CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU
CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP THÀNH PHỐ
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến thành phố Vĩnh Yên
(Cơ quan thường trực : Phòng kinh tế thành phố Vĩnh Yên)
Tên tôi là: TRẦN THỊ THU TRANG
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Trường Mầm non Hoa Sen - Thành phố Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc
Điện thoại: 0966311389
Email: [email protected]
Tôi làm đơn này trân trọng đề nghị Hội đồng sáng kiến thành phố Vĩnh
Yên xem xét và công nhận sáng kiến cấp thành phố cho tôi như sau:
1. Tên sáng kiến: Giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ
5-6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Sáng kiến được áp dụng trong lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc, qua đó góp phần
giáo dục thẩm mỹ và bồi dưỡng tình cảm kỹ năng xã hội cho cho trẻ, giúp trẻ
trải nghiệm, cảm thụ và thể hiện những cảm xúc sâu sắc, làm phong phú đời
sống tâm hồn trẻ thông qua hoạt động âm nhạc. Hình thành và phát triển năng
lực cá nhân, trang bị kỹ năng sống để giúp trẻ hòa nhập với cộng đồng xã hội.
3. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Tháng 3 năm 2018.
4. Nội dung cơ bản của sáng kiến:
4.1. Phát triển về mặt thẩm mỹ cho trẻ
4.2. Phát triển về mặt tình cảm và kĩ năng xã hội cho trẻ.
4.3. hát triển về mặt kỹ năng sống cho trẻ
4.4. Đa dạng hoá phương pháp dạy học âm nhạc
4.5. Một số biện pháp khác
5. Điều kiện áp dụng của sáng kiến :
dục thẩm mỹ và tình cảm, kỹ năng xã hội thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ,
trao đổi với giáo viên bằng nhiều hình thức thông qua bảng thông tin dành cho
phụ huynh, bảng đánh giá trẻ ở lớp
Cha mẹ đã gần gũi thường xuyên cùng tham gia các hoạt động văn nghệ
với con mọi lúc, mọi nơi.
Cha mẹ cảm thấy hài lòng với kết quả của con mình đạt được và đã có sự
quan tâm bằng việc ủng hộ giáo viên những nguyên vật liệu để giáo viên và trẻ
làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ ở lớp...
Về phía trẻ.
Trẻ có khả năng cảm thụ âm nhạc tốt
Trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện tình cảm của mình thông qua hoạt động âm
nhạc.
Kinh nghiệm sống của trẻ đã phong phú hẳn lên, trẻ hứng thú say mê vào
các hoạt động âm nhạc.
Trẻ có thái độ tích cực trong cuộc sống, biết yêu cái đẹp. yêu gia đình, quê
hương, …
2
8. Các thông tin cần được bảo mật: Không
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật,
không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác và hoàn toàn chịu trách
nhiệm về thông tin đã nêu trong đơn.
Tích Sơn, ngày tháng năm 2019
Xác nhận của Lãnh đạo nhà trường
Tích Sơn, ngày tháng năm 2019
Người nộp đơn
hoặc có nguy cơ bị thiếu hụt một lĩnh vực phát triển, trong đó, kỹ năng xúc cảm
- xã hội của trẻ đạt thấp, tỉ lệ % trẻ bị thiếu hụt và nguy cơ bị thiếu hụt còn cao.
Như vậy ta có thể thấy rằng việc phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội cho trẻ trong
trường mầm non là vô cùng quan trọng.
