ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN GIA LÂM
TRƯỜNG MẦM NON TRUNG MẦU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TRẺ 4-5 TUỔI CÓ Ý THỨC
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở TRƯỜNG MẦM NON

Lĩnh vực:
Cấp học:
Tên tác giả:
Đơn vị công tác:
Chức vụ:

Giáo dục mẫu giáo
Mầm non
Đỗ Thị Thu Hường
Trường mầm non Trung Mầu
Giáo viên

NĂM HỌC: 2019-2020

0/15


MỤC LỤC
Nội dung
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. NHỮNG NỘI DUNG LÝ LUẬN CÓ LIÊN QUAN
TRỰC TIẾP ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU TỔNG KẾT
KINH NGHIỆM:

1-2
2
2
2
3
3-4
4
4
4-5
5
5
5-7
7
7
7
8
8
9
9 - 12
12
12 - 13
13 - 14
14 - 15


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
“Tất cả vì một thế giới ngày mai - Hãy chung tay bảo vệ môi trường”.
Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng
cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác cạn kiệt
các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, làm ảnh

năng của mình. Vì vậy có thể nói rằng đây là giai đoạn rất thích hợp để giáo dục
cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường và khi bước vào lớp mẫu giáo lớn ý thức đó sẽ
luôn bên trẻ, dù là khi không có người lớn bên cạnh nhắc nhở, trẻ vẫn có những
hành vi đúng với việc bảo vệ môi trường. Với nhận thức trên tôi đã mạnh dạn
chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục trẻ 4 - 5 tuổi có ý thức bảo vệ môi
trường ở trường mầm non” để thực nghiệm cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi do tôi
chủ nhiệm năm học 2019 - 2020.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
* Đặc điểm tình hình, giới thiệu tổng quan về môi trường, lớp học:

2/15


Trường mầm non tôi công tác có khuôn viên bồn hoa, cây cảnh đẹp, có 9 phòng
học rộng rãi, thoáng mát phù hợp với trẻ ở các lứa tuổi.
- Năm học 2019 - 2020 tôi được Ban giám hiệu phân công chủ nhiệm lớp mẫu
giáo nhỡ 4 - 5 tuổi.
- Lớp : Có 02 giáo viên với trình độ đại học
- Trẻ: 42 trẻ, trong đó có 20 cháu nam, 22 cháu nữ, 100% trẻ ăn bán trú tại lớp.
Khi thực hiện tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi :
+ Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng:
- Phòng Giáo dục và Nhà trường đã trang bị cho lớp máy tính kết nối internet
nên việc tiếp cận với thông tin về giáo dục hiện đại và học hỏi kinh nghiệm của
bạn bè đồng nghiệp rất thuận lợi.
- Đồ dùng đồ chơi, dụng cụ chăm sóc cây, sách báo các hình ảnh về vấn đề bảo
vệ môi trường tương đối đầy đủ.
- Diện tích lớp học rộng, sân trường có bồn hoa, cây cảnh và được chăm sóc
thường xuyên, thuận tiện cho việc tổ chức các hoạt động và trò chơi gắn với
việc bảo vệ môi trường rất thuận lợi.

- Xây dựng kế hoạch giáo dục của lớp chưa đi sâu vào nội dung bảo vệ môi
trường. Giáo viên chưa khai thác triệt để được hết chưa đi sâu vào các yếu tố
ngoại cảnh trong việc rèn cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường.
+ Trẻ: .
- Nhiều trẻ chưa có khái niệm, ý thức về bảo vệ môi trường do được bố mẹ
nuông chiều, luôn ỉ lại nên khi tham gia các hoạt động lao động không tích
cực...Một số trẻ còn quá hiếu động nên chưa ý thức được việc bảo vệ môi
trường.
+ Phụ huynh:
- Trình độ dân trí, cách ứng xử của phụ huynh không đồng đều nên đã ảnh
hưởng đến tính cách, cử chỉ, lời nói, hành động của trẻ khi tham gia các hoạt
động bảo vệ môi trường và khả năng ứng xử của trẻ trong việc bảo vệ môi
trường.
3. Khảo sát thực trạng trẻ đầu năm:
STT
Tiêu chí đánh giá
Tổng số trẻ
Đầu năm

1.

Biết chăm sóc và bảo vệ cây.

42

Đạt yêu cầu
12 = 29%

2.



