1


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
TRƯỜNG THPT YÊN KHÁNH B
***    ***

SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: “Áp dụng một số phương pháp và kĩ thuật dạy
học tích cực nhằm nâng cao thành tích cho đội tuyển học sinh môn
Giáo dục Quốc phòng An ninh”.

NGƯỜI THỰC HIỆN: ĐỖ THỊ BƯỞI
CHỨC VỤ : GIÁO VIÊN
ĐƠN VỊ CÔNG TÁC: TRƯỜNG THPT YÊN KHÁNH B

Năm học 2018-2019

2


MỤC LỤC
Nội dung

Trang

I. Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng

4

- Tên sáng kiến


Phần 2: Giải quyết vấn đề

7

1. Cơ sở lý luận

7

2. Cơ sở thực tiễn

7

3. Phương pháp thực hiện

8

3.1. Giải pháp cũ thường làm

8

3.1.1. Công tác tuyển chọn

8

3.1.2. Phương pháp giảng dạy huấn luyện

8

3.2. Giải pháp mới cải tiến


I. TÊN SÁNG KIẾN, LĨNH VỰC ÁP DỤNG
1. Tên sáng kiến
“Áp dụng một số phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực nhằm nâng cao
thành tích cho đội tuyển học sinh môn Giáo dục Quốc phòng An ninh”.
2. Lĩnh vực áp dụng
Giảng dạy môn Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho đội tuyển học sinh.
II. NỘI DUNG
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân,
nhằm thống nhất nhận thức về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng con người mới
XHCN có sự phát triển toàn diện. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc trong tình hình mới thì GDQPAN cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng, cấp
bách trong chiến lược đào tạo con người, nhằm giáo dục cho thế hệ trẻ nói chung,
học sinh nói riêng lòng yêu nước, yêu CNXH, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tập
thể, tư duy và kiến thức quân sự góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược.
Nhận thức tầm quan trọng đó để nâng cao chất lượng dạy và học môn giáo dục
QPAN. Hiện nay ngành Giáo dục và đào tạo nói chung, cũng như đội ngũ giáo viên
giảng dạy bộ môn GDQP-AN nói riêng đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học
(PPDH) theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, của HS trong hoạt
động học tập. Mục đích của việc đổi mới PPDH là thay đổi phương pháp dạy học
truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích cực” nhằm
giúp HS phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo.
Để đạt được mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng của kế hoạch năm học. Ngay từ
đầu mỗi năm học nhà trường chỉ đạo nhóm tiến hành tuyển chọn thành lập đội tuyển
4


và huấn luyện theo nội dung thi đấu quy định. Do đặc thù của bộ môn: nội dung thi

4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện giải quyết mục tiêu nghiên cứu của đề tài, chúng tôi đã sử dụng các
phương pháp nghiên cứu thường dùng trong nghiên cứu khoa học đó là:
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
- Phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp tài liệu.
- Phương pháp kiểm tra sư phạm
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp thống kê

6


PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận
Dạy học tích cực là khai thác động lực học tập trong bản thân của học sinh
để phát triển chính họ. Dạy học tích cực thực chất là cách dạy hướng tới việc
học tập tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh.
Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực là: thông qua các tổ chức hoạt
động của học sinh (học và làm), chú trọng đến việc tự học (ý chí tự học, linh
hoạt ứng dụng vào tình huống, tự lực phát hiện giải quyết vấn đề.), phối hợp các
hoạt động hợp tác (giữa thày với trò, giữa các học trò với nhau), kết hợp đánh
giá của thầy với tự đánh giá của trò, thày có vai trò chỉ đạo (thiết kế, tổ chức,
hướng dẫn).
2. Cơ sở thực tiễn
- Sau nhiều năm giảng dạy môn GDQP-AN, bản thân tôi nhận thấy ở một nội
dung giảng dạy giáo viên phải truyền tải nhiều kiến thức, kĩ năng một cách thụ
động. Trong huấn luyện đội tuyển nội dung dàn trải chưa trọng tâm, học sinh học tập
chưa hiệu quả. Chính vì thế giáo viên cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy theo
hướng phát huy tính tự giác, tích cực của học sinh, đưa ra được những yêu cầu buộc

