ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

NGUYỄN THỊ ÁNH THI

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI
PHÁP QUẢN LÝ, VẬN HÀNH CÁC CÔNG TRÌNH
CẤP NƯỚC SINH HOẠT TẬP TRUNG TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC,
TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ
KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG

Đà Nẵng, Năm 2017


ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

NGUYỄN THỊ ÁNH THI

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI
PHÁP QUẢN LÝ, VẬN HÀNH CÁC CÔNG TRÌNH
CẤP NƯỚC SINH HOẠT TẬP TRUNG TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC,
TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường
Mã số: 60.52.03.20
LUẬN VĂN THẠC SĨ

CÁC CÔNG TRÌNH CẤP NƯỚC SINH HOẠT TẬP TRUNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM
Học viên:Nguyễn Thị Ánh Thi. Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường
Mã số: 60 52 03 20. Khóa: K31. Trường Đại học Bách khoa - ĐHĐN
Tóm tắt – Việc cung cấp nước sạch và đầy đủ là một trong những điều kiện cơ bản để bảo vệ sức
khỏe cho con người. Trong những năm qua, trên địa bàn Đại Lộc đã xây dựng nhiều công trình cấp
nước sạch cho các cụm dân cư, nhờ đó tỷ lệ dân cư nông thôn sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh
ngày càng được tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, sau một thời gian đưa vào sử dụng đã bộc lộ một số
tồn tại, hạn chế: Nhiều công trình ngừng hoạt động, tỷ lệ người dân được dùng nước sạch còn thấp,
chất lượng nước cấp đến các hộ gia đình chưa được đảm bảo, việc giám sát và kiểm tra chất lượng
nước chưa đúng quy định,.....Vì vậy đề tài: “Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp quản lý,
vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng
Nam” sẽ cung cấp thông tin cho cán bộ quản lý ở địa phương, các ngành chức năng của huyện,
người dân sử dụng nguồn nước cấp từ các công trình cấp nước được biết được hiện trạng quản lý,
chất lượng nguồn nước để đề ra các giải pháp cải thiện phù hợp với điều kiện thực tế, nâng chất
lượng nguồn nước cấp đạt theo tiêu chuẩn quy định, góp phần thực hiện có hiệu quả tiêu chí thứ 17
về xây dựng nông thôn mới của các địa phương trên địa bàn huyện Đại Lộc.
Từ khóa – Công trình cấp nước sạch; quản lý, vận hành; chất lượng nguồn nước; Đại Lộc.

ASSESSMENT OF THE STATUS AND PROPOSALS SOLUTION FOR
MANAGEMENT AND OPERATION OF CONCENTRATE DOMESTIC WATER SUPPLY
PROJECT IN THE DAI LOC DISTRICT, QUANG NAM PROVINCE
Abstract - Providing clean water fully is one of the basic conditions for protecting human health.
Over the past years, Dai Loc has built many clean water supply facilities for residential areas, so that
the proportion of rural population using hygienic water has been increasing significantly. However,
after a period of use has exposed a number of shortcomings: Many projects have stopped working, the
percentage of people using clean water is still low, the quality of water supplied to households is not
guaranteed, the supervision and inspection of water quality is not in compliance with regulations. So
the topic: “Assessing the current situation and proposing solutions to manage and operate the
concentrated water supply works in Dai Loc district, Quang Nam province” it will provide

1.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ...........................................................................17
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......21
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ................................................................................21
2.1.1. Các công trình CNSHTT trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam ...21
2.1.2. Công tác quản lý và vận hành các công trình CNSHTT trên địa bàn huyện
Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam .............................................................................................21
2.1.3. Các hộ gia đình sử dụng nước cấp từ các công trình CNSHTT ................21
2.2. NỘI DUNG.............................................................................................................22
2.2.1. Điều tra, thu thập thông tin, đánh giá tình hình hoạt động của các
CTCNSHTT trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam .........................................22
2.2.2. Phân tích mẫu nước tại các công trình còn hoạt động, một số hộ gia đình để
đánh giá chất lượng nguồn nước đầu vào và đầu ra của các CTCNSHTT ...................22
2.2.3. Đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành
các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam ............22
2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..........................................................................22


