LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Gần đây, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng trở lên sâu  
rộng, các quốc gia  ở  khu vực Đông Nam Á nói riêng và Châu á nói chung 
ngày càng trở  lên có vị  thế  trong nền kinh tế  thế  giới. Quá trình hội nhập 
kinh tế quốc tế mạnh mẽ đã đem lại nhiều cơ hội mới cho phát triển kinh tế 
ở các quốc gia đang phát triển thông qua việc tạo cơ hội cho các quốc gia này  
tiếp cận với thị trường rộng lớn hơn về tư liệu sản xuất, tiêu thụ sản phẩm  
và thị trường lao động, tăng cường khả năng huy động tài chính và các nguồn 
lực khác cho phát triển các ngành kinh tế quan trọng như công nghiệp, nông  
nghiệp và dịch vụ. Để đóng góp cho thành công của các quốc gia trong đó có 
Việt Nam thì ngành Viễn thông đóng vai trò rất quan trọng. Kể  từ  khi gia  
nhập WTO đến nay, ngành Viễn thông đã và đang thu hút được nhiều nhà 
đầu tư nước ngoài, thực tế đã đạt được thành tích tăng trưởng cao song vẫn  
còn nhiều hạn chế  như  giá dịch vụ  còn cao, chất lượng chưa tốt, hạ  tầng  
chưa đồng bộ, mất cân đối giữa nông thôn và thành thị, chưa phong phú về 
dịch vụ cũng như  chăm sóc khách hàng còn chưa được chuyên nghiệp, v.v... 
Xuất phát từ  những yêu cầu thực tiễn cấp bách như  nêu trên, Nghiên cứu 
sinh lựa chọn đề  tài “Phát triển kinh doanh dịch vụ  viễn thông  ở  Việt Nam  
trong bối cảnh hội nhập quốc tế: Nghiên cứu trường hợp Công ty Cổ  phần  
viễn thông Hà Nội” để thực hiện luận án tiến sĩ kinh tế của mình. 
2. Mục đích nghiên cứu
Luận án tập trung vào các mục đích chính sau:
 Hệ  thống các lý thuyết căn bản liên quan đến việc tăng cường tính 
cạnh tranh của dịch vụ viễn thông nói chung và kinh doanh dịch vụ viễn thông 
nói riêng. Trong đó, luận án sẽ  nghiên cứu về  khả  năng cạnh tranh của kinh  
doanh dịch vụ viễn thông, các yếu tố ảnh hưởng đến tính cạnh tranh của kinh 
doanh dịch vụ viễn thông;
 Phân tích và chỉ ra các điểm yếu, các hạn chế của các kết quả nghiên 
cứu trước liên quan đến khả  năng cạnh tranh của việc kinh doanh dịch vụ 
viễn thông để  xác định các thiếu sót, các vấn đề  còn tồn đọng trong ngành 

đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2035. Các doanh nghiệp kinh doanh dịch 
vụ  viễn thông trong nước được đề  cập đến trong luận án này là các doanh  
nghiệp không có 100% vốn nước ngoài được thành lập tại Việt Nam, có hoạt 
động kinh doanh tại thị trường trong nước và quốc tế. Các doanh nghiệp kinh  
doanh dịch vụ  viễn thông nước ngoài được đề  cập trong luận án này là các 
doanh nghiệp có vốn hóa lớn và được niêm yết trên thị  trường chứng khoán 
NASDAQ.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
4.1. Ý nghĩa khoa học
Luận án góp phần  làm rõ các định nghĩa về  dịch vụ  viễn thông, kinh 
doanh dịch vụ viễn thông, các loại hình dịch vụ viễn thông, các phương thức 
kinh doanh dịch vụ viễn thông.
Luận án làm phong phú thêm lý luận về  kinh doanh dịch vụ viễn thông, 
phát triển  kinh doanh  dịch vụ  viễn thông, tăng cường khả  năng phát triển 
kinh doanh dịch vụ viễn thông gắn liền với phát triển kinh tế của Việt Nam 
trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
Áp dụng lý thuyết cạnh tranh 5Ps của Michael Porter để phân tích, đánh 
giá về khả năng phát triển của công ty.
Áp dụng mô hình SWOT để phân tích các điểm mạnh, điểm yếu, lợi thế 
cạnh tranh và hạn chế  của kinh doanh dịch vụ viễn thông tại Việt Nam nói 
chung và Hanoi Telecom nói riêng.
Sử  dụng các mô hình phân tích khả  năng phát triển để  đánh giá thực 
trạng phát triển, hoạt động và khả  năng phát triển  kinh doanh  của doanh 
3


