <
13
4
-Yêu cầu 1 HS đọc kết quả
sắp xếp và nêu lý do
-Tiến hành đổi số thập phân
ra phân số để so sánh.
Vì:
14
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-Yêu cầu làm bài 3 vở BT
(23/16 SGK).
-GV nêu tính chất bắc cầu
trong qua hệ thứ tự.
-Gợi ý: Hãy đổi các số thập
phân ra phân số rồi so sánh.
-Yêu cầu làm bài 4 vở BT.
-Gọi 1 HS lên bảng làm.
-Cho nhận xét bài làm.
-Yêu cầu làm BT 28/8 SBT
tính giá trị biểu thức A.
-Gọi 1 HS lên bảng làm.
-Cho nhận xét.
-Yêu cầu làm BT dạng tìm x
có dấu giá trị tuyệt đối.
4
3
=+
x
-Sử dụng máy tính CASIO
loại fx-500MS:
24
21
8
7
1000
875
875,0
=
=
=
875,0
24
21
24
20
6
5
=
>
37
12
==<=
<
38
13
II.Dạng 2: Tính giá trị biểu
thức.
1.Bài 4 (24/16 SGK):
Tính nhanh
a)(-2,5 . 0,38 . 0,4)
[0,125 . 3,15 . (-
8)]
= [(-2,5 . 0,4).0,38]
[(-8 . 0,125) . 3,15]
= [-1 . 0,38] - [-1 . 3,15 ]
= (-0,38) (-3,15)
= -0,38 + 3,15 = 2,77
2.BT 28/8 SBT:
Tính giá trị biểu thức sau
khi đã bỏ dấu ngoặc
A = (3,1 2,5) (-2,5
+3,1)
= 3,1 2,5 + 2,5 3,1
= (3,1 3,1)+ (-2,5+2,5)
= 0
III.Dạng 3: Tìm x có dấu giá
trị tuyệt đối
=+
x
*
12
5
3
1
4
3
==+
xx
*
12
13
3
1
4
3
==+
xx
15
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-Yêu cầu HS sử dụng máy
tính bỏ túi làm theo hớng
dẫn.
-Sau đó yêu cầu HS tự làm
câu a và c.
-GV có thể hớng dẫn thêm
c)ấn (- 0. ) ì(- . ) M+
( - 10. ) ì0. M+ AC
ALPHA M+ = -0,42
-Đọc và suy nghĩ BT 32/8
SBT.
-Trả lời:
+
5,3
x
0 với mọi x
+-
5,3
x
0 với mọi x
A = 0,5 -
5,3
x
0,5
với mọi x
A có GTLN = 0,5
khi x-3,5 =0 x = 3,5
IV.Dạng 4: Dùng máy tính
bỏ túi.
Bài 6(26/16 SGK):
a)(-3,1597)+(-2,39)
= -5,5497
c)(-0,5).(-3,2)+(-10,1).0,2
tính tích và thơng của hai luỹ thừa cùng cơ số, qui tắc tính luỹ thừa của luỹ thừa.
+Có kỹ năng vận dụng các qui tắc nêu trên trong tính toán.
B.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
-GV: Bảng phụ (hoặc đèn chiếu, giấy trong) ghi bài tập, bảng tổng hợp các qui tắc
tính tích và thơng của hai luỹ thừa cùng cơ số, qui tắc tính luỹ thừa của luỹ thừa.
Máy tính bỏ túi.
-HS:
+Ôn tập luỹ thừa với số mũ tự nhiên của một số tự nhiên, qui tắc nhân, chia, hai
luỹ thừa của cùng cơ số.
+Máy tính bỏ túi, bút dạ, bảng phụ nhóm.
C.Tổ chức các hoạt động dạy học:
I.Hoạt động 1: Kiểm tra (8 ph).
Hoạt động của giáo viên
-Câu 1:
Tính giá trị của biểu thức:
D =
+
+
5
5
5
2
4
3
4
3
5
3
=
=+
F = -3,1. (-2,7) = 8,37
Hoặc F = -3,1. 3 3,1. (-5,7)
= -9,3 + 17,67
= 8,37
- HS 2:
+Luỹ thừa bậc n của a là tích của n thừa số
bằng nhau, mỗi thừa số bằng a
a
n
=
sothuan
aaaa
..