3.
4.
5.
6.

4/15


7.

Nhắc nhở người lớn không được
42
10 = 24%
xả rác bừa bãi.
8.
Nhận biết nguyên nhân gây ô
42
12 = 29%
nhiễm nguồn nước, ô nhiễm
không khí.
III. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH:
1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho
trẻ.
Xác định rõ việc bảo vệ môi trường đối với trẻ nên bắt đầu từ những việc nhỏ
nhất, thật gần gũi và thật đơn giản như: Tự vệ sinh cá nhân, bảo vệ và giữ gìn
môi trường ngay xung quanh, những gì trẻ sử dụng, tiếp xúc và chơi hàng ngày.
Nên ngay từ đầu năm khi xây dựng kế hoạch tôi đã vạch ra những nội dung,
những công việc cần phải làm để nhằm giáo dục trẻ về môi trường và ý thức bảo
vệ môi trường:

2.2/ Sưu tầm tự đưa ra các bài tập tình huống về bảo vệ môi trường
Tôi sưu tầm chủ yếu là các bài tập đúng - sai, trẻ đánh dấu x vào những hành
động sai và tô màu cho đẹp các bức tranh có hành vi đúng với môi trường.
Hoặc trẻ làm các bài tập tình huống dưới dạng thi đua giữa các tổ, dán hành
động đúng với môi trường vào mặt cười, dán các hành động sai vào mặt mếu.
Khi được trải nghiệm các bài tập về tình huống trẻ rất hứng thú, tích cực tham
gia, có hành vi đúng với môi trường. Dưới đây là một số bài tập tình huống về
môi trường mà tôi đã sưu tầm nhằm mục đích dạy trẻ có ý thức bảo vệ môi
trường.
Ví dụ 1: Bài tập tình huống các loại “Khói gây ô nhiễm môi trường”. Trẻ
đánh dấu x vào nơi không có khói bụi, nơi có môi trường sạch sẽ. Tránh xa
tiếng ồn và khói.Tình huống này tôi thấy rất hay và thực tế, với trẻ mẫu giáo
nhỡ 4 - 5 tuổi. Mang tới cho trẻ vốn hiểu biết phong phú, khi dạy trẻ trên lớp,
về nhà trẻ biết quan tâm đến những người thân trong gia đình, vấn đề hút
thuốc, những phân tử độc hại trong khói thuốc lá có thể lơ lửng nhiều giờ sau
khi hút. Gây ô nhiễm môi trường không khí.Các phương tiện cũ lưu hành trên
đường, dẫn đến tình trạng khói, bụi gây ô nhiễm môi trường ngày một nghiêm
trọng.

Ví dụ 2: Bài tập tình huống “Chăm sóc bảo vệ cây xanh”

6/15


Trẻ đánh dấu x vào hành động đúng với cây xanh. Cây xanh có ảnh
hưởng lớn đến môi trường.
Mỗi một tình huống là một sự trải nghiệm về ý thức bảo vệ môi trường của trẻ.
Qua đó trẻ biết cách sống tích cực với môi trường và thân thiện với môi trường.
Một trong những cách thức để cung cấp cho trẻ được kiến thức, kỹ năng và thái
độ đối với môi trường nói trên, mỗi một tình huống tôi cung cấp cho trẻ đều rất

+ Giáo dục trẻ chăm sóc và bảo vệ cây xanh, có hành động, thái độ đúng - sai
với cây xanh và môi trường sống.
Thông qua việc lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào hoạt động
học tôi đã cung cấp cho trẻ biết được sự cần thiết phải bảo vệ môi trường. Đồng
thời còn có thể giúp trẻ biết cách để bảo vệ môi trường phù hợp với mình, rằng
nó không phải là điều gì đó xa vời, lớn lao mà nó là những việc gần gũi và nhẹ
nhàng với trẻ. Mặt khác điều đó còn giúp tôi tạo thói quen tốt cho trẻ, bởi đặc
điểm của trẻ là “Chóng nhớ, mau quên”. Có thể nói rằng đây là biện pháp mang
lại hiệu quả cao và rất phù hợp với trẻ.
3.3/ Các hoạt động ngoài trời:
Tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ dạo chơi, tham quan, tạo điều kiện thuận lợi
để trẻ quan sát môi trường bên ngoài. Để trẻ khám phá tìm hiểu đáp ứng được
nhu cầu tò mò và tính ham hiểu biết của trẻ.
Ví dụ: Hoạt động có chủ đích: Thăm quan ao làng
+ Tạo điều kiện cho trẻ trực tiếp nhìn thấy nước trong ao, đáp ứng nhu cầu vận
động tìm hiểu thế giới xung quanh của trẻ.
+ Trẻ phân biệt được nước sạch và nước bẩn, có ý thức bảo vệ nước trong ao hồ
để làng xóm có môi trường sạch, đẹp.

