Nâng cao hơn nữa hiệu quả dạy học môn Giáo Dục Công Dân bằng cách ứng dụng
Chương trình Dạy học của Intel vào giảng dạy.
PHẦN 1 : PHẦN MỞ ĐẦU

Trong những năm trở lại đây, việc tích cực đổi mới phương pháp dạy và học là một trong những yêu cầu trọng tâm, quan
trọng và mang tính quyết định đến sự phát triển tư duy học sinh cho phù hợp với yêu cầu mới. Chất lượng dạy và học
phụ thuộc vào nhiều yếu tố, song xét đến cùng, yếu tố quyết định nhất là cách giảng dạy của Thầy và cách học của Trò.
Do đó, việc đổi mới phương pháp là tất yếu khách quan.
Càng ngày, với sự hội nhập tình hình kinh tế quốc tế cộng với những giao thoa giữa các nền văn hóa khác nhau, học sinh
có rất nhiều cơ hội tiếp cận với những nền văn hóa tiên tiến của các nước, có cơ hội để tự mình tìm thêm những kiến
thức, những kỹ năng và đón nhận hàng loạt những thách thức mới. Vậy, trước tình hình đó, chính bản thân mỗi giáo viên
làm gì để nâng cao hơn nữa hiệu quả và chất lượng dạy học?
Trong quá trình tiếp cận với chương trình dạy học mở đầu của Intel, gọi tắt là ITGS, tôi nhận thấy những điểm hay,
những điểm không hề xa lạ nhưng cách trình bày, cách dẫn dắt làm thay đổi những tư duy và cả những cách nghĩ theo lề
lối bình thường. Ở đó, mỗi giáo viên thực sự là người dẫn dắt, nhưng người dẫn dắt đó được đặt ở một vị trí rất quan
trọng, làm thế nào để học sinh tiếp cận chủ động với tri thức. Và làm thế nào để khai thác triệt để tư duy tích cực của
học sinh?
Chính vì thế, trong suốt 1 năm học qua, tôi đã áp dụng những gì mình được tìm hiểu, được trao đổi vào trong quá trình
giảng dạy. Và tôi nhận thấy, hiệu quả và chất lượng dạy học tăng lên rất nhiều. Chính vì thế, tôi chọn đề tài “Nâng cao
hơn nữa hiệu quả dạy học môn Giáo Dục Công Dân bằng cách ứng dụng Chương Trình Dạy Học của Intel vào giảng dạy
tại trường THPT Quốc Học – Huế ” làm đề tài để viết sáng kiến kinh nghiệm của mình.
Ở đề tài này, phạm vi nghiên cứu và ứng dụng của tôi chỉ thu hẹp trong trường THPT Quốc Học, với 12 lớp mà tôi đã
giảng dạy. Thông qua việc ứng dụng Chương Trình Dạy Học của Intel, tôi mong muốn trong những năm tiếp theo, tôi sẽ
phát huy hơn nữa tính hiệu quả của chương trình ngày càng nhiều hơn.

PHẦN 2 : PHẦN NỘI DUNG

1. Tính tất yếu khách quan của việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH):
Phương pháp dạy học (PPDH) là những hình thức và cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh trong những điều kiện
dạy học xác định nhằm đạt mục đích dạy học (những hình thức và cách thức, thông qua đó và bằng cách đó, giáo viên và
học sinh lĩnh hội những hiện thực tự nhiên và xã hội chung quanh trong những điều kiện học tập cụ thể).

