Một số biện pháp hình thành sự tự tin cho trẻ 56 tuổi thông qua các hoạt động trong trường
mầm non

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thế kỷ thứ XXI là thế kỷ của khoa học, công nghệ. Trẻ được sinh ra ở
thế kỷ này được hưởng rất nhiều những tiện ích. Nh ưng cũng chính nh ững
tiện ích này đã khiến trẻ sống thu mình, không thích giao ti ếp v ới m ọi
người xung quanh, có khi là cả người thân. S ự thu mình thiếu t ự tin ở tr ẻ
một phần do cha mẹ, ông bà… không có thời gian giao l ưu trò chuy ện cùng
với trẻ bởi phần lớn thời gian của họ là công việc, là công ngh ệ. Chính vì
điều này mà vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho trẻ đặc biệt là kĩ năng giao
tiếp hình thành tính tự tin ở trẻ là vô cùng quan trọng.
Là giáo viên dạy lớp mẫu giáo lớn (lứa tuổi 5-6 t) đây là l ứa tu ổi đang
chuẩn bị chuyển môi trường học tập sinh hoạt càng cần ph ải có tính t ự
tin. Tôi nhận thấy khi trẻ tự tin sẽ có rất nhiều lợi thế. Trẻ tự tin sẽ mạnh
dạn hơn hoạt bát hơn. Dù ở nhà, ở lớp học hay ngay c ả khi đi ra ngoài ở
chỗ đông người chúng vẫn luôn nhanh nhẹn hoạt bát, bạo dạn dễ hòa
đồng tiếp nhận thông tin kiến thức nhanh nhạy.
Đặc thù của trẻ mầm non đến trường từ sáng đến chiều đây là th ời
gian hoạt động ở trường của trẻ rất nhiều, bằng 2/3 số th ời gian trẻ th ức
trong ngày. Điều này luôn làm tôi trăn trở suy nghĩ làm thế nào để giáo dục
trẻ tự tin hơn, mạnh dạn, linh hoạt hơn, hiểu biết h ơn mà v ẫn gi ữ đ ược
sự nề nếp, để trẻ tự tin dời trường mầm non bước sang một môi tr ường
học tập mới đó là trường tiểu học.


Thông thường giáo viên tuy đã đi học ở trường Sư ph ạm về s ự c ần thi ết
phải xây dựng, phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ phù h ợp v ới việc
phát triển tâm sinh lý lứa tuổi nhưng trong th ực tế hầu hết giáo viên hay
chú trọng tới việc rèn nề nếp lớp, nề nếp trẻ để luôn trật tự, yên tĩnh,
ngoan ngoãn. Song mặt trái của việc đó là trẻ mất đi sự t ự tin, m ạnh d ạn,

pháp hình thành sự tự tin cho trẻ 5-6 tuổi thông qua các hoạt động
trong trường mầm non”.

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận:
Tính tự tin là cơ sở tâm lí của sự phát triển thành công c ủa đ ời ng ười,
lại là chất xúc tác của năng lực và ý chí.Với số đông , người trí l ực bình
thường cộng thêm tính tự tin cao là có thể đạt được thành công. Đối với
cuộc sống của con người tự tin giúp ta nhanh chóng th ực hi ện t ốt nh ững


mong muốn của mình, có khả năng sống, làm việc, hòa nh ập nhanh chóng
với cộng đồng. Tự tin là một đức tính chỉ có thể có được nh ờ vào vi ệc rèn
luyện và học hỏi. Đinh Trí Viễn - Đông Phương Tri cho rằng: “T ự tin chính
là một chiếc quyền trượng, một khi bạn có sự tự tin thì cách nhìn cuộc
sống và nhìn vào chính bản thân bạn cũng sẽ thay đổi, khí ch ất sẽ càng ưu
tú hơn, bạn sẽ càng lạc quan hơn”.
Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo do Tr ần Th ị Tr ọng
– Phạm Thị Sửu biên soạn đã viết: “Một người khi không tin tưởng vào
chính bản thân mình thì sẽ chẳng bao giờ thấy thoải mái và h ạnh phúc,
anh ta không tập trung vào công việc, lúc nào cũng lo l ắng, bồn ch ồn”. Nh ư
vậy sự tự tin có tính định hướng cho cuộc đời của mỗi người.
Tác giả Ngô Thị Hợp và Nguyễn Thị Bích Hạnh trong cuốn “Những kiến
thức ban đầu hình thành kĩ năng sống cho trẻ mầm non” ph ần d ạy trẻ
lòng tự tin có viết: “Ai cũng muốn con mình tự tin khi tr ưởng thành. Đi ều
này hoàn toàn có thể giúp trẻ hình thành sự tự tin ngay từ khi còn nh ỏ.Các
nhà tâm lí học cũng đã phân loại tự tin ở trẻ đ ể có bi ện pháp h ỗ tr ợ sau
này: Tự tin thân thể, tự tin trí óc, tự tin cảm xúc và tự tin giao tiếp xã h ội”,
tác giả cũng đã đưa ra các biện pháp để dạy trẻ lòng tự tin.
Như vậy, các nhà tâm lí - giáo dục học ở Việt Nam từ trước đến nay đã

