Mục lục
1. Mở đầu.
1.1 Lí do chọn đề tài.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
2. Nội dung.
2.1. Cơ sở lí luận.
2.2. Thực trang vấn đề.
2.3. Các sáng kiến đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.4. Hiệu quả.
3. Kết luận, kiến nghị
- Kết luận
- Kiến nghị
Tài liệu tham khảo

Trang
2
2
2
3
3
3
3
4
5
18
19
19
20
21

khoa học, cần phải só sự học tập, nghiên cứu nghiêm túc. Giáo viên chưa thể
hiện được không khí của Lịch sử trong giờ học nên để học sinh rơi vào tình
trạng thụ động, chưa phát huy được tính tích cực của học sinh làm cho không
khí học tập mệt mỏi, làm cho giờ học trở nên khô khan, nặng nề.
Từ thực trạng của vấn đề trên, tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp thiết kế giáo
án dạy học tích hợp môn Lịch sử khối 6,7,8,9 nhằm phát huy tính tích cực,
sáng tạo của học sinh trường THCS Kiên Thọ - Ngọc Lặc" phần nào sẽ giúp
học sinh có hứng thú và tích cực, sáng tạo hơn trong học tập, tiết học môn Lịch
sử trở nên sinh động và hấp dẫn đối với học sinh.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Trong những năm qua, mặc dù chương trình và sách giáo khoa đã có thay đổi,
nhưng lượng kiến thức trong mỗi bài học vẫn rất nhiều. Đa số học sinh không hề
quan tâm đến môn Lịch sử, các em thậm chí còn không sử dụng cả sách giáo
khoa trong giờ học Lịch sử tại trường nên dẫn đến tình trạng học sinh học mà
không hiểu, không nhớ nội dung bài học là gì. Vì thế để có thể giúp học sinh
hiểu bài nhanh chóng, đồng thời trong tiết học, các em sẽ được tiếp cận với kiến
thức của các môn học khác có thể sẽ giúp kích thích, tạo hứng thú cho các em
2


trong giờ học và từng bước lĩnh hội kiến thức môn Lịch sử. thông qua sáng kiến
này, một mặt nhằm trao đổi với đồng nghiệp về việc vận dụng một số biện pháp,
cách thức để thiết kế một giáo án tích hợp nhiều môn học khác nhau áp dung
cho một tiết dạy, mặt khác giúp giáo viên có thể áp dụng vào giảng dạy ở từng
khối học một cách sinh động, giúp cho học sinh hứng thú hơn với bộ môn Lịch
sử trong chương trình lịch sử cấp THCS.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Hiện nay việc thiết kế một giáo án tích hợp, vận dụng kiến thức nhiều môn học
để dạy học là một vấn đề vô cùng quan trọng và đò hỏi giáo viên phải đầu tư
thời gian nghiên cứu kĩ lưỡng trước khi áp dụng vào soạn bài và dạy học. việc

hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất
lượng giáo dục.
+ Dạy học tích hợp là hình thức tìm tòi những nội dung giao thoa giữa các môn
3


học với môn Lịch Sử, những khái niệm, tư tưởng chung giữa các môn học, tức là
con đường tích hợp những nội dung từ một số môn học có liên hệ với nhau:“Từ
những năm 60 của thế kỉ XX, người ta đã đưa vào giáo dục ý tưởng tích hợp
trong việc xây dựng chương trình dạy học. Tích hợp là một khái niệm của lí
thuyết hệ thống, nó chỉ trạng thái liên kết các phần tử riêng rẽ thành cái toàn
thể, cũng như quá trình dẫn đến trạng thái này”[1].
+ Từ năm học 2012 – 2013, bộ GD&ĐT đã đưa vấn đề vận dụng kiến thức liên
môn vào giảng dạy trong các trường phổ thông. Tuy nhiên đây là một hình thức
dạy học mới, giáo viên chưa được tiếp xúc nhiều và chưa có kinh nghiệm trong
thiết kế giáo án và giảng dạy. Vì vậy việc vận dụng kiến thức liên môn trong
giảng dạy các bộ môn nói chung và bộ môn Lịch sử nói riêng còn gặp nhiều khó
khăn lúng túng.
2.2. Thực trạng vấn đề.
Môn Lịch sử là bộ môn có vai trò quan trọng, qua đó học sinh có thể hiểu biết
về Lịch sử dân tộc và thế giới, từ đó hoàn thiện và phát triển nhân cách con
người. Tuy nhiên, thực trạng của việc dạy và học Lịch sử trong nhà trường phổ
thông hiện còn những tồn tại là nội dung của nhiều bài giảng Lịch sử rất khô
khan với nhiều sự kiện lịch sử nặng về chiến tranh cách mạng, ít đề cập về Lịch
sử văn hóa, nghệ thuật, chưa xen kẽ với văn học, khoa học…nên chưa tạo được
sự hứng thú học sử đối với học sinh. Học sinh còn hiểu một cách rời rạc, không
nắm được mối quan hệ hữu cơ giữa các tri thức thuộc lĩnh vực đời sống xã hội,
về kiến thức nhiều môn học (kiến thức liên môn). Yêu cầu hiểu biết Lịch sử, nhu
cầu cuộc sống hiện tại và tương lai đặt cho giáo viên Lịch sử nhiệm vụ: Làm thế
nào nâng cao chất lượng dạy và học Lịch sử, kích thích sự hứng thú học Lịch sử