2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin và phân tích tài liệu thứ cấp ....................22
2.3.2. Phương pháp điều tra ..................................................................................23
2.3.3. Phương pháp quan sát trực tiếp ..................................................................24
2.3.4. Phương pháp lấy mẫu, phân tích và so sánh ..............................................24
2.3.5. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu ......................................................26
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................27
3.1. ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ, VẬN HÀNH CÁC CTCNSHTT TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG NAM .................................................27
3.1.1. Khái quát đặc điểm của các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên
địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam ......................................................................27
3.1.2. Sơ đồ công nghệ về xử lý nước ngầm và nước mặt được áp dụng tại các
công trình trên địa bàn huyện Đại Lộc ..........................................................................30
3.1.3. Bộ máy tổ chức quản lý, vận hành, bảo dưỡng công trình .........................32

HÀNH CÁC CTCNSHTT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI LỘC, TỈNH QUẢNG
NAM ..............................................................................................................................65
3.7.1. Nhu cầu cấp nước đến năm 2030 của các địa phương trên địa bàn huyện
Đại Lộc ..........................................................................................................................65
3.7.2. Giải pháp quản lý ........................................................................................66
3.7.3. Giải pháp về công nghệ ..............................................................................68
3.7.4. Đề xuất các giải pháp huy động các nguồn vốn .........................................76
KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ ..........................................................................................77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BNNPTNT

: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

BTC
BYT

: Bộ Tài chính
: Bộ Y tế

CCN
CSSX

: Cụm công nghiệp
: Cơ sở sản xuất


UBND

: Ủy Ban Nhân Dân


DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
Tên bảng
Trang
bảng
1.1
Mô hình quản lý các công trình cấp nước tập trung trên địa bàn
14
tỉnh Quảng Nam
3.1
Số hộ dân sử dụng các nguồn nước trên địa bàn huyện Đại Lộc
27
3.2
Nguyên nhân các CTCNSHTT không hoạt động
28
3.3
Loại hình và nguồn nước cấp đầu vào của CTCNSHTT trên địa
29
bàn huyện Đại Lộc
3.4
Mô hình quản lý các công trình cấp nước tập trung nông thôn
32
3.5
Hồ sơ pháp lý về môi trường, tài nguyên nước và đất đai của các
36

Kết quả phân tích chất lượng nước sau xử lý và hộ gia đình sử
55
dụng nước từ nhà máy nước Ái Nghĩa
3.14
Kết quả kiểm nghiệm chất lượng nước đầu ra của Nhà máy nước
56
Ái Nghĩa (24/7/2017)
3.15
Kết quả phân tích các chỉ tiêu mẫu nước của công trình cấp nước
59
Đại Đồng
3.16
Các chỉ tiêu phân tích của mẫu nước tại công trình cấp nước
60
3.17
Kết quả kiểm nghiệm các chỉ tiêu phân tích của mẫu nước tại
61
công trình cấp nước xã Đại Thắng (14/6/2017)
3.18
Dự báo dân số đến năm 2030 của của huyện Đại Lộc
65


DANH MỤC CÁC HÌNH
Số hiệu
hình
1.1
1.2
1.3
1.4

Sự phân phối của nước trên trái đẩt
Bản đồ hành chính huyện Đại Lộc
Bản đồ hình thể tự nhiên lưu vực sông Thu Bồn – Vu Gia
Sơ đồ công nghệ xử lý nước ngầm
Sơ đồ công nghệ xử lý nước sông
Sơ đồ công nghệ xử lý nước suối
Sơ đồ mô hình hợp tác quản lý, vận hành
Sơ đồ mô hình UBND xã quản lý
Công trình cấp nước xã Đại Cường không đảm bảo vệ sinh
Sơ đồ nội dung nội kiểm do cơ sở cung cấp nước thực hiện
Sơ đồ nội dung ngoại kiểm do cơ quan quản lý nhà nước thực hiện
Sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý nước tại công trình cấp nước
xã Đại Cường
Sơ đồ mặt bằng và mặt cắt của các bể tại công trình xã Đại Cường
Một số hình ảnh công trình cấp nước xã Đại Lãnh
Một số hình ảnh tại công trình cấp nước xã Đại Nghĩa
Một số hình ảnh công trình cấp nước Đại Phong
Một số hình ảnh công trình cấp nước Đại Hòa
Một số hình ảnh công trình cấp nước Đại Thạnh
Sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý nước Nhà máy nước Ái Nghĩa
Một số hình ảnh Nhà máy cấp nước Ái Nghĩa