Song trên thực tế hiện nay khi xã hội phát triển, trình độ tri thức của trẻ
được nâng lên gấp bội, nhưng bên cạnh đó tình cảm, thẩm mĩ và kỹ năng xã hội
của trẻ dường như bị tụt lùi. Điều này càng thể hiện rõ đối với trẻ ở thành phố,
những vùng kinh tế phát triển: Chúng ta dễ dàng thấy trẻ 5- 6 tuổi khi ở nhà hay
ra ngoài luôn được bố mẹ để chơi một mình hay cầm những chiếc điện thoại
smatphone xem cả ngày,.... Những việc làm này vô tình sẽ làm mất dần khả
năng cảm nhận thẩm mĩ, tình cảm và kĩ năng xã hội ở trẻ. Đối với đứa trẻ, khả
năng thẩm mĩ, tình cảm và kĩ năng xã hội là rất cần thiết nếu không có nó thì trẻ
sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Nhiều trẻ học
4
đến lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi còn nói trống không với người lớn, chưa biết chia sẻ,
thông cảm, chưa biết tự phục vụ bản thân cũng như biết bảo vệ bản thân trước
những nguy hiểm,… Hơn nữa hiện nay chúng ta thấy trên các cổng thông tin đại
chúng đưa rất nhiều thông tin thương tâm như các vụ bạo lực học đường, bắt
cóc, các hành vi phá hoại thuần mong mỹ tục dân tộc,… Mà nếu như các em
được trang bị tốt các kiến thức về thẩm mĩ, tình cảm và kĩ năng xã hội cần thiết
thì sẽ tránh được phần nào và có những nền tảng vững chắc cho sự phát triển
toàn diện sau này.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục thẩm mĩ, tình cảm và kĩ
năng xã hội cho trẻ ngay từ lứa tuổi Mầm non, trường Mầm non Hoa Sen nơi
tôi công tác đã tổ chức thực hiện giáo dục thẩm mĩ, tình cảm và kĩ năng xã hội
trẻ trong thực hiện chương trình Giáo dục Mầm non. Và do trẻ mầm non đặc biệt
rất nhạy cảm với âm nhạc, chúng rất thích nghe nhạc và hào hứng tham gia các
hoạt động âm nhạc vì vậy mà âm nhạc là sự lựa chọn tuyệt vời để thông qua các
và cần được mọi người quan tâm hơn nữa. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài:
“Giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động âm nhạc” đề tìm ra những phương pháp, biện pháp hữu hiệu nhất để
phát huy tối đa tác động của giáo dục thẩm mĩ, tình cảm và kĩ năng xã hội thông
qua hoạt động âm nhạc đối với sự phát triển của trẻ mẫu giáo. Tất cả nhằm tạo
cho trẻ một nền tảng vững chắc, thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của trẻ những mầm non tương lai của đất nước.
2. Tên sáng kiến: “Giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho
trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc”
3. Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: TRẦN THỊ THU TRANG
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Mầm non Hoa Sen- Thành phố Vĩnh
Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0966311389. Email: [email protected]
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Mầm non Hoa Sen- Thành phố
Vĩnh Yên- Tỉnh Vĩnh Phúc
5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực: phát triển thẩm mỹ ,tình cảm
và kỹ năng xã hội cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:
- Sáng kiến được áp dụng lần đầu: Tháng 11 năm 2018.
7. Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1. Về nội dung của sáng kiến:
7.1.1. Phát triển về mặt thẩm mỹ cho trẻ.
Muốn trẻ được phát triển toàn diện thì giáo dục thẩm mĩ là một phương
diện vô cùng quan trọng không thể bỏ qua được và cần phải được tiến hành
trong những năm đầu, đời đặc biệt là lứa tuổi mẫu giáo
Giáo dục thẩm mỹ là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống nhằm
hình thành, phát triển ở trẻ năng lực cảm thụ, giúp trẻ nhận thức đúng đắn về cái
đẹp trong tự nhiên , trong đời sống xã hội và trong nghệ thuật. Giáo dục trẻ lòng
yêu cái đẹp , sống theo cái đẹp và phát triển năng lực sáng tạo ra cái đẹp. Người
ta nói thời kỳ mẫu giáo là thời kỳ “Hoàng kim” của giáo dục thẩm mỹ bởi những
hình khối, đường nét, màu sắc, âm thanh, ngôn ngữ tác động đến các giác quan,
trẻ dễ dàng tiếp nhận những ấn tượng từ phía bên ngoài mang tính hình tượng và
giàu màu sắc xúc cảm, dễ dàng nhận ra cái đẹp của thiên nhiên, của con người,
của sự vật hiện tượng, hiểu được ý nghĩa tượng trưng và ý nghĩa biểu thị các đối
tượng, dễ dàng phân biệt sự đối lập giữa các mặt, hình dung ra cuộc sống, tâm
trạng, tính cách, diễn biến của các sự vật hiện, hiện tượng trong thiên nhiên, đời
sống, trong nghệ thuật. Từ đó phát triển năng lực phán đoán và đánh giá thẩm
mỹ
Hình thành thị hiếu và lý tưởng thẩm mỹ đúng đắn.