......
( n 0)
+3
sothuan
xxxx
..
......
(x Q, n N, n > 1)
x là cơ số; n là số mũ
-Giới thiệu các qui ớc.
-Hỏi: Nếu viết số hữu tỉ x d-
ới dạng
b
a
thì x
n
=
n
b
a
có
thể tính nh thế nào?
-Cho ghi lại công thức.
-HS sử dụng định nghĩa để
tính. Có thể trao đổi trong
-Cho làm chung trên bảng
sau đó gọi 2 HS lên bảng
làm tiếp.
-Ghi lại công thức.
-Làm ?1 trên bảng cùng
GV.
-Hai HS lên bảng làm nốt.
*
( )
16
9
4
3
4
3
2
2
2
=
=
*(-0,5)
2
III.Hoạt động 3: Tích và th ơng hai luỹ thừa cùng cơ số (8 ph).
-Yêu cầu phát biểu cách
tính tích của hai luỹ thừa và
thơng của hai luỹ thừa của
số tự nhiên?
-Tơng tự với số hữu tỉ x ta
có công thức tính thế nào?
-Yêu cầu HS làm ?2/18
SGK.
-Đa BT49/10 SBT lên bảng
phụ hoặc màn hình
Chọn câu trả lời đúng.
-Phát biểu qui tắc tính tích,
thơng của hai lũ thừa cùng
cơ số của số tự nhiên.
-Tự viết công thức với x Q
-Tự làm ?2
-Hai HS đọc kết quả.
-Nhìn lên bảng chọn câu trả
lời đúng.
2.Tích và th ơng của hai luỹ
thừa cùng cơ số:
*Công thức:
Với x Q; m, n N
x
m
. x
n
c)D đúng.
d)E đúng.
IV.Hoạt động 4: Luỹ thừa của luỹ thừa (10 ph).
-Yêu cầu làm ?3 SGK
-Gợi ý: Dựa theo định nghĩa
để làm
-Yêu cầu đại diện HS đọc
kết quả.
-Hỏi: Vậy qua 2 bài ta thấy
khi tính luỹ thừa của một
luỹ thừa ta làm thế nào?
-Ta có thể rút ra công thức
thế nào?
-2 HS lên bảng làm ?3, các
HS còn lại làm vào vở.
-Đại diện HS đọc kết quả.
-Trả lời: Khi tính luỹ thừa
của một luỹ thừa, ta giữ
nguyên cơ số và nhân hai số
mũ.
-Đại diện HS đọc công thức
cho GV ghi lên bảng,
3.Luỹ thừa của luỹ thừa:
*? 3: Tính và so sánh
a)(2
2
)
3
= 2
2
=
10222
2
1
2
1
.
2
1
.
2
1
*Công thức:
-Yêu cầu làm ?4/18 SGK.
-GV ghi bài lên bảng.
-Đa thêm bài tập đúng sai
lên bảng phụ:
a)2
3
. 2
4
= (2
3
)
4
?
b)5
2
. 5
3
= (5
2
)
3
?
-Điền số thích hợp:
a)6
b)2
-HS trả lời:
a)Sai
b)Sai
b)
( )
[ ]
( )
8
2
4
1,01,0
=
*BT: Xác định đúng hay sai:
a)Sai
b)Sai
18
(x
m
)
n
= x
m.n
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-Nhấn mạnh: Nói chung
a
m
.a
n
(a
m
)
nm
V.Hoạt động 5: Củng cố luyện tập (10 ph).
Giáo viên
-Nhắc lại định nghĩa luỹ thừa bậc n của số
hữu tỉ x. Nêu qui tắc nhân, chia hai luỹ thừa
của cùng cơ số, qui tắc tính luỹ thừa của
một luỹ thừa.
-Đa bảng tổng hợp ba công thức trên treo ở
góc bảng.
-Yêu cầu làm BT 27/19 SGK
-Yêu cầu hoạt động nhóm làm BT 28/19
SGK.
-Yêu cầu dùng máy tính bỏ túi làm BT
33/20 SGK.
