ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THANH DŨNG

BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
DẠY NGHỀ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG XÂY DỰNG
NAM ĐỊNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS. Phạm Viết Vượng

HÀ NỘI - 2016


Lời cảm ơn
Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban
Giám hiệu, Hội đồng khoa học, các thầy giáo, cô giáo trường Đại học Giáo
dục- Đại học Quốc gia Hà Nội đã giảng dạy và tạo mọi điều kiện cho tôi học
tập, cũng như nghiên cứu tại cơ sở đào tạo.
Xin chân thành cảm ơn đến PGS.TS.Phạm Viết Vượng - Người đã tận
tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành bản
luận văn này.
Trong quá trình nghiên cứu tôi không thể tránh khỏi những thiếu sót,
kính mong nhận được sự quan tâm, chỉ bảo của quý thầy, cô giáo và đồng
nghiệp.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Học viên thực hiện

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ.............................................................5
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu................................................................5
1.2. Các khái niệm công cụ liên quan đến đề tài...............................................7
1.2.1. Giáo viên dạy nghề..................................................................................7
1.2.2. Đội ngũ giáo viên dạy nghề.....................................................................8
1.2.3. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề.....................................................8
1.3. Những yêu cầu đối với giáo viên dạy nghề xây dựng..............................10
1.3.1. Đặc điểm lao động của giáo viên dạy nghề xây dựng...........................10
1.3.2. Những yêu cầu đối với giáo viên dạy nghề xây dựng...........................11
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề.......14
1.4.1. Chính sách của Nhà nước đối với giáo viên dạy nghề..........................14
1.4.2. Môi trường làm việc ở các trường dạy nghề.........................................16
1.5. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề......................................................17
1.5.1. Quản lý..................................................................................................17
1.5.2. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề...................................................21
Kết luận chương 1...........................................................................................28
Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY
NGHỀ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG XÂY DỰNG NAM ĐỊNH...................29
2.1. Khái quát về trường Cao đẳng Xây dựng Nam Định...............................29
2.1.1. Các giai đoạn phát triển của nhà trường................................................29
2.1.2. Chức năng của trường Cao đẳng Xây dựng Nam Định........................34


2.1.3. Nhiệm vụ của trường Cao đẳng Xây dựng Nam Định..........................34
2.2. Thực trạng hoạt động đào tạo nghề ở trường Cao đẳng Xây dựng Nam
Định.................................................................................................................35
2.2.1. Quy mô đào tạo.....................................................................................35
2.2.2. Các ngành nghề.....................................................................................36
2.2.3. Loại hình đào tạo...................................................................................38

3.2.5. Bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên................................77
3.2.6. Phân loại, đánh giá, đề bạt, nâng cấp giáo viên....................................80
3.2.7. Hoàn thiện chế độ chính sách đối với giáo viên....................................83
3.3. Mối quan hệ của các biện pháp................................................................86
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp phát triển đội
ngũ giáo viên...................................................................................................87
Kết luận chương 3...........................................................................................90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ...............................................................91
1. Kết luận.......................................................................................................91
2. Khuyến nghị................................................................................................92
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................94
PHỤ LỤC.......................................................................................................97

DANH MỤC BẢN


Bảng: 2.1. Tỷ lệ sàn xây dựng/1HS trong các năm.........................................30
Bảng 2.2.Kết quả tuyển sinh các năm.............................................................36
Bảng 2.3.Kết quả học tập của các lớp liên kết tại Tổng công ty xây dựng
Quảng Ninh, Tỉnh Quảng Ninh.......................................................................42
Bảng 2.4.Kết quả nâng bậc thợ tại Tổng công ty xây dựng Quảng Ninh - Tỉnh
Quảng Ninh.....................................................................................................42
Bảng 2.5: Dự kiến quy mô và số lượng tuyển sinh hàng năm........................46
Bảng 2.6: Kế hoạch về số lượng và trình độ giáo viên dạy nghề của trường
Cao đẳng Xây dựng Nam Định đến năm 2020...............................................51
Bảng: 2.8. Thực trạng số lượng giáo viên dạy nghề các năm.........................55
Bảng:2.9. Thực trạng tuyển dụng giáo viên dạy nghề.....................................56
Bảng: 2.10. Số lượng giáo viên dạy nghề được bồi dưỡng các năm...............57
Bảng: 3.1. Kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề.............................................................87

yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm
1


đạo đức nghề nghiệp” cho nên cần phải “xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào
tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu
phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc
tế”.
Trường Cao đẳng Xây dựng Nam Định - Bộ Xây dựng được thành lập
tháng 10/2006 trên cơ sở hợp nhất hai trường Đào tạo nghề Xây dựng và Thủ
công mỹ nghệ và trường Trung cấp Xây dựng số 2. Đội ngũ nhà giáo của hai
trường cũ đào tạo các bậc học thấp, nên hiện nay chưa đáp ứng đầy đủcác yêu
cầu đổi mới và phát triển giáo dục hiện nay.
Trong thời gian qua nhà trường đã hoàn thành tốt nhiệm vụ đào tạo
được Bộ Xây dựng và Bộ Giáo dục và Đào tạo giao cho.Tuy nhiên hiệu quả
giáo dục và đào tạo nghề còn thấp so với yêu cầu mới nên trong bước phát
triển tới.Đây là một bất cập cần được nhanh chóng khắc phục.
Chương trình đào tạo các ngành nghề của nhà trường rất đa dạng.Mục
tiêu đào tạo của nhà trường là cung cấp kiến thức, kỹ năng và hình thànhthái
độ nghề nghiệp cho học sinh, giúp họ phát triển thành những người lao động
có đủ phẩm chất, năng lực, theo hướng ứng dụng, thực hành.
Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường đã đề ra nhiệm vụ trọng tâm là
xây dựng đội ngũ giáo viên có đủ những phẩm chất và năng lực để thực hiện
các mục tiêu đào tạo.
Với những lý do trên, là một cán bộ của nhà trường chúng tôi chọn vấn để
“Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề tại trường Cao đẳng Xây
dựng Nam Định trong giai đoạn hiện nay” làm luận văn cao học của mình.
2. Mục đích nghiên cứu

2

- Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề tại
trường Cao đẳng Xây dựng Nam Định đáp ứng nhu cầu phát triển của nhà
trường.
8. Phương pháp nghiên cứu
8.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Luận văn sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp và hệ thống
hóa các tài liệu lý thuyết có liên quan đến vấn đề nghiên cứu để làm cơ sở lý
luận cho đề tài.
8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Luận văn sử dụng các phương pháp
- Quan sát hoạt động sư phạm của giáo viên và nhà trường.
- Điều tra bằng phiếu hỏi đối với cán bộ quản lý và giáo viên về thực
trạng đội ngũ giáo viên.
- Phỏng vấn giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh về việc phát triển đội
ngũ giáo viên có chất lượng.
- Tổng kết kinh nghiệm trong những năm vừa qua phát triển đội ngũ
giáo viên.
8.3. Nhóm phương pháp bổ trợ
- Phương pháp chuyên gia.
- Phương pháp thống kê số liệu.
9. Những đóng góp của đề tài
- Hệ thống hóa những vấn đề lý thuyết về quản lý phát triển đội ngũ
nhà giáo.
-Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề trường
Cao đẳng Xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu hiện nay.
4


- Kết quả nghiên cứu có thể vận dụng sẽ góp phần nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên dạy nghề xây dựng.

của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu
quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp
ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước. (Chỉ thị số 40-CT/TW của Ban Chấp hành trung ương Đảng)

6


Trong Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2010 - 2020 của Chính
phủ đã xác định “phát triển đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu
và đạt chuẩn về chất lượng”.
Trong những năm cuối của thế kỷ XX ở Việt Nam đã có một số công
trình nghiên cứu về việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, tiêu biểu là
các tác giả Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ, Trần Bá Hoành, Đặng Quốc Bảo,
Nguyễn Thanh Hoàn ….
Tác giả Trần Bá Hoành đã nghiên cứu chất lượng giáo viên từ đặc điểm
lao động sư phạm, theo ông chất lượng giáo viên bao gồm hai bộ phận cấu
thành đó là phẩm chất và năng lực sư phạm. Ông cho rằng có bốn yếu tố ảnh
hưởng tới chất lượng giáo viên là: đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và năng lực tự
học của chính giáo viên.
Trong bài viết “Chất lượng giáo viên và những chính sách cải thiện
chất lượng giáo viên” tác giả Nguyễn Thanh Hoàn đã phân tích kết quả
nghiên cứu về chất lượng giáo viên của các nước thành viên OECD. Tác giả
đề cập tới những chính sách quản lý để cải thiện và duy trì chất lượng giáo
viên ở cấp độ vĩ mô và vi mô.
- Tác giả Phan Văn Kha với bài viết “Phát triển đội ngũ giảng viên và
bài toán tương quan giữa quy mô với chất lượng giáo dục đại học”. Tác giả đã
quan tâm tới việc phát triển số lượng đi đôi với việc nâng cao chất lượng đội
ngũ nhà giáo.
Hiện nay trong các trường đại học sư phạm và đại học giáo dục đã có