8/15


- Câu hỏi dự kiến:
+ Nước trong ao thế nào? Nguyên nhân làm nước ao bị bẩn là gì?
+ Điều gì xảy ra khi ao bị nhiễm bẩn?
+ Giáo dục ý thức của trẻ không vứt rác xuống ao, nhắc nhở người lớn không xả
rác bừa bãi xuống ao.
Nước là nguồn tài nguyên quý giá của con người, từ đó giáo dục trẻ ý thức bảo
vệ nguồn nước, biết sử dụng nước tiết kiệm và đúng mục đích. Qua hoạt động
thăm quan, trẻ ý thức được các hành động chưa đúng với môi trường, làm ô

việc, ảnh minh họa, nhận xét trẻ tốt, trẻ chưa tốt. Qua bảng nhận xét chọn ra các
tổ ưu tú đạt giải cao.
Bảng nhận xét, đánh giá công việc bảo vệ môi trường của tổ 1:

Bảng nhận xét, đánh giá công việc bảo vệ môi trường của tổ 2:

Bảng nhận xét, đánh giá công việc bảo vệ môi trường của tổ 3:

10/15


Bảng nhận xét, đánh giá công việc bảo vệ môi trường của tổ 4:

Kết quả của 4 tổ như sau:
STT

Trẻ đạt

Trẻ chưa đạt

Tổ 1

62 mặt cười

36 mặt mếu

Tổ 2

61 mặt cười


tôi rất có ý thức bảo vệ môi trường. Trẻ luôn tích cực tham gia vào các hoạt
động. Qua các hoạt động lao động, trẻ khắc sâu hơn ý thức bảo vệ môi trường.
5. Biện pháp 5: Phối hợp với phụ huynh học sinh cùng rèn trẻ ý thức bảo
vệ môi trường.
Tôi thường xuyên trao đổi, gặp gỡ với phụ huynh học sinh hàng ngày trong giờ
đón, trả trẻ về việc rèn cho trẻ thói quen và ý thức tự giác trong việc bảo vệ môi
trường. Cha mẹ trẻ là người thường xuyên bên trẻ vì vậy hãy cùng cô giáo rèn
cho trẻ những thói quen, hành vi tốt để trẻ trở thành những chủ nhân tốt cho
tương lai của chúng ta. Các bậc phụ huynh lớp tôi rất quan tâm đến con, dành
nhiều thời gian để trao đổi với cô giáo. Phụ huynh nào cũng mong muốn con có
ý thức bảo vệ môi trường cả ở nhà lẫn khi ở trường. Khi trẻ ở nhà thường nhõng
nhẽo bố mẹ hơn, nên tôi thường trao đổi một số kinh nghiệm của mình để các
bậc phụ huynh áp dụng với trẻ. Qua công việc trẻ được trải nghiệm, được những
lời động viên khen ngợi của cha mẹ, làm tăng tinh thần hăng say lao động của
trẻ. Trẻ rất yêu lao động, thích giúp đỡ bố mẹ những công việc nhỏ. Kết hợp trao
đổi giữa gia đình và nhà trường mang lại hiệu quả cao, bản thân trẻ thì hăng say
lao động.
Tôi luôn phối kết hợp với phụ huynh một cách chặt chẽ để đảm bảo kết quả cao
trong vấn đề dạy trẻ ý thức bảo vệ môi trường. Phụ huynh luôn nhiệt tình tham
gia lao động, dọn vệ sinh môi trường lớp học, dọn vườn, dọn cỏ, trồng cây…còn
phối kết hợp với chúng tôi trong việc dạy trẻ vứt rác đúng nơi quy định, không
xả rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường.
Ngoài ra các bác phụ huynh còn ủng hộ cho lớp tôi rất nhiều các đồ dùng, dụng
cụ trang bị cho trẻ tham gia hoạt động bảo vệ môi trường, các bác ủng hộ cả đồ
dùng cũ vẫn còn sử dụng tốt và mua mới rất đa dạng phong phú: Xô, chậu,
thùng rác, chổi, khau hót, thùng xốp trồng rau, cây cảnh, bộ dụng cụ chăm sóc
cây, ủng, găng tay cho các bé rất đáng yêu…Các trẻ khi được sử dụng các đồ

