Mẫu số 5
Mã số
- Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại trà tại
trường THCS trên địa bàn huyện Bình Xuyên
- Lĩnh vực áp dụng: Áp dụng cho công tác quản lý nhà trường trong việc
nâng cao chất lượng học lực của học sinh theo chuẩn kiến thức kỹ năng
- Họ tên tác giả: Lê Tiến Bộ
- Đơn vị công tác: Trường THCS Thanh Lãng
Thanh Lãng, tháng 01 năm 2019
-0-
Họ tên, chữ ký người chấm điểm
Điểm
Mã số
Người số 1:…………………………………………
Người số 2:…………………………………………
- Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại trà tại
trường THCS trên địa bàn huyện Bình Xuyên
- Mô tả sáng kiến:
+ Về nội dung của sáng kiến:
Giáo dục là quốc sách - nhất là trong thời kỳ đổi mới hiện nay, điều đó được
thể hiện trong các kỳ Đại hội đại biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tại Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã khẳng
Việc vận dụng phương pháp giảng dạy phù hợp để có giờ dạy thành công là
nhiệm vụ trực tiếp của giáo viên. Song hành với họ và nhiệm vụ của nhà quản lý
(Ban giám hiệu, tổ trưởng/nhóm trưởng chuyên môn). Để kiểm chứng tính hiệu quả
trong giáo dục thì phải trải qua quá trình đánh giá, kiểm tra. Đánh giá phải minh
chứng cụ thể được rằng người giáo viên này đã thực sự hoàn thành nhiệm vụ hay
chưa, đã tâm huyết đấy nhưng hiệu quả giáo dục chưa cao thì phương pháp giáo
dục chưa phù hợp ở điểm nào. Bên cạnh những yếu tố nêu trên thì để góp phần đảm
bảo và nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường còn phải quan tâm đến các vấn đề
như: công tác quản lý, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch của Ban giám hiệu;
phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu theo năng lực, sở trường của các em;
dành công sức phụ đạo để giúp đỡ học sinh yếu kém; phối hợp có hiệu quả giữa các
lực lượng giáo dục, đặc biệt là mối quan hệ giữa giáo viên với phụ huynh trong
việc hướng dẫn học sinh học tập ở nhà; thực hiện có hiệu quả hoạt động giáo dục
ngoài giờ chính khoá.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu, tôi
mạnh dạn đưa ra “Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại trà tại
trường THCS trên địa bàn huyện Bình Xuyên”, với mong muốn được góp phần
nhỏ cùng tập thể giáo dục nhà trường và nhân dân địa phương tìm ra hệ thống các
giải pháp phù hợp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục đại trà ở
trường THCS nơi tôi đang công tác nói riêng và trên địa bàn huyện Bình Xuyên nói
chung.
Vấn đề mà tôi nêu ra ở đây tuy không mới, có thể một hoặc nhiều hơn trong
số giải pháp tôi nêu ra đã được áp dụng ở các nhà trường nhưng việc áp dụng có thể
không triệt để hoặc chưa đầy đủ dẫn đến “chất lượng thực” của nhà trường chưa
được nâng cao, chưa có tính ổn định.
-2-
Để nâng cao một cách thực chất chất lượng giáo dục đại trà học sinh THCS
cần phải phối hợp các lực lượng giáo dục với những giải pháp cụ thể và đồng bộ
sơ kết, tổng kết và trao thưởng cho giáo viên, cho tập thể lớp, cho cá nhân học sinh
có thành tích cao trong phong trào thi đua.
Dạy học chú trọng dạy phương pháp tự học cho học sinh. Dạy học sinh cách
tìm kiếm thông tin qua mạng internet, cách đọc sách hoặc tài liệu (ở nhà và ít phút
đầu tiết học trên lớp) để học sinh tự nêu được trước lớp mục tiêu bài học, nhiệm vụ
của tiết học và cách thức thực hiện nhằm phát triển năng lực học sinh. Giáo viên bộ
môn giám sát chặt chẽ việc ghi chép bài của học sinh ở tất cả các tiết học trên lớp.
