Cơ sở lý luận tổng quát của phân tích tài
chính doanh nghiệp
1.1 Doanh nghiệp và vai trò của quản trị tài chính doanh nghiệp
1.1.1 Doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường
Doanh nghiệp được hiểu như sau: là chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách
pháp nhân, hoạt động kinh doanh trên thị trường nhằm làm tăng giá trị của
chủ sở hữu.
Luật Doanh nghiệp được quốc hội nước ta thông qua ngày 12/ 06/1999
và chính thức áp dụng vào ngày 1/ 1/ 2000 nêu rõ :Doanh nghiệp là tổ chức
kinh tế riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh
theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh
doanh.
Để tìm hiểu sâu hơn về doanh nghiệp cụ thể là hoạt động trong doanh
nghiệp phải nắm rõ có bao nhiêu loại hình doanh nghiệp đang tồn tại gắn với
nền kinh tế thị trường, và để đứng vững trong nền kinh tế thị trường luôn đi
kèm với quy luật đào thải khắc nghiệt thì mỗi doanh nghiệp cần có những
phương hướng gì khi tiến hành sản xuất kinh doanh.
Ở Việt Nam hiện nay theo hình thưc pháp lý có các loại hình doanh
nghiệp sau: doanh nghiệp Nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu
hạn, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã, doanh nghiệp có vốn
đầu tư nước ngoài ( gồm doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp có 100% vốn
đầu tư nước ngoài ).
Do không có điều kiện đi sâu tìm hiểu, nên chuyên đề chỉ nêu các
phương hướng chung nhất cho tất cả các loại hình doanh nghiệp khi muốn
tiến hành sản xuất kinh doanh. Đó là ba câu hỏi mà nhà quản trị doanh nghiệp
phải trả lời :
- Một là : Nên đầu tư vào sản xuất sản phẩm gì ? Đây chính là chiến lược
đầu tư dài hạn của doanh nghiệp
- Hai là : Sản xuất ra sản phẩm nhằm phục vụ những đối tượng nào ?
- Ba là : Tổ chức quản lý sản xuất như thế nào để hoạt động trong doanh
nghiệp đi đúng quỹ đạo đã được vạch ra ?
các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp như quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà
nước, quan hệ giữa doanh nghiệp với các chủ thể kinh tế, quan hệ trong nội bộ
doanh nghiệp hợp thành quan hệ tài chính của doanh nghiệp.
1.1.2.2 Quản trị tài chính doanh nghiệp, nội dung và
các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị doanh nghiệp.
a. Quản trị tài chính doanh nghiệp là việc lựa chọn và đưa ra các
quyết định tài chính, tổ chức thực hiện các quyết định đó nhằm đạt được các
mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp: tối đa hoá lợi nhuận, không ngừng làm
tăng giá trị của doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên
thị trường.
b. Nội dung chủ yếu của quản trị tài chính doanh nghiệp :
- Tham gia đánh giá lựa chọn các dự án đầu tư và kết quả kinh doanh.
- Xác định nhu cầu vốn, tổ chức huy động các nguồn vốn để đáp ứng cho hoạt
động của doanh nghiệp.
- Tổ chức sử dụng tốt số vốn hiện có, quản lý chặt chẽ các khoản thu chi, đảm
bảo khả năng thanh toán cuả doanh nghiệp.
- Thực hiện tốt việc phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của
doanh nghiệp.
- Đảm bảo kiểm tra kiểm soát, thường xuyên đối với tình hình hoạt động
của doanh nghiệp và thực hiện tốt việc phân tích tài chính.
- Thực hiện tốt việc kế hoạch hoá tài chính.
c. Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến quản trị tài chính doanh
nghiệp thường là: hình thức pháp lý của tổ chức doanh nghiệp; đặc điểm
kinh tế kĩ thuật của ngành kinh doanh ( tính chất ngành kinh doanh, thời vụ,
chu kỳ sản xuất ); môi trường kinh doanh ( sự ổn định của nền kinh tế, ảnh
hưởng của giá cả thị trường, lãi suất và thuế, sự canh tranh trên thị trường và
tiến bộ công nghệ ).
1.1.2.3 Vai trò của quản trị tài chính doanh nghiệp
Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thành công hay thất bại là do
học đã nói như sau : “Phân tích tài chính có thể được định nghĩa như một tổng
thể các phương pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính trong quá khứ và
hiện tại, giúp cho việc quyết định quản trị và đánh giá doanh nghiệp một cách
chính xác”.
Vậy tầm quan trọng của phân tích tài chính đến đâu ? để phân tích tài
chính doanh nghiệp cần thực hiện những thao tác gì? các kỹ năng chủ yếu
được sử dụng khi tiến hành phân tích là gì ?
1.2 Tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp
1.2.1 Phân tích tài chính và sự cần thiết của phân tích tài
chính doanh nghiệp
1.2.1.1 Phân tích tài chính
Phân tích tài chính là hoạt động nghiên cứu, đánh giá sự chuyển dịch
biến đổi các luồng tài chính cùng với ảnh hưởng của nó tới hoạt động kinh
doanh. Thông qua phân tích tài chính cho phép doanh nghiệp đánh giá được
toàn bộ tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
1.2.1.2 Sự cần thiết của phân tích tài chính doanh
nghiệp
Đối với doanh nghiệp có rất nhiều người quan tâm tới tình hình tài chính
của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tuỳ theo mục đích khác nhau mà họ quan tâm tới
tình hình tài chính ở góc độ khác nhau. Song nhìn chung họ đều quan tâm tới
khả năng tạo ra dòng tiền mặt, khả năng sinh lợi, khả năng thanh toán, mức
lợi nhuận tối đa của doanh nghiệp. Nhưng không phải bất cứ ai cần thông tin
tài chính là doanh nghiệp cung cấp đầy đủ cho họ mà phaỉ dựa trên các mối
quan hệ với doanh nghiệp và mục đích của những người sử dụng thông tin đó.
Vì vậy, vai trò của phân tích tài chính là rất quan trọng đối với :
Các nhà quản lý
Các nhà quản lý doanh nghiệp rất quan tâm tới tình hình phân tích
tài chính vì phân tích thường xuyên sẽ :
- Tạo thành chu kỳ đánh giá đều đặn về các hoạt động kinh doanh, tiến