liên tục đổi mới. Đó là lí do mà tôi nhận thấy thực sự hứng thú từ chương trình này.
Tôi xin đưa ra một số điểm bản thân tôi nhận thấy rất hay, và tôi đã ứng dụng trong suốt gần 1 năm học vừa qua.
a. Tính hiệu quả, trực quan trong việc đổi mới phương pháp dạy học:
Cụm từ “đổi mới phương pháp dạy học” thường gắn liền với vấn đề dạy học thay vì lấy “Dạy” làm trung tâm sang lấy
“Học” làm trung tâm. Trong phương pháp tổ chức, người học – đối tượng của hoạt động “dạy”, đồng thời là chủ thể của
hoạt động “học” – được cuốn hút vào các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám
phá những điều mình chưa rõ, chưa có chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt.
Thứ 1, tính hiệu quả đầu tiên khi đề cập đến việc thay đổi theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm này, chương
trình đã đưa ra 1 đoạn flash đơn giản mà hiệu quả . Ngay chính bản thân tôi, khi đặt ra cho các em học sinh câu hỏi
“Theo em, lấy học sinh làm trung tâm có nghĩa là thế nào?” . Chính các em vẫn còn đang lúng túng, nên việc đưa ra cho
các em những hình dung bước đầu sẽ giúp các em định hình và có hướng thay đổi sau này.
Sau đây là 1 số hình minh họa được lấy từ chương trình minh họa trực quan cho việc đổi mới PPDH lấy HS làm trung
tâm.
Qua flash đơn giản vừa rồi, giáo viên có thể giúp học sinh bắt đầu định hình được vai trò, vị trí và những việc học sinh sẽ
làm trong suốt quá trình học. Vấn đề này chương trình đưa ra bằng 1 ví dụ đơn giản, trực quan nhưng hiệu quả để lại
trong học sinh và cả trong giáo viên rất nhiều. Trong quá trình dạy học bài đầu tiên, bản thân tôi đã đưa 2 ví dụ này vào,
trong chừng 3’ thực hiện, và học sinh đã nhận ra được những việc mình sẽ làm, coi đây như là 1 hình thức trao đổi
nhưng giúp cho học sinh có 1 hình dung chuẩn về vị trí của chính bản thân trong tiến trình tham gia vào quá trình học
tập trên lớp.
Thực tế, tôi đã ứng dụng việc đổi mới phương pháp dạy học bằng cách để các em tự tìm hiểu, trình bày và giáo viên
hướng dẫn, dẫn dắt và tổng kết ở 1 số bài học mà các em có khả năng tự mình tìm lấy những dẫn chứng.
(Ví dụ: Bài 12 (Công dân với tình yêu, hôn nhân, gia đình) – lớp 10; Bài 15 (Công dân với một số vấn đề cấp thiết của
nhân loại) – lớp 10; Bài 7 (Quyền tự do dân chủ của công dân) – lớp 12). Sau những gì đã định hình trước với học sinh
thông qua phần trình chiếu flash về những vấn đề học sinh có thể làm, qua đó các em bắt đầu tự mình phân công, chia
nhóm và sử dụng những kỹ năng của mình có để lĩnh hội tri thức. Hiệu quả tăng lên rõ rệt ở điểm, có những kiến thức
các em nhớ rất sâu, kỹ năng phân tích, tổng hợp và đánh giá khái quát của các em được nâng cao hơn. Các em nhận
thấy đây không phải là trách nhiệm, mà là vai trò của chính các em, để từ đó hiệu quả trong việc tích lũy kiến thức tăng
lên rất nhiều.
Thứ 2, tính hiệu quả thể hiện trong cách tiến hành thảo luận nhóm. Chúng ta hiện nay quá quen thuộc với hình thức thảo
luận nhóm, với nhiều cách phân chia nhóm nhằm mang lại những hiệu quả nhất định cho mục đích đề ra. Nhưng nhìn

Những câu hỏi được đặt ra theo từng cấp độ như sau :
- Lang Liêu là ai?
- Nhà vua đã yêu cầu các hoàng tử làm gì?
- Lang Liêu đã làm những bánh gì? Từ những nguyên liệu nào?
- Câu chuyện này muốn nói với chúng ta điều gì?
- Theo hướng dẫn của câu chuyện, chúng ta có thể làm bánh
chưng/ bánh dày theo cách nào?
- …..
Chỉ là 1 ví dụ , nhưng trong từng cấp độ chúng ta đã kích thích tư duy của học sinh, từ nhớ lại, hiểu, vận dụng, phân tích
…. Giáo viên có thể tùy theo từng bài, hoặc trong phần kiểm tra, đánh giá để thực hiện.
Trong phạm vi dạy học, tôi đã tiến hành cho học sinh làm bài tập về nhà, ngoại khóa và cả trong phạm vi thi kiểm tra,
thi học kỳ để giúp các em vừa có thể nhớ lại kiến thức đã học, vừa biết cách vận dụng vào để giải quyết những vấn đề
trong thực tiễn của cuộc sống .
Ví dụ :
- Thế nào là phủ định biện chứng? Điểm cốt yếu nhất của phủ định biện chứng là gì?
- Lấy ví dụ minh họa để chứng minh rằng trong việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, chúng ta
đã vận dụng có hiệu quả quy luật phủ định biện chứng.
Trong việc ứng dụng những câu hỏi từ thấp đến cao này đến với học sinh, tôi nhận ra rằng mỗi học sinh bắt đầu chịu sự
tác động rõ rệt nhất là không còn những cách học bài thụ động, không còn nhìn sách mỗi lúc giáo viên đặt câu hỏi mà
thay vào đó là tích cực động não để tìm ra câu trả lời. Hiệu quả của việc ứng dụng này là ở điểm học sinh sẽ không để
mình ở trạng thái thụ động, cứ chăm chăm nhìn sách và lười suy nghĩ. Thì bây giờ, ở những câu hỏi dạng tổng hợp, khái
quát, liên hệ và vận dụng thì mỗi học sinh lại đưa ra những câu trả lời rất hay, thậm chí là ngay cả giáo viên cũng có thể
lấy làm ví dụ điển hình để minh họa.
Hiệu quả và chất lượng học tập của học sinh ngày càng tăng. Học sinh cũng được rèn dần dần việc phản xạ nhanh với
những câu hỏi mang tính thực tiễn và liên hệ bản thân, với những vấn đề tổng quát và hiệu quả nhất là mang lại cho các
em 1 tư duy sáng tạo cao. Ở điểm này, chúng ta ngoài việc phục vụ tốt trong việc trang bị kiến thức vững cho các em,
còn học sinh lại rèn thêm được kỹ năng giải quyết vấn đề và sáng tạo trong suy nghĩ.
b. Rèn luyện tư duy phản biện và khuyến khích sự sáng tạo của học sinh:
Thứ 1, rèn luyện tư duy phản biện: Trong việc đổi mới phương pháp dạy học thì việc học sinh tự tìm tòi, học hỏi để tiếp
thu kiến thức đi kèm với việc giáo viên lẫn học sinh sẽ đóng vai trò phản biện tốt cho nhau. Nhưng để phản hồi này theo