Với những học sinh cá biệt cần phân công học sinh có uy tín với bạn ngồi cạnh để
hỗ trợ, giáo viên bộ môn cần kiểm tra vở học sinh cuối mỗi tiết học, buổi học; giáo
viên chủ nhiệm kiểm tra đột xuất và thường xuyên vào tiết sinh hoạt lớp; kiên
quyết yêu cầu học sinh (có phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học
sinh) học bài và làm bài nếu chưa đạt ở các khoảng thời gian thích hợp sau tiết học
và các tiết học tiếp theo. Giáo viên cần lắng nghe và giải thích cho học sinh hiểu rõ
những khúc mắc, băn khoăn, không hiểu bài xẩy ra trong quá trình học sinh học tập
để học sinh có tâm lý tốt trong học tập và rèn luyện.
Các bước thực hiện giải pháp 1:
Bước 1: Giáo viên thiết kế hợp lý dự kiến chuỗi hoạt động cho học sinh, dự
kiến các tình huống và các đơn vị kiến thức cần phục vụ cho mỗi tiết dạy học, cho
mỗi bài học và được thể hiện một cách khái quát trong giáo án.
Bước 2: Tổ chức dạy học theo dự kiến với phương pháp phù hợp và sử dụng
tối đa trang thiết bị dạy học theo quy định.
Bước 3: Phát hiện sự khó khăn, điểm mạnh/yếu cũng như nhu cầu của học
sinh xung quanh các vấn đề mà bài học đề cập. Từ đó có biện pháp giúp đỡ phù
hợp để các em tiến bộ.
Bước 4: Hướng dẫn học sinh tự học, giao nhiệm vụ vừa sức để các em tự
học, tìm tòi, nghiên cứu, mở rộng kiến thức cũng như áp dụng vào thực tiễn cuộc
sống, áp dụng vào các môn học khác.
Bước 5: Đúc rút kinh nghiệm sau chuỗi các hoạt động của tiết dạy để làm tốt
hơn nữa cho các tiết dạy và bài học khác.
môn và chỉ tiêu học lực của lớp được giao đến giáo viên chủ nhiệm với tổng số
khoảng 40% tỉ lệ điểm của tiêu chí chuyên môn nằm trong bộ tiêu chí đánh giá xếp
loại thi đua giáo viên bằng điểm số. Qua đây làm rõ quyền hạn và trách nhiệm của
-5-
giáo viên, và từ đó cũng giúp cho căn cứ vững chắc để làm tốt công tác thi đua
khen thưởng tại đơn vị.
Riêng với các môn học Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, nhà trường cần làm tốt ít
nhất là 2 chung (chung đề, chung thời điểm kiểm tra). Người ra đề độc lập với
người dạy, ra đề bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng, đủ 4 cấp độ nhận thức theo tỉ lệ
thích hợp giữa nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp và vận dụng cao; đề ra có câu
đề mở để phát huy năng lực người học; nhà trường xếp thời khóa biểu coi kiểm tra
cùng một thời điểm; hoạt động coi và chấm kiểm tra được thực hiện đúng quy chế
sẽ nhằm góp phần đem đến sự phản ánh chất lượng thật của quá trình dạy học, khắc
phục tình trạng “thành tích ảo”.
Các bước thực hiện giải pháp 2:
Bước 1: Phân công giáo viên biên soạn đề kiểm tra theo nguyên tắc đảm bảo
quy chế chuyên môn và người dạy không ra đề cho học sinh của mình.
Bước 2: Tổ chức kiểm tra theo phương án 2 chung (chung đề, chung thời
điểm kiểm tra).
Bước 3: Tổ chức chấm, chữa và trả bài theo đúng quy định.