chúng tôi sẽ nối tiếp các vấn đề còn chưa hoàn thiện.
1.2. Các khái niệm công cụ liên quan đến đề tài
1.2.1. Giáo viên dạy nghề
Giáo viên dạy nghề là những nhà giáo đang giảng dạy trong các trường
dạy nghề.Giáo viên giảng dạy ở trình độ sơ cấp nghề (được gọi là giáo viên sơ
cấp nghề), giáo viên giảng dạy ở trình độ trung cấp nghề (được gọi là giáo
8


viên trung cấp nghề), giáo viên giảng dạy ở trình độ cao đẳng nghề (được gọi
là giáo viên cao đẳng nghề). (Thông tư Quy định chuẩn giáo viên dạy nghề số
30/2010/TT - BLĐTBXH)
+ Giáo viên dạy nghềgồm giáo viên dạy lý thuyết và giáo viên dạy thực
hành hoặc giáo viên vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành.
+ Giáo viên dạy nghề phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
- Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt.
- Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn và nghiệp vụ.
- Có đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp.
- Có lý lịch rõ ràng. ( Luật Giáo dục nghề nghiệp)
1.2.2. Đội ngũ giáo viên dạy nghề
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Đội ngũ là một tập thể đông người gắn
kết với nhau bởi một hoạt động chung, ràng buộc với nhau bởi lợi ích vật
chất và tinh thần, làm việc theo một nguyên tắc thống nhất”[3,tr.24]
Đồng tình với cách tiếp cận trên, chúng tôi cho rằng: Đội ngũ giáo viên
dạy nghề là tập thể các nhà giáo đang giảng dạy trong các trường dạy nghề,
họ gắn bó với nhau bởi mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực, bởi quyền lợi vật
chất và tinh thần của người giáo viên.
Đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng đào tạo ở các
trường dạy nghề, như nhà giáo dục Nhật Bản đã khẳng định “không có cơ sở
giáo dục nào có chất lượng vượt được tầm chất lượng đội ngũ nhà giáo”.

có nhiều kinh nghiệm để hỗ trợ nhau làm việc.
Thực tế cho thấy trường nào có đủ số lượng giáo viên dạy đúng với
chuyên ngành được đào tạo, có trình độ chuyên môn cao, phẩm chất đạo đức
tốt, nơi đó có triển vọng phát triển tốt.
- Chất lượng đội ngũ giáo viên được thể hiện ở phẩm chất, đạo đức
nghề nghiệp và năng lực chuyên môn theo chuẩn mà Bộ Giáo dục và Đào tạo
đã quy định. Trong nhà trường chất lượng đội ngũ giáo viên cần được đánh
giá bởi những tiêu chí như sau:
+ Tỷ lệ giáo viên có trình độ vượt chuẩn trên tổng số giáo viên của trường.
10


+ Số giáo viên có thành tích nghiên cứu khoa học.
+ Số giáo viên đạt giải cao trong các kỳ thi dạy nghề cấp quốc gia và quốc tế.
+ Số học sinh của trường đoạt huy chương trong các kỳ thi tay nghề
cấp quốc gia, quốc tế.
+ Số học sinh tốt nghiệp loại giỏi, có việc làm ngay từ năm đầu sau tốt nghiệp.
+ Số học sinh thành đạt trong nghề nghiệp sau tốt nghiệp.
+ Sự tín nhiệm của các cơ sở sử dụng nguồn nhân lực, của học sinh,
phụ huynh và dư luận xã hội.
Như vậy,mục tiêu của việc phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề là huy
động nguồn nhân lực xã hội, thu hút những người có tài năng cho sự phát
triển của hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
1.3. Những yêu cầu đối với giáo viên dạy nghề xây dựng
1.3.1. Đặc điểm lao động của giáo viên dạy nghề xây dựng
Giáo viên dạy nghề xây dựng có những đặc điểm chung như sau:
- Được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau, đảm nhiệm giảng dạy các
lĩnh vực chuyên môn sâu về kiến thức đại cương, về kỹ thuật xây dựng công
trình, xây dựng dân dụng và công nghiệp, kiến trúc sư, kinh tế, kế toán, chế
tạo máy, mỹ thuật…


+ Phẩm chất chính trị.
- Nghiêm chỉnh Chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách của

Đảng, pháp luật của Nhà nước. Không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao
trình độ lý luận chính trị để vận dụng vào hoạt động giảng dạy, giáo dục và
đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.Có ý thức tổ chức kỉ luật, chấp hành
nghiêm sự điều động, phân công của tổ chức; có ý thức tập thể, phấn đấu vì
lợi ích chung.