nghiệp kinh doanh dịch vụ viễn thông; các lý thuyết về chiến lược phát triển 
kinh doanh  làm cơ  sở  cho việc  ứng dụng vào thực tế  hoạt động phát triển  
kinh doanh của các doanh nghiệp viễn thông ở Việt Nam.
Tổng quan, đánh giá quá trình hội nhập kinh tế và tác động của hội nhập 

cầu Gtel Mobile. Luận án đã nghiên cứu, phân tích tình hình chung, các định 
hướng đem lại thành công của các công ty để đề xuất cho viễn thông Việt Nam 
nói chung.
­ Kết   quả   phân   tích   các   yếu   tố   tác   động,   thành   công   và   hạn   chế, 
nguyên nhân của chúng
4


6. Đóng góp mới của luận án
Tổng quan và làm rõ hơn các vấn đề lý luận, lý thuyết về dịch vụ 
kinh doanh nói chung và chất lượng kinh doanh dịch vụ Viễn thông nói riêng, 
hiệu quả phát triển và khả năng phát triển của kinh doanh dịch vụ viễn thông 
trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
 Xây dựng hiệu quả phát triển và khả năng phát triển của  kinh doanh 
dịch vụ viễn thông trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
7. Bố cục của Luận án:
Nội dung chính của luận văn gồm có 4 chương:
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận  
án
Chương 2: Một số  vấn đề  lý luận về  kinh doanh  dịch vụ  viễn thông  
trong bối cảnh hội nhập quốc tế
Chương 3: Thực trạng kinh doanh dịch vụ  viễn thông Việt Nam thời  
gian  qua  ­  nghiên cứu  trường  hợp Công ty  Cổ   phần Viễn thông  Hà Nội  
(Hanoi Telecom) 
Chương 4: Một số  giải pháp phát triển kinh doanh dịch vụ viễn thông  
ở việt nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU 
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu lĩnh vực viễn thông trong và ngoài 

­ Bài đánh giá về sự cạnh tranh của phân phối HAP trong dịch vụ di động  
tại các nước đang phát triển do Viện Nghiên cứu của hãng Orange – hãng lớn 
viễn thông của Pháp công bố được đồng nghiên cứu bởi Reynaud và Gourhant 
(2011). 
­ Một nghiên cứu điển hình khác tại Hàn Quốc trong lĩnh vực dịch vụ 
viễn thông của Kang và các cộng sự  (2017) nói về  dịch vụ  di động, chính 
sách của chính phủ và thị trường cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ di động  
tại Hàn Quốc. 
­ Một ví dụ  về  thực trạng tổng quan về  điện thoại di động  ở   Ấn Độ 
được trình bày bởi Gupta và Jain (2016). 
­ Bài viết của Lin và Bautista (2016) nghiên cứu, điều tra sự phát triển 
của quảng cáo di động tại Singapore bằng cách xem xét quan điểm của các 
bên liên quan và tạo ra các nguồn lực trong các hệ  thống công nghệ  xã hội 
như chuỗi giá trị, các quy định của  chính phủ, v.v. 
1.2.  Đánh giá chung về  tình hình nghiên cứu về  việc kinh doanh dịch vụ 
viễn thông ở các nghiên cứu trước
Các công trình nghiên cứu kể trên mới chỉ tiếp cận đến chiến lược kinh 
doanh sản phẩm dịch vụ viễn thông từ giác độ lý luận nhiều hơn mà chưa có 
một công trình nghiên cứu chuyên sâu về  chiến lược kinh doanh sản phẩm  
dịch vụ viễn thông tại một đơn vị cụ thể. 
Các công trình nghiên cứu tại Việt Nam chủ yếu mới chỉ dừng lại ở việc  
tìm hiểu hoạt động phát triển kinh doanh dịch vụ  viễn thông của các doanh 
nghiệp nói chung chứ  chưa có một công trình nghiên cứu nào đi sâu phân tích 
hoạt động của một doanh nghiệp cụ thể. Trong khi đó, các công trình nghiên cứu  
nước ngoài chỉ  chọn ra một vài loại hình dịch vụ  viễn thông cụ  thể  như  công 
nghệ di động mới, cạnh tranh GSM – CDMA, sự cạnh tranh của phân phối HAP 
trong dịch vụ di động tại các nước đang phát triển, các ứng dụng trong dịch vụ 
viễn thông di động, v.v. để phân tích. 
6