Sự cảm thụ cái đẹp có liên quan mật thiết đến năng lực đánh giá cái đẹp
một cách đúng đắn. Thị hiếu thẩm mỹ của con người luôn được biểu hiện ở sự
phán đoán, đánh giá.
Âm nhạc, nếu xét theo chỉnh thể thì nó bao gồm cả sáng tác, biểu diễn,
phê bình, đánh giá và thưởng thức. Chất lượng của mỗi bộ phận đó đều có ảnh
hưởng đến sự hình thành thị hiếu âm nhạc nói chung, đồng thời thị hiếu âm nhạc
cũng ảnh hưởng đến xu thế, chất lượng sáng tác và biểu diễn. Nếu thị hiếu thấp
hèn, thiếu lành mạnh thì con người không thể tìm đến được với những tác phẩm
7
âm nhạc hay, chứ chưa nói đến việc cảm thụ các giá trị thẩm mỹ của những tác
phẩm đó.Như vậy, âm nhạc, hay nói cụ thể hơn là những tác phẩm âm nhạc chân
chính sẽ có tác động tích cực trong việc hình thành, củng cố và phát triển sâu sắc
các tính cách để đảm bảo cho một thị hiếu trở thành một thị hiếu thẩm mỹ, nghệ
thuật lành mạnh. Bởi, khi tiếp thu được các hình tượng tốt đẹp trong cuộc sống
và trong âm nhạc, tâm hồn con người sẽ trở nên phong phú, trong sáng hơn, từ
đó, thị hiếu thẩm mỹ cũng sẽ trở nên tốt đẹp.
Hình thành cơ sở thị hiếu thẩm mỹ thông qua việc tìm hiểu các tác phẩm
cổ điển của thiếu nhi, tìm hiểu âm nhạc, hội họa. Trẻ học cách biết yêu mên các
tác phẩm nghệ thuật chân chính. Giáo viên cần dạy cho các em phân biệt cái đẹp
hành động mang tính dập khuôn theo một mẫu sẵn mà chúng đã biết tìm tòi,
khám phá ra những động tác vận động mới cho những bài vận động theo nhạc
hay cách chơi mới trong những trò chơi âm nhạc... Khả năng sáng tạo của mỗi
trẻ là khác nhau không trẻ nào giống trẻ nào cả.
Lòng ham muốn và khả năng đem cái đẹp vào đời sống, học tập, lao
động và ứng xử.
Âm nhạc có sức lay động tâm hồn mạnh mẽ, âm nhạc chân chính, có giá
trị nghệ thuật đích thực sẽ cảm hóa mọi người cùng hướng tới cái đẹp. Những
hình ảnh mang biểu tượng về cái đẹp tâm hồn, nhân cách, đạo đức…được thể
hiện rõ trong các bài: Hoa trường em; Vườn trường mùa thu, Cháu vẽ ông mặt
trời, Cháu yêu bà, Cô và mẹ, Tạm biệt búp bê, Màu hoa, Cá vàng bơi, Con chim
vành khuyên…Những hình ảnh đó đã nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ sự nhận thức
về cái đẹp để từ nhận thức cái đẹp một cách khách quan đi vào chiều sâu thế giới
chủ quan của trẻ. Âm nhạc giáo dục tình cảm thẩm mỹ cho trẻ, trong đó có cái
đẹp về nhân cách, cách ứng xử, giao tiếp với ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè và
mọi người trong cộng đồng. Từ đó khơi gợi ở trẻ lòng ham muốn đem cái đẹp
vào đời sống, học tập, lao động và ứng xử.
Giáo dục trẻ có thái độ không khoan nhượng đối với những cái xấu
xa, cái phản thẩm mỹ trong tâm hồn, trong hành vi ứng xử, trong hình dáng,
trang phục cũng như đối với những cái phi thẩm mỹ trong các tác phẩm nghệ
thuật.
Như chúng ta đã biết, ở bất kỳ thời đại, giáo dục cũng chiếm một vị trí rất
quan trọng. Cùng với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao nhận thức
và đời sống xã hội của con người. Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn khác nhau, giáo
dục lại được tổ chức theo những cách thức khác nhau. Do đặc điểm lứa tuổi,
việc giáo dục cho trẻ mầm non được triển khai theo phương châm “Chơi mà
học”nên việc giáo dục âm nhạc cho lứa tuổi này góp phần không nhỏ vào việc
giáo dục toàn diện cho trẻ.
