BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ

QUẢN TRỊ RỦI RO PHÁT SINH TỪ CÁC TRANH
CHẤP TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI NGÂN
HÀNG HD BANK

Chuyên Ngành: Quản trị Kinh doanh

PHẠM THANH TÙNG

Hà Nội - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ

QUẢN TRỊ RỦI RO PHÁT SINH TỪ CÁC TRANH
CHẤP TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI NGÂN
HÀNG HD BANK

Ngành: Kinh doanh
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 83.40.101

Họ và tên học viên: PHẠM THANH TÙNG
Người hướng dẫn: TS. NGUYỄN THỊ THANH AN

Mặc dù đã cố gắng rất nhiều, nhưng bài luận không tránh khỏi những thiếu
sót; tác giả rất mong nhận được sự thông cảm, chỉ dẫn, giúp đỡ và đóng góp ý kiến
của các nhà khoa học, của quý thầy cô, các cán bộ quản lý và các bạn đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 04 tháng 08 năm 2019
Tác giả luận văn
Phạm Thanh Tùng


MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH, BẢNG, BIỂU ĐỒ
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết, ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu. ..................................................1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài .......................................2
3. Mục tiêu cụ thể: .....................................................................................................3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................3
5. Phương pháp nghiên cứu......................................................................................3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO PHÁT SINH TỪ
CÁC TRANH CHẤP TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ ................................. 5
1.1 Tổng quan về rủi ro trong thanh toán quốc tế .................................................5
1.1.1 Rủi ro trong phương thức chuyển tiền: ..............................................................5
1.1.2 Rủi ro trong phương thức nhờ thu: ....................................................................6
1.1.3 Rủi ro trong phương thức tín dụng chứng từ: ..................................................10
1.2 Tổng quan về quản trị rủi ro trong thanh toán quốc tế ................................15
1.2.1 Khái niệm quản trị rủi ro trong thanh toán quốc tế ..........................................15
1.2.2 Nội dung quản trị rủi ro trong thanh toán quốc tế ............................................16
1.2.3 Các biện pháp phòng ngừa rủi ro thanh toán quốc tế.......................................20

2.4.3 Đo lường rủi ro, tổn thất phát sinh từ các tranh chấp trong thanh toán quốc tế
tại HD Bank...............................................................................................................51
2.4.4 Giám sát rủi ro phát sinh từ các tranh chấp trong thanh toán quốc tế tại HD
Bank ..........................................................................................................................55
2.4.5 Kết quả các rủi ro phát sinh từ các tranh chấp trong thanh toán quốc tế đã xảy
ra tại HD Bank ..........................................................................................................56
2.4.6 Lựa chọn kỹ thuật phòng ngừa rủi ro phát sinh từ các tranh chấp trong thanh
toán quốc tế tạo HD Bank .........................................................................................62
2.4.7 Công tác báo cáo và đánh giá về quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp
trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng HD Bank ....................................................64


2.5 Đánh giá Thực Trạng quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp trong
thanh toán quốc tế tại ngân hàng HD Bank .........................................................64
2.5.1 Những kết quả đạt được trong công tác quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh
chấp trong thanh toán quốc tế tại HD Bank ..............................................................64
2.5.2 Những hạn chế trong quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp trong thanh
toán quốc tế tại HD Bank ..........................................................................................67
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO PHÁT SINH
TỪ CÁC TRANH CHẤP TRONG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI NGÂN
HÀNG HD BANK ................................................................................................... 70
3.1 Định hướng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của HD Bank giai
đoạn 2019 – 2022 .....................................................................................................70
3.1.1 Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh chung của HD Bank giai đoạn
2019 - 2022 ...............................................................................................................70
3.1.2 Định hướng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của HD Bank giai đoạn
năm 2019 – 2022 .......................................................................................................72
3.2. Giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp
trong thanh toán quốc tế HD Bank giai đoạn năm 2019 – 2022 .........................72
3.2.1 Chú trọng đào tạo kiến thức về quản trị rủi ro cũng như nâng cao chất lượng,