Bước 4: Công bố số liệu so sánh để giáo viên xác định được mức độ hoàn
thành nhiệm vụ của mình, xác định việc đã làm tốt và chưa tốt; học sinh xác định rõ
sự hiểu biết của mình về vấn đề vừa được kiểm tra, đánh giá để từ đó có hướng
phấn đấu cho các nội dung học tập tiếp theo.
Bước 5: Rút kinh nghiệm về chất lượng đề, đánh giá về hiệu quả hoạt động
dạy học.
Giải pháp 3: Ban giám hiệu thực hiện tôt chức năng quản lý, tổ chức bồi
dưỡng giáo viên thông qua sinh hoạt chuyên đề và nâng cao hiệu quả hoạt động tự
hoạch được thực hiện sẽ đem lại lợi ích gì cho nhà trường? Ai là người thực hiện?
Nguồn lực vật chất cần thiết để thực hiện? Thời điểm thực hiện và tổng kết, rút
kinh nghiệm?...).
Bước 2: Tổ chức thực hiện kế hoạch.
Bước 3: Đánh giá trong quá trình thực hiện kế hoạch, chỉ rõ sự phù hợp/chưa
phù hợp của kế hoạch hoặc phù hợp nhưng cần điều chỉnh một số nội dung.
-7-
Bước 4: Đánh giá cá nhân, giáo viên thực hiện tốt/chưa tốt và hướng khắc
phục.
Bước 5: Động viên giáo viên tích cực tham gia hoạt động tự bồi dưỡng để
không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề.
Giải pháp 4: Tổ chức hiệu quả công tác phụ đạo học sinh Yếu, Kém.
Với ba môn công cụ (Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh), đầu năm học và cuối học
kỳ I, giáo viên bộ môn điều tra và lập danh sách học sinh yếu kém bộ môn (điểm
trung bình, khảo sát, nhận xét đánh giá) nộp về ban giám hiệu. Ban giám hiệu thành
lập các lớp phụ đạo học sinh yếu kém, xây dựng kế hoạch và phân công giáo viên
phụ đạo cho học sinh. Tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém mỗi tuần 01 buổi theo
thời khóa biểu có ghi sổ đầu bài; giáo viên phụ đạo có đầy đủ kế hoạch và giáo án.
Các môn còn lại tích hợp phụ đạo trong các giờ dạy học chính khóa. Cụ thể
hóa trong tiêu chí đánh giá xếp loại giờ dạy có hay không có tác động hiệu quả
thích hợp đến những học sinh yếu kém bộ môn (người dự giờ có sơ đồ lớp và có
danh sách học sinh yếu kém bộ môn).
Phụ trách chuyên môn (Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng tổ chuyên môn) tổ chức
kiểm tra đánh giá thường xuyên và cuối kỳ để có căn cứ chính xác đề xuất Hội
đồng Thi đua khen thưởng nhà trường đề nghị hiệu trưởng tuyên dương, khen
thưởng giáo viên hoàn thành xuất sắc công tác phụ đạo học sinh yếu kém và học
sinh yếu kém vượt lên chính mình.
khoăn, khúc mắc và khó khăn xẩy ra trong quá trình cùng con học ở nhà.
Các bước thực hiện giải pháp 5:
Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh một cách vừa sức.
Bước 2: Hướng dẫn phụ huynh học sinh cách “học cùng con” và thông tin
cho họ về nhiệm vụ của con em mình.
Bước 3: Trao đổi kịp thời với phụ huynh học sinh về mức độ hoàn thành
nhiệm vụ của học sinh. Động viên, khen thưởng kịp thời sự tiến bộ, cố gắng của
học sinh; đồng thời nghiêm khắc, phê bình và yêu cầu hoàn thiện tiếp nhiệm vụ đối
với những học sinh cố tình không hoàn thành nhiệm vụ về nhà mà giáo viên giao.