phù hợp, chưa sinh động, chưa lôi cuốn được các em say mê học tập, chưa say
mê chiếm lĩnh tri thức, dẫn đến kết quả học tập cuối kì, cuối năm vẫn còn chưa
đạt yêu cầu...mặt khác có thể là do chính bản thân các em đang chưa thấy rõ
được vai trò và vị trí của môn Lịch sử trong cuộc sống, như Chủ tịch Hồ Chí
Minh từng nói:
“ Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”.[2]
2.3. Các sáng kiến đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
- Xác định vai trò, mối quan hệ tương tác giữa Lịch sử với các môn học
khác môn để xây dựng giáo án và giảng dạy.
Trong giảng dạy bộ môn Lịch sử, người giáo viên đóng vai trò quan trọng trong
việc làm sống lại các sự kiện Lịch sử. Tuy nhiên nếu chỉ dựa vào những kiến
thức trong sách giáo khoa thì khó có thể tạo dựng lại không khí Lịch sử cần thiết
để thu hút các em đi sâu tìm hiểu, khám phá quá khứ của dân tộc, của thế giới.
Giáo viên dạy bộ môn Lịch sử phải đầu tư thời gian để nghiên cứu kĩ nội dung
bài học, đồng thời tìm hiểu các kiến thức của các môn học khác có liên quan để
áp dụng vào bài dạy giúp làm cho bài dạy thêm sinh động, các em được biết
nhiều kiến thức của các môn học khác thông qua tiết học.
+ Mối quan hệ giữa môn Lịch sử và môn Ngữ Văn. Để tạo nên những cảm xúc
thực sự trước những sự kiện thì việc vận dụng kiến thức Văn học vào giảng dạy
Lịch sử là điều cần thiết, nó góp phần làm cho bài giảng trở nên sinh động và
hấp dẫn, nâng cao hứng thú học tập của học sinh. Văn học và Lịch Sử có liên hệ
với nhau, kiến thức môn này sẽ hỗ trợ cho môn kia, văn học sẽ cung cấp cho ta
những tư liệu Lịch sử mà nhờ đó học sinh có thể nhận thức một cách rõ ràng, tôi
xin đưa ra một vài ví dụ:
* Ví dụ 1: Khi dạy bài 14: tiết 16: Lịch sử lớp 9: Việt Nam sau chiến tranh thế
giới thứ nhất. Giáo viên có thể liên hệ đến một số tác phẩm văn học như: Tắt
Đèn (Ngô Tất Tố), Chị Dậu (Nam Cao)...để làm nổi bật lên xã hội Việt Nam sau
chương trình khai thác thuộc địa lần II của thực dân Pháp.
* Ví dụ 2: Khi dạy bài 19: Lịch sử lớp 7: Khởi Nghĩa Lam Sơn (1418-1427)