hiện diện thương mại và phương thức hiện diện thể nhân.
2.5. Lý thuyết cạnh tranh trên nền tảng sự  cạnh tranh của ngành kinh 
doanh dịch vụ viễn thông tại Việt Nam
2.5.1. Lý thuyết về sự cạnh tranh và cạnh tranh ngành
­ Lý thuyết cạnh tranh: Trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh được  
hiểu là sự  ganh đua giữa các Doanh nghiệp trên thị  trường nhằm giành giật  
được ưu thế hơn về cùng một loại sản phẩm hàng hoá dịch vụ, về cùng một  
7


loại khách hàng so với đối thủ cạnh tranh.
­ Lý thuyết cạnh tranh ngành: cạnh tranh được hiểu và được khái quát 
một cách chung nhất đó là cuộc ganh đua gay gắt giữa các chủ thể đang hoạt  
động trên thị  trường với nhau, kinh doanh cùng một loại sản phẩm hoặc  
những sản phẩm tương tự thay thế lẫn nhau nhằm chiếm lĩnh thị phần, tăng 
doanh số và lợi nhuận.
2.5.2.  Áp dụng nghiên cứu sự  cạnh  tranh của ngành kinh doanh  viễn  
thông tại Việt Nam
a) Cạnh tranh của ngành công nghiệp viễn thông Việt Nam: 
Là khả  năng thay đổi cấu trúc, cơ  chế  của ngành công nghiệp viễn 
thông để  hình thành và duy trì sự  phát triển  ổn định của ngành, tăng cường  
chất lượng dịch vụ cung cấp bởi các doanh nghiệp trong ngành, nhằm thích 
nghi tốt hơn, tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị  trường. Do đó, ngành 
công nghiệp viễn thông Việt Nam sẽ có khả năng thu hút được vốn đầu tư, 
chuyển giao công nghệ  và tận dụng được nguồn nhân lực trong nước và 
nước ngoài. 
b) Các nhân tố  ảnh hưởng đến sự  cạnh tranh của ngành công nghiệp  
viễn thông
Các nhân tố ảnh hưởng đến sự cạnh tranh của ngành công nghiệp viễn  
thông bao gồm: số  lượng thực thể  tham gia vào ngành công nghiệp, doanh 

Tiếp tục chú ý đến dịch vụ  hậu mãi và củng cố  lòng trung thành của  
khách hàng về  công nghệ  di động, các đặc tính về  mạng cũng như  dịch vụ 
của mình. Tập đoàn cung cấp một loạt các dịch vụ  khách hàng từ  điểm bán 
hàng trở đi, bao gồm các đường dây trợ giúp khách hàng, các Trung tâm chăm 
sóc khách hàng, trợ giúp trực tuyến cho khách hàng các câu hỏi về thanh toán,  
kỹ  thuật và các khía cạnh khác về  khai thác và dịch vụ; hoàn thiện các khía 
cạnh khác của dịch vụ  khách hàng, bao gồm độ  chính xác của hóa đơn, sự 
tiện lợi trong thanh toán và tính kịp thời của việc giải quyết các trục trặc về 
mạng để củng cố lòng trung thành của khách hàng.
Kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác: Tập đoàn tập trung vào 
việc kiểm soát chi phí, nâng cao hiệu quả  khai thác thông qua việc triển khai 
các hệ thống quản lý thông tin tiên tiến và kỹ thuật quản lý quốc tế, đồng thời  
bằng cách duy trì và thu hút các nhân viên có trình độ  cao để  tăng cường khả 
năng sinh lời của mình.
Khai thác các cơ  hội đầu tư  mang tính chiến lược trong ngành viễn 
thông   ở   Trung   Quốc:   Với   mức   tăng   trưởng   nhanh   của   ngành   viễn   thông 
Trung Quốc, tập đoàn nhận thấy sẽ  có những cơ  hội hấp dẫn cho đầu tư 
mang tính chiến lược với các nhà cung cấp dịch vụ  viễn thông khác. Tập  
đoàn dự định tận dụng vị trí độc tôn của mình để tiếp cận các thị trường vốn 
quốc tế nhằm khai thác các cơ hội để  dành được các hợp đồng về  thông tin 
di động hay viễn thông nói chung ở Trung Quốc.
b) Kinh nghiệm kinh doanh của các doanh nghiệp viễn thông Mỹ
AT&T
AT&T xác định xu hướng trong tương lai là người dùng xem video qua 
điện thoại thông minh. Tuy nhiên, AT&T vốn dĩ là một tập đoàn thu lợi 
nhuận chủ  yếu từ  các mô hình phát triển truyền thống như  các kênh truyền  
hình trả tiền, vốn đang gặp đe dọa trước các sáng tạo công nghệ  mới. Theo 
quan điểm chiến lược của AT&T, cho dù tương lai của truyền thông ra sao, 
tập đoàn này vẫn sẽ tập trung vào các nội dung video.
Intel Corp