5

Sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý nước của hệ thống cấp
nước tự chảy
Một số hình ảnh tại công trình cấp nước Đại Hồng
Hình ảnh công trình cấp nước Đại Sơn khai thác, sử dụng không
hiệu quả
Một số hình ảnh công trình cấp nước Đại Đồng

69


Số hiệu
hình
3.23
3.24
3.25
3.26
3.27
3.28
3.29
3.30
3.31
3.32
3.33
3.34
3.35
3.36

Tên hình

Trang

Đề xuất dây chuyền công nghệ xử lý nước bổ sung tại công trình
xã Đại Cường
Mặt cắt B-B của công trình cấp nước sạch được đề xuất mới cho
công trình xã Đại Cường
Hàm lượng TSS trên thượng nguồn hệ thống sông Thu Bồn vào
Hàm lượng TSS trên thượng nguồn hệ thống sông Thu Bồn vào

1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nước được coi là tài nguyên quý giá và vĩnh cữu, giữ vai trò hết sức quan trọng để
tạo nên sự sống của tất cả các sinh vật. Ở đâu có nước thì ở đó có sự sống tồn tại. Nước là
nhân tố quan trọng tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã
hội từ nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, du lịch và các vấn đề về sức khỏe. Do nhu
cầu sử dụng nước ngày càng nhiều con người không ngừng khai thác nước làm nguồn
nước cạn kiệt và ô nhiễm. Theo dự báo trong vòng 20 năm nữa, nhu cầu nước trên thế giới
sẽ tăng 40%, trong khi nguồn nước đang cạn kiệt ở mức báo động.
Vấn đề cung cấp nước sạch và đảm bảo chất lượng nước sinh hoạt hiện nay diễn
ra trong phạm vi toàn cầu và cả ở nước ta. Việc cung cấp nước sạch và đầy đủ là một
trong những điều kiện cơ bản để bảo vệ sức khỏe cho con người. Trong những năm qua,
Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến việc giải quyết nước sạch và vệ sinh môi trường,
nhất là các vùng nông thôn, vấn đề này luôn gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Để góp phần cải thiện điều kiện sử dụng NS&VSMT nông thôn nhằm nâng cao
chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người dân, Việt Nam đã phê duyệt “Chiến lược
Quốc gia cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2020” theo Quyết định số
104/2000/QĐ-TTg ngày 25/8/2000. Một trong những mục tiêu của Chiến lược đến
năm 2020 là: “Tất cả dân cư nông thôn sử dụng nước sạch đạt tiêu chuẩn chất lượng
quốc gia với số lượng tối thiểu 60 lít/người-ngày” [1].
Được sự đầu tư từ nguồn vốn của Chương trình mục tiêu Quốc gia, các địa
phương, sự đóng góp của người dân và hỗ trợ của các tổ chức quốc tế trong đó có Quỹ
Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Việt Nam đã đạt được những tiến bộ rõ rệt về
cấp nước sinh hoạt nông thôn: đã nâng tỷ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước
sinh hoạt hợp vệ sinh từ 32 % vào năm 1998, lên khoảng 75% vào cuối năm 2010 và
86% vào cuối năm 2015. Theo Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục
tiêu Quốc gia về NS&VSTMT nông thôn của Chính phủ thì một trong những khó
khăn, tồn tại trong quá trình thực hiện đó là: “Hướng dẫn việc xây dựng kế hoạch cấp

những giải pháp quản lý các công trình cấp nước tập trung đạt hiệu quả hơn, nâng cao
chất lượng nguồn nước cấp đạt tiêu chuẩn về cấp nước hợp vệ sinh và nước sạch theo
quy định đến các hộ dân sử dụng, qua đó hạn chế được các bệnh liên quan đến nước
làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, đặc biệt góp phần đạt được mục tiêu “Xây
dựng huyện Đại Lộc thành huyện nông thôn mới” vào năm 2020.
Từ thực tiễn nêu trên, tôi lựa chọn đề tài “Đánh giá hiện trạng và đề xuất các
giải pháp quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn
huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu tổng quát
Đánh giá hiệu quả quản lý, vận hành của các công trình CNSHTT trên địa bàn
huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam để nâng cao chất lượng nguồn nước xử lý đảm bảo theo
quy chuẩn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, phục vụ phát triển kinh tế xã hội địa phương.
2.2. Mục tiêu cụ thể
Đánh giá được hiện trạng quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt
tập trung trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác, sử dụng
các công trình CNSHTT trên địa bàn huyện.