ở trẻ một số thói quen và hành vi đẹp. Trẻ biết phân biệt được đâu là việc làm tốt
đâu là việc làm xấu, thế nào là đáng khen và đáng chê. Đó là những cơ sở đầu
tiên để hình thành nên nhân cách con người.
Hành vi và quy tắc ứng xử trong xã hội, gia đình, trường học
Xã hội
Chúng ta đều biết rằng, mỗi người chúng ta chỉ tồn tại trong một xã hội
nhất định và tồn tại trong quan hệ với những cá nhân khác. C.Mác đã nói,
“trong tính hiện thực của nó bản chất con người là tổng hòa những "quan hệ xã
hội"”. Do vậy, mỗi người chúng ta trong quá trình lao động của mình, sẽ phải tự
điều chỉnh bản thân mình theo hướng hoạt động có trách nhiệm, làm cho hoạt
động của mình phù hợp với các chuẩn mực của xã hội. Đất nước ta đang trên đà
phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, bên cạnh sự phát triển kinh tế
là không ít những tệ nạn xã hội, sự xuống cấp về hành vi, văn hóa ứng xử của
con người. Ngày ngày trên những phương tiện thông tin đại chúng có rất nhiều
bài viết về tệ nạn xã hội. Cho nênviệc giáo dục cho trẻ những hành vi,quy tắc
ứng xử có văn hóa là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết . Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã từng nói: “Giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còn cần có sự
giáo dục của ngoài xã hội, trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà
trường được tốt hơn”. Từ đó thấy được vai trò quan trọng của xã hội với sự phát
triển toàn diện của trẻ.
Qua hoạt động ca hát trẻ học được những hành vi và quy tắc ứng xử trong
xã hội thông qua những bài hát trẻ được nghe và được hát.
Ví dụ :
10
Giáo dục trẻ biết chào hỏi lễ phép với những người xung quanh: Con
chim vành khuyên, Lời chào buổi sáng
Giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, tình yêu thương động vật, biết chăm
sóc và bảo vệ chúng :Ai cũng yêu chú mèo,Thương con mèo, Vào rừng hoa,
hành vi và quy tắc ứng xử trong gia đình cho trẻ mầm non có vai trò vô cùng
quan trọng.
Đối với trẻ mầm non, âm nhạc có thể ví như nguồn sữa nuôi dưỡng tinh
thần của bé ngay từ khi lọt lòng mẹ và nó có vai trò đặc biệt trong giai đoạn trẻ ở
tuổi mầm non. Những giai điệu âm thanh vui tươi, trầm bổng, sự phong phú của
11
âm hình, tiết tấu và màu sắc âm thanh của các thể loại âm nhạc đưa con trẻ vào
thế giới của cái đẹp một cách hấp dẫn và thú vị.Vậy nên âm nhạc được coi là
một phương tiện rất tốt để giáo dục hành vi và quy tắc ứng xử văn hóa, văn minh
trong gia đình cho trẻ mầm non.
Ví dụ :
Thông qua một số bài hát ta giáo dục trẻ tình yêu thương các thành viên
trong gia đình: Hoa bé ngoan , Cả nhà thương nhau, Nhà mình rất vui, Cháu yêu
bà, Quà mùng 8-3, Ông cháu, Làm anh, Gia đình nhỏ hạnh phúc to,
Giáo dục trẻ biết lễ phép chào hỏi người lớn trong gia đình: Đi học về, Lời
chào buổi sáng, Mẹ yêu không nào,...
Giáo dục trẻ biết giúp đỡ, chia sẻ công việc với mọi người trong gia đình:
Bé quét nhà, Em đi đưa cơm cho mẹ đi cày, ...