Chạy vũ trang 800m; Khối 11: Ném lựu đạn trúng đích, tháo lắp súng tiểu lien AK
ban ngày; K10: Băng bó cứu thương, đội ngũ tiểu đội từng người không súng. Sau
khi thành lập đội tuyển chúng tôi rà soát phân công giáo viên huấn luyện theo
từng nội dung.
+ Với nội dung lý thuyết:
Hiểu biết về quốc phòng an ninh, chủ yếu là sử dụng phương pháp thuyết
trình, giảng giải, kết hợp trình chiếu các tranh ảnh, mô hình, slide, bảng biểu để
truyền đạt kiến thức cho học sinh một chiều, ít có sự phản hồi từ phía học sinh.
Căn cứ vào từng nội dung trong bài lý thuyết mà đặt câu hỏi, bài tập về nhà.
8


+ Với những nội dung thực hành: động tác vận động trên chiến trường, chạy vũ
trang , ném lựu đạn, tháo lắp súng, băng bó cứu thương, đội ngũ đội ngũ tiểu đội.
Giáo viên sử dụng phương pháp làm mẫu kết hợp với phân tích kĩ thuật, yếu lĩnh
động tác, hướng dẫn và hô cho học sinh thực hiện.
* Ưu điểm của các giải pháp:
- Giáo viên là trung tâm trong lớp học, tập trung vào nguồn kiến thức cung
cấp.
- Bài giảng mang tính hàn lâm nên nội dung được trình bày một cách logic.
* Hạn chế:
- Học sinh tiếp thu, lĩnh hội kiến thức một cách thụ động.
- Giáo viên mất nhiều thời gian trong tiết dạy vào việc diễn giảng, giải thích.
- Học sinh khó hình thành được kiến thức kĩ năng quân sự cần thiết. Vì GV hô
kết hợp làm mẫu, học sinh thực hiện động tác theo kiểu bắt chước mà không có tư
duy về kĩ thuật, cử động của động tác.
- Không phát triển được năng lực: tự học, tự làm, khả năng chỉ huy, khẩu
lệnh, học sinh còn rụt rè.
3.3. Giải pháp mới cải tiến
Sau khi thành lập đội tuyển, chúng tôi tiến hành kiểm tra sư phạm, khảo sát

trong động tác giậm chân và đi đều thì nên có dụng cụ hỗ trợ gì?...Khi học sinh
có nhiều câu hỏi thảo thuận tìm cách thức thực hiện nhiệm vụ của bài học thì
bản thân GV sẽ là người định hướng, cố vấn cho HS.
+ Phương pháp làm mẫu kết hợp phân tích kĩ thuật động tác:
Phương pháp dạy học có quan hệ biện chứng với nội dung dạy học. Vì vậy bên
cạnh những phương pháp chung, thì phương pháp dạy học làm mẫu là phương pháp
dạy học đặc thù có vai trò quan trọng trong dạy học môn Giáo dục quốc phòng an
ninh.
Với các nội dung thực hành: đội ngũ, tư thế động tác vận động trên chiến trường,
ném lựu đạn...Giáo viên thực hiện làm mẫu theo 3 bước:
10


Bước 1: Hô khẩu lệnh và thực hiện nhanh động tác.
Bước 2: Làm chậm, phân tích từng cử động của động tác với tốc độ chậm. (nói
đến đâu, thực hiện đến đó)
Bước 3: Làm tổng hợp, GV hô khẩu lệnh và thực hiện từng cử động.
GV nêu ý nghĩa, trường hợp vận dụng và một số điểm cần chú ý khi thực hiện
động tác:
Bên cạnh việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực, trong các giáo án huấn
luyện sử dụng kết hợp các kĩ thuật dạy học tích cực:
Kĩ thuật đặt câu hỏi: sử dụng nhiều trong giảng dạy nội dung lý thuyết. Câu hỏi
liên quan đến mục tiêu của bài học, câu hỏi mở khuyến khích khám phá giá trị:
“Cảm xúc của em khi học xong truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt
Nam”
Câu hỏi biết: dùng các cụm từ: Cái gì?Ai?Khi nào?
Ví dụ: Em hãy nhắc lại sự kiện tiêu biểu trong lịch sử chiến tranh giữ nước của
dân tộc Việt Nam?
Đặt câu hỏi trong nội dung thực hành:
VD: Tại sao ném lựu đạn không đúng hướng? làm thế nào để ném lựu đạn đúng

+ Chạy lặp lại 200m đường vòng x 6 lần x 2 tổ
* Bài tập phát triển sức nhanh:
+ Chạy 30m tốc độ cao, xuất phát cao.
+ Chạy nâng cao đùi tại chỗ và di chuyển.
+ Chạy lặp lại 30, 60, 80m, xuất phát cao.
+ Chạy tốc độ cao sau khi thả lỏng.
12