trọng của đất nước: Dịch vụ bưu chính viễn thông là phương tiện, môi trường 
truyền tin quan trọng thuận lợi để thực hiện được việc sản xuất, trao đổi, tiêu  
dùng các sản phẩm và dịch vụ thuộc tất cả các ngành kinh tế khác. 
­ Góp phần cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân  
dân: Dịch vụ bưu chính viễn thông là công cụ thông tin hiệu quả nhất, nhanh  
nhạy nhất với yêu cầu nhanh chóng, chính xác, an toàn, thuận tiện cho mọi  
lĩnh vực của đời sống xã hội bao gồm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và an  
ninh quốc phòng, là yếu tố  nhạy cảm có liên quan đến vấn đề  chính trị  xã  
hội, kinh tế, quân sự  và an ninh quốc gia, là những công cụ  quản lý quan 
trọng của hệ thống chính trị.
10


­ Góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tạo  
điều kiện phát triển cho các lĩnh vực kinh tế, xã hội khác: Sự phát triển của 
dịch vụ bưu chính viễn thông có tác dụng thúc đẩy quá trình tăng trưởng kinh  
tế, chuyển dịch cơ  cấu kinh tế, xã hội theo hướng tiến bộ, nâng cao năng 
suất và hiệu quả  trong nông nghiệp nông thôn, công nghiệp, các dịch vụ  xã 
hội như  giáo dục đào tạo, chăm sóc sức khỏe … cải thiện chất lượng cuộc  
sống  ở  các khu vực đang phát triển, khuyến khích tính cộng đồng và tăng 
cường bản sắc văn hóa vùng sâu, vùng xa, những nơi khoảng cách xa, thúc 
đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa
­ Cung cấp giải pháp giúp giảm chi phí sản xuất phát triển và tăng  
năng suất lao động xã hội: bao gồm giảm thời gian chết của máy móc, giảm 
tồn kho, đưa sản phẩm ra thị trường đúng lúc, giảm chi phí vận chuyển, và 
tiết kiệm năng lượng. 
b)  Vài nét về kinh doanh dịch vụ viễn thông tại các doanh nghiệp Việt Nam
Phần này sẽ  phân tích các điểm mạnh, điểm yếu dựa trên thực trạng  
kinh doanh của các doanh nghiệp viễn thông chủ  chốt tại Việt Nam. Dưới  
đây là bảy doanh nghiệp viễn thông chủ chốt được nghiên cứu:

S­Fone

Liên   doanh:   Saigon  Điện thoại di động
Postel và SK Telecom 

EVN Telecom

Điện   lực   Việt   Nam  Điện thoại nội hạt, liên tỉnh và 
(100%)
quốc tế, dữ liệu, internet

Hanoi Telecom

Liên   doanh:   Hanoi  Điện thoại di động
Telecom,   Hutchison 
11

Điện thoại di động, điện thoại nội 
hạt


Telecommunicatons 
International (HTIL)
Nguồn: BMI
c)  Đánh giá qua phân tích thực trạng  kinh doanh viễn thông  của các  
doanh nghiệp và thị trường viễn thông nước ta
­ Ưu điểm và những thành tựu đạt được: 
+ Thu hút được nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài: Với sự 
gia nhập của các nhà đầu tư  nước ngoài vào thị  trường viễn thông trong 
nước, ngành công nghiệp viễn thông sẽ  ngày càng phát triển theo hướng  