42

Hình 2.3

Doanh Số Phương Thức Tín Dụng Chứng Từ Của
HD Bank Từ 2013-2018

48

Bảng 2.1

Doanh Số Thanh Toán Quốc Tế Của HD Bank
Theo Từng Phương Thức Từ 2014-2018

44

Bảng 2.2

Doanh Số Phương Thức Tín Dụng Chứng Từ Từ
Năm 2013-2018

47

Bảng 2.3

Doanh Số Phương Thức Nhờ Thu Của HD Bank Từ
Năm 2013-2018

49


AWB

: Vận Đơn Hàng Không – Airwaybill

BVC

: Tổ Chức Đánh Giá Chất Lượng Bureau Veritas

B/L

: Vận Đơn – Bill of Lading

CNTT

: Công Nghệ Thông Tin

HD Bank

: Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Phát Triển Nhà Thành Phố
Hồ Chí Minh

HSC

: Hội Sở Chính

L/C

: Tín Dụng Thư – Letter of Credit

NH


UCP

: Quy Tắc Và Thực Hành Thống Nhất Tín Dụng Chứng Từ

XNK

: Xuất Nhập Khẩu

XK

: Xuất Khẩu


TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
1. Vấn đề nghiên cứu
Thanh toán quốc tế tiềm ẩn khá nhiều rủi ro vì sự phức tạp và đa dạng của yếu
tố quốc tế đem đến. Đặc biệt, khi một số người cho rằng hoạt động thanh toán quốc
tế mang lại thu nhập hấp dẫn nhưng ngân hàng không hề phải bỏ vốn, càng làm cho
họ chủ quan lơ là, bất chấp những rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Vì
vậy, việc nghiên cứu một cách có hệ thống các nội dung và biện pháp nhằm quản lý
các rủi ro trong các phương thức thanh toán quốc tế để nâng cao hiệu quả hoạt động
thanh toán quốc tế tại ngân hàng phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế đối ngoại là
một nhu cầu khách quan và hợp với quy luật. Đề tài với tiêu đề “Quản trị rủi ro phát
sinh từ các tranh chấp trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng HD Bank” hy vọng sẽ
giải quyết các yêu cầu của vấn đề đặt ra.
2. Những nội dung chính
- Đề tài trình bày những cơ sở lý luận về thanh toán quốc tế và rủi ro trong
thanh toán quốc tế. Từ những cơ sở lý luận này, sẽ đưa ra những rủi ro có thể xảy ra
đối với từng phương thức thanh toán cụ thể .

phát sinh thường liên quan đến các chủ thể không cùng quốc tịch và chịu sự điều
chỉnh của nhiều hệ thống pháp luật khác nhau, giải quyết tranh chấp phát sinh trong
phương thức này cũng vì thế mà trở nên phức tạp. Ở Việt Nam các tranh chấp trong
hoạt động thanh toán quốc tế diễn ra rất khá biến song việc giải quyết tranh chấp
còn nhiều bất cập và chưa đáp ứng được đòi hỏi của các quan hệ kinh tế. Có nhiều
nguyên nhân dẫn đến tình trạng này nhưng lý do chủ yếu nhất là do hệ thống quản
trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp chưa được quan tâm các quan hệ phát sinh
trong hoạt động thanh toán quốc tế còn chưa rõ ràng và đầy đủ. Mặc dù đã nhận
thức được tầm quan trọng của các hoạt động ngân hàng trong quá trình hội nhập và
phát triển, nhưng hầu hết các ngân hàng, trong đó có HD Bank vẫn còn lúng túng
trong việc xử lý các rủi ro, tranh chấp liên quan đến thanh toán quốc tế. Do đó, để
thực hiện mục tiêu phát triển an toàn, hiệu quả và không ngừng, việc nghiên cứu và
đưa các biện pháp hữu hiệu nhằm quản lý và ngăn ngừa rủi ro từ các tranh chấp
trong thanh toán quốc tế tại HD Bank là một yêu cầu cấp bách. Xuất phát từ những
lí do trên, tôi quyết định chọn đề tài “Quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp


[2]

trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng HD Bank” là chủ đề trong luận án của
tôi.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Nghiên cứu về vấn đề Quản trị rủi ro, đặc biệt là Quản trị rủi ro phát sinh từ
các tranh chấp trong thanh toán quốc tế cho các ngân hàng, nước ta đã có nhiều
công trình nghiên cứu lớn đặc biệt chuyên sâu và được coi như là cẩm nang cho
những nhà nghiên cứu sau này. Trong nhiều công trình nghiên cứu, phải kể đến
cuốn sách “Quản trị rủi ro ngân hàng trong nền kinh tế toàn cầu” của MPA
Dương Hữu Hạnh, cuốn sách đề cập, thảo luận các rủi ro chủ yếu, quan trọng nhất
mà các ngân hàng hiện đại ngày nay thường xuyên phải đối diện và phải giải quyết
một cách hữu hiệu. Ngoài ra, một nghiên cứu tiêu biểu khác là “Về quản trị rủi ro

3. Mục tiêu cụ thể:
Mục tiêu chính nghiên cứu của luận văn là đề xuất giải pháp nhằm:
• Hệ thống hóa lý thuyết về rủi ro và quản trị rủi ro phát sinh trong thanh toán
quốc tế.
• Đánh giá thực trạng và hiệu quả của quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh
chấp trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng HD Bank
• Đề xuất các giải pháp hiệu quả của quản trị rủi ro phát sinh từ các tranh chấp
trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng HD Bank.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng
Đối tượng nghiên cứu trong luận văn này là hoạt động quản trị rủi ro phát sinh
từ các tranh chấp trong thanh toán quốc tế tại ngân hàng.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Ngân hàng HD Bank
- Thời gian: Từ năm 2013 đến năm 2018.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập dữ liệu:


[4]

Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp, được thu thập từ đáo cáo kết quả
kinh doanh, báo cáo nội bộ, bảng cân đối kế toán,…của Ngân hàng HD Bank giai
đoạn 2013 – 2018.
- Phương pháp xử lý số liệu:
Tác giả đã sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng trong nghiên cứu
luận văn này. Đồng thời, luận văn còn thực hiện trên cơ sở kết hợp giữa phương
pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp và logic:
+ Phương pháp tổng hợp thống kê: Được sử dụng để thu thập, tìm kiếm và
tổng hợp các số liệu cần thiết.

như sự khác biệt về văn hóa, phong tục tập quán, luật pháp giữa các quốc gia… làm
tăng thêm các khó khăn liên quan đến giao dịch thương mại quốc tế, trong đó có
TTQT (PGS. TS. Nguyễn Văn Tiến, 2009, Giáo trình Thanh toán quốc tế và tài trợ
ngoại thương). Trong quá trình hoạt động của mình, TTQT không chỉ đơn thuần
mang lại lợi ích kinh tế mà còn phát sinh những nguy cơ có thể gây ra rủi ro, tổn
thất trực tiếp cho đất nước, cho NH, cho doanh nghiệp hoạt động kinh doanh xuất
nhập khẩu, nó do các nguyên nhân phát sinh từ quan hệ giữa các bên tham gia
TTQT (nhà xuất khẩu, nhập khẩu, ngân hàng, các tổ chức, cá nhân và các tác nhân
trung gian..) hoặc những nhân tố khách quan khác gây nên.
1.1.1 Rủi ro trong phương thức chuyển tiền:
Phương thức chuyển tiền là phương thức đơn giản, trong đó người chuyển tiền
và người nhận tiền tiến hành thanh toán trực tiếp với nhau. NH chỉ là trung gian
hưởng hoa hồng mà không bị ràng buộc bất kì trách nhiệm nào. Trong ngoại thương
phương thức chuyển tiền chỉ áp dụng trong trường hợp các bên mua bán có uy tín


[6]

và tin cậy lẫn nhau hoặc để thanh toán các chi phí liên quan đến xuất nhập khẩu
(XNK) như: bảo hiểm, vận chuyển, bưu điện…
• Rủi ro đối với nhà xuất khẩu:
Rủi ro xảy đến với nhà XK trong trường hợp nếu người mua thanh toán sau
khi xuất hàng thì việc thanh toán phụ thuộc vào thiện chí của nhà NK, nhà NK có
thể sau khi nhận được hàng nhưng không tiến hành chuyển tiền, hoặc cố tình kéo
dài thời hạn trả tiền để chiếm dụng vốn của nhà XK, quyền lợi của nhà XK không
được đảm bảo.
• Rủi ro đối với nhà nhập khẩu:
Trong trường hợp chuyển tiền trước, sẽ rất bất lợi cho người mua nếu sau khi
chuyển tiền xong, người bán bị phá sản hoặc giao hàng không đúng số lượng, chủng
loại, chất lượng kém hay không bảo đảm thời gian giao hàng theo đúng thỏa thuận