Những bài hát trên vừa có thể dạy trẻ hát vừa có thể dạy trẻ kết hợp giữa
hát vận động theo nhạc . Như thế bài hát sẽ trở nên sinh động, hấp dẫn hơn và
trẻ sẽ nhớ lâu hơn
Trường học
Kĩ năng sống cho trẻ không chỉ được xây dựng từ môi trường xã hội, từ
gia đình mà kĩ năng sống được trẻ hình thành trong môi trường trường học .Nhà
trường giống như một xã hội thu nhỏ của trẻ mầm non. Nơi đây có những con
người và những mối quan hệ khác nhau như bạn bè, cô giáo – học sinh, phụ
huynh – cô giáo,...vì vậy nơi đây là một môi trường lý tưởng để giáo dục cho trẻ
những hành vi và quy tắc ứng xử có văn hóa. Viện nghiên cứu Giáo dục từ sớm
phù hợp với nội dung của câu hát, bài hát và khả năng vận động của trẻ.
Quan tâm và bảo vệ môi trường
Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước .
Các nhà máy xí nghiệp, các sản phẩm công nghiệp ra đời ở khắp nơi từ nông
thôn đến thành thị, đời sống của con người ngày càng được cải thiện và nâng
cao nhưng đi kèm với mặt tích cực đó là hiện tượng ô nhiễm môi trường đang
diễn ra rất nghiêm trọng. Ôi nhiễm môi trường đất , nguồn nước, không khí, suy
thoái rừng, ... ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống con người
Trong những năm gần đây, công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
bước đầu đã được thực hiện tại các cơ sở giáo dục mầm non thông qua các hoạt
động như: hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động ngoai trời... và một hoạt
động không thể không kể đến đó là hoạt động âm nhạc. Thông qua hoạt động âm
nhạc để giáo dục trẻ biết hậu quả nghiêm trọng của việc ôi nhiễm môi trường và
có ý thức bảo vệ môi trường sống của chúng ta. Giáo viên có thể giáo dục trẻ
thông qua bài hát, bài vận động hay trò chơi âm nhạc...
Ví dụ :
Một số bài hát giáo dục trẻ bảo vệ môi trường: Em vẽ môi trường màu
xanh, Không gian xanh, Hãy giữ hành tinh xanh, Tiếng rừng, Âm vang Việt
Nam xanh, Lời của lá, Đi hỏi ông trời, ...
Giáo viên có thể giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua vận
động ( múa, vỗ tay, sử dụng nhạc cụ để gõ theo nhạc, ...) các bài hát có nội dung
giáo dục bảo vệ môi trường ở trên
Một số trò chơi âm nhạc giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường :Trò
chơi ai nhanh nhất, trò chơi ô cửa bí mật, trò chơi hát theo hiệu lệnh của cô
7.1.3. Phát triển về mặt kỹ năng sống cho trẻ
Theo các chuyên gia giáo dục, kỹ năng sống và kiến thức cơ bản sẽ tạo nền
tảng tốt cho quá trình học hỏi, phát triển sau này của trẻ. Kỹ năng sống là khả
năng tự chủ, khả năng tự tìm ra quyết định, khả năng nói không và khả năng
thích nghi, biết chấp nhận, hòa giải được những tác động tiêu cực trong cuộc
13
có. Hình thành và phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ mầm non là xây dựng nền
móng thiết yếu cho thành công trong những năm tháng tiếp theo ở trường phổ
thông và cả cuộc sống lâu dài sau này của trẻ.Kỹ năng giao tiếp của trẻ mầm
nonbao gồm cả khả năng hiểu những thông điệp từ người khác và khả năng thể
hiện chính bản thân mình. Giao tiếp không chỉ là để trao đổi thông tin mà còn
giúp trẻ học kiến thức mới, sáng tạo và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống
của trẻ. Khả năng giao tiếp có mối quan hệ chặt chẽ với khả năng biểu cảm và tự
thể hiện mình của trẻ.
Ở trường mầm non giáo viên cần dạy trẻ một số kỹ năng giao tiếp thông
qua hoạt động âm nhạc như chào hỏi: Trẻ có thái độ lịch sự lễ phép đến lớp chào
cô và các bạn về nhà chào ông, bà, bố mẹ,anh, chị, em... Trong giờ học trẻ
14
không được nói trống không, không nói leo, lắng nghe cô giảng bài, không làm
việc riêng, không nói chuyện. Trong ăn uống: nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn,
khi ăn không nói chuyện, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn,
cất đúng chỗ để bát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay
ngắn, ăn hết suất. không làm ảnh hưởng đến người xung quanh.