Kiên trì gioá dục học sinh đối với các em chưa nhận thức đúng đắn về nhiệm vụ
-9-
học tập; kiên trì và mềm mỏng khi phối hợp với những phụ huynh học sinh chưa
dành thời gian quan tâm đến việc học tập, rèn luyện của con em họ.
Bước 4: Tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm.
Giải pháp 6: Nâng cao chất lượng các buổi dạy thêm học thêm.
Giáo viên tham gia dạy thêm học thêm soạn bài và tổ chức thực hiện dạy học
trên lớp phải trả lời được câu hỏi “Từng học sinh học được gì sau mỗi buổi đi học
thêm”.
Ban giám hiệu, tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn tham gia dự giờ buổi
dạy thêm học thêm (dự giờ quan sát học sinh học để trợ giúp học sinh nếu cần thiết
và đặc biệt là ghi chép lại các tình huống học sinh gặp khó khăn trong học tập để
sau dự giờ trao đổi với giáo viên dạy có kế hoạch giúp đỡ học sinh.
Tổ chức khảo sát chất lượng dạy thêm học thêm ít nhất 01 lần/học kỳ (Riêng
với lớp 9 thì khảo sát tối thiểu 02 lần/học kỳ). Tổng hợp kết quả so sánh với lần
khảo sát liền trước. Tổ chức họp chuyên môn rút kinh nghiệm về việc ra đề cũng
như việc tăng giảm điểm bình quân và tỉ lệ các làn điểm; yêu cầu giáo viên dạy lại
phần kiến thức kỹ năng thiếu hụt hoặc chưa đạt cho từng nhóm học sinh. Lập bảng
pháp trong đơn:
Việc áp dụng một cách khoa học các giải pháp của sáng kiến đã giúp ổn định
chất lượng giáo dục học sinh trường THCS nơi tôi đang công tác. Cụ thể, so sánh
học lực của học sinh năm học 2017-2018 với năm học 2016-2017 thấy giảm tỉ lệ
học sinh yếu kém, tăng tỉ lệ học sinh khá giỏi sau một năm áp dụng sáng kiến (năm
học 2016-2017 chưa áp dụng sáng kiến này, sáng kiến với sáu giải pháp trên được
áp dụng từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 5 năm 2018) thu được kết quả theo bảng số
liệu sau:
Năm học
TSH
S
Giỏi
Khá
T.Bình
SL
%
SL
%
SL
%
4
0,6
2017-2018
776
57
7,4
284
36,6
358
46,1 73
9,4
4
0,5
Tăng/giảm
54
sẽ góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên về nhiệm vụ và quyền hạn
của mình khi thực hiện nhiệm vụ giáo dục. Qua đó giúp cho công tác quản lý của
Ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn nhà trường được thông suốt.
- Các thông tin cần được bảo mật: Không
d) Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Bộ chuẩn kiến thức kỹ năng THCS do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành,
Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12/12/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các
văn bản chỉ đạo của ngành và kế hoạch năm học; các cuộc họp cha mẹ học sinh
(các cuộc họp định kỳ đầu năm học, cuối học kỳ I và cuối năm học, cuộc họp giữa
kỳ theo lớp), họp hội đồng sư phạm, họp chuyên môn chung, sinh hoạt tổ nhóm
chuyên môn.
đ) Về khả năng áp dụng của sáng kiến cho những đối tượng, cơ quan, tổ chức
nào hoặc những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có):
Sáng kiến áp dụng cho hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn
trong công tác quản lý dạy và học tại các trường THCS.
Các giải pháp nêu trong sáng kiến nếu được áp dụng một cách triệt để sẽ
đem đến sự ổn định bền vững chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường THCS.
Sáng kiến khi được phổ biến rộng rãi sẽ góp phần nâng cao nhận thức của
cán bộ, giáo viên về nhiệm vụ và quyền hạn của mình khi thực hiện nhiệm vụ giáo
dục. Qua đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý của Ban giám hiệu và tổ trưởng
chuyên môn ở trường THCS./.
-12-