+ Chạy nâng cao đùi trên cát tốc độ nhanh.
Bài tập phát triển sức mạnh tốc độ:
+ Chạy tốc độ cao 40m xuất phát cao.
+ Bật bục cao bằng 2 chân luân chuyển 1 chân trên bục.
+ Bài tập cử tạ 1 tay, 2 tay .
+ Nằm sấp chống đẩy liên tục.
+ Tập ra sức cuối cùng ném lưu đạn có lực cản dây cao su.
c. Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp:
- Là phương pháp dạy học được áp dụng một cách linh hoạt, hài hòa trong
môn học với nội dung cả lý thuyết và thực hành.
- Giúp giáo viên giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn, tiết kiệm được thời gian
cung cấp kiến thức lí thuyết cho học sinh, học sinh lĩnh hội kiến thức trực quan, sinh
động, hiểu đúng bản chất, không bị ngộ nhận.
- Quan sát thấy các em tập luyện tích cực, hứng thú, quyết tâm, kích thích khả
năng tự học, tự tìm tòi khám phá tìm ra chân lý kiến thức.
- Học sinh tự tin, mạnh dạn hơn, học tập tích cực, thi đấu bình tĩnh, quyết
tâm, đội tuyển đạt kết quả tốt.
- Phù hợp với xu hướng đổi mới dạy học hiện nay là dạy học gắn liền với thực
tiễn, dạy học tích hợp: giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc, đoàn kết gắn bó.
Tích hợp luôn được kiến thức hướng nghiệp nghề cho học sinh.


dạy học gắn liền với thực tiễn theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Rèn luyện được kỹ năng tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, giúp học sinh
phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong học tập.
- Học sinh được trải nghiệm trong việc tự nghiên cứu tạo động lực cũng như
gây được hứng thú trong học tập, giúp các em hiểu nhớ kiến thức lí thuyết và hình
thành kĩ năng kĩ xảo kĩ thuật thực hành mà với cách dạy cũ học sinh cảm thấy nhàm
chán, nhanh quên.
- Việc nghiên cứu dạy học trải nghiệm đã góp phần chuyển từ việc tiếp thu
kiến thức một cách thụ động sang hình thức học sinh tự học, hợp tác với nhau để tìm
ra kiến thức mới.
- Sau khi dạy học theo phương pháp mới và lồng ghép việc giáo dục thái độ,
hành vi cho các em, tôi nhận thấy các em đã thể hiện nội dung được học bằng những
hành động có ý nghĩa trong sử dụng tiết kiệm và bảo vệ tài sản gia đình, nhà trường
và xã hội, giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội. Nêu cao tinh thần tự giác
và chủ động trong học tập, phát huy tính sáng tạo trong việc thiết kế các hoạt động
học tập.
- Định hướng nghề nghiệp tương lai cho học sinh.

15


IV. Điều kiện, khả năng áp dụng
1. Điều kiện về phương tiện
- Để sáng kiến được phát huy tối đa tính khả thi đòi hỏi ở giáo viên phải
chuẩn bị bài giảng nghiêm túc, đặc biệt phải hướng dẫn học sinh tự giác học tập và
tập luyện.
- Có đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác giảng dạy và huấn
luyện.
2. Khả năng áp dụng của sáng kiến


KTDH tích cực của tôi trong quá trình huấn luyện đội tuyển. Nó chưa thể gọi là kinh
nghiệm, chắc chắn còn nhiều thiếu sót. Mong sự chỉ bảo, góp ý của các đồng chí,
đồng nghiệp.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Yên Khánh, ngày 07 tháng 05 năm 2019
Người viết

Đỗ Thị Bưởi
Phụ lục và hình ảnh minh hoạ giải pháp mới

18


Các thầy cô sinh hoạt chuyên môn về đổi mới PPDH và KTDH tích cực

19


Hình ảnh về đổi mới PPDH trong giờ học và công tác huấn luyện đội tuyển

20


Hình ảnh thầy và trò về đổi mới PPDH trong giờ học và công tác huấn luyện
đội tuyển
21


Một số hình ảnh đoàn tuyển tham gia Hội thi GDQP&AN học sinh trung học phổ
thông tỉnh Ninh Bình

đồng GDQP-AN trung ương.

24