3

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Các công trình CNSHTT trên địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
Chất lượng nguồn nước đầu vào, sau xử lý của các công trình CNSHTT trên địa
bàn huyện;
Các tổ chức, cán bộ, nhân viên quản lý và vận hành các công trình CNSHTT trên
địa bàn huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam;
Các hộ gia đình sử dụng nước cấp từ các công trình CNSHTT.

4

CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
1.1.1. Một số khái niệm
1.1.1.1. Nước sinh hoạt
Là nước được sử dụng hàng ngày cho nhu cầu sinh hoạt như tắm, giặt giũ, nấu
nướng, rửa, vệ sinh…. không sử dụng để ăn, uống trực tiếp. Nước sinh hoạt là nước
có nguồn gốc tự nhiên hoặc đã qua xử lý có các chỉ tiêu đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc
gia về chất lượng nước sinh hoạt theo quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành do Bộ Y tế ban
hành QCVN 02:2009/BYT.
Theo quy định tại Khoản 11, Điều 2, Luật tài nguyên nước 2012 định nghĩa:
Nước sinh hoạt là nước sạch hoặc nước có thể dùng cho ăn, uống, vệ sinh của con
người.
1.1.1.2. Nước sạch
Là nguồn nước trong, không màu, không mùi, không vị, không chứa các độc chất
và vi khuẩn gây bệnh cho con người. Nước sạch theo quy chuẩn quốc gia là nước đáp
ứng các chỉ tiêu theo quy định của Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước
sinh hoạt - QCVN 02:2009/BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 17/6/2009.
Theo quy định tại Khoản 12, Điều 2, Luật Tài nguyên nước định nghĩa: Nước
sạch là nước có chất lượng đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về nước sạch của Việt Nam.
1.1.1.3. Nước hợp vệ sinh
Là nước không màu, không mùi, không vị, không chứa các thành phần có thể gây
ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, có thể dùng để ăn uống sau khi đun sôi.
Theo Quyết định 2750/QĐ-BNNPTNT-TCTL ngày 22/10/2012 của Bộ Nông
nghiệp và phát triển nông thôn: Nước hợp vệ sinh là nước cấp từ các công trình cấp
nước tập trung (tự chảy, bơm dẫn), các nguồn nhỏ lẻ (giếng đào hợp vệ sinh, giếng
khoan hợp vệ sinh, bể/lu chứa nước mưa hợp vệ sinh…) hoặc các nguồn nước hợp vệ
sinh khác được sử dụng trực tiếp hoặc sau khi xử lý thỏa mãn các điều kiện: trong,

Hình 1.1. Hình ảnh một số công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn
huyện Đại Lộc


6

1.1.2. Chất lượng nguồn nước cấp sinh hoạt

1.1.2.1. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng nguồn nước cấp cho mục đích sinh hoạt
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tác giả tập trung phân tích một số chỉ tiêu
để đánh giá chất lượng nguồn nước tại các CTCNSHTT, cụ thể như sau:
a. Các chỉ tiêu về lý học
- Độ pH của nước
Nguồn nước có pH > 7 thường chứa nhiều ion nhóm carbonate và bicarbonate
(do chảy qua nhiều tầng đất đá). Nguồn nước có pH < 7 thường chứa nhiều ion gốc
axit.
Bằng chứng dễ thấy nhất liên quan giữa độ pH và sức khỏe của người sử dụng là
nó làm hỏng men răng, pH của nước có liên quan đến tính ăn mòn thiết bị, đường ống
dẫn nước và dụng cụ chứa nước. Đặc biệt, trong môi trường pH thấp, khả năng khử
trùng của Clo sẽ mạnh hơn. Tuy nhiên, khi pH > 8,5 nếu trong nước có hợp chất hữu
cơ thì việc khử trùng bằng Clo dễ tạo thành hợp chất trihalomethane gây ung thư.
Theo tiêu chuẩn, pH của nước sử dụng cho sinh hoạt là 6,0 – 8,5 và của nước
uống là 6,5 – 8,5.
- Nhiệt độ (0C)
Nhiệt độ của nước có ảnh hưởng đến độ pH, đến các quá trình hóa học và sinh
học xảy ra trong nước. Nhiệt độ phụ thuộc rất nhiều vào môi trường xung quanh, vào
thời gian trong ngày, vào mùa trong năm… Nhiệt độ cần được xác định tại chỗ (tại nơi
lấy mẫu).
- Độ màu của nước
Đối với nước cấp, độ màu biểu thị giá trị cảm quan, độ sạch của nước. Nước