12/15


* Kết quả cụ thể như sau:
STT Tiêu chí đánh giá
Tổng số Đầu
Cuối
Tăng Tỷ lệ
trẻ
năm
năm
Đạt yêu Đạt yêu
cầu
cầu
1. Biết chăm sóc và bảo
42
12=29% 42=100% 30
71%
vệ cây.
2. Biết giữ gìn trật tự
42
15=36% 42=100% 27
64%
vệ sinh công cộng,

13/15


vệ sinh trường lớp.
3. Biết cất dọn đồ dùng
42
19=45% 42=100% 23
55%

bừa bãi.
8. Nhận biết nguyên
42
12= 29% 42=100% 30
71%
nhân gây ô nhiễm
nguồn nước, ô nhiễm
không khí.
PHẦN III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Cho trẻ tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường đó là hoạt động vô cùng
bổ ích. Hoạt động này đối với trẻ không thể thiếu được. Vì thế giáo viên cần
xác định đây là nhiệm vụ quan trọng phải khắc phục mọi khó khăn để tạo cho
trẻ những điều kiện chơi thiết thực, hiệu quả nhất. Cung cấp cho trẻ những
vốn hiểu biết, kỹ năng sống đa dạng giúp trẻ say mê và thể hiện được hết khả
năng của mình. Qua việc thực hiện áp dụng biện pháp mới tôi thấy trẻ rất
hứng thú tham gia các hoạt động, lao động tích cực hơn, sáng tạo n ăng động,
nhanh nhẹn hơn, thay vào sự nhàm chán của trẻ ở những năm học trước.
Hoạt động “Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường” là vô cùng quan trọng, giúp
trẻ tích lũy được nhiều kỹ năng, được trải nghiệm qua các hoạt động trong
cuộc sống sau này .
Muốn đạt được điều đó người giáo viên phải tâm huyết với nghề, yêu thương
gần gũi trẻ. Kiên trì hướng dẫn trẻ một cách tỉ mỉ từ dễ đến khó và thường
xuyên thực hiện nghiêm túc những biện pháp đã đề ra.
Qua đề tài này tôi cũng muốn nói với mọi người rằng mỗi người hãy làm gì đó
để giữ gìn và bảo vệ môi trường sống cho chúng ta, Bác Hồ đã nói “Không có
việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền” cùng chung tay bảo vệ môi trường. Hãy bắt

14/15




1/ Sách hướng dẫn thực hiện hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho
trẻ mầm non. Của NXB giáo dục Việt Nam. Tác giả: Lương Thị Bình,
Nguyễn Thị Cẩm Bích, Nguyễn Thị Quyên, Phan Hồng Anh, Chu Hồng
Nhung.
2/ Sách tổ chức các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường trong trường
mầm non (của NXB giáo dục Việt Nam).
3/ Sách bé bảo vệ môi trường, (bộ giáo dục và đào tạo, vụ giáo dục mầm
non).
4/ Sách bé thực hành các tình huống bảo vệ môi trường. Tác giả: Trần
Thị Ngọc Trâm, Nguyễn Thị Cẩm bích, Nguyễn Thị Quyên, Lương Thị Bình.
5/ Sách hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non.
Mẫu giáo 4 - 5 tuổi. Của NXB giáo dục Việt Nam. Tác giả: TS Trần Thị Ngọc
Trâm, TS Lê Thu Hương. PGS - TS Lê Thị Ánh Tuyết (Đồng chủ biên)
6/ Nghiên cứu tìm hiểu thêm các sách, báo, tạp chí về chuyên mục bé
tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.
7/ Mạng intenent trang các hoạt động về bảo vệ môi trường.

16/15


Ảnh minh họa: một số bức tranh do cô và trẻ lớp B2 cùng vẽ, tô màu, xé dán.
( biện pháp 2.1)

Ảnh minh họa: một số bức tranh do cô và trẻ lớp B2 cùng vẽ, tô màu, xé dán.
( biện pháp 2.1)

17/15