một số kinh nghiệm để phát hiện và bồi dỡng học sinh
năng khiếu về âm nhạc của tiểu học
---------------------
a. đặt vấn đề:
Mục tiêu nền giáo dục của chúng ta là giáo dục con ngời toàn diện có đủ
kiến thức, lòng say mê, để đáp ứng với yêu cầu công nghiệp hoá hiện đại hoá
đất nớc. Trong giai đoạn hiện nay ở trờng tiểu học chú trọng dạy đủ 9 môn
trong đó có môn âm nhạc. Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện
thực khách quan bằng những hình tợng âm thanh có sức biểu cảm phong phú
âm nhạc là nghệ thuật thời gian.
Đây là một môn học nhằm cung cấp những kiến thức ban đầu nhng hầu
hết quan trọng nhất là về âm nhạc cho học sinh, bên cạnh đó còn bồi dỡng lòng
say mê, yêu thích môn học này, hứng cho các em những tình cảm trong sáng,
có đạo đức lối sống lành mạnh, yêu cuộc sống yêu quê hơng. Vậy ta cần phát
hiện và bồi dỡng nhân tài.
Muốn đạt đợc những yêu cầu trên. Bản thân ngời giáo viên dạy bộ môn
năng khiếu nói chung và bộ môn âm nhạc nói riêng phải cho học sinh hiểu đợc
khái niệm và âm nhạc. Từ đó giáo viên cho học sinh làm quen với các âm thanh
của các nốt. Dựa trên những nốt nhạc đó các nhạc sỹ đã sáng tác nên những
giai điệu ấy chính là những tác phẩm và những tác phẩm yêu cầu học sinh, yêu
cầu chúng ta phải biết đọc nhạc, đúng cao độ, trờng độ hát gọn tiếng đúng
chữ, đúng nhạc. Từ những yêu cầu trên bản thân tôi tự thấy từ trớc tới nay từ lớp
1 đến lớp 5 cha có một đội ngũ học sinh có năng khiếu thực sự quả là khó là ng-
ời giáo viên dạy bộ môn hát nhạc luôn trăn trở và đã đặt ra những giải pháp để
giải quyết những yêu cầu một cái có hiệu quả.
b. giải quyết vấn đề.
1. Thực trạng về phát hiện học sinh có năng khiếu âm nhạc.
Muốn có nguồn nhân lực thì phải bồi dỡng ngay từ cấp học đầu tiên một
nền tảng về âm nhạc là không ngoài nằm trong bộ môn khoa học để phát triển
những con ngời toàn diện không những thế mà đào tạo nhân tài cho đất nớc để
có nh những nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, Hoàng Vân, Mộng Lân.v.v Và những

tiếng hát của học sinh.Tác động vào học sinh lam fcho các ngày càng yêu thích
môn học này.
2 - Cơ sổ thực tiễn:
Môn học hát nhạc là môn học nghệ thuật nó đòi hỏc năng lực thực sự,
chính vì thế mà ngời giáo viên luôn phải nhẹ nhàng động viên khen ngợi học
sinh kịp thời tạp cho học sinh nguồn cảm hứng,nhữnh điều thú vị kích thích sự
hăng say của giới trẻ.Vì vậy ngời giáo viên phải áp dụng phơng pháp Học mà
chơi,chơi mà học
Dạy âm nhạc là một cái hay cái đẹp, nhằm phát triển về mọi mặt,về tâm
hồn, tạo ra một thế hệ trẻ có tâm hồn trong sáng xây dựng xã hội văn minh nhờ
có âm nhạc mà các em hớng thiện tốt hơn.Con ngời đã từng dùng âm nhạc để
đấu tranh với kẻ thù,đa con ngời đến gần nhau hơn.
2
Môn hát nhạc là một môn năng khiếu đặc biệt những học sinh không có
năng khiếu sẻ chán nản trong việc tiếp thi không hứng thú.Trong quá trình
giảng dạy và tìm hiểu thực tế học sinh thờng đạt chất lợng môn học này không
cao lắm do những nguyên nhân sau này:
* Khó khăn:
+ Trờng đóng trên địa bàn Thị Trấn học sinh chủ yếu là con gia đình
buôn bán và làm nghề thủ công,làm ruộng nên thời gian kèm cặp con cái có hạn
chế
+ Điều kiện kinh tế gia đình nguồn thu nhập không đồng đều, đời sống
vật chất một số gia đình còn gặp nhiều khó khăn,cho nên việc quan tâm học tập
của con em thiêế đến nơi đến chốn ở lớp cũng nh ở nhà.
+ Trình độ dân trí không đồng đều nên ý thức vai trò giáo dục của một số
bậc phụ huynh cha có.
+ Trong lớp học lực không đồng đều thậm chí cha nhớ tên bài hát giai
điệu ,hát giọng còn ê,a không gọn tiếng
+ Một số học sinh còn lơ là ở bộ môn này các em tập trung chủ yếu vào
môn học chính nh toán ,tiếng việt vv

ngay.
Ví dụ: Thử hát theo giai điệu bài chú ếch con với một lời ca mới
Mùa xuân đẹp tơi đã sang nắng xuân bừng trên xóm làng
Chúng em cùng nhau đến trờng tay nắm cùng vang
Kìa em là em bé xinh cớ sao lại hay khóc nhè
Ô kìa một cô chích choè đang hót vàng từ ngọn tre
Giáo viên cho học sinh hát bài chú ếch một đến hai lần sau đó hớng dãn
các em 4 câu hát trên. Học sinh tự hát theo giai điệu của bài chú ếch con en
nào hát đúng hay giọng ca đẹp đợc khen ngợi. Giáo viên có thể đệm đàn cho
học sinh hát các em vừa hát vừa gõ đệm theo.
B. Cách tổ chức.
- Tổ chức học nhóm
- Phân học sinh thành hai đối tợng (học sinh có năng khiếu và số học sinh
còn lại).
- Lấy những em hát mẫu biểu diễn thể hiện trớc lớp (đó cũng là một cách
bồi dỡng).
- Nếu câu hỏi nâng cao đối với học sinh có năng khiếu
- Dành thời gian xen kẽ trong các tiết học để hớng dẫn và bồi dỡng theme
cho những em có năng khiếu từ khối 3 đến khối 5.
- Riêng khối 1, khối 2 rèn luyện năng khiếu vào những buổi học tăng buổi.
C. Bồi dỡng học sinh có năng khiếu.
1. Các nguyên tắc chung.
a) Nguyên tắc phát triển: Giáo dục âm nhạc là làm cho tai nghe của học
sinh mỗi ngày đợc nhạy bén hơn nên phải bằng sự thức tỉnh tai nghe âm nhạc
chứ không phải bằng một mớ lý thuyết rờm rà, nặng nề nào khác.
4
b) Nguyên tắc trực quan: Là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất
để bồi dỡng học sinh có năng khiếu âm nhạc nếu giáo viên chỉ dùng lời nói mà
không có chứng minh minh hoạ cụ thể qua giọng hát tiếng đàn, băng đĩa thì học
sinh khó có thể tiếp thu đợc cái trìu tợng của âm thành nh cao độ trờng độ, cần

giọng, nhả chữ tròn trặn không ê, a trong khi hát giáo viên phải cho học sinh hát
5