Do việc trả tiền trong phương thức nhờ thu trơn không căn cứ vào bộ chứng từ

hàng hóa, mà chỉ dựa vào hối phiếu do nhà XK ký phát, do đó rủi ro chủ yếu thuộc
về nhà XK.
• Rủi ro đối với nhà xuất khẩu:
Đối với phương thức thanh toán bằng nhờ thu trơn không đảm bảo quyền lợi
cho bên bán. Người mua có thể nhận hàng mà không trả tiền hoặc trì hoãn việc trả
tiền, những rủi ro này bao gồm:
- Nếu nhà NK vỡ nợ, thì nhà XK không nhận được tiền thanh toán.
- Nếu năng lực tài chính của nhà NK kém, thì việc thanh toán sẽ chậm trễ và
tốn kém.
- Nếu nhà NK chủ tâm lừa đảo, vẫn nhận hàng nhưng từ chối thanh toán hay
từ chối ký chấp nhận thanh toán hối phiếu kỳ hạn.
- Đến hạn thanh toán hối phiếu kỳ hạn, mà nhà NK không thể thanh toán hoặc
không muốn thanh toán (do tình hình tài chính, kinh doanh nhà NK trở nên xấu đi,
hay nhà NK phát sinh chủ tâm lừa đảo) thì nhà XK có thể kiện ra tòa nhưng rất tốn
kém và không phải lúc nào cũng nhận được tiền.
• Rủi ro đối với nhà nhập khẩu:
Rủi ro có thể phát sinh cho nhà NK khi hối phiếu đòi tiền đến trước và phải
thực hiện nghĩa vụ thanh toán, trong khi hàng hóa không được gửi đi, hoặc đã được


[8]

gửi đi nhưng chưa đến, hoặc khi nhận hàng hóa có thể không đảm bảo đúng chất
lượng, chủng loại và số lượng như đã thỏa thuận trong hợp đồng ngoại thương.
➢

Rủi ro trong phương thức nhờ thu kèm chứng từ:


NK theo lệnh nhờ thu để được thanh toán và khấu trừ chi phí phát sinh, số tiền còn
lại trả cho NH chuyển chứng từ để thanh toán cho nhà XK (theo URC522, điều
21a), điều này làm nhà XK mất một khoản chi phí không muốn.
• Rủi ro đối với nhà nhập khẩu:
Phương thức nhờ thu kèm chứng từ phần lớn rủi ro thuộc về nhà XK, tuy
nhiên nhà NK vẫn đứng trước rủi ro. Cho dù nhà NK có cơ hội kiểm chứng từ trước
khi thanh toán hay chấp nhận thanh toán, nhưng hàng hóa có thể không được kiểm
định, chưa được bảo hiểm đầy đủ, hay không tuân theo các tiêu chuẩn ghi trong hợp
đồng thương mại. Nhà NK có thể đứng trước rủi ro khi nhà XK lập bộ chứng từ giả,
có sai sót, hay cố tình gian lận thương mại. Các NH không chịu trách nhiệm khi
chứng từ giả mạo hay có sai sót, hoặc hàng hóa hay phương tiện vận tải không khớp
với chứng từ.
• Rủi ro đối với ngân hàng chuyển chứng từ:
Nhìn chung, NH chuyển chứng từ chỉ chịu rủi ro khi đã thanh toán hay đã cho
nhà XK vay trước khi nhận được tiền chuyển đến NH xuất trình (chiết khấu chứng
từ nhờ thu).
• Rủi ro đối với ngân hàng xuất trình chứng từ:
- Nếu NH xuất trình chuyển tiền cho NH chuyển chứng từ trước khi nhà NK
thanh toán, thì phải chịu rủi ro nếu như nhà NK không nhận chứng từ và không
thanh toán hoặc không chấp nhận thanh toán.
- Chịu trách nhiệm kiểm tra chứng từ nhận được xem có đủ và phù hợp với
danh mục liệt kê chứng từ gửi tới, nếu chứng từ không đủ hoặc không phù hợp thì
phải thông báo cho NH chuyển chứng từ để xin chỉ thị tiếp.
- NH chuyển chứng từ có thể yêu cầu rằng, nếu nhà NK không thanh toán
hoặc không chấp nhận thanh toán, thì NH xuất trình thu xếp để hàng hóa được lưu
kho và được bảo hiểm cho đến khi bán được cho khách hàng mới hay chuyển hàng
quay về nước. Nếu điều này xảy ra, thì NH xuất trình phải được trả chi phí đầy đủ.