mọi cách để  hạn chế  các doanh nghiệp khác muốn tham gia vào ngành vì 
nếu có đối thủ  mới tham gia thì có thể  lợi nhuận của doanh nghi ệp sẽ  bị 
ảnh hưởng. Trên thực tế,  ở  Việt Nam một số  doanh nghi ệp không hoạt  
động trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ viễn thông nhưng cũng đã tham gia 
vào ngành nghề này như Điện lực Việt Nam.
Sức ép của khách hàng: Sức ép này đến với bất kỳ ngành nghề phát 
triển nào chứ  không riêng gì phát triển  kinh doanh  dịch vụ  viễn thông di 
động. Khi nền kinh tế  phát triển, nhận thức của người tiêu dùng ngày một  
cao hơn, đòi hỏi về chất lượng dịch vụ viễn thông cũng ngày càng lớn. Điều  
này khiến cho doanh nghiệp phát triển  kinh doanh sản phẩm này luôn phải 
chịu sức ép tìm tòi, cải tiến chất lượng dịch vụ viễn thông.
3.3. Khái quát quá trình phát triển và đặc điểm phát triển  kinh doanh 
viễn thông của Hanoi Telecom
Phần này khái quát quá trình phát triển và đặc điểm kinh doanh của 
Công ty cổ phần Viễn thông Hà Nội – Hanoi Telecom trong hơn 15 năm xây 
dựng. Mạng điện thoại di động Vietnamobile của Hanoi Telecom là kết quả 
của quá trình hợp tác phát triển cùng tập đoàn Viễn thông Quốc tế Hutchison  
Telecom hàng đầu thế giới. 
3.4. Thực trạng kinh doanh của Hanoi Telecom
a) Về mở rộng vùng phủ sóng
Nhận thức được bên cạnh việc hạ  giá thành dịch vụ  công ty còn phải 
nâng cao chất lượng dịch vụ, Hanoi Telecom đã nhanh chóng triển khai xây 
dựng hệ  thống các trạm thu phát sóng trên toàn quốc, vì thế  mà năm 2008 
Hanoi Telecom chỉ có 1000 trạm BTS thì đến năm 2009 là 5000 trạm BTS.
b) Về phát triển thuê bao và mở rộng thị phần
Hanoi Telecom đã thực hiện thành công chiến lược tăng trưởng tập 
trung của mình. Trong năm 2009, Hanoi Telecom đã phát triển được hơn 7 
triệu thuê bao mới, một con số đáng khích lệ đối với một nhà mạng mới.


CĐ

ĐH

Trên ĐH

40

>28 và 

­  Thu hẹp khoảng cách phát triển công nghệ viễn thông với thế giới
Tại Việt Nam, các doanh nghiệp trong đó có Hanoi Telecom đã và đang 
ứng dụng 3G vào các sản phẩm dịch vụ  của mình. Doanh nghiệp khai thác  
dịch vụ viễn thông như Hanoi Telecom đã chú ý đến xu hướng thay đổi công 
nghệ  của thị  trường thế  giới để  lựa chọn và đầu tư  công nghệ  cho mình, 
15


tránh trở thành người đi sau trong cung cấp dịch vụ viễn thông di động. 
­  Dịch vụ đa dạng và hướng tới người dùng
Hướng tới người dùng
Khi chuẩn bị  bước vào phát triển dịch vụ  viễn thông di động, Hanoi  
Telecom đã xác định chiến lược cạnh tranh ngay từ ban đầu là cạnh tranh về 
giá cả và các lợi thế của nhà đi sau như chất lượng dịch vụ, chi phí đầu tư,  
hệ thống phân phối, hệ thống chăm sóc khách hàng trực tuyến (các trung tâm 
giải đáp khách hàng), …
Đa dạng hóa dịch vụ
Sản phẩm mà các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông di động đưa tới cho 
khách hàng là các gói cước với những tiện lợi trong cách sử  dụng cũng như 
các dịch vụ đi kèm theo nó nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng. 
Hanoi Telecom cũng luôn chú ý tới điều đó và luôn chú trọng tới việc sáng  
tạo ra các gói cước nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng, phù 
hợp với tâm lý của từng nhóm khách hàng cụ thể. Chính vì vậy mà công ty đã 
đưa ra các gói cước như  VMOne, VM24, và VM18. Hanoi Telecom sáng tạo 
ra gói cước dựa trên nhu cầu sử dụng của khách hàng và dựa theo tâm lý của  
họ.
b) Những tồn tại, hạn chế
­ Sự tăng trưởng không đồng đều
Trong chiến lược tổng quát của mình Hanoi Telecom cũng xác định một  
thị  trường không nhỏ, đầy tiềm năng là thị  trường nông thôn với hơn 60% 

