Họ và tên: Phan Duy Nghĩa
GV Trờng Tiểu học Sơn Long, H-
ơng Sơn, Hà Tĩnh.
ĐT: 01689 636 412
Giúp học sinh
Khắc phục một số sai lầm thờng
gặp
Khi thực hiện phép tính
Bài viết này giới thiệu với các bạn một số sai lầm thờng gặp của học sinh khi thực hiện
phép tính. Tìm ra nguyên nhân của các sai lầm đó và đa ra biện pháp khắc phục.
Ví dụ 1. Khi thực hiện phép nhân: 456 x 203 = ?
Một số học sinh đã làm nh sau:
Rõ ràng các học sinh đã thực hiện sai phép tính.
* Nguyên nhân: Khi thực hiện phép tính trên, các em đã"bỏ sót" chữ số 0 ở giữa số 203. Vì
các em cha hiểu bản chất của cách ghi số theo hệ thập phân và vị trí của từng chữ số, nên các
em thờng đặt tính một cách máy móc mà không hiểu vì sao phải làm nh vậy.
* Biện pháp khắc phục: Khi gặp "tình huống" trên chúng ta cần giải thích cho học sinh
hiểu bản chất của cách ghi số. Cần giúp cho học sinh nắm vững quy tắc thực hiện phép tính,
thực hiện từ phải sang trái (từ hàng đơn vị, đến hàng chục, rồi đến hàng trăm, ).
ở phép tính trên, khi nhân 3 với 456 (tích riêng thứ nhất) đợc 1368 đơn vị; còn khi nhân 2
với 456 (thực chất là tích riêng thứ ba) đợc 912, ở đây không phải 912 đơn vị mà là 912 trăm
(vì 2 ở hàng trăm).
Vì vậy, khi cộng các tích riêng ta phải đặt đúng theo quy tắc: hàng thẳng hàng.
Viết đầy đủ Viết gọn lại
* Bài tập áp dụng: Đúng ghi Đ, sai ghi S
1
Họ và tên: Phan Duy Nghĩa
GV Trờng Tiểu học Sơn Long, H-
ơng Sơn, Hà Tĩnh.
ĐT: 01689 636 412
Giúp học sinh

GV Trờng Tiểu học Sơn Long, H-
ơng Sơn, Hà Tĩnh.
ĐT: 01689 636 412
Giúp học sinh
Khắc phục một số sai lầm thờng
gặp
Khi thực hiện phép tính
Học sinh A:
Vậy: 13400 : 1900 = 7 (d 1)
Học sinh B:
Vậy: 13400 : 1900 = 7 (d 10)
Học sinh C:
Vậy: 13400 : 1900 = 7 (d 100)
Phải chăng cùng phép tính chia 13400 : 1900 có tới 3 số d? Sai lầm ở đâu?
* Nguyên nhân: Do các em cha hiểu đợc bản chất của phép chia có d; các em còn nhầm
lẫn giữa tính chất của tỉ số hay phân số với phép chia có d, giữa tính chất của phép chia hết
và phép chia có d.
* Biện pháp khắc phục: Cần giải thích rõ cho học sinh hiểu bản chất của phép chia có d.
Nếu tăng (hoặc giảm) số bị chia và số chia cùng một số lần thì số d tăng (hoặc giảm) bấy
nhiêu lần, còn thơng không đổi. Tuy nhiên tỉ số giữa số d và số chia không đổi.
- Học sinh A: Đã giảm cả số bị chia và số chia 100 lần, nên số d giảm 100 lần (100 : 100 =
1). Số d đúng phải là: 1 x 100 = 100.
- Học sinh B: Đã giảm cả số bị chia và số chia 10 lần, nên số d giảm 10 lần (100 : 10 = 10).
Số d đúng phải là: 10 x 10 = 100.
* Bài tập áp dụng: Khoanh vào chữ đặt trớc câu trả lời đúng:
3
Phép chia này có thơng là 4, số d là:
A. 1 B. 10 C. 100 D. 1000

Ví dụ 4. Sau khi học xong bài " Chia một số thập phân cho một số tự nhiên". Các em

4
* Nguyên nhân: Các em nhầm lẫn với phép chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên mà
thơng tìm đợc là một số tự nhiên.
* Biện pháp khắc phục: - Cho học sinh đếm tổng các chữ số trong phần thập phân của số
chia và thơng. Tổng các chữ số đếm đợc là 2 chữ số nên số d của phép chia là 0,36.
- Cho học sinh gióng các chữ số ở các hàng từ dấu phẩy xuống.
Theo cách này thì chữ số 6 ở hàng phần trăm, chữ số 3 ở
hàng phần mời nên số d của phép chia là 0,36.

Ví dụ 6. Khi học xong bài "Chia một số tự nhiên cho một số thập phân", các em làm bài
tập 4, SGK Toán 5, trang 72.
Bài tập: Tìm số d của phép chia 218 : 3,7 nếu chỉ lấy đến hai chữ số ở phần thập phân của
thơng. Các em đã tiến hành làm nh sau:
Họ và tên: Phan Duy Nghĩa
GV Trờng Tiểu học Sơn Long, H-
ơng Sơn, Hà Tĩnh.
ĐT: 01689 636 412
Giúp học sinh
Khắc phục một số sai lầm thờng
gặp
Khi thực hiện phép tính
Một số em kết luận: Số d của phép chia trên là 0,33 (!).
* Nguyên nhân: Các em sai lầm ở chỗ không đếm chữ số trong phần thập phân của số chia
(3,7) mà các em nghĩ đó là 37 vì đã gạch đi dấu phẩy.
* Biện pháp khắc phục: Cách 1. Cho học sinh đếm tổng các chữ số trong phần thập phân
của số chia và thơng. Tổng các chữ số đếm đợc là 3 chữ số nên số d của phép chia là 0,033.
Cách 2. ở phép chia trên, ta đã tăng số bị chia và số chia lên 10 lần nên số d cũng tăng lên
10 lần. Số d đúng là : 0,33 : 10 = 0,033.
* Bài tập áp dụng: Khoanh vào chữ đặt trớc câu trả lời đúng:
Phép chia này có thơng là 11,42, số d là: