Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ
mẫu giáo nhỡ thông qua hoạt động âm nhạc
PHÂN 1: ĐĂT VÂN ĐÊ
Trẻ em như một cây non. Cây non được chăm sóc tận tình của người trồng
thì cây sẽ nhanh lớn và cho ra những quả ngọt. Giáo d ục m ầm non nói
chung và giáo dục trẻ lứa tuổi mẫu giáo 4-5 tuổi nói riêng thì mục tiêu
đang hướng tới là sự phát triển toàn diện cho trẻ về: Đức - Trí - Thể - Mỹ.
Trường mầm non chính là môi trường thuận lợi nhất nó là n ơi đ ặt n ền
móng đầu tiên tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ qua
các lĩnh vực phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, quan h ệ tình c ảm và
thẩm mỹ. Trong đó, phát triển thẩm mỹ là một trong những lĩnh v ực mang
tính quan trọng, không thể thiếu. Việc giáo dục một con người toàn di ện
không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hi ểu biết, n ắm ch ắc
các kiến thức khoa học và xã hội, có sức khoẻ, biết lao đ ộng, s ẵn sàng lao
động mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết th ưởng
thức cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống.
Giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ được thực hiện qua rất nhiều các
hoạt động khác nhau, mỗi hoạt động đều mang đến cho trẻ nh ững c ẩm
nhận riêng về sự vật hiện tượng. Nếu hoạt động tạo hình giúp trẻ tạo ra
cái đẹp, biết nâng niu, giữ gìn những sản phẩm thì hoạt động âm nhạc l ại
mang đến cho trẻ cảm xúc riêng. Chính hoạt động âm nhạc là m ột trong
những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất, phù h ợp v ới
bản tính và sự phát triển của trẻ mầm non. Bởi, khi nghe nhạc, trẻ cảm
nhận được tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái
cảm xúc có trong tác phẩm. Đồng th ời Âm nh ạc cũng d ẫn dắt tr ẻ đ ến v ới
những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành s ự liên


tưởng. Nhịp điệu rắn rỏi với những âm sắc réo rắt, tiết tấu sôi nổi của
bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào h ứng phấn kh ởi, bài hát êm d ịu,
trầm lắng sẽ đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng, sâu lắng ...

là quá trình hoạt động chung của nhà giáo dục và người đ ược giáo d ục
nhằm hình thành và phát triển ở người được giáo dục nh ững quan hệ
thẩm mỹ đúng đắn với hiện thực bằng cách thông qua các ph ương tiện
thẩm mỹ, đặc biệt là phương tiện nghệ thuật nhằm góp phần phát tri ển
nhân cách toàn diện hài hoà cho người được giáo dục. Nói cách khác,
PTTM thực chất là quá trình nhà giáo dục giúp đứa trẻ biến đổi mình tr ở
thành một chủ thể thẩm mỹ đích thực với quan hệ thẩm mỹ đúng đắn.
Giáo dục thẩm mỹ là một quá trình tác động có mục đích, có k ế ho ạch c ủa
nhà giáo dục đến trẻ, nhằm giúp trẻ biết nhận ra cái đẹp, có h ứng thú, yêu
thích cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp trong sinh hoạt và ho ạt động cá
nhân.
Giáo dục thẩm mỹ mà trung tâm là giáo dục cái đẹp và đưa cái đ ẹp vào
trong đời sống một cách sáng tạo, là một nhiệm vụ rất quan trọng c ủa
giáo dục nhân cách phát triển toàn diện. Đối với trẻ 4-5 tuổi, thông qua
HĐÂN thì nội dung chủ yếu là: Trẻ cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước
vẻ đẹp của các sự vật hiện tượng trong thiên nhiên, cuộc sống và nghệ
thuật, bên cạnh đó hình thành cho trẻ một số kỹ năng trong HĐÂN: Trẻ hát
đúng giai điệu, lời ca, thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát, vận đ ộng
nhịp nhàng theo giai điệu của bài hát, biết sử dụng các d ụng c ụ gõ đ ệm
theo phách, nhịp, tiết tấu...
Mục tiêu phát triển thâm mỹ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động âm
nhạc bao gồm:
- Nghe và nhận ra các loại nhạc khác nhau (nhạc thiếu nhi, dân ca).


- Hát đúng giai điệu, lời ca và thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát.
- Vận động nhịp nhàng theo giai điệu, nhịp điệu của các bài hát, bản nh ạc.
Sử dụng các dụng cụ gõ đệm theo phách, nhịp, tiết tấu.
- Lựa chọn, thể hiện các hình thức vận động theo nhạc.
- Lựa chọn dụng cụ âm nhạc để gõ đệm theo nhịp điệu bài hát.

Số
lượn

Trẻ chưa đạt
Số

Tỷ lệ lượn Tỷ

TT
1
2

Nội dung
g
Hứng thú âm nhạc của trẻ
19
Kỹ năng hát đúng giai điệu của trẻ 20
Kỹ năng vận động theo nhạc của

%
54
57

g
16
15

%
46
43

20
57
Sau khi khảo sát trẻ, tôi thấy nhiều trẻ có kỹ năng hát đúng giai đi ệu c ủa
bài hát và kỹ năng sử dụng dụng cụ âm nhạc tốt tuy nhiên đ ạtở m ức đ ộ tốt
chưa cao, vẫn còn nhiều trẻ chưa biết cảm nhận âm nhạc và th ể hiện cảm
xúc với âm nhạc, các cháu chưa mạnh dạn và phát huy hết khả năng của
mình.Qua bảng khảo sát tôi thấy có những cháu giỏi về mặt này nh ưng lại
yếu về mặt khác, từ đó, tôi có phương pháp dạy khác nhau v ới t ừng đ ối
tượng trẻ.
III. Các biện pháp thực hiện:
Từ những thực trạng trên, để giúp trẻ có hứng thú và tham gia h ọc t ốt
môn âm nhạc, bản thân tôi đã thực hiện một số biện pháp sau:
1. Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung tổ chức hoạt động âm nhạc phù
hợp nhu cầu và khả năng của trẻ
Căn cứ vào kết quả mong đợi và mục tiêu phát triển giáo dục âm nh ạc của
trẻ 4-5 tuổi, dựa vào kết quả tôi quan sát, tôi đã nghiên cứu lựa chọn, s ưu


tầm xây dựng ngân hàng nội dung các hoạt động âm phù h ợp v ới yêu c ầu
độ tuổi. Các bài hát được đảm bảo các yêu cầu sau:
- Thứ nhất: Nội dung và thể loại vui tươi trong sáng, giản dị, dễ hiểu, d ễ
nhớ, dễ thuộc.
- Thứ hai: Lời ca gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ.
- Thứ ba: Loại nhịp và nhịp độ của bài mang tính vui hoạt, sôi nổi có nh ịp
độ vừa, nhanh hoặc hơi nhanh, viết chủ yếu ở nhịp 2/4, 3/4, 3/8 và 4/4.
- Thứ tư: Âm vực phù hợp với từng độ tuổi, thường dao đ ộng t ừ quãng 2
đến quãng 5
- Thứ năm: Lựa chọn giai điệu - tiết tấu sử dụng nốt trắng, nốt đen, móc
đơn, dấu lặng đen, lặng đơn, đôi khi có móc kép đ ể t ạo không khí nhanh
vui hay sự dí dỏm ngộ nghĩnh của bài hát.

năng một cách tốt nhất. Thông qua hoạt động trẻ có th ể lĩnh h ội kỹ năng
một cách chính xác, hệ thống.Tuy nhiên, để tổ chức hoạt đ ộng mang tính
hiệu quả cao, xuất phát từ nhu cầu và khả năng của trẻ, làm cho tr ẻ th ấy
thích thú, thoải mái tự nguyện tham gia hoạt động là điều không đ ơn gi ản.
Trẻ ở lứa tuổi này, các hoạt động đều dựa trên kinh nghiệm và theo
phương châm học bằng chơi, chơi mà học. Sự h ứng thú, tích c ực tham gia
hoạt động quyết định phần lớn kết quả hoạt động. Vậy làm th ế nào đ ể
hoạt động âm nhạc thật sự mang lại cho trẻ ca xúc, Với m ỗi hình th ức tôi
đều tự nghiên cứu mạnh đạn áp dụng một số đổi mới, cụ th ể:
*Với hình thức Dạy hát:
Căn cứ vào nhu cầu mong muốn và khả năng của trẻ tôi đã đưa ra mục
đích yêu cầu phù hợp với trẻ: có thể rèn trẻ thuộc bài hát, đúng giai đi ệu
nhưng nếu trẻ có thể hát thuộc rồi thì tôi đặt m ục tiêu cho tr ẻ hát nâng
cao như: hát đuổi, hát nối tiếp, hợp xướng... Ví d ụ : v ới bài hát “Chú Ếch
con” là bài hát rất nhiều trẻ đã thuộc nên tôi cho trẻ hát nâng cao bằng
hình thức hát lĩnh xướng, hợp xướng kèm hát nối tiếp.


Các bước khi tiến hành dạy hát tôi cũng thay đổi, quan tâm đến nhu
cầu của trẻ, nếu trẻ muốn hát, tôi có thể cho trẻ thể hiện tước sau đó m ới
cho trẻ nghe lại bài hát qua phần hát mẫu của cô. Cách này không làm m ất
đi mục đích yêu cầu mà còn giúp trẻ tự so sánh nhận ra mình hát ch ưa hay,
còn nhầm chỗ nào, vừa tạo cơ hội để tôi nhận được khả năng của trẻ.
Dựa vào khả năng của trẻ, tôi thường đưa ra hình thức nâng cao với
trẻ khá, tạo điều kiện trẻ phát triển hơn sự sáng tạo của mình, đ ồng th ời
phát hiện và bồi dưỡng tài năng kịp thời.
* Với hình thức Dạy trẻ vận động, thay vì cô đưa ra hình th ức và yêu c ầu
trẻ thực hiện vận động theo ý cô, thì tôi đã cho trẻ hát, nêu c ảm nh ận c ủa
mình về tính chất, giai điệu của bài hát, từ đó t ự đ ưa ra hình th ức v ận
động mà trẻ cho là phù hợp, sau đó tôi cùng tr ẻ th ống nh ất hình th ức v ận

VD: Cụ thể tôi đã đưa nhạc không lời vào nội dung nghe hát: tôi cho trẻ
nghe bản nhạc không lời “Cảm xúc Tây Nguyên”. Đầu tiên tôi cho trẻ lắng
nghe bản nhạc 1 lần để trẻ có thể cảm nhận được giai điệu c ủa b ản nh ạc,
cảm nhận được âm thanh của các loại nhạc cụ có trong bản nhạc. Tiếp
theo tôi cho trẻ vừa nghe vừa xem cô thể hiện nội dung bản nh ạc qua
ngôn ngữ hình thể giúp trẻ cảm nhận được nội dung mà tác giả muốn th ể
hiện qua bản nhạc. Cuối cùng tôi cho trẻ vừa nghe v ừa th ể hiện cảm xúc
của mình trên giấy sau khi nghe bản nhạc không lời đó. ( Hình ảnh)
Với tất cả các hoạt động, với tinh thần ham học h ỏi, mạnh d ạn áp d ụng
những đổi mới vào trong các hoạt đọng cho trẻ, tôi nhận thấy trẻ rất h ứng
thú lắng nghe và rất hào hứng, phát huy kh ả năng sáng tạo, mang l ại k ết
quả đáng kể khi hoạt động.
3. Biện pháp 3: Nâng cao chất lượng hoạt động âm nh ạc, c ủng c ố kỹ
năng âm nhạc cho trẻ thông qua các hoạt động mọi lúc m ọi n ơi
Quá trình tìm hiểu nghiên cứu về khả năng cảm thụ âm nh ạc của trẻ l ứa
tuổi mẫu giáo nhỡ tại trường tôi nhận thấy năng lực tiếp thu th ẩm mỹ v ề


âm nhạc của trẻ không thể tự nó mà phát triển được mà phải qua một quá
trình: học bằng chơi, chơi bằng học. Vì vậy tôi đã cho tr ẻ làm quen v ới âm
nhạc mọi lúc mọi nơi.
* Giáo dục âm nhạc ở giờ đón - trả trẻ:
Vào giờ đón , trả trẻ giáo viên cho trẻ nghe nhạc là một điều h ữu ích vì đó
là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, đến l ớp, góp ph ần
tác động đến tinh thần của trẻ khi tạm biệt bố mẹ để vào lớp hay khi chào
cô giáo về với gia đình, giúp trẻ phấn trấn hơn để có 1 ngày hoạt động tích
cực.
Việc chọn ca khúc phù hợp,lôi cuốn với biện pháp này cũng là đi ều m ột s ố
giáo viên còn băn khoăn. Vì vậy tôi đã suy nghĩ và đưa ra m ột số bài hát mà
hầu như trẻ nào cũng rất thích bởi giai điệu vui tươi l ời ca d ễ thuộc: bài