b. Các chỉ tiêu về hoá học
- Độ kiềm của nước là do các ion bicarbonate, carbonate và hydroxide tạo nên.
Trong thành phần hóa học của nước, độ kiềm có liên quan đến các chỉ tiêu khác như
pH, độ cứng và tổng hàm lượng khoáng. Việc xác định độ kiềm của nước giúp cho
việc định lượng hóa chất trong quá trình keo tụ, làm mềm nước cũng như xử lý chống
ăn mòn.
Hiện nay, không có bằng chứng cụ thể nào liên quan giữa độ kiềm và sức khỏe
của người sử dụng. Thông thường, nước dùng cho ăn uống nên có độ kiềm thấp hơn
100 mg/l.
- Độ cứng của nước: Là tổng hàm lượng của các ion Ca2+ và Mg2+. Độ cứng của
nước gây nên bởi các ion đa hóa trị có mặt trong nước. Chúng phản ứng với một số
anion tạo thành kết tủa.
Nước cứng thường cần nhiều xà phòng hơn để tạo bọt, hoặc gây hiện tượng đóng
cặn trắng trong thiết bị đun, ống dẫn nước nóng, thiết bị giải nhiệt hay lò hơi. Ngược
lại, nước cứng thường không gây hiện tượng ăn mòn đường ống và thiết bị.
Theo tiêu chuẩn nước sạch, độ cứng được quy định nhỏ hơn 350 mg/l. Đối với
nước ăn uống, độ cứng nhỏ hơn 300 mg/l. Tuy nhiên, khi độ cứng vượt quá 50 mg/l,
trong các thiết bị đun nấu đã xuất hiện cặn trắng. Trong thành phần của độ cứng, canxi
và magiê là 2 yếu tố quan trọng thường được bổ sung cho cơ thể qua đường thức ăn.
Tuy nhiên, những người có nguy cơ mắc bệnh sỏi thận cần hạn chế việc hấp thụ canxi
và magiê ở hàm lượng cao. Có thể khử độ cứng bằng phương pháp trao đổi ion.
- Nhu cầu oxigen hóa học (COD - nhu cầu oxy hóa học): Là lượng oxy cần thiết
để oxy hoá các hợp chất hoá học trong nước bao gồm cả vô cơ và hữu cơ. COD giúp


8

phần nào đánh giá được lượng chất hữu cơ trong nước có thể bị oxid hóa bằng các chất
hóa học (tức là đánh giá mức độ ô nhiễm của nguồn nước). Chất oxy hóa thường dùng
để xác định chỉ tiêu này là Kali pecmanganat (KMnO4), vì vậy độ oxy hóa chính là

dụng làm sinh vật chỉ điểm cho các nghiên cứu về ô nhiễm nguồn nước ăn uống và
sinh hoạt. Có nhiều loại Ecoli, nhưng phần lớn chúng có thể nói là vô hại. Tuy nhiên,
một số Ecoli có thể gây tiêu chảy, và loại phổ biến nhất trong nhóm Ecoli có hại này là


