PHÒNG GD&ĐT ĐẦM DƠI
PHÒNG GD&ĐT ĐẦM DƠI
HỘI THẢO CHUYÊN ĐỀ
“ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
KIỂU BÀI ÔN TẬP, TỔNG KẾT”
MÔN VẬT LÝ THCS
Người báo cáo: Nguyễn Văn Hải
Đơn vị công tác: Trường THCS Quách Văn Phẩm
Đầm Dơi, ngày 06 tháng 12 năm 2009

NỘI DUNG BÁO CÁO
NỘI DUNG BÁO CÁO

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐỔI MỚI PPDH KIỂU
BÀI ÔN TẬP, TỔNG KẾT MÔN VẬT LÝ THCS

NHỮNG KINH NGHIỆM ÁP DỤNG TRONG VIỆC ĐỔI
MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KIỂU BÀI ÔN TẬP,
TỔNG KẾT VẬT LÝ CẤP THCS.

TRÌNH BÀY GIÁO ÁN TIẾT DẠY KIỂU BÀI ÔN TẬP,
TỔNG KẾT CHƯƠNG VẬT LÝ.

THẢO LUẬN

I/ NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG KHI DẠY BÀI ÔN TẬP,
TỔNG KẾT MÔN VẬT LÝ THCS.


Tổng kết bài học.

Hướng dẫn công việc về nhà.

3, Vị trí, vai trò, tính chất của kiểu bài ôn tập,
tổng kết.

Ôn tập lại những kiến thức đã được học theo một hệ
thống là điều hết sức quan trọng trong công tác dạy và
học nói chung và Vật lý nói riêng, thông thường khi
kết thúc một nội dung cơ bản của một chương hoặc
một mạch kiến thức liên quan giữa các bài dạy cần
phải có tiết ôn tập để hệ thống lại một cách kịp thời
thông qua các bài tập cơ bản bằng nhiều hình thức để
học sinh nắm được kiến thức theo một trình tự logic,
thông qua tiết ôn tập người giáo viên sẽ biết được quá
trình tiếp thu, nắm bắt kiến thức của học sinh như thế
nào để từ đó có biện pháp giúp đỡ , bồi dưỡng thêm
hoặc điều chỉnh lại phương pháp dạy của mình. Tùy
theo tính chất của từng nội dung bài học người giáo
viên cần có sự chuẩn bị sao cho phù hợp với nội dung
cần ôn tập.

4/ Các dạng bài tập Vật lý THCS thường áp
dụng.
Bài tập vật lý cần lựa chọn ở các tiết ôn tập là một câu
hỏi hoặc một vấn đề học tập được đặt ra cho học sinh
tìm câu trả lời hoặc lời giải, trên cơ sở vận dụng các
kiến thức, kỹ năng vật lý, tiến hành các suy luận logic

: Nhận biết hoặc giải thích các hiện tượng như:
: Nhận biết hoặc giải thích các hiện tượng như:
Cầu vồng, phản xạ, khúc xạ ánh sáng…
Cầu vồng, phản xạ, khúc xạ ánh sáng…Dạng bài tập này phổ biến nhiều ở các khối 6 và 7
Dạng bài tập này phổ biến nhiều ở các khối 6 và 7

- Dạng bài tập định lượng:

Là loại bài tập vật lý mà muốn giải quyết nó ta
phải thực hiện một loạt các phép tính. Dựa vào mục
đích dạy học ta có thể phân loại bài tập dạng này thành
2 loại cơ bản sau:

Bài tập dượt: Là loại bài tập đơn giản được sử dụng ngay khi
nghiên cứu một khái niệm hay một quy tắc vật lý nào đó để học
sinh vận dụng kiến thức vừa mới tiếp thu.

Ví dụ: Cho điện trở R= 10 ôm, hiệu điện thế đặt
vào hai đầu điện trở đó là 12V. Tính cường độ dòng
điện chạy qua điện trở đó.

+ Bài tập tổng hợp: Là những bài tập phức tạp mà muốn
giải nó học sinh phải vận dụng nhiều kiến thức ở nhiều
phần, nhiều chương hoặc ở các lớp học khác nhau.
Ví dụ: Một cục nước đá có thể tích V= 360 cm
3
nổi

*Khối 6: 03 tiết ôn tập, 02 tiết tổng kết chương
( HKI: 02 tiết ôn tập, 01 tiết tổng kết chương –
HKII: 01 tiết ôn tập, 01 tiết tổng kết chương).
Nội dung chủ yếu của các tiết dạy này là cũng cố
những kiến thức ở mức độ khái niệm đơn giản có
liên quan đến các đại lượng vật lý hoặc các hiện
tượng vật lý. Dạng bài tập củng cố chủ yếu là dưới
dạng định tính, một số bài tập định lượng đơn giản
thuộc loại bài tập dượt.