-Yêu cầu tự đọc SGK rồi tính
Giới thiệu cách tính khác dùng máy CASIO
fx 200 : Tính (1,5)
4
:
1,5 SHIFT x
y
4 =
Giới thiệu cách tính khác dùng máy CASIO
fx 500 MS: Tính (-0,12)
3
;(1,5)
4
:
ấn ( - 0,12 ) x
3
=
( ) ( )( )
64
25
11
64
729
4.4.4
9.9.9
4
9
4
1
2
33
=
=
=
=
Nhận xét: Luỹ thừa bậc chẵn của một số âm
là một số dơng. Luỹ thừa bậc lẻ của một số
âm là một số âm.
*BT 33/20 SGK: Dùng máy tính bỏ túi:
3,5
2
= 12,25
(-0,12)
3
= -0,001728
(1,5)
4
= 5,0625
VI.Hoạt động 6: H ớng dẫn về nhà (2 ph).
-Cần học thuộc định nghĩa luỹ thừa bậc n của số hữu tỉ và các qui tắc.
-BTVN: 29, 30, 32 trang 19 SGK; bài39, 40, 42, 43 trang 9 SBT.
-Đọc mục có thể em cha biết trang 20.
Tiết 7: Đ6. luỹ thừa của một số hữu tỉ. (Tiếp)
Ngày soạn :
A.Mục tiêu:
1
3
.
-Câu 2:
+Viết công thức tính tích, thơng hai luỹ
thừa cùng cơ số, tính luỹ thừa của một luỹ
thừa.
+Chữa BT 30/ 19 SGK:
Tìm x biết:
a) x :
3
2
1
=
2
1
= 1;
2
2
1
3
=
2
2
7
=
4
49
1
.
2
1
=
4
2
1
=
.5
2
-Hỏi: Qua hai ví dụ trên,
hãy rút ra nhận xét: muốn
nâng một tích lên một luỹ
thừa, ta có thể làm thế nào?
-Cho ghi lại công thức.
-Có thể chứng minh công
thức trên nh sau:
-Trả lời: Muốn nâng một
tích lên một luỹ thừa, ta có
thể nâng từng thừa số lên
luỹ thừa đó, rồi nhân các kết
quả tìm đợc.
-Ghi lại công thức.
-Theo dõi GV chứng minh
công thức.
b)
512
27
8
3
4
3
.
2
1
33
=
3
4
3
.
2
1
=
33
4
3
2
1
nlan
xxx .....
nlan
yyy ....
= x
n
.y
n
-Yêu cầu vận dụng làm ?2.
-Lu ý HS công thức có thể
áp dụng theo cả 2 chiều.
-Yêu cầu làm BT 36/22
SGK.
-Hai HS lên bảng làm tính.
-Làm BT 36/22 SGK
Viết dới dạng luỹ thừa của
một số hữu tỉ:
*?2:
a)
5
3
1
.2
8
= 20
8
c)25
4
.2
8
= (5
2
)
4
.2
8
=5
8
. 2
8
= 10
8
d)15
8
. 9
4
= 15
8
. (3
2
)
4
luỹ thừa.
-Viết công thức theo GV.
-Ba HS lên bảng làm ?4.
2.Luỹ thừa của một th ơng:
*?3: Tính và so sánh:
a)
3
3
2
và
3
3
3
)2(
3
3
2
2
=
3
3
3
)2(
b)
5
5
2
10
=
32
100000
= 3125 =
5
5
=
5
2
10
*
3
3
5,2
)5.7(
=
( )
3
3
3
24
5.7
=
= -27
*
1255
3
15
27
15
3
-Yêu cầu làm ?5: Tính
-Đa ra đề bài 34/22 SGK lên
bảng phụ.
-Yêu cầu kiểm tra lại các
đáp số và sửa lại chỗ sai.
-Yêu cầu HS làm BT 37/22
SGK tính giá trị của biểu
thức.
-Một HS lên bảng viết lai
các công thức.
-HS khác phát biểu qui tắc.
-Làm ?5, hai HS lên bảng
làm.
-Xem bài làm 34/22 SGK:
-Sửa lại chỗ sai
*?5: Tính
a)(0,125)
3
.8
3
= (0,125 .8)
3
=
1
3
= 1
b)(-39)
4
:13
4
=
e)Đúng.
f)Sai vì
( )
( )
14
16
30
8
2
10
C.Tổ chức các hoạt động dạy học:
I.Hoạt động 1: Kiểm tra (5 ph).
