Chuyên đề: Tổ chức dạy học phân hóa học sinh theo năng lực dựa trên chuẩn kiến thức
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết lộ trình cải cách sách giáo khoa (SGK) của Bộ GD và ĐT
đề ra cho đến nay đã hoàn thành từ bậc tiểu học cho đến THPT. Mặc dù SGK cải
cách đã được đưa vào giảng dạy trong nhiều năm qua nhưng những vấn đề về kiến
thức bất cập vẫn còn tồn tại nhiều. Bên cạnh đó, không thể phủ nhận những điều
mà sách giáo khoa đã làm được một cách rất cụ thể về nội dung phương pháp giáo
dục của từng môn học trong chương trình giáo dục phổ thông với các yêu cầu:
- Bám sát chương trình môn học
- Đảm bảo tính kế thừa trong quá trình biên soạn
- Đảm bảo trên cơ sở lý luận và sách giáo khoa có lưu ý tới xu thế tiên tiến
trên thế giới trog lĩnh vực giáo dục này.
- Đảm bảo cơ bản tinh giản hiện đại sát thực tiễn Việt Nam.
- Đảm bảo tính liên môn tạo điều kiện trực tiếp giúp học sinh nâng cao
năng lực tự học và đổi mới phương pháp giảng dạy (PPGD).
- Đảm bảo yêu cầu phân hóa
- Đảm bảo những yêu cầu đặc trưng và văn phong của SGK
- Chú ý đến đặc điểm của lứa tuổi học sinh
(Theo “tài liệu dùng trong các lớp bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình và
SGK” của Phan Trọng Luận – Trần Đình Sử, Nhà Xuất Bản Giáo Dục, năm 2008)
Một điều dễ nhận thấy trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mà
chỉ chú ý đến SGK, giáo viên chưa nhận thấy vấn đề quan trọng đó là chương trình
mới là “pháp lệnh” còn SGK là để cụ thể hóa chương trình và là tài liệu để cho học
sinh học tập. Trong khi đó giáo viên chỉ theo SGK mà coi đó là “pháp lệnh”, cố dạy
hết tất cả các nội dung có trong SGK dấn đến tình trạng quá tải trong từng giờ học
và bắt gặp hiện tượng chán học, lười học của phần lớn học sinh là điều rất đáng lo
ngại. Một trong những nguyên nhân của hiện tượng này là “Chủ nghĩa bình quân”
trong cách đối xử với học sinh, không tính đến sự khác nhau của học sinh về tư
chất, thiên hướng, trình độ phát triển, điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã
hội . . .trong môi trường các em sống. Để tìm ra PPGD mới trong nhà trường mà để
- Chưa có phương pháp phù hợp với từng phân môn :Tiếng Việt, Làm văn,
Văn học.
- Chưa có sự phân loại học sinh để có biện pháp phù hợp với từng đối
tượng.
- Việc sưu tầm tài liệu để phục vụ cho bài giảng còn hạn chế.
B/. BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT
I/. Tìm hiểu khái niệm chuẩn kiến thức, kĩ năng là gì?
Khái niệm chuẩn kiến thức, kĩ năng sống:yê
Chuẩn kiến thức là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức của môn học, hoạt
động giáo dục mà HS cần phải và có thể đạt được sau từng giai đoạn học tập.
Chuẩn kiến thức là căn cứ để biên soạn SGK, quản lý dạy học, hoạt động giáo dục
nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả của quá trình giáo dục.
Kĩ năng :Là khả năng vận dụng những kiến thức thu nhận được trong bài học để
vận dụng vào trong thực tế.
TỔ NGỮ VĂN
2
Chuyên đề: Tổ chức dạy học phân hóa học sinh theo năng lực dựa trên chuẩn kiến thức
- Chuẩn kiến thức, kĩ năng của một bài học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến
thức kĩ năng của bài học đó mà học sinh cần phải và có thể đạt được.