của tổ tiên, cha ông, làng xóm, cội nguồn của dân tộc mình; biết được tổ tiên,
cha ông đã sống và lao động như thế nào để tạo nên đất nước ngày nay. môn
Giáo dục công dân làm nhiệm vụ giáo dục cho các em biết quý trọng những gì
mình đang có, biết ơn những người đã làm ra nó cũng như biết mình phải làm gì
cho đất nước...Như vậy môn Giáo dục công dân có mối quan hệ vô cùng quan
trọng, cùng với Lịch sử, môn học này hổ trợ viêc giáo dục cho học sinh tình yêu
quê hương đất nước...thông qua bài dạy.
* Ví dụ 1: Khi dạy tiết 55: Lịch sử địa phương lớp 7: Khởi Nghĩa Lam Sơn trên
đất Thanh Hóa(1418-1423). Giáo viên lồng ghép việc giáo dục cho học sinh
lòng biết ơn đến công lao của người anh hùng dân tộc Lê Lợi đối với các thế hệ
trẻ ở Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói chung, bảo vệ và giữ gìn các khu di
tích Lịch sử như: Lam Kinh, Lê Lai, Đền Ngọc Lan, giáo viên cung cấp cho học
sinh một số điều luật về bảo vệ di sản văn hóa…
- Nhà nước có chính sách bảo vệ và phát huy những giá trị di sản văn hóa.
- Nhà nước bảo vệ quyện và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu di sản văn hóa.
chủ sở hữu di sản văn hóa có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn
hóa.
- Nghiêm cấm các hành vi:
+ Chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hóa.
+ Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ, xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai
thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.
+ Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia
thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; đưa trái phép di vật, cổ
vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài.
+ Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá để thực hiện......[4]
* Ví dụ 2 : Khi dạy bài 12 : tiết 13 : Nước Văn Lang. Giáo viên Giáo dục lòng
6


biết ơn đối với các vua Hùng đã xây dựng nên nhà nước đầu tiên của nước ta.

điệu xuyên tạc, bóp méo sự thật của kẻ thù về Bác Hồ, Đảng Cộng sản Việt
Nam, phá hoại chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của nhà nước. Vì
vậy, cần chú trọng việc bồi dưỡng, giáo dục đạo đức cách mạng, đặc biệt là tư
tưởng Hồ Chí Minh cho thế hệ trẻ. Bộ môn Lịch sử có nhiều ưu thế trong việc
giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ, vì môn Lịch sử ở nhà trường chúng
ta dạy học theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; về
đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đảm bảo cung cấp
những kiến thức thực sự khách quan và khoa học để tiến hành giáo dục tốt tư
tưởng, đạo đức cách mạng.
* Ví dụ 1: Khi dạy bài 27: tiết 35: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân
Pháp xâm lược kết thúc (1953-1954). Giáo viên có thể vận dụng tư tưởng Hồ
Chí Minh về đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế để phân tích nguyên nhân thắng
7


lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp: Toàn dân Việt Nam chỉ có một
lòng: Quyết không làm nô lệ. Chỉ có một chí: Quyết không chịu mất nước. Chỉ
có một mục đích: Quyết kháng chiến để tranh thủ thống nhất và độc lập cho Tổ
quốc. Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc
xung quanh Tổ quốc. Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm
bức tường đó, chúng cũng phải thất bại. Và Người khuyên dân ta rằng:
Dân ta xin nhớ chữ đồng:
Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh
Đây chính là con đường đưa dân ta tới độc lập, tự do.[5]
* Ví dụ 2 : Khi dạy tiết 55: Lịch sử địa phương lớp 7: Khởi Nghĩa Lam Sơn trên
đất Thanh Hóa(1418-1423). Giáo viên có thể vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
về đoàn kết dân tộc để khẳng định vai trò của các dân tộc anh em trên đất Thanh
Hóa như người Việt, người Mường, người Thái.. đã một lòng đoàn kết tre trở,
bảo vệ và cung cấp lương thực cho nghĩa quân.
“ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của