[10]


[11]

- Loại thư tín dụng không đúng như đã được thỏa thuận.
+ Ngay khi nhà xuất khẩu đã chấp nhận các điều kiện của thư tín dụng, vẫn
gặp rủi ro trong khâu thanh toán: bộ chứng từ không phù hợp và NH từ chối thanh
toán hoặc NHPH/NH xác nhận mất khả năng thanh toán.
+ Trong thực tiễn buôn bán giữa các quốc gia trong khu vực gần nhau, hàng
đến cảng trước khi nhà nhập khẩu nhận được chứng từ vận tải. Để thuận tiện cho
việc nhận hàng mà không cần bảo lãnh của NH, người mở thư tín dụng yêu cầu một
bản vận đơn gốc gởi theo hàng hóa hoặc được nhà XK gởi trực tiếp cho nhà NK.
Chứng từ gốc này sẽ được nhận hàng thay thế cho chứng từ gởi cho NH. Trong
trường hợp này, nếu như NH xác định bộ chứng từ bất hợp lệ, trong khi nhà NK đã
nhận được hàng và từ chối thanh toán, như vậy nhà XK phải chấp nhận rủi ro.
+ NHPH L/C không thực hiện đúng cam kết của mình trong thanh toán cho
nhà XK.
• Rủi ro đối với nhà nhập khẩu
- Rủi ro hàng hóa được giao không đúng theo hợp đồng:
+ NH sẽ tiến hành trả tiền cho người thụ hưởng dựa trên các chứng từ được
xuất trình, không dựa vào việc kiểm tra hàng hóa. NH không chịu trách nhiệm về
tính xác thực của các chứng từ, không chịu trách nhiệm về số lượng và chất lượng
hàng được giao. Do vậy, nếu có sự giả mạo trong việc xuất trình chứng từ giả để
nhận được thanh toán, thì trong trường hợp này, nhà NK phải hoàn trả lại số tiền mà
NHPH thư tín dụng đã trả cho người thụ hưởng.
+ Trong trường hợp nhà XK xuất trình các chứng từ phù hợp với quy định của
L/C và nhận được thanh toán từ NH, nhưng hàng hóa giao không đúng hợp đồng,
bởi vì NH không liên quan đến việc kiểm tra hàng hóa như đã phân tích ở trên, thì
nhà NK phải chịu rủi ro.
+ Nhà XK không cung cấp được hàng hóa mặc dù nhà NK đã ký quỹ để được
mở L/C.

cam kết việc thanh toán cho người hưởng lợi, điều đó có nghĩa là NHPH sẽ trả tiền
cho người thụ hưởng thực hiện đầy đủ các điều kiện ngay cả khi người mở không
trả hay không muốn thanh toán L/C và lúc này NH sẽ gặp phải rủi ro. Rủi ro này