Một số bài hát giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo:Con chim
vành khuyên, Lời chào buổi sáng, Đi học về ...
Một số trò chơi vận động âm nhạc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ : Vỗ
tay theo giai điệu của bài hát, hát kết hợp với một số nhạc cụ âm nhạc, trò chơi
“ Ô cửa bí mật”,…
Thể hiện cảm thông
Kĩ năng thể hiện sự cảm thông là khả năng có thể hình dung và đặt mình
trong hoàn cảnh của người khác để chúng ta có thể hiểu rõ cảm xúc và tình cảm
của người khác và cảm thông với hoàn cảnh hoặc nhu cầu của họ. Kĩ năng này
có ý nghĩa trong việc tăng cường hiệu quả giao tiếp và ứng xử với người khác;
cải thiện các mối quan hệ giao tiếp xã hội, đặc biệt trong bối cảnh xã hội đa văn
người yêu mến và dễ dàng chấp nhận. Chúng biết cách làm sao để làm việc tốt,
hiệu quả trong một nhóm nơi mình là thành viên. Đồng thời, chúng hiếm khi
đánh mất sự kiểm soát và gặp rắc rối trong vấn đề cư xử.Nhờ kỹ năng sống cần
thiết này mà trẻ có thể trau dồi được những kỹ năng tốt để ứng xử và hòa nhập
với thế giới muôn màu.
Âm nhạc được coi là một trong những phương pháp hiệu quả để giáo dục
kỹ năng kiểm soát cảm xúc cho trẻ mẫu giáo. Thông qua âm nhạc trẻ sẽ được
giáo dục những kỹ năng kiểm soát cảm xúc của mình một cách nhẹ nhàng, dễ
hiểu nhất.
Suy nghĩ sáng tạo
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc từ trong bào
thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông minh sau này.
Và đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non Âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn
diện nhất. Thông qua Âmnhạc sẽ hình thành suy nghĩ sáng tạo cho trẻ được thể
hiện ở sự linh họat, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh
họa kết hợp khi hát, tự sáng tạo ra cách chơi mới, cách gõ nhịp, phách mới phù
hợp với bài hát
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay các phụ phế phẩm từ gia đình vô cùng
phong phú: Chai nhựa, các hộp bánh kẹo, lon, báo cũ, tạp chí, vỏ hộp sữa… Từ
những nguyên vật liệu trên giáo viên làm ra rất nhiều đồ chơi cho trẻ ở góc âm
nhạc như: Bộ phách bằng chai nhựa, mũ chóp, bộ trống và micro, hoa múa, đàn
nghi ta, bộ âm nhạc bằng vỏ sò...Với những bộ đồ dùng đã làm được bố trí vào
góc âm nhạc, nhằm kích thích suy nghĩ sáng tạo của trẻ, lôi cuốn trẻ vào hoạt
động, với bộ gõ bằng vỏ dừa, hay trống lắc trẻ có thể dùng để gõ theo phách,
nhịp, gõ theo tiết tấu nhanh chậm, hoặc tiết tấu phối hợp của bài hát. Với hoa
múa bằng vải trẻ dùng để đeo vào tay để vận động múa minh họa
7.1.3. Đa dạng hoá phương pháp dạy học âm nhạc
Phương pháp truyền thống
Tại các trường mầm non, phương pháp truyền thống vẫn là phương pháp
chủ đạo được sử dụng để dạy học âm nhạc cho trẻ. Thực tế cho thấy việc sử
cho trẻ nghe,...
Một số lưu ý khi sử dụng phương pháp trình bày tác phẩm trong dạy
học âm nhạc:
Hiệu quả của việc trình bày tác phẩm phụ thuộc phần lớn vào năng lực
của giáo viên như đàn, hát, múa,...
Giáo viên cần chuẩn bị kĩ khi trình diễn. Ví dụ cần thuộc lời ca, nắm vững
động tác múa, thuộc bản nhạc khi đệm đàn,...
Cần truyền đạt lại cảm xúc nghệ thuật có trong tác phẩm tới trẻ bằng sự
chân thật và diễn cảm sâu sắc. Qua đó, khơi gợi được tình cảm, sự khâm phục và
tình yêu của trẻ với âm nhạc
Giáo viên cần chọn thời gian, không gian và cách trình diễn sao cho phù
hợp với môi trường giáo dục, không nên lạm dụng quá hoặc phô trương quá
năng lực trình diễn của mình.