9

Ecoli O157:H7. Ở vài bệnh nhân, vi khuẩn này có thể gây rối loạn máu và suy thận,
thậm chí dẫn đến tử vong.
1.1.2.2. Tiêu chuẩn chất lượng nguồn nước đầu vào
Để đánh giá, so sánh lựa chọn nguồn nước thô cho các dự án cấp nước sinh hoạt,
Bộ xây dựng ban hành TCXD 233:1999 Các chỉ tiêu lựa chọn nguồn nước mặt - nước
ngầm phục vụ cho hệ thống cấp nước sinh hoạt. Tiêu chuẩn này không áp dụng trong
các lĩnh vực cấp nước công nghiệp, nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và nước khoáng.
Giá trị giới hạn các thông số, nồng độ các chất thành phần của nguồn nước mặt,
nước ngầm được quy hoạch dùng cho mục đích ăn uống, sinh hoạt theo sự phân loại
được quy định (phụ lục 1 và phụ lục 2).
Ngoài ra, để đánh giá chất lượng nước mặt, nước ngầm…. Bộ Tài Nguyên và
Môi Trường đã đưa ra các quy chuẩn quy định giá trị giới hạn các thông số chất lượng
nước mặt, nước ngầm gồm: QCVN 08:2015/ BTNMT-Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về
chất lượng nước mặt và QCVN 09:2015/ BTNMT- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về
chất lượng nước dưới đất (thể hiện tại phụ lục 3 và phụ lục 4). Các quy chuẩn này áp
dụng để đánh giá và kiểm soát chất lượng của nguồn nước, làm căn cứ cho việc bảo vệ
và sử dụng nước một cách phù hợp.
1.1.2.3. Tiêu chuẩn về chất lượng nước sinh hoạt
Hiện nay chất lượng của nguồn nước sinh hoạt được đánh giá theo quy chuẩn của
Bộ y tế, cụ thể như sau:
- QCVN 02:2009/BYT: Quy chuẩn này quy định giới hạn các chỉ tiêu chất lượng
đối với nước sử dụng cho mục đích sinh hoạt dùng thông thường không sử dụng để ăn
uống trực tiếp hoặc dùng cho chế biến thực phẩm tại các cơ sở chế biến thực phẩm

chất lượng nguồn nước trên toàn thế giới. Hoạt động của con người trong hơn 50 năm
qua là nguyên nhân gây ra ô nhiễm nguồn nước chưa từng có trong lịch sử.
Trung bình mỗi ngày trên trái đất có khoảng 2 triệu tấn chất thải sinh hoạt đổ ra
sông hồ và biển cả, 70% lượng chất thải công nghiệp không qua xử lý bị trực tiếp đổ
vào các nguồn nước tại các quốc gia đang phát triển. Đây là thống kê của Viện Nước
quốc tế (SIWI) được công bố tại Tuần lễ Nước thế giới (World Water Week) khai mạc
tại Stockholm, thủ đô Thụy Điển ngày 5/9.
Sự phân bố nước trên trái đất có 97 % nước mặn (Nước đại dương) và chỉ 3%
nước ngọt. Trong 3% nước ngọt chỉ có 0,3% nước mặt gồm sông ngòi, ao hồ và hơi
nước trong không khí, 30,1% nước ngầm, và phần còn lại là những tảng băng trải rộng
ở Bắc và Nam cực. Trong 0,3% nước mặt đó có 87% nước ao hồ, 2% sông ngòi và
đầm lầy 11% ( Hình 1.2).

(Nguồn: Cục địa chất Mỹ (USGS))
Hình 1.2. Sự phân phối của nước trên trái đẩt


11

Theo ước tính, có 70% lượng nước trên thế giới được sử dụng cho nông nghiệp,
20% cho công nghiệp và 10% cho sinh hoạt gia đình.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, 1,2 tỉ người trên thế giới không được sử dụng nước
sạch, 2,6 tỉ người thiếu nước do các cơ sở dịch vụ cung cấp và số này đang gia tăng.
LHQ ước tính có 2,6 tỉ người tại 48 quốc gia sẽ sống trong điều kiện căng thẳng và
khan hiếm nước vào năm 2025. Mỗi năm 1,6 triệu dân trên thế giới chết do thiếu nước
sạch. Trung bình mỗi ngày, một người dân ở Bắc Mỹ, chủ yếu là Canada và Hoa Kỳ
dùng từ 600 đến 800 lít nước. Tại các quốc gia đang phát triển dao động từ 60 đến 150
lít/ ngày. Trong lúc đó, nhiều vùng ở Châu Phi, phần đông cư dân không có hơn một
lít nước dùng cho sinh hoạt cá nhân. Tại châu Á và châu Phi có 141 triệu dân cư ở các
thành phố lớn không được bảo đảm về nước ngọt và nước sạch.