*Khối 7: 03 tiết ôn tập, 03 tiết tổng kết chương ( HKI: 01
tiết ôn tập, 02 tiết tổng kết chương – HKII: 02 tiết ôn tập,
01 tiết tổng kết chương). Nội dung chủ yếu của các tiết
học này là củng cố và khắc sâu một số kiến thức liên
quan đến hiện tượng vật lý, đại lượng vật lý và bước đầu
làm quen với định luật vật lý. Các bài tập củng cố kiến
thức chủ yếu dưới dạng bài tập định tính và câu hỏi thực
tế.
*Khối 8: 04 tiết ôn tập, 02 tiết tổng kết chương ( HKI: 03
tiết ôn tập, 01 tiết tổng kết chương – HKII: 01 tiết ôn tập,
01 tiết tổng kết chương). Nội dung chủ yếu ở các tiết học
này là củng cố khắc sâu về mặt định lượng trong việc
hình thành các khái niệm và định luật vật lý. Dạng bài
tập trong chương trình vật lý 8 chủ yếu là bài tập định
lượng.

*Khối 9: 13 tiết ôn tập, 04 tiết tổng kết chương ( HKI: 08 tiết
ôn tập, 02 tiết tổng kết chương – HKII: 05 tiết ôn tập, 02 tiết
tổng.kết.chương)
Chương trình vật lý 9 thuộc giai đoạn 2 của chương trình vật


II/ NHỮNG BIỆN PHÁP ÁP DỤNG TRONG VIỆC ĐỔI
MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KIỂU BÀI ÔN TẬP,
TỔNG KẾT VẬT LÝ CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ.
Thông qua các đợt tập huấn chuyên đề về công tác đổi
mới phương pháp dạy học, theo định hướng này thì
người giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn,
điều khiển hoạt động học tập và giữ vai trò chủ đạo. Còn
học sinh là chủ thể nhận thức, biết cách tự học, tự rèn
luyện. Sự chủ động trong học tập thể hiện ở chỗ học sinh
tự giác, sẵn sàng tham gia vào hoạt động học tập dưới sự
điều khiển của giáo viên, học sinh hứng thú, hào hứng
trong quá trình học tập, chủ động trao đổi với nhau và
với giáo viên nhiều hơn, không tiếp thu kiến thức một
cách thụ động mà luôn lật đi lật lại vấn đề…
Từ những vấn đề trên, khi dạy các bài ôn tập, tổng kết
Vật lý THCS, từ kinh nghiệm của bản thân tôi vận dụng
theo một quy trình như sau:

1/ Quy trình thực hiện khi dạy bài ôn tập vật lý:
* Bước 1: Chuẩn bị
.
.

- Ở tiết học trước đó, giáo viên đề nghị học sinh ôn
- Ở tiết học trước đó, giáo viên đề nghị học sinh ôn
tập các kiến thức cần vận dụng, nếu là tiết tổng kết

+ Nêu cách đo thể tích của một vật rắn không thấm nước có
hình dạng phức tạp.
+ Khối lượng của một vật cho ta biết gì. Đơn vị khối lượng
thường dùng.
+ Thế nào là hai lực cân bằng? Khi tác dụng lực lên một vật nó
thường gây ra những biến đổi nào?
+ Trọng lực là gì? Nêu phương và chiều của trọng lực. Đơn vị
lực.

B. Thể tích nước trong bình tràn sau khi đã thả vật rắn vào.
2/ Vận dụng:
* Trắc nghiệm:
A. 23,8 cm ; B. 23,9 cm ; C. 24 cm ; D. 24,1 cm
A. Thể tích nước trong bình tràn khi chưa thả vật rắn vào.
Câu 1: Đo chiều dài của SGK Vật lý 6 bằng thước đo có GHĐ là
30cm và ĐCNN là 2mm. Kết quả nào ghi sau đây là đúng ?
Câu 2: Khi sử dụng bình tràn, bình chứa và bình chia độ để đo thể
tích của vật rắn không thấm nước, thì thể tích của vật rắn bằng:
C. Thể tích nước tràn từ bình tràn sang bình chứa.
D. Cả 3 phương án A, B, C đều sai.

Câu 3: Trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai ?
2. Lực do dòng nước đẩy thuyền trôi và lực do sợi
dây neo thuyền lại là hai lực cân bằng.
1. Khối lượng của một hộp kẹo chỉ số kẹo trong
hộp đó.
Đ S
Đ S
3. Lực làm cho vật đang chuyển động chậm dần rồi
dừng lại.