Phương pháp tích cực
Phương pháp trải nghiệm, sáng tạo
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được thực hiện phối hợp một
cách hợp lý cả hai khâu trải nghiệm và sáng tạo. Qua đó trẻ được trải nghiệm
17
dưới sự hướng dẫn của giáo viên và bản thân trẻ tự trải nghiệm âm thanh tích
luỹ được với kiến thức về thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội. Hoạt động trải
nghiệm sáng tạo giúp trẻ hoạt động tích cực hơn ở tất cả các bước: thực hiện và
đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản
thân; tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng sáng
tạo của mình. Trẻ được tự do lựa chọn ý tưởng hoạt động.Từ đó trẻ có khả
năng tự khẳng định bản thân, tự đánh giá kết quả hoạt động của bản thân của
nhóm mình và của bạn bè trong hoạt động âm nhạc.
Trong các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức như: hội thi, trò chơi, câu
lạc bộ, tổ chức các ngày hội,… trẻ sẽ là trung tâm. Ở đây trẻ sẽ được cùng các
các kiến thức khác liên quan đến bài giảng để chuyển tải đến trẻ nôi dung giáo
dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội lồng ghép thông qua các hình thức
giảng dạy khác nhau: trình chiếu, giảng dạy, thảo luận nhóm, dạy học theo
chuyên đề.
Phương pháp trò chơi:
Trong trường mầm non hoạt động vui chơi có vai trò quan trọng đối với
sự phát triển của trẻ . Các nhà tâm lý, giáo dục học đã khẳng định : “ Trẻ em
không vui chơi thì không thể phát triển được” . Trong chương trình giáo dục âm
nhạc cho trẻ mầm non, trò chơi âm nhạc là dạng tương đối tổng hợp có sưr dụng
tất cả các hoạt động âm nhạc như ca hát, vận động theo nhạc, nhảy múa, nghe
nhạc... dưới nhiều hình thức hấp dẫn với trẻ
Thông qua trò chơi âm nhạc trẻ tăng tính đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau,
quan tâm đến nhau. Bên cạnh đó những nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm
và kỹ năng xã hội như: tình yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp, yêu gia đình , yêu hòa
bình, bảo vệ môi trường, phân biệt điều tốt xấu, hình thành lối sống văn hóa, văn
minh được lồng ghép khéo léo vào những trò chơi , sẽ tác động mạnh mẽ nhưng
cũng hết sức nhẹ nhàng tới tâm hồn, tình cảm và trí tuệ của trẻ
Một số loại trò chơi âm nhạc thường sử dụng: Thỏ nghe hát nhảy vào
chuồng, nghe tiếng hát tìm đồ vật,…
7.1.5. Một số biện pháp khác
Nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên
Với sự phát triển của xã hội đòi hỏi mỗi giáo viên cần phải bồi dưỡng trình
độ, năng lực của mình để nâng cao chất lượng giáo dục của ngành học, đáp ứng
với nhu cầu phát triển của xã hội . Vấn đề mang tính chiến lược hàng đầu là phải
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên cả về trình độ, phẩm chất và năng lực.
Đặc thù của giáo viên mầm non là phải giảng dạy tất cả các môn học trong
chương trình trong đó có môn âm nhạc không như các bậc học trung học phổ
thông mỗi giáo viên chỉ tập trung dạy một phân môn chính của mình. Điều đó
lượng lớn kiến thức, hình ảnh trực quan sinh động đực chuyển tải đến trẻ, thu
hút được sự chú ý và tạo hứng thú cho người học. Powerpoint là một phương
tiện trình diễn sinh động có tính phổ biến cao về kiến thức và thông tin, qua màu
sắc, cách bố cục, cách trình bày và các kỹ thuật tạo hiệu ứng của văn bản, sự hỗ
trợ bằng phương tiện kỹ thuật này tực sự đem lại sự phong phú của hình ảnh,
giới thiệu đa dạng các hình ảnh, thể hiện những đoạn âm thanh, video minh hoạ,
… Một cách khá hoàn hảo. Tuy nhiên khi vận dụng phương tiện này, giáo viên
phải biết làm chủ và vận hành thiết bị để phương tiện tham gia hỗ trợ thực sự
đem đến hiệu quả cao nhất cho việc dễ nắm bắt vấn đề, mục đích cung cấp thông
tin mà giáo viên cần truyền đạt để củng cố kiến thức cho trẻ.