Hanoi   Telecom   cam   kết   đưa   đến   cho   khách   hàng   dịch   vụ   với   chất 
lượng ngày càng cao, tuy vậy vẫn không thể  loại bỏ  những hạn chế  nhất  
định như hiện tượng nghẽn mạng vào các dịp lễ, ngày tết, ngày nghỉ.
Đôi khi khách hàng gặp phải sự  không thuận tiện khi muốn đăng ký 
sử dụng dịch vụ di động của Hanoi Telecom, nhi ều khi mu ốn thay đổi dịch 
vụ khách hàng không thể thực hiện qua tin nh ắn mà phải đến tận cửa hàng  
của Hanoi Telecom để đăng ký.
­  Số lượng dịch vụ còn hạn chế
Có thể nói các gói cước của Hanoi Telecom có những sự khác biệt hóa 
tương đối so với các đối thủ  cạnh tranh và vì thế  nó trở  thành sự  lựa chọn  
của khách hàng khi quyết định sử dụng dịch vụ viễn thông di động của Hanoi  
Telecom.Tuy nhiên về  các dịch vụ  gia tăng và tiện ích mạng thì chưa có sự 
khác biệt nhiều so với các đối thủ, có chăng chỉ là việc đặt giá thấp hơn các 
đối thủ khác một chút. Các dịch vụ với giá trị gia tăng chưa phong phú và giá 
thành thị  trường của việc sử  dụng các dịch vụ  giá trị  gia tăng nói chung và 
của Hanoi Telecom nói riêng vẫn còn tương đối cao chưa thu hút được đông 
đảo khách hàng tham gia sử dụng.
­ Bất cập từ cơ chế quản lý
Đôi khi công ty chưa thực sự chú ý tới việc khai thác và sử dụng nguồn 
nhân lực hiệu quả, vẫn còn tình trạng có nhân viên thì nhàn rỗi trong khi đó 
các nhân viên khác thì rất vất vả với hàng ngàn công việc. Do đó yêu cầu đặt 
ra là phải thực hiện phân công công việc hiệu quả  đảm bảo cho các thành 
viên hoạt động nhịp nhàng và đạt hiệu quả  tốt nhất. Đồng thời tình trạng  
nhân viên rời công ty vẫn xảy ra làm tổn thất chi phí đào tạo cho công ty 
đồng thời công ty cũng mất đi những nhân viên giỏi có trình độ cao.
3.7. Cơ  hội và thách thức đối với sự  phát triển kinh doanh viễn thông 
của Hanoi Telecom
17



thông di động thì nó lại càng quan trọng. Mỗi một doanh nghiệp có một lợi thế 
nhất định trong cuộc chiến: giá cả, sản phẩm, công nghệ, thương hiệu, khách 
hàng, ... Chính điều này đã ảnh hưởng không nhỏ  đến việc phát triển dịch vụ 
viễn thông di động của Hanoi Telecom.
­Nhà cung ứng
Ngoài ra, tất cả các công ty cung cấp dịch vụ di động đều phải thực hiện 
kết nối qua nhau, trong đó VNPT có sức mạnh trong việc tạo ra sức ép cho các 
doanh nghiệp khi kết nối qua họ do họ có cơ  sở  hạ tầng mạnh, chính vì vậy  
18


đây lại là một khó khăn nữa cho các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông di động 
như Hanoi Telecom hiện nay.
­ Tâm lý khách hàng
Có   thể   thấy   mỗi   khi   các   nhà   cung   cấp   đưa   ra   các   chươ ng   trình 
khuyến mãi mới là lại thu hút một khối lượ ng khách hàng từ  các nhà cung 
cấp khác chuyển sang và họ  sử  dụng đồng thời dịch vụ  từ  hai hay nhi ều  
nhà cung cấp, đôi khi hết chươ ng trình khuyến mãi thì họ  không còn sử 
dụng dịch vụ  nào của nhà cung cấp đó nữa. Điều đó đặt ra cho Hanoi  
Telecom m ột yêu cầu là làm thế nào có thể giữ đượ c khách hàng ở lại với 
nhà cung cấp dịch v ụ  lâu dài, có nghĩa là làm sao để  họ  trung thành với 
dịch vụ mà doanh nghiệp cung c ấp.
­ Sức ép bị thay thế
Đối với dịch vụ viễn thông di động thì các sản phẩm có thể thay thế là  
Điện thoại cố  định và Internet. Hai loại dịch vụ  này đều song song tồn tại  
cùng với dịch vụ viễn thông di động. Đặc biệt với sự xuất hiện của thế hệ 
điện thoại cố  định không dây với khả  năng sử  dụng các dịch vụ  tương tự 
như điện thoại thì đây lại là một áp lực nữa cho dịch vụ viễn thông di động.
­ Thách thức trong ngành viễn thông
Gần 1/3 số làng của Việt Nam nằm trong khu vực miền núi và không 