Hoạt động của giáo viên
-Treo bảng phụ.
-Yêu cầu HS điền tiếp để đợc các công thức
đúng:
x
m
. x
n
=
(x
m
)
n
=
x
m
: x
n
=
(xy)
n
=
n
y
x
(x 0, m n)
(xy)
n
= x
n
.y
nn
y
x
=
n
n
y
x
(y 0)
II.Hoạt động 2: luyện tập (23 ph).
HĐ của Giáo viên
-Yêu cầu làm dạng 1 Bài 1
Bài 1 (38/22 SGK):
a)Viết dới dạng luỹ thừa có
số mũ 9
2
27
= (2
3
)
9
= 8
9
3
18
= (3
2
)
9
= 9
9
b)Số lớn hơn:
2
27
= 8
9
< 3
18
= 9
9
Bài 2 (39/23 SGK):
Viết x
2
1
7
3
+
c)
55
44
4.25
20.5
d)
5
3
10
.
4
5
-3 HS đứng tại chỗ đọc kết
quả và nêu lý do
=
3
5.512
=
3
2560
=
3
1
853
-Làm Bài 5.
-Làm theo GV câu a.
-Tự làm câu b và c.
-2 HS lên bảng làm.
-Cả lớp nhận xét , sửa chữa
bài làm.
-Làm chung câu a trên bảng
theo hớng dẫn của GV.
-Tự làm câu b vào vở BT.
-1 HS lên bảng làm.
1.Bài 3 (40/23 SGK):
a)
196
169
14
20.5
5
4
5
4
55
44
===
d)=
( )
5
5
3
10
.
( )
4
4
5
6
=
( ) ( )
45
45
5.3
3.2.5.2
=
n = 3
c)
( )
81
3
n
= -27
(-3)
n
= 81.(-27)= (-3)
4
.(-3)
3
(-3)
n
= (-3)
7
n = 7
c)8
n
: 2
n
= 4
(8 : 2)
n
= 4
4n = 4
1
n = 1
-BTVN: 47, 48, 52, 57, 59/11,12 SBT.
-Ôn tập khái niệm tỉ số của hai số x và y (với y 0), định nghĩa hai phân số
bằng nhau
d
c
b
a
=
. Viết tỉ số giữa hai số thành tỉ số của hai số nguyên.
-Đọc bài đọc thêm: Luỹ thừa với số mũ nguyên âm.
24
Tr ng THCS Tiên D ơng Giáo án đai số 7
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ngày soạn :
Tiết 9: Đ7. Tỉ Lệ thức.
A.Mục tiêu:
+HS hiểu rõ thế nào là tỉ lệ thức, nắm vững hai tính chất của tỉ lệ thức.
+Nhận biết đợc tỉ lệ thức và các số hạng của tỉ lệ thức. Bớc đầu biết vận dụng các
tính chất của tỉ lệ thức vào giải bài tập.
B.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
-GV: Bảng phụ (hoặc đèn chiếu, giấy trong) ghi bài tập và cáckết luận.
-HS: +Máy tính bỏ túi, bút dạ, bảng phụ nhóm.
+Ôn tập khái niệm tỉ số của hai số x và y (với y 0), định nghĩa hai phân số
bằng nhau, viết tỉ số hai số tỉ số hai số nguyên
C.Tổ chức các hoạt động dạy học:
I.Hoạt động 1: Kiểm tra (5 ph).
Hoạt động của giáo viên
-Câu hỏi:
+Tỉ số của hai số a và b với b 0 là gì? Kí
2
vậy
15
10
=
7,2
8,1
-HS theo dõi và nhận xét bài làm của bạn.
II.Hoạt động 2: Định nghĩa(13 ph).
HĐ của Giáo viên
-Trong bài tập trên, ta có hai
tỉ số bằng nhau
15
10
=
7,2
8,1
Ta nói đẳng thức
15
10
=
7,2
8,1
là một tỉ lệ thức. Vậy tỉ lệ
thức là gì?
-Yêu cầu so sánh hai tỉ số
21
15
và
5,17
21
15
=
7
5
5,17
5,12
=
175
125
=
7
5
21
15
=
5,17
5,12
là tỉ lệ thức
*Đn:
b
a
=
d
c
(ĐK b, d 0)
25
Copyright: Tài liệu đại học ©