một giáo án điện tử nhưng việc dạy học Lịch sử bằng giáo án điện tử giúp giáo
viên hạn chế bớt phần thuyết giảng, có thời gian thảo luận và tăng cường kiểm
soát đối với học sinh. Giáo án đện tử giúp đa dạng hoá việc cung cấp kiến thức
cho học sinh thông qua các công cụ trình diễn, người giáo viên có thể cung cấp
cho học sinh một khối lượng hình ảnh, phim tài liệu Lịch sử… liên quan đến nội
dung bài học Lịch sử mà học sinh được học, như vậy mà giờ học trở nên sôi nổi
và sinh động hơn.
Đối với học sinh, việc học tập Lịch sử thông qua bài giảng điện tử tạo nhiều
hứng thú cho các em trong học tập, các em được tiếp cận, nhận thức các sự kiện
Lịch sử và bài học Lịch sử sống động hơn, gần với qúa khứ hơn. So với những
bài giảng thông thường, học sinh phải mường tượng trong đầu những sự kiện,
nhân vật mà thầy cô thuyết giảng thì với việc học trên bài giảng điện tử học sinh
đã được trực quan sinh động với những sự kiện, nhân vật Lịch sử một cách cụ
thể giúp kích thích quá trình tư duy của học sinh, từ đó, nội dung kiến thức Lịch
sử học sinh thu thập đủ hơn và in sâu hơn vào trong trí nhớ của các em.
- Thiết kế sơ đồ tư duy, bảng biểu để dạy học.
Điều quan trọng nhất trong trong việc đổi mới phương pháp dạy học là thầy
dạy thế nào để học sinh động não, làm thay đổi chất lượng hoạt động trí tuệ của
học sinh, làm phát triển trí thông minh, trí sáng tạo của các em. trong quá trình
dạy học trên lớp, hoạt động trí tuệ chủ yếu của học sinh là ghi nhớ và tái hiện. Ở
nhà, học sinh tự học dưới dạng học bài và làm bài…nhưng về căn bản đã được
hướng dẫn ở lớp, nên hoạt động trí tuệ của học sinh vẫn nặng về rèn luyện trí
nhớ và khả năng tái hiện. Như vậy, rèn luyện năng lực tư duy, khả năng tưởng
tượng, sáng tạo phát triển trí tuệ, trí thông minh…của học sinh nói chung được
xem là nhiệm vụ chủ yếu, nhiệm vụ quan trọng nhất của quá trình dạy học hiện
đại. phương pháp dạy học bằng bản đồ tư duy hiện nay là một phương pháp
được thực hiện với mức độ cao và ưu điểm vượt trội nhằm phát huy tính chủ
động sáng tạo của học sinh trong việc tìm tòi, đào sâu hay mở rộng một ý tưởng,
… bằng việc sử dụng đồng thời hình ảnh, đường nét và chữ viết với sự tư duy
tích cực. Cùng một chủ đề nhưng có thể trình bày dưới dạng bản đồ tư duy theo

chống địch vây quét và mở rộng vùng hoạt động ở miền Tây Thanh Hóa ra các
vị trí khác. Nhớ tên một số nhân vật và địa danh Lịch sử cùng những chiến công
tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa, hình thành kĩ năng vận dụng kiến thức các môn
học khác để hiểu sâu sắc nội dung bài học.
c.Thái độ:
Bồi dưỡng cho học sinh tinh thần yêu nước nồng nàn, sự đoàn kết của nhân
dân các dân tộc ở Thanh Hóa nói riêng và của cả nước nói chung, khâm phục
nghệ thuật đánh giăc độc đáo của ban chỉ huy nghĩa quân, trân trọng và biết ơn
các tấm gương đã anh dũng hi sinh thân mình để cứu nghĩa quân như: Lê Lai….,
có ý thức bảo vệ và giữ gìn các di tích Lịch sử như di tích Lam Kinh, di tích Lê
Lai, di tích Đền Ngọc Lan, Bồi dưỡng tinh thần, quyết tâm vượt mọi khó khăn
để học tập và phấn đấu vươn lên.
* Cụ thể: Tích hợp các môn:
+ Tích hợp kiến thức Địa lý, Ngữ văn, GDCD, Âm nhạc và tư tưởng Hồ Chí
Minh trong việc tìm hiểu kiến thức liên quan ở mỗi bộ môn:
- Địa lí: Vận dụng kiến thức về địa lí để trình bày hiểu biết Thanh Hóa và vị trí
địa lí của căn cứ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (miền Tây Thanh Hóa)
- Ngữ văn: Liên hệ những bài thơ ca ngợi những chiến thắng vẻ vang của nghĩa
quân ( Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi)
- Âm nhạc: Cảm nhận sâu sắc về vẽ đẹp và truyền thống yêu nước của nhân dân
Thanh Hóa qua các bài hát: Hội thề Lũng Nhai, Đường về Thanh Hóa…
- Giáo dục công dân: Giáo dục lòng biết ơn đến công lao của người anh hùng
dân tộc Lê Lợi đối với các thế hệ trẻ ở Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói
chung, bảo vệ và giữ gìn các khu di tích Lịch sử như: Lam Kinh, Lê Lai, Đền
Ngọc Lan, biết được một số điều luật về bảo vệ di sản văn hóa…
- Tư tưởng Hồ Chí Minh: khắc sâu cho học sinh quan điểm và tư tưởng của
Bác trong đoàn kết nhân dân các dân tộc anh em và nghệ thuật chiến tranh du
kích.
2. Thiết bị dạy học, học liệu:
10