85,7%, trong đó, 49% được sử dụng nước đạt theo QCVN 02:2009/BYT của Bộ Y tế.
Hiện trung bình mỗi người dân nông thôn Việt Nam chỉ được dùng khoảng từ 30
đến 50 lít nước một ngày, ít hơn 10 lần so với người dân tại các nước phát triển.
Thống kê tổng hợp của Trung tâm Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường
nông thôn cho biết, mặc dù nước ta thực hiện khá hiệu quả Chương trình nước sạch và
vệ sinh môi trường nông thôn, nhưng đến cuối năm 2015 chỉ 43,5% dân số nông thôn
được sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tập trung, số còn lại từ công trình cấp
nước nhỏ lẻ, quy mô hộ gia đình do người dân tự trang bị. Tỷ lệ người dân nông thôn
được sử dụng nước sạch chưa cao là do các công trình cấp nước tập trung hoạt động
chưa hiệu quả. Trong số 16.342 công trình cấp nước tập trung, chỉ có 33,5% công trình
hoạt động bền vững; tỷ lệ hoạt động ở mức trung bình là 37,8%; kém hiệu quả là
16,7% và 12% công trình ngừng hoạt động.
1.2.3. Tình hình cấp nước sạch nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
1.2.3.1. Tình hình sử dụng nước sạch trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
Quảng Nam có hệ thống sông ngòi tương đối lớn với tổng chiều dài 900 km,
trong đó có 337 km đã đưa vào khai thác, bao gồm 9 con sông chính. Nguồn nước mặt
lớn với diện tích lưu vực và lưu lượng dòng chảy khá lớn. Có thể nói Quảng Nam là
địa bàn có điều kiện thuận lợi về cung cấp nước cho phát triển sản xuất nông nghiệp và
các ngành kinh tế dân sinh khác. Các sông ở Quảng Nam có dòng chảy luôn luôn thay
đổi, luân chuyển dòng và bị bồi lắng hoặc xói lở vào mùa mưa lũ. Thượng nguồn các
sông là những lợi thế để xây dựng các công trình thuỷ lợi, thuỷ điện vừa và nhỏ như
(thuỷ điện Sông Tranh I, Sông Tranh II, Sông AVương, Sông Bung, Đắc My...), nhằm
hạn chế lũ lụt và cung cấp nước về mùa khô cho vùng đồng bằng ven biển, tạo tiền đề
bền vững cho phát triển nông nghiệp, công nghiệp, du lịch, đô thị và nước sạch cho
dân cư đô thị và nông thôn.
Chương trình mục tiêu Quốc gia NS&VSMT nông thôn tại Quảng Nam đã được
triển khai từ năm 2000, trong thời gian qua, UBND tỉnh Quảng Nam đã tập trung chỉ
đạo các sở, ban ngành, cũng như UBND các thành phố, các huyện, xây dựng kế hoạch
triển khai thực hiện chương trình nước sạch và VSMT nông thôn. Chương trình đã đạt
được kết quả nhất định, nâng cao số hộ được sử dụng nước sạch, góp phần không nhỏ

trung trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
Theo số liệu khảo sát của Trung tâm nước sạch và tư vấn thủy lợi tỉnh thì hiện
chỉ có 77 trên tổng số 490 hệ thống cấp nước được đánh giá hoạt động bền vững,
chiếm tỷ lệ 15,71%, số công trình này chủ yếu nằm ở các huyện đồng bằng như: Duy
Xuyên, Thăng Bình, Núi Thành, Tam Kỳ, Hội An.
Các công trình cấp nước tập trung chủ yếu là công trình tự chảy với quy mô công
suất nhỏ, chưa có hệ thống xử lý nước theo tiêu chuẩn Quốc gia. Tình trạng hoạt động
của nhiều hệ thống công trình đã xuống cấp thậm chí có một số công trình đã ngừng
hoạt động.
Mô hình quản lý các công trình cấp nước tập trung trên địa bàn tỉnh Quảng Nam chủ
yếu là UBND xã hoặc HTX quản lý, còn lại Trung tâm nước sạch và tư vấn thủy lợi và
Công ty CP MTĐT trực tiếp quản lý (Bảng 1.1)