và bắt đầu tìm cách thay đổi 3 điểm ngay bản thân mình ở trên bục. 2 em tiến hành thay đổi, sau 2’ quay lại, bạn nào
đoán đúng bạn mình thay đổi những điểm nào thì sẽ là người thắng.
Nhưng không dừng lại ở việc thắng, thua, hay ai quan sát nhanh hơn? Mà giáo viên chỉ hỏi 1 câu đơn giản khi học sinh về
chỗ “Các em đã có hành động gì khi về chỗ ngồi?”. 1 em trả lời “Em đã gài lại cúc áo, bỏ ống quần xuống và vuốt tóc
lại”. Và giáo viên bắt đầu trao đổi với các em bằng 1 câu đơn giản “Có thể, sự thay đổi nào cũng mang lại những khó
chịu tạm thời, nhưng các em hãy chấp nhận sự thay đổi đó, có thể sẽ đem đến những thử thách và cả những thành công
cho các em. Việc đổi mới tư duy cũng vậy, nếu các em thấy việc thay đổi đó là chưa quen, thì hãy tập quen dần, và tuyệt
đối, đừng lặp lại thói quen cũ mà hãy chấp nhận thay đổi nó”.
Đây chính là ví dụ làm bản thân tôi cảm thấy bị thuyết phục. Tôi đã thử ở các lớp mình dạy. Lúc đầu các em nhốn nháo
vì cho rằng đây là 1 trò chơi, vui vẻ và thoải mái. Nhưng các em lặng người đi khi tôi trao đổi với các em về những điều
thay đổi. Và tôi nhận thấy rằng, cho tới thời điểm này, tôi đã làm các em thay đổi thói quen và suy nghĩ về môn GDCD.
Đó là điều tôi nhận thấy chương trình đã thay đổi những tư duy của chính tôi. Và việc áp dụng chương trình rất hiệu quả
trong công tác giảng dạy.
Và chính học sinh cũng đã ngấm dần sự thay đổi từ ví dụ đơn giản đó. Cuối năm, khi tôi thực hiện việc tổng kết, chính
các em còn nhắc cho tôi nhớ tôi còn nợ các em 1 bài ngoại khóa tổng kết cuối năm. Và các em xin tôi cho các em tự
mình chọn đề tài, tự mình thuyết minh và giáo viên cũng như các bạn nhận xét, trao đổi. Đề tài các em chọn là “Văn hóa
ẩm thực trong học sinh Huế”. Và tôi nhận thấy rằng, chỉ một câu nói đó của các em, chỉ tư duy đó, tôi thấy hiệu quả của
cả năm học mà tôi với việc ứng dụng chương trình dạy học của Intel đã mang lại hiệu quả cho học sinh của tôi như thế
nào?
Trên đây chỉ là 1 trong rất nhiều phương pháp, kỹ năng mà tôi đã được học và vận dụng trong quá trình giảng dạy. Hiệu
quả đem lại rất rõ ràng, các em hiểu và vận dụng được những nội dung đã học vào cuộc sống, nhớ lâu và tác động về ý
thức, rèn luyện đạo đức của học sinh. Tôi nhận ra rằng, môn GDCD nó quan trọng bởi chính người dạy GDCD, không có
cái gì là không thực hiện , chỉ là chúng ta có chịu thay đổi hay không. Tất cả những điều đó chỉ gói gọn trong 2 quyển
sách của Chương trình Dạy học của Intel, mà tầm ảnh hưởng của nó lan rộng ra trong quá trình dạy học của chúng tôi.
Tôi nhận thấy, hiệu quả và chất lượng dạy học được nâng cao hơn rất nhiều.

PHẦN 3 : PHẦN KẾT LUẬN

Chúng ta nhận thấy rằng, việc giáo dục cho học sinh với môn GDCD không chỉ là giáo dục kiến thức, mà còn rèn luyện kỹ
năng, đặc biệt là giáo dục thái độ, cách ứng xử, cư xử của các em . Do đó, với vai trò và trách nhiệm đó, chúng ta không