Gv: em hãy nêu những hiểu biết của mình về người anh hùng Lê Lợi?
Lê Lợi sinh ngày 6 tháng 8 năm Ất Sửu, tức ngày 10 tháng 9 năm 1385 tại quê
mẹ làng Chủ Sơn, huyện Lôi Dương (nay là xã Xuân Thắng, huyện Thọ Xuân,
tỉnh Thanh Hoá). là một hào trưởng lớn có uy tín ở Lam Sơn. Ngay từ khi còn
trẻ, Lê Lợi đã tỏ ra là người thông minh, dũng lược, đức độ hơn người, dáng
người hùng vĩ, mắt sáng, miệng rộng, mũi cao, trên vai phải có nốt ruồi đỏ lớn,
tiếng nói như chuông...
Gv: em hãy nêu nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?
Giặc Minh đã thi hành chính sách cai trị vô cùng tàn độc.
Gv: tích hợp kiến thức Ngữ Văn: sự tàn độc của giặc Minh được Nguyễn Trãi
phải thốt lên:
Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội, Dơ
bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi. Lẽ
nào trời đất dung tha,
Ai bảo thần nhân chịu được?
(Trích: Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn
Trãi) Căm giận quân cướp nước, Lê Lợi đã đốc hết tài sản, chiêu tập nghĩa sĩ ở
khắp nơi để chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa. Nghe tin Lê Lợi đang dựng cờ khởi
nghĩa nhiều người yêu nước khắp nơi tìm về Lam Sơn, trong đó có Nguyễn Trãi.
Gv: cho học sinh quan sát chân dung minh họa Nguyễn Trãi

12


Gv: em hãy nêu những hiểu biết của mình về Nguyễn Trãi?
Nguyễn Trãi (1380 – 1442).Thi đỗ Thái học sinh năm 1400, Nguyễn Trãi
từng làm quan dưới triều Hồ, nhà Minh xâm lược. Sau khi nước Đại Ngu rơi
vào sự cai trị của nhà Minh, Nguyễn Trãi tham gia vào cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn do Lê Lợi lãnh đạo chống lại giặc Minh. Ông trở thành mưu sĩ của nghĩa
quân Lam Sơn trong việc bày tính mưu kế cũng như soạn thảo các văn thư

hoặc đi theo đường thủy ngược Sông Mã rẽ vào Sông Chu là tới nơi. Lam Sơn
có vùng núi trùng điệp, nối liền một dải với rừng núi miền Tây Thanh Hóa bao
gồm các huyện: Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Bá Thước, Thường Xuân thủa xưa muốn
vào được Lam Sơn phải đi theo các con đường nhỏ hẹp, xuyên rừng, xa xa có
núi Pù Rinh cao ngất với những cách rừng già bạt ngàn, dày đặc như tấm áo
giáp khổng lồ che trở cho căn cứ Lam Sơn. Đây là nơi giao tiếp của các dân tộc:
Việt, Mường, Thái
Thuận Lợi: Nếu núi rừng là tấp áo giáp che chắn cho nghĩa quân Lam Sơn thì
sông ngòi ở đây là mạch máu giao thông quan trọng của nghĩa quân, nối liền
một dải đồng bằng phì nhiêu vùng châu thổ sông Mã, sông Chu với miền núi
giàu có của Thanh Hóa. Xét trên địa bàn rộng lớn của miền núi Thanh Hóa thì
Lam Sơn giữ vị trí cửa ngõ.
2. Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân trên đất Thanh Hóa
Gv: những ngày đầu, cuộc khởi nghĩa nghĩa Lam Sơn đã gặp những khó khăn
như thế nào?
Cuộc khởi nghĩa vừa dấy lên nên lực lượng còn yếu, nghĩa quân Lam Sơn gặp
rất nhiều khó khăn, nguy nan. Quân Minh tập trung tấn công, bao vây khiến
nghĩa quân phải rút lên Mường Một (Lang Chánh) rồi sau đó rút lên núi Chí
Linh lần 1. quân Minh huy động lực lượng lớn bao vây căn cư Chí Linh, trước
tình hình đó, Lê Lai đã cải trang thành Lê Lợi, chỉ huy một đạo quân phá vòng
vây quân giặc, Lê Lai cùng toán quân đã cảm tử hi sinh. Quân Minh tưởng đã
giết được Lê Lợi nên rút quân.