thị  16 là tập trung phát triển hạ  tầng, CNTT, có chính sách khuyến khích  
doanh nghiệp đầu tư phát triển, kinh doanh công nghệ mới.
Đồng thời, Bộ  TT&TT đã mời gọi các cá nhân, nhà khoa học, các tổ 
chức, doanh nghiệp… tiếp tục đóng góp đối với chính sách của Đảng, Nhà 
nước về  cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, Bộ  TT&TT cùng các bộ, ban 
ngành liên quan sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, thúc đẩy phát triển mạnh 
mẽ hạ tầng băng rộng tại Việt Nam, tạo nền tảng vững chắc, sẵn sàng đón 
nhận các cơ hội của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0.
b) Bối cảnh hội nhập quốc tế của viễn thông Việt Nam
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường của AWS năm 2013, đến năm 2020,  
Châu Á – Thái Bình Dương trong đó có Việt Nam, sẽ là khu vực tăng trưởng  
mạnh nhất về dữ liệu và các nhu cầu liên quan đến việc sử dụng, chia sẻ, trao  
đổi, lưu trữ, sao lưu bảo vệ dữ liệu nội dung của cá nhân và tổ chức. Sự giao  
thoa giữa công nghệ  viễn thông, đặc biệt là viễn thông di động và công nghệ 
thông tin trong thời gian gần đây đã giúp các nhà cung cấp dịch vụ có thể đưa ra 
những dịch vụ mới cho người dùng cuối, cũng như các giải pháp phục vụ cho 
nhu cầu quản lý điều hành sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp một cách  
nhanh chóng.
Cũng theo lộ  trình phát triển đến năm 2020 của ngành Thông tin và 
Truyền thông, các nhà mạng viễn thông di động Việt Nam sẽ sớm triển khai 
hệ thống mạng data tốc độ cao 4G LTE.
3.9.   Đánh   giá  chung   về   kinh   doanh   viễn   thông  Việt  Nam  theo  mô  hình  
SWOT và đặt vấn đề  phát triển kinh doanh dịch vụ  viễn thông  ở  Việt 
Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế
a) Điểm mạnh (Strength)
­ Cạnh tranh cao  ở lĩnh vực điện thoại di động: theo tổ chức Wireless 
Intelligence, chỉ  số  tập trung thị  trường HHI (Herfindahl­Hirschman Index)  
cho  dịch vụ  di  động  của  Việt  nam  quý II/2011  đạt  2,942  điểm,  xếp  thứ 
29/224 quốc gia (chỉ số này càng thấp thì thị trường càng cạnh tranh).
­ Tăng trưởng ấn tượng ở lĩnh vực điện thoại di động trong năm 2010, 

­ Mặc dù tốc độ  tăng trưởng về  người sử  dụng Internet đang được cải  
thiện, truy cập cơ  sở hạ tầng internet vùng nông thôn Việt Nam vẫn còn giới 
hạn.
­ Giá cước băng thông rộng vẫn còn cao, tạo ra một rào cản cho các 
thuê bao có thu nhập thấp để truy cập.
c) Cơ hội (Opportunity)
­ Sự tham gia của nhà khai thác thứ tám, Đông Dương Telecom, với tư 
cách là một MVNO và nhà khai thác thứ  chín, Tổng công ty truyền thông đa 
phương tiện Việt Nam, sẽ nâng cao mức độ  cạnh tranh. Tại thời điểm này,  
cả hai nhà khai thác vẫn chưa cung cấp dịch vụ.
­ Cắt giảm sử  dụng nhiều SIM sẽ cho phép các số  mới sẽ  được cung 
21


cấp cho các thuê bao dịch vụ 3G.
­ Chính phủ  sẽ cho phép các nhà khai thác không có giấy phép 3G liên 
kết với các nhà khai thác mạng đã triển khai để cung cấp các dịch vụ 3G
­ Phương pháp tiếp cận của Chính phủ  đối với tự  do hoá của ngành  
công nghiệp viễn thông có thể  cho thấy lối vào cho các nhà đầu tư  chiến 
lược như NTT, DoCoMo, SingTel và Telenor.
­ Các nhà khai thác mạng đang đầu tư  một số  tiền đáng kể  trong việc 
triển khai các công nghệ 4G như WiMAX và LTE.
­ Ở cấp độ  quốc gia, tỷ lệ thâm nhập băng thông rộng vẫn còn thấp – 
điều này có nghĩa là lĩnh vực này có tiềm năng tăng trưởng đáng kể.
­ Tồn tại các cơ  hội đáng kể  để  phát triển các công nghệ  băng thông 
rộng thay thế, bao gồm WiMAX, LTE và cáp; dịch vụ  Internet trên WiMAX 
và LTE có tiềm năng để nâng cao mức thâm nhập của người sử dụng internet  
trong các vùng nông thôn của Việt Nam.
­ Luật Viễn thông đã đượ c thông qua, cho phép các công ty tư  nhân 
xây dựng cơ sở hạ tầng mạng và sẽ  mở  cửa thị trường viễn thông cho các  