Sử dụng phương tiện trực quan vào tổ chức hoạt động dạy học
Các hoạt động âm nhạc của trẻ đều gắn với đồ dùng trực quan. Vì thế,
phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan rất quan trọng, nó góp
phầnlớn trong việc giáo dục âm nhạc cho trẻ.Để quá trình dạy học ở mầm non
đạt hiệu quả chúng ta phải biết sử dụng hợp lí và có hiệu quả đồ dùng trực
quan trong dạy hát, dạy vận động - múa, nghe nhạc, tổ chức trò chơi âm nhạc.
Với trẻ mẫu giáo, đồ chơi, đồ dùng học tập là phương tiện hữu hiệu giúp trẻ
nhận thức và thể hiện cảm xúc. Những đồ dùng trực quan như: nhạc cụ gõ, đàn
organ, tranh ảnh, con rối …có liên quan đến nội dung tác phẩm thường được
giáo viên sử dụng minh họa trong giờ học nhằm thu hút sự chú ý của trẻ. Trong
khi học hát cô có thể cho trẻ gõ đệm theo bằng phách tre, trống lắc, nhạc cụ trẻ
em sẽ tăng cường cảm giác nhịp điệu, tạo sự hưng phấn. Sử dụng các đạo cụ,
trang phục khi hát kết hợp vận động theo nhạc sẽ giúp trẻ thể hiện tự tin, sinh
20
động và hấp dẫn hơn. Họat động giáo dục âm nhạc sẽ kém hiệu quả nếu không
có các phương tiện đồ dùng dạy học như nhạc cụ, băng, đĩa hình…Dạy trẻ hát sẽ
chuẩn hơn, lôi cuốn hơn nếu giáo viên có sử dụng nhạc cụ. Mặt khác, trước khi
học hát nếu trẻ được làm quen bài hát bằng cách nghe băng, xem đĩa hình bài
Đạt
1. Trẻ thể hiện tình cảm
qua giai điệu, lời ca của
bài hát.
32
2. Trẻ có khả năng cảm
thụ âm nhạc
32
21
%
Chưa
đạt
%
20
62,5%
12
37,5%
40,6
19
59,4%
Kết quả sau khi áp dụng sáng kiến
Mức độ
Nội dung khảo sát
Số trẻ
được
khảo sát
Đạt
1. Trẻ thể hiện tình cảm
qua giai điệu, lời ca của
bài hát.
32
29
2. Trẻ có khả năng cảm
thụ âm nhạc
32
12,5
31,2
3. Trẻ có thái độ tích
cực trong cuộc sống,
32
30
93,7 31,2
2
6,3
31,2
yêu cái đẹp.
4. Trẻ mạnh dạn, tự
28,1
tin trong giao tiếp,
32
30
93,7 28,1
2
6,3
%
ứng xử.
Nhìn vào bảng tổng hợp cho ta thấy kết quả sau khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm được nâng cao rõ rệt so với trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
11. Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc
áp dụng sáng kiến lần đầu :
Khi đưa sáng kiến vào thực hiện trong nhà trường đã được các tổ chuyên
môn, Hội đồng sư phạm nhà trường đánh giá cao, các trường mầm non trong
thành phố tham gia áp dụng thử trong các lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ, tình cảm
Lớp 5A2-Trường Giáo dục phát triển tình cảm
MN Hoa Sen
và kỹ năng xã hội thông qua
hoạt động âm nhạc
3
Nguyễn Thị Hằng
Lớp 5A1-Trường Giáo dục phát triển thẩm mỹ
MN Tích Sơn
thông qua hoạt động âm nhạc
4
Lưu Thị Diệu
Lớp 5A1-Trường Giáo dục phát triển tình cảm
MN Ngô Quyền và kỹ năng xã hội thông qua
hoạt động âm nhạc
Tích Sơn, ngày tháng năm 2019
Xác nhận của Lãnh đạo nhà trường
Tích Sơn, ngày tháng năm 2019
Người nộp đơn
Trần Thị Thu Trang