[13]

không thuộc về mối quan hệ tín dụng, vậy nên khi NH nhận được thư yêu cầu mở
L/C, NH cần xem xét kỹ tình hình tài chính của khách hàng để có thể có các phán
quyết chính xác trước khi mở L/C.
Bên cạnh đó, đối với trường hợp loại L/C không thể hủy ngang khi đã được
phát hành thì NH không thể tự ý hủy bỏ hoặc sửa đổi, chỉ được phép thông báo sai
sót trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ chứng từ, nếu qua thời
hạn đã quy định đó thì NH mất quyền từ chối và chịu mọi rủi ro, tổn thất.
+ NHPH phải thực hiện thanh toán cho người thụ hưởng theo quy định của
L/C ngay cả trong trường hợp nhà NK chủ tâm không hoàn trả hoặc không hoàn trả.
+ Nếu NHPH trả tiền hay chấp nhận thanh toán hối phiếu trả chậm, mà không
kiểm tra kỹ lưỡng bộ chứng từ, trong trường hợp hàng hóa là máy móc thiết bị có
thông số kỹ thuật, bộ chứng từ thể hiện hàng hóa giao sai nhưng NHPH không phát
hiện ra để bộ chứng từ có sai sót, nhà nhập khẩu từ chối thì NHPH không thể đòi
tiền nhà NK.
+ Rủi ro xảy ra trong quá trình vận chuyển mà trách nhiệm không thuộc hãng
tàu mà nhà NK không mua bảo hiểm, nhà NK không sẵn lòng thanh toán thì NHPH
có thể gặp rủi ro.
+ Rủi ro nhà NK mất khả năng thanh toán hoặc phá sản: rủi ro này gây thiệt
hại nặng nề cho NHPH nếu NHPH tài trợ vốn NK.
+ Rủi ro do nhà XK có hành vi lừa đảo: nhà XK giả mạo chứng từ, mặc dù
NH được chỉ định đã kiểm tra nhưng không phát hiện ra, còn NHPH thì cho phép
NH chiết khấu trích tài khoản tiền gửi của mình để thanh toán cho người bán hoặc
đòi tiền tại NH thứ ba. Nếu như nhà XK là một tổ chức “ma” hoặc bị phá sản trong

không chậm trễ.
- Rủi ro đối với ngân hàng được chỉ định:
Trừ khi là NH xác nhận, các NH được chỉ định không có trách nhiệm thanh
toán cho nhà XK trước khi nhận được tiền từ NHPH. Tuy nhiên, trong thực tế, trên
cơ sở bộ chứng từ xuất trình, các NH được chỉ định thường ứng trước cho nhà XK
với điều kiện truy đòi để trợ giúp nhà XK, do đó, NH này phải tự chịu rủi ro tín
dụng đối với NHPH hoặc nhà XK.


[15]

- Rủi ro đối với ngân hàng xác nhận:
Nếu bộ chứng từ là hoàn hảo, thì NH xác nhận phải trả tiền cho nhà XK bất
luận là có đòi được tiền từ NHPH hay không. Như vậy, NH xác nhận chịu rủi ro tín
dụng đối với NHPH, cũng như rủi ro chính trị và rủi ro cơ chế (hạn chế ngoại hối)
của nước NHPH. NH xác nhận không biết được năng lực tài chính của NHPH mà
đã vội xác nhận theo yêu cầu của họ, NH xác nhận phải nhận lãnh trách nhiệm
thanh toán cho NHPH do NHPH thiếu thiện chí hay mất khả năng thanh toán, thậm
chí bị phá sản. Nếu NH xác nhận trả tiền hay chấp nhận thanh toán hối phiếu kỳ
hạn, mà không có sự kiểm tra bộ chứng từ, để bộ chứng từ có lỗi, NHPH không
chấp nhận, thì không thể đòi tiền NHPH.
- Rủi ro đối với ngân hàng chiết khấu chứng từ:
NH chiết khấu có thể là ngân hàng xác nhận nếu là L/C xác nhận, hoặc là
NHPH nếu người thụ hưởng không muốn xuất trình qua NH thứ ba, nhưng thông
thường là NH được chỉ định cụ thể hoặc bất cứ NH nào nếu L/C cho phép chiết
khấu tự do (any bank negotiation). Theo UCP 600, NHPH được quyền từ chối thanh
toán bộ chứng từ có bất hợp lệ (phần lớn tùy thuộc thiện chí nhà NK). Mặc dù điều
khoản chiết khấu cho phép NH chiết khấu được phép truy đòi lại nhà XK nhưng nếu
nhà XK không đủ khả năng thanh toán thì NH chiết khấu gặp rủi ro.
1.2 Tổng quan về quản trị rủi ro trong thanh toán quốc tế