Ảnh minh họa Lê Lợi trao áo Bào cho Lê Lai
14


Gv: Em hãy nêu những hiểu biết của mình về người anh hùng dân tộc Lê Lai?
Lê Lai (? - 1419), danh tướng trung dũng trong cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn
chống quân Minh. Quê làng Dựng Tú (Kiên Thọ, Ngọc Lặc, Thanh Hoá), dân

thuận.
- Tháng 5-1423, nghĩa quân trở về căn cứ Lam Sơn để tiếp tục xây dựng lực
lượng.
Gv: Lê Lợi đề nghị tạm hòa với quân Minh nhằm mục đích gì?
- Cuối năm 1424, do thất bại trong âm mưu mua chuộc Lê Lợi, quân Minh trở
mặt tấn công nghĩa quân.
- Ngày 12-10-1424 nghĩa quân bất nghờ tập kích đồn Đa Căng (Thọ XuânThanh Hóa) và thắng lợi giòn giã. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chuyển sang giai
đoạn mới- giai đoạn chuyển quân vào Nghệ An.
3. Những đóng góp của Thanh Hóa trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
1
5


- Ngay từ những ngày đầu khởi nghĩa các huyện trong tỉnh đều có người về tụ
nghĩa: Lê Tông Kiều quê huyện Quảng Xương, Trịnh Khả quê huyện Vĩnh Ninh
(nay là huyện Vĩnh Lộc), Trịnh Đồ, Đỗ Bí, Hà Mộng, Lê Khương, Hà Độ quê
huyện Nông Cống, Nguyễn Chích quê huyện Đông Sơn.
- Trong hội thề Lũng Nhai (không kể Lê Lợi, đã có 11/18 người là người xứ
Thanh như: Lê Lai, Lê Lý, Lê Hiển, Lê Bôi, Lê Thận, Lê Văn An, Lê Văn Linh,
Đinh Liệt, Trịnh Khả, Trương Lôi, Vũ Uy) phần lớn trong số đó là các tướng
lĩnh tài ba của nghĩa quân Lam Sơn sau này.
- Trong việc khai hoang, sản xuất, đảm bảo cung cấp lương thực cho nghĩa quân
đồng bào các dân tộc thiểu số vùng núi phía Tây Thanh Hoá đã ủng hộ nhiệt tình
về mọi mặt cho nghĩa quân: Xây dựng căn cứ, đào hào đắp luỹ, xây dựng kho
tàng, nhà cửa...
- Phụ nữ Thanh Hoá còn tham gia chiến đấu anh dũng chống giặc Minh. Tiêu
biểu là Phạm Thị Ngọc Trần (vợ Lê Lợi). Bên cạnh đó còn nhiều nữ tướng xông
pha trận mạc như: Hồng Nương Công Chúa (con gái Lê Lợi), Nguyễn Thị Bành
(vợ tướng quân Nguyễn Chích).
Gv: tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc: Lãnh tụ Hồ Chí Minh

quân Lam Sơn có những biện pháp đối phó phù hợp, vừa là địa điểm bí mật lựa
chọn tuyển mộ binh lính, trai tráng trong vùng cho chủ tướng Lê Lợi. Sau này
khi binh sỹ lớn mạnh, cô được Lê Lợi giao cho làm chỉ huy một toán lính chiến
đấu rất gan dạ và hy sinh. Tương truyền sau khi cô chết đi, để tỏ lòng nhớ ơn về
công trạng thuở trước nên vua Lê Thái Tổ đã sắc phong cô thành Công chúa
Ngọc Lan, được lập đền thờ ngay ở cửa ngõ cung điện Lam Kinh để ngày ngày
hương khói.
Gv: tích hợp môn GDCD 7: cung cấp một số những quy định chung của pháp
luật về bảo vệ di sản văn hóa, di tích lịch sử... (SGK GDCD 7. trang 49).
- Nhà nước có chính sách bảo vệ và phát huy những giá trị di sản văn hóa.
- Nhà nước bảo vệ quyện và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu di sản văn hóa.
chủ sở hữu di sản văn hóa có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn
hóa.
- Nghiêm cấm các hành vi:
+ Chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hóa.
+ Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ, xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai
thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.
+ Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia
thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; đưa trái phép di vật, cổ
vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài.
+ Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá để thực hiện những
hành vi trái pháp luật
17