- Bản thân giáo viên luôn trau dồi học hỏi kinh nghiệm thông qua các b ạn
đồng nghiệp, sách báo, phương tiện thông tin đại chúng.
b. Khó khăn:
- Số học sinh trong lớp đông gây khó khăn trong vi ệc rèn tr ẻ v ừa có n ếp
mà vừa mạnh dạn, hồn nhiên, tự tin trong mọi hoạt động
-Một số phụ huynh chưa dành nhiều thời gian quan tâm đến con, còn ỉ lại
cho ông bà, vì vậy việc trao đổi phối hợp chăm sóc giáo dục trẻ gi ữa giáo
viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn.


Trước những thuận lợi và khó khăn trên.Tôi đã xây dựng các tiêu chí đánh
giá kỹ năng hình thành sự tự tin cho trẻ 5 - 6 tuổi. Đánh giá thực trạng dựa
trên các tiêu chí đã xây dựng.
Bảng theo dõi, đánh giá 43 trẻ đầu năm
NHU CẦU THỂ HIỆN SỰ TỰ TIN Ở TR Ẻ
Không tự tin khi
Tự tin khi giao tiếp Ít tự tin khi giao tiếp giao tiếp
Tỉ
lệ
Tỉ
lệ

Tỉ

Số trẻ
12/43

(%)
21%



Chắc hẳn ai cũng biết nghề giáo viên là nghề đ ược ví nh ư “làm dâu trăm
họ”. Mỗi 1 phụ huynh gửi con đều có những mong muốn ở giáo viên khác
nhau: có người thì muốn cô nghiêm khắc, có người chỉ mong cô chiều
chuộng con… Để làm theo mỗi ý kiến thì rất khó vì vậy việc xây d ựng hình
ảnh của người giáo viên là rất quan trọng, nếu hình ảnh của cô trong m ắt
phụ huynh tốtsẽ tạo sự tin tưởng cho phụ huynh trong cách chăm sóc giáo
dục con họ và sẽ tạođược sợi dây nối kết giữa cô giáo v ới ph ụ huynh giúp
trẻ hình thành tính tự tin. Giáo viên là người trực tiếp hướng dẫn, giáo dục
trẻ khi ở lớp vì vậy việc tự học tập, bồi dưỡng và nâng cao kiến th ức v ề kỹ
năng cũng như chuyên môn là rất quan trọng.Quả đúng v ậy, theo trao đ ổi
với phụ huynh tôi được biết: ở nhà trẻ luôn coi những gì cô th ể hi ện, cô
nói là đúng, là nhất hơn cả bố mẹ của chúng vì cô là người đi ều khi ển
trong mọi hoạt động, trẻ luôn dõi theo những biểu hiện của cô.
Ví dụ: Khi học chủ đề nghề nghiệp trẻ chơi phân vai: Đóng vai giáo viên.
Trẻ bắt chước giống giáo viên từ cử chỉ đến những cách nói, cách đ ặt câu
hỏi cô thường hỏi hàng ngày trên giờ học.
Đặc điểm của trẻ mẫu giáo là tư duy trực quan, trẻ thường dễ kh ắc sâu
những gì ấn tượng với mình.Nắm được tâm lý trẻ như vậy mọi lúc m ọi nơi
trong mọi thời điểm trẻ ở lớp, tôi đã luôn chú ý đến t ừng l ời nói, c ử ch ỉ,
hành động, cách cư xử nhất là việc đối xử công bằng với trẻ, trong mọi
hoạt động luôn lấy trẻ làm trung tâm, coi trọng những suy nghĩ cũng nh ư
cách thể hiện của trẻ.
Tôi thấy rằng việc tự học tập, bồi dưỡng, xây dựng hình ảnh của bản thân
giáo viên đã tạo được sự gần gũi, tin tưởng của trẻ v ới cô, tr ẻ coi cô nh ư
một tấm gương để học tập và cũng coi cô như người mẹ thứ hai của mình,
luôn mạnh dạn chia sẻ, tích cực tham gia hoạt động cùng cô và các b ạn và
từ đó khuyến khích trẻ hình thành tính tự tin.



thành công với vai chơi đó và những lần chơi sau sẽ nâng dần m ức độ khó
hơn.Với việc làm như vậy tôi thấy được rõ sự tự tin hiện trên khuôn m ặt
trẻ.
( Ảnh: Hoạt động góc)
Ví dụ: Trong các hoạt động trực nhật đa số trẻ đ ều r ất thích giúp cô đ ể
được cô khen. Tôi luôn giao cho trẻ những việc vừa v ới sức kh ỏe, kh ả năng
của trẻ như: Các bạn trai giúp cô kê bàn, ghế; các bạn gái giúp cô lau bàn,
gấp khăn…
Với việc giao cho trẻ những việc vừa sức để trẻ hoàn thành được công
việc được giao đã kích thích được sự tự tin vào bản thân của tr ẻ đ ể hoàn
thành công việc đến cùng.Qua các buổi trực nhật tôi th ấy trẻ tham gia v ới
không khí rất phấn khởi, vui vẻ, hồ hởi.
Qua những hoạt động tôi giao cho các con thực hiện một th ời gian tôi
nhận thấy số trẻ nhút nhát đã dần tự tin hơn. Trong các giờ học trẻ đã
dần mạnh dạn nhận những yêu cầu cô giao.
c. Biện pháp 3:Dạy trẻ chấp nhận sự thất bại, khích lệ trẻ kịp thời khi
trẻ hoàn thành công việc
Theo tiến sĩ Poland cho rằng “Một đứa trẻ cần được trải nghiệm cảm giác
của cả sự thất bại lẫn thành công”.
Khi trẻ gặp thất bại chắc chắn trẻ sẽ cảm thất rất buồn và khi đó h ơn bao
giờ hết trẻ cần sự gần gũi, động viên kịp thời của cô. Trong nh ững lúc này
tôi dạy trẻ chấp nhận sự thất bại.
Ví dụ: Khi tham gia trò chơi âm nhạc: “Ai nhanh nhất” kết thúc bài hát tr ẻ
không có ghế ngồi như vậy là đã thua cuộc trong trò ch ơi. Nh ững lúc này,
tôi luôn động viên trẻ bằng những lời an ủi: “Cô biết con có th ể làm đ ược
mà. Lần sau con cố gắng hơn nhé. Các bạn cho một tràng pháo tay đ ể khích
lệ bạn A nào”.


( Ảnh: Trò chơi “ ai nhanh nhất”)

* Ví

dụ

trò

chơi:

Vượt

qua

thử

thách

- Cách chơi: Trẻ phải gánh quang gánh đi qua c ầu (gh ế th ể dục) sao cho
không bị ngã xuống ghế và không rơi các lọai quả ra ngoài.
- Mục đích: Trò chơi này được sử dụng trong gi ờ hoạt đ ộng ngoài tr ời và
được sử dụng làm trò chơi vận động trong gi ờ học giáo d ục th ể ch ất rèn
sự
mạnh dạn tự tin vượt qua thử thách thực hiện đựơc cả 2 nhiệm vụ đó là đi
trên
ghế thể dục và ghánh hàng sang kia sông.
Ngoài ra trong các hoạt động học và hoạt động khác, tôi th ường xuyên
tổ chức cho trẻ các hoạt động thí nghiệm, trải nghiệm như: Hoạt động
Phân loại phế thải; Khám phá Sự kì diệu của n ước; Cây cần gì đ ể l ớn lên
và phát triển?; Thí nghiệm “Trứng chìm – Trứng nổi”, “Tan – Không ta…
Trong các hoạt động, tôi luôn định hướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa
sai cho trẻ. Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, tôi sẽ đ ưa ra các

Với người lớn tuổi

Học lớp lớn

Lễ phép dạ thưa

Nam luôn nói

Nói với bạn bè

Lên lớp Một

Là lời thân thiết

Nhớ cô nhiều

Những bài thơ này chúng tôi đã áp dụng dạy trẻ trong gi ờ trò ch ơi ch ữ
cái L- N, trong các hoạt động khác. Kết quả là trẻ rất h ứng thú đọc đi đ ọc
lạ i
giảm tỉ lệ ngọng âm L- N từ 40% xuống còn 5%. Trẻ đã tự tin h ơn r ất
nhiều trong giao tiếp với cô và các bạn trong mọi hoạt động ở lớp.
Bên cạnh việc hình thành sự tự tin cho trẻ trong giao tiếp thông qua các
bài thơ. Tôi đã xây dựng 1 số trò chơi như: Rung chuông vàng, V ượt qua th ử
thách, Trổ tài nghệ sĩ, Hỏi xoáy- đáp xoay để rèn luy ện sự tự tin cho trẻ.
*Trò chơi: Hỏi xoáy- đáp xoay
- Cách chơi: Cô hoặc trẻ trong lớp đặt ra các câu hỏi ngắn. Khi nghe đ ọc
xong câu hỏi trẻ phải trả lời nhanh, ngắn gọn các câu hỏi của cô và các
bạn đưa ra theo chủ đề đang học



những kết quả mong đợi.
*Đối với trẻ:
+ Tự tin, sôi nổi: Trong các giờ học tất cả các cánh tay giơ lên sau khi cô
đặt câu hỏi.
+ Hồn nhiên linh hoạt, mạnh dạn, thông minh và thích đến tr ường. Đó là
điều mà phụ huynh thật an tâm khi giao con cho giáo viên, cho nhà
trường.
- Đến cuối năm kết quả đánh giá hình thành sự tự tin của trẻ đạt được
như sau:
Bảng theo dõi, đánh giá 43 trẻ cuối năm
NHU CẦU THỂ HIỆN SỰ TỰ TIN Ở TR Ẻ
Không tự tin khi
Tự tin khi giao tiếp Ít tự tin khi giao tiếp giao tiếp
Tỉ
lệ
Tỉ
lệ

Tỉ

Số trẻ
31/43

(%)
0%

(%)
72%

Số trẻ

không chỉ của ngành giáo dục mà của toàn xã hội.
- Thế hệ trẻ đang có những xu hướng suy thoái về đạo đức, xuống cấp về
lối sống, có lối sống buông thả,phóng đãng, ích k ỉ, thiếu trách nhi ệm…Đây
là tình trạng báo động mà Đảng,Nhà nước và toàn xã hội đang tìm cách
khắc phục, nhiệm vụ quan trọng nhất là thuộc về các cấp học.
- Nhà trường không chỉ cung cấp cho trẻ những kiến thức mà phải giáo
dục trẻ đạo đức làm người, kiên trì bồi đắp cho học sinh lòng nhân ái, tính
trung thực, tinh thần tự trọng, nếp nghĩ và lối sống lành mạnh, biết trọng
đạo lí và sống có kỉ luật. Việc giáo dục này phải di ễn ra ngay từ lứa tuổi
mầm non. Giai đoạn trẻ ở lứa tuổi mầm non là giai đoạn đ ặt n ền móng
cho sự phát triển toàn diện nhân cách sau này của trẻ. Trong đó, s ự t ự tin
là kỹ năng quan trọng, bởi lẽ tự tin giúp trẻ nhanh chóng th ực hiện


tốt những mong muốn của mình. Trẻ cũng ứng phó tốt h ơn khi th ấy mình
làm sai điều gì và tin rằng mình có thể làm cho m ọi việc tr ở nên t ốt đ ẹp
hơn. Không có gì giúp xây dựng lòng tự tin tốt hơn cảm giác rằng “mình
thực sự có thể làm tốt việc gì đó”.
2.Bài học kinh nghiệm:
- Việc hình thành các kĩ năng sống cho trẻ đặc biệt là hình thành s ự t ự tin
ở trẻ là một nhiệm vụ quan trọng, nó giúp cho trẻ tự tin trong giao ti ếp,
tạo tiền đề cho trẻ vững vàng khi bước vào l ớp một tại tr ường ti ểu h ọc.
Để làm được tốt nhiệm vụ đó theo tôi giáo viên mầm non cần:
- Giáo viên phải luôn có sự trau dồi, học hỏi kinh nghi ệm, ki ến th ức qua
các bạn đồng nghiệp, sách báo, qua các trang mạng, các ph ương tiện thông
tin đại chúng để hiểu rõ hơn ý nghĩa, tầm quan trọng của việc hình thành
kỹ năng sống cho trẻ nói chung và việc hình thành tính t ự tin cho tr ẻ nói
riêng. Từ đó xác định mục đích, yêu cầu lập ra kế hoạch th ực hiện một
cách phù hợp.
- Cần phải luôn gần gũi, bao quát trẻ mọi lúc, mọi nơi đ ể phát hi ện k ịp