Xây   dựng   thương   hiệu   Vietnamobile   trở   thành   một   thương   hiệu 
mạnh xứng tầm thế giới.
Tối thiểu hóa chi phí của doanh nghiệp bằng cách mở rộng phạm vi 
phát triển trên cơ sở hạ tầng và khách hàng hiện có.
Nâng cao chất lượng dịch vụ  bằng việc phát triển hạ  tầng mạng  
lưới và đổi mới công nghệ.
Xây dựng một tập thể  đoàn kết, có quyết tâm cao, năng động sáng 
tạo hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu đặt ra.
b) Phương hướng
Vẫn thực hiện chiến lược tăng trưở ng tập trung, tiếp tục m ở  r ộng  
thị phần và thâm nhập vào các thị trường tiềm năng, quyết tâm giữ vững vị 
trí là một trong số  những doanh nghi ệp d ẫn đầu thị  trường di động Việt  
Nam bằng nhiều giải pháp như:
Thực hiện đặt giá thấp hơn đối thủ  để  thu hút khách hàng tham gia  
sử dụng dịch vụ của mình
Tạo ra sự  khác biệt hóa trong sản phẩm của mình so với đối thủ, 
đem đến sự tiện lợi cho khách hàng khi sử dụng dịch vụ
Tiến hành đầu tư khai thác các dịch vụ giá trị gia tăng trong thời gian  
tới, đây sẽ là hướng cạnh tranh mới của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ 
viễn thông khi mà thị trường trở nên bão hòa
Thực hiện đầu tư nâng cao chất lượng mạng, đảm bảo trở thành nhà 
cung cấp có chất lượng mạng tốt nhất Việt Nam
Xây dựng thương hiệu Vietnamobile trở thành thương hiệu gần gũi 
với khách hàng, nói đến Viễn thông Việt Nam là nói đến thương hiệu tốt 
nhất trong cung cấp dịch vụ di động tại Việt Nam.
Chú ý mở  rộng khai thác dịch vụ  tại các thị  trường tiềm năng, đó là 
thị trường rộng lớn tại các vùng nông thôn. 
4.2. Các giải pháp chủ yếu để phát triển  kinh doanh thị trường viễn thông Việt 
Nam
­ Đối với nhà nước

việc quản lý khách hàng tốt hơn và thực hiện các yêu cầu của khách hàng 
một cách nhanh chóng, chính xác
­ Về phát triển mạng lưới và vùng phủ sóng
Mở  rộng hơn nữa mạng lưới cơ  sở  hạ  tầng và vùng phủ  sóng bằng  
việc gia tăng các trạm thu phát sóng di động BTS sao cho tương xứng với sự 
phát triển của mạng di động, đảm bảo chất lượng cuộc gọi ngày càng cao, 
không để khách hàng phàn nàn về việc Viễn thông Việt Nam là công ty chỉ lo 
chú ý tới việc giảm giá để cạnh tranh trong khi chất lượng mạng lại xấu đi.
b) Nhóm giải pháp tăng thuê bao và mở rộng thị phần
­ Xây dựng và khẳng định vị trí thương hiệu của doanh nghiệp
Đầu tư  cho sáng tạo ra các gói cước mới phù hợp với từng phân 
đoạn thị  trường trong thời gian tới ví dụ  như  gói cước dành cho các khách 
hàng thường xuyên liên lạc ra nước ngoài hay gói cước dành cho đối tượng 
24


khách hàng là người dân nông thôn có nhu cầu sử dụng dịch vụ với giá rẻ và 
thời hạn thẻ nạp lâu.
Đầu tư cho việc cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng phục vụ khách 
hàng,   có   thể   tham   khảo   thêm   các   dịch   vụ   giá   trị   gia   tăng   đang   được   ưa  
chuộng  ở  nước ngoài nhằm làm phong phú thêm danh sách các dịch vụ  gia  
tăng mà doanh nghiệp cung cấp ra thị trường, phát triển nhiều dịch vụ giá trị 
gia tăng cho doanh thu cao như nhạc chờ, gọi hội nghị, chat, ...
­ Tìm kiếm các phân khúc thị trường mới
Thực hiện đặt mức giá thấp tại thị trường này
Thực hiện khuyến mãi mạnh tay cho khách hàng sử dụng dịch vụ ở khu vực 
này
Tăng cường các điểm bán, đại lý cung cấp thẻ  tại các vùng xa xôi 
giúp khách hàng nhanh chóng được nạp tiền khi cần thiết
Đầu tư cho cơ sở hạ tầng mạng lưới nhiều hơn nữa đưa chất lượng