12


- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt
động chính trị, xã hội.
+ Đạo đức nghề nghiệp.
- Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà
giáo; có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong
công tác; đối xử hoà nhã với người học, đồng nghiệp; sẵn sàng giúp đỡ, bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người học, đồng nghiệp và của
cộng đồng.
- Luôn tận tụy trong công việc; thực hiện đúng điều lệ, nội quy, quy chế
của đơn vị, của nhà trường và của ngành.
- Công bằng trong giảng dạy và giáo dục, đánh giá đúng thực chất năng
lực của người học; thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống quan
lieu, tham nhũng, lãng phí.
- Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm túc; thường
xuyên học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để
hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự
nghiệp giáo dục.

+ Về kỹ năng tay nghề:
- Có kỹ năng nghề đạt chuẩn hoặc cao hơn là nghệ nhân cấp tỉnh hoặc
cấp quốc gia.
- Thực hiện thành thạo các kỹ năng của nghề được phân công giảng dạy.
- Tổ chức thành thạo lao động sản xuất, dịch vụ nghề được phân công
giảng dạy.
- Biết kỹ thuật an toàn, vệ sinh lao động của nghề.
+ Năng lực sư phạm dạy nghề:
- Lập được kế hoạch giảng dạy môn học, modun được phân công trên
cơ sở chương trình, kế hoạch đào tạo của cả khóa học.
- Soạn giáo án theo quy định, thể hiện được các hoạt động dạy và học.
14


- Lựa chọn được phương pháp dạy học phù hợp cho các bài học của
chương trình môn học, modun thuộc nghề được phân công giảng dạy.
- Chuẩn bị đầy đủ các phương tiện dạy học, trang thiết bị dạy nghề, vật
liệu thực hành cần thiết.
- Tổ chức dạy học phù hợp với nghề đào tạo và với từng đối tượng người
học, thực hiện đầy đủ kế hoạch giảng dạy, đúng chương trình, nội dung.
- Thực hiện các giờ dạy lý thuyết, thực hành, tích hợp theo đúng giáo
án, đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng và thái độ theo quy định.
- Biết vận dụng, phối hợp các phương pháp dạy học nhằm phát huy tính
tích cực, sáng tạo, phát triển năng lực tự học của người học.
- Sử dụng thành thạo các phương tiện dạy học, trang thiết bị dạy nghề
để nâng cao hiệu quả giảng dạy, đảm bảo chất lượng dạy nghề; ứng dụng
được công nghệ thông tin trong giảng dạy.
- Lựa chọn, thiết kế được các công cụ kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập của người học về kiến thức, kỹ năng và thái độ phù hợp với môn học,
modun được phân công giảng dạy.

yêu cầu thời kỳ mới…”, cũng như chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam
giai đoạn 2010 - 2020 đưa ra 11 giải pháp chiến lược, trong đó có 2 giải pháp
mang tính “đột phá” đó là đổi mới quản lí giáo dục, xây dựng đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục…đã được các nhà giáo đặc biệt chú ý.
Nhà nước có chính sách trong dụng và ưu đãi người có tài, có chế độ
thâm niên, có những biện pháp đảm bảo cuộc sống ổn định cho nhà giáo cũng
đã có tác dụng thu hút những nhà khoa học nhà chuyên môn giỏi vào trường
làm việc.
Nhà nước đã có chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên dạy
nghề, tạo mọi điều kiện cho các nhà giáo được tham gia các khóa tập huấn
nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ theo các chương trình giáo dục tiên
tiến, các chương trình đào tạo ở nước ngoài, nhằm đáp ứng được nhiệm vụ
giáo dục và đào tạo trong tình hình mới.
Có chính sách thu hút học sinh khá, giỏi vào các trường nghề học tập
để trở thành các nhà môn có phẩm chất và năng lực tốt và đào tạo giáo viên
dạy nghề.
16


Tiền lương và các chế độ đãi ngộ khác như tiền thưởng, tiền dạy thừa
giờ, làm việc ngoài giờ, tiền tham gia hội họp, nghiên cứu khoa học, chế độ
ngày lễ, ngày tết và các khoản khác của các nhà trường làm tăng thu nhập
cũng có ảnh hưởng rất lớn tới động lực phấn đấu và sự yên tâm công tác của
đội ngũ giáo viên.
Lương và các thu nhập hàng tháng của giáo viên nếu đảm bảo được
cuộc sống ổn định, sẽ làm cho nhà giáo chuyên tâm hơn với nghề nghiệp, sẽ
dành nhiều thời gian cho tự học, nghiên cứu khoa học, chuẩn bị bài giảng, cải
tiến nội dung, phương pháp dạy học từ đó sẽ có tác dụng nâng cao chất lượng
đào tạo của nhà trường.
Tuy nhiên do ảnh hưởng của cơ chế thị trường, khiến cho một bộ phận giáo