Ví dụ:trong phần Ngữ văn 7, Bài 5
Tiết 17: “SÔNG NÚI NƯỚC NAM”; “PHÒ GIÁ VỀ KINH” của Trần Quang Khải
GV cần xác định:
1. Chuẩn kiến thức:
-Với bài “Sông núi nước Nam”:HS có những hiểu biết bước đầu về thơ trung đại.
Đặc điểm thể thơ thất ngôn tứ tuyệt. Chủ quyền về lãnh thổ của đất nước và ý chí
quyết tâm bảo vệ chủ quyền đó trước kẻ thù xâm lược.
-Bài “Phò giá về kinh” Sơ giản về tác giả Trần Quang Khải. Đặc điểm về thể thơ
ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật. Khí phách hào hùng và khát vọng thái bình thịnh trị
của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần.
2. Kĩ năng :
cơ bản sau: Dưới thời Trần nhân dân ta đã có những trang sử vẻ vang. Thượng
tướng Thái sư Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải là người có công lớn trong
cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên xâm lược. Sau chiến thắng Chương
Dương Hàm Tử giải phóng kinh đô năm 1285, tác giả phò giá hai vua Trần trở về
Thăng Long và cảm hứng sáng tác bài thơ này. Đây là bài thơ tỏ chí.
+ Bài thơ thể hiện hào khí của dân tộc ở thời Trần được tái hiện qua những
sự kiện lịch sử chống giặc Quân Nguyên xâm lược: Chiến thắng Hàm Tử
Chương Dương.
+ Phương châm giữ nước vững bền.
+ Nghệ thuật: Sử dụng thể thơ ngủ ngôn tứ tuyệt cô đọng hàm xúc để thể
hiện niềm tự hào cảu tác giả trước những chiến thắng hòa hùng của dân tộc.
Nhịp thơ dồn dập tái hiện những chiến thắng liên tiếp cảu quân và dân ta.
Hình thức diễn đạt cô đúc hàm xúc, giọng thơ sảng khoái hân hoan đầy tự
hào.
b. Bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng thiết kế bài giảng nhằm đatj được những yêu
cầu cơ bản tối thiểu trong một bài học
c. Không quá lệ thuộc vào sách giáo khoa, không cố dạy hết toàn bộ sách giáo
khoa. Việc khai thác sâu kiến thức trong sách giáo khoa phải phù hợp với khả năng
tiếp thu của học sinh vì trong chương trình có bài quá dài không truyền đạt hết nội
dung như ở hai bài này trong một tiết. Vì vậy giáo viên cần tập trung vào kiến thức
cơ bản tối thiểu mà chuẩn kiến thức, kĩ năng yêu cầu cần đạt. Giáo viên cần phải có
phương pháp kỹ thuật dạy học linh hoạt nhằm phát huy tích cực chủ đạo sáng tạo tự
giác học tập của học sinh. Cần rèn luyện cho học sinh khả năng tư duy năng lực tự
học tự nguyên cứu tạo hứng thú về nhu cầu tìm hiểu và học tập trong học sinh.
d. Trong việc tổ chức dạy học trên lớp giáo viên cần linh hoạt hơn tổ chức các hoạt
động phù hợp với từng đối tượng học sinh của mình
- Tùy theo trình độ nhận thức của học sinh, điều kiện dạy học khác nhau để dạy học
linh hoạt, hoặc bám sát chuẩn tối thiểu theo hướng dẫn chuẩn kiến thức, kĩ năng
hoặc dạy ở mức độ cao hơn nhưng vẫn nằm trong chương trình sách giáo khoa.
- Tổ chức các hoạt động cá nhân, nhóm, làm việc cả lớp để nắm vững nội dung, sự
(1 tiếng)
Từ phức
(có từ 2 tiếng trở lên)
Từ láy
(quan hệ về âm)
Từ ghép
(quan hệ về nghĩa)