Gv: tích hợp Âm nhạc trong bài giảng: cho học sinh nghe bài hát: Đường về
Thanh hóa “…Ai qua đất Lam Sơn, trong ngày đầu thu nắng lên nương, bài "
Bình Ngô" còn vang khắp chốn…”. qua bài hát chúng ta thấy được truyền thống
yêu nước của nhân dân Thanh Hóa trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm cũng
như những nét đẹp về vùng đất quê Thanh…


Lý do

Lý do

Sau khi thu phiếu, kiểm tra và cho kết quả:
- Số lượng thích: 149 em: chiếm: 94%
- Số lượng bình thường: 9 em: chiếm: 6%
- Số lượng không thích: 0 em: chiếm 0%
Như vậy chúng ta thấy tỉ lệ thích học môn Lịch sử sau khi tiến hành soạn giảng
theo hướng tích hợp là rất cao, tỉ lệ không thích học không còn nữa, tỉ lệ cảm
thấy bình thường còn ít do đây là những em học sinh các biệt của nhà trường.
- Về phía giáo viên. Sau khi Bộ GD&ĐT phát động cuộc thi dạy học theo chủ đề
tích hợp, bản thân tôi là giáo viên dạy học Lịch sử cũng đã tiến hành thiết kế
giáo án và tham gia thi dạy học theo chủ đề tích hợp, kết quả đạt được là:
+ Năm học 2014-2015: đạt giải nhì cấp Huyện, giải 3 cấp Tỉnh
+ Năm học 2015-2016: đạt giải nhất cấp Huyện, giải nhì cấp Tỉnh
+ Năm học 2016-2017. bài dự thi của tôi đã qua vòng huyện, được gửi tham gia
dự thi cấp Tỉnh và đang chờ kết quả.
3. Kết luận, kiến nghị.
- Kết luận.
Dạy học tích hợp là một nguyên tắc quan trọng trong dạy học nói chung và
trong dạy học Lịch Sử nói riêng. Tuy nhiên để thực hiện tốt và có hiệu quả đòi
hỏi sự nỗ lực ở cả thầy và trò. Và việc thực hiện nó không phải bài nào, không
phải phần nào cũng thực hiện được. Tuy nhiên theo ý kiến chủ quan của tôi, để
khắc phục tình trạng dạy - học Lịch sử như hiện nay, không chỉ đổi mới phương
pháp mà phải thay đổi cả cách suy nghĩ của mọi người, của xã hội về vị trí của
môn Sử trong việc đào tạo con người. Hơn nữa, để cải thiện chất lượng dạy và
học môn Lịch sử hiện nay không phải chỉ có giáo viên cố gắng mà học sinh
cũng phải ý thức hơn trong việc học tập. Thử hỏi giáo viên dạy hay, tiết học sinh

các môn học khác từ đó có định hướng để thiết kế giáo án phù hợp nội dung
giảng dạy ở một số bài trong chương trình Lịch sử cấp THCS.Tôi hy vọng rằng:
Những vấn đề tôi đưa ra trong sáng kiến này sẽ phần nào góp phần giúp cho các
nhà trường, các thầy cô giáo có được những định hướng nhất định trong việc
thiết kế giáo án tích hợp áp dụng giảng các môn học khác nói chung, và dạy bộ
môn Lịch sử nói riêng, đồng thời cũng giúp cho các em học sinh có hứng thú
hơn trong học tập bộ môn Lịch sử.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Thanh Hóa, ngày 04 tháng 03 năm
2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép
nội dung của người khác.

Lê Thanh Hiếu

20


Tài liệu tham khảo
[1]. Nguồn tài liệu trên internet.
[2]. Hồ Chí Minh, SGK Lịch sử 6.
[3]. Xi-xê-rông, nhà chính trị Rô ma cổ, SGK Lịch sử 6.
[4]. Điều luật bảo vệ di sản văn hóa, GSK Giáo dục công dân lớp 7.
[5]. Tài liệu tư tưởng Hồ Chí Minh, mạng internet.
[6]. Tài liệu tư tưởng Hồ Chí Minh, mạng internet.
[7]. Chỉ thị 58-CT/TW, mạng internet.

21



22
THANH HÓA, NĂM 2017


23