Giờ hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen v ới âm nh ạc, hát
những bài có nội dung theo đề tài hoặc giáo dục cho tr ẻ thông qua các đ ề
tài.
Ví dụ: Giờ hoạt động ngoài trời: Sau khi quan sát xong tập cho trẻ hát bài
"Màu hoa" hoặc "Trồng cây",

“Anh nông dân và cây rau”... Qua đó trẻ sẽ

được củng cố lại bài hát cũ hoặc làm quen với bài hát m ới. Giáo d ục các
cháu trồng cây, có ý thức chăm sóc và bảo vệ cây. Hình thành cho tr ẻ tình
yêu thiên nhiên cuộc sống... Cùng trẻ trò chuyện về bài hát, gi ải thích cho
trẻ về nội dung lời ca, có âm nhạc nhận thấy trẻ thích h ẳn lên, vui thú, làm
cho hoạt động thêm nhẹ nhàng, thoải mái. Bên cạnh đó, giúp trẻ nhanh
nhẹn hơn, hào hứng hơn khi tham gia vào các hoạt đ ộng ngoài tr ời và t ự
tin hoà mình cùng cô. Tôi nhận thấy bước đầu trẻ có khả năng phát tri ển
về âm nhạc.
*Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động góc:
Trong hoạt động chung trẻ không thể hát thuộc và vận động thành
thạo bài hát, vì ở lứa tuổi này trẻ rất dễ nhớ mà lại mau quên. Nên c ần cho


trẻ làm quen với âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi và trong ho ạt đ ộng góc. Tôi
thấy trong hoạt động góc trẻ chơi rất hồn nhiên, mạnh dạn, thích hát múa
lại những bài đã học và thích phản ảnh lại những việc làm c ủa ng ười l ớn.
Với góc âm nhạc này các cháu đang tập làm cô giáo và dạy hát bài: "Cô giáo
miền xuôi", "Cô và mẹ"... lúc này trẻ đang hoà mình vào thế giới của người
lớn và làm công việc có ích cho xã hội đó là vai trò làm cô giáo.Vì v ậy chúng
ta nên hướng trẻ hát những bài có nội dung phục vụ cho bài h ọc và theo
đề tài, nhằm củng cố những kiến thức đã học.
* Lồng ghép nội dung âm nhạc với các môn h ọc khác

yêu thích âm nhạc, thích ca hát và vận động theo nh ạc. Mỗi khi ho ạt đ ộng
mà tôi tổ chức cho trẻ đều có âm nhạc đan xen nên trẻ r ất h ứng thú h ọc
tập.
IV . Kết quả đạt được:
1. Đối với trẻ:
Sau khi thực hiện các biện pháp trên tại nhóm lớp mình, tôi th ấy gi ờ h ọc
âm nhạc đạt kết quả tốt hơn, giờ học sinh động thoải mái, tr ẻ h ứng thú
học và tích cực tham gia vào các hoạt động. Cô và trẻ g ần gũi nhau h ơn, tr ẻ
của lớp mạnh dạn và tự tin hơn trước rất nhiều. Một số cháu còn tham gia
vào đội văn nghệ của lớp( cháu Sơn Tùng, Nhật Linh, Hà My …). và bi ểu
diễn rất tự tin, mạnh dạn.
2. Đối với giáo viên:
Bản thân tôi đã tự đúc kết được thêm nhiều kinh nghiệm, có thêm nh ững
kiến thức trong việc tổ chức tốt các hoạt động giáo dục cho trẻ theo yêu
cầu tình hình hiện nay.
Có thêm được kỹ năng sử dụng một số loại nhạc cụ, thuận l ợi h ơn trong
việc tổ chức hoạt động giáo dục trẻ.
Năng lực sư phạm được nâng lên rõ rât, có được lòng tin đ ối v ới đội ngũ
giáo viên, và phụ huynh học.


2. Đối với phụ huynh:
Thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh học sinh đ ể ph ối
hợp giữa gia đình và nhà trường để chăm sóc giáo dục trẻ..
Một số phụ huynh trước đây có cái nhìn không m ấy thiện cảm v ới
môn âm nhạc giờ cũng mở lòng hơn, giúp con phát triển năng khiếu âm
nhạc một cách thoải mái tự nhiên nhất.

PHÂN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận

Trên đây là những biện pháp mà thực tế tôi đã th ực hiện và đã gặt hái
được một số thành công. Nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót nên
rất mong sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa h ọc, các b ạn bè đ ồng
nghiệp để đề tài của tôi hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn cho nh ững l ần
sau và cho quá trình giảng dạy sau này.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả: Phạm Thị Thanh Luân