BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH


HUỲNH NGỌC TUẤN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO SỰ HÀI LÒNG CỦA NHÂN VIÊN
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CẢNG ĐỒNG NAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH


HUỲNH NGỌC TUẤN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO SỰ HÀI LÒNG CỦA NHÂN VIÊN
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CẢNG ĐỒNG NAI

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh (Hướng Ứng Dụng)
Mã số : 83410101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN VIẾT BẰNG

THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2020



Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................ 2

3.

4.

2.1.

Về đối tượng nghiên cứu ................................................................................ 2

2.2.

Về phạm vi nghiên cứu: ................................................................................. 2

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu ........................................................................... 3
3.1.

Về mục tiêu nghiên cứu: ................................................................................ 3

3.2.

Về câu hỏi nghiên cứu: .................................................................................. 3

Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................... 3
4.1.

Về phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 3

4.2.

1.4.1. Quy trình nghiên cứu ..................................................................................... 22
1.4.2. Nghiên cứu định tính ...................................................................................... 23
1.4.2.1. Thiết kế nghiên cứu định tính .................................................................... 23
1.4.2.2. Kết quả nghiên cứu định tính ..................................................................... 24
1.4.2.2.1. Về mô hình nghiên cứu ............................................................................ 24
1.4.2.2.2. Về điều chỉnh các biến quan sát .............................................................. 24
1.4.2.2.2.1. Sự hài lòng .............................................................................................. 24
1.4.2.2.2.2. Lương, Phúc lợi và khen thưởng.......................................................... 25
1.4.2.2.2.3. Đồng Nghiệp ........................................................................................... 25
1.4.2.2.2.4. Cấp trên .................................................................................................. 26
1.4.2.2.2.5. Đào tạo và phát triển ............................................................................. 26
1.4.2.2.2.6. Điều kiện làm việc.................................................................................. 27
1.4.3. Điều tra khảo sát............................................................................................. 27
1.4.3.1. Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu ........................................................... 27
1.4.3.2. Thang đo nghiên cứu ................................................................................... 27
1.4.3.3. Kỹ thuật xử lý dữ liệu ................................................................................. 29
1.5. Tóm tắt chương 1 ................................................................................................... 29
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG SỰ HÀI LÒNG CỦA NHÂN VIÊN LÀM VIỆC TẠI
CTCP CẢNG ĐỒNG NAI ................................................................................................ 30
2.1. Giới thiệu CTCP Cảng Đồng Nai ......................................................................... 30
2.1.1. Về lịch sử hình thành ..................................................................................... 30
2.1.2. Về sơ đồ tổ chức: ............................................................................................ 32
2.1.3. Về sứ mệnh ...................................................................................................... 32
2.1.4. Về giá trị cốt lõi ............................................................................................... 32
2.1.5. Về chức năng và nhiệm vụ ............................................................................. 33
2.1.6. Về hoạt động kinh doanh ............................................................................... 33


2.1.7. Về tình hình lao động tại doanh nghiệp ....................................................... 35
2.1.8. Về kết quả hoạt động...................................................................................... 38

Bảng 2. Thống kê số liệu người lao động không hài lòng trong công việc của nhân
viên đang làm việc tại Cảng Đồng Nai ....................................................................... 2
Bảng 1. 1. Tổng hợp tổng quan nghiên cứu ..............................................................20
Bảng 1. 2. Kết quả điều chỉnh thang đo Sự hài lòng.................................................24
Bảng 1. 3. Kết quả điều chỉnh thang đo Lương, Phúc lợi và khen thưởng ...............25
Bảng 1. 4. Kết quả điều chỉnh thang đo Đồng nghiệp ..............................................25
Bảng 1. 5. Kết quả điều chỉnh thang đo Cấp trên .....................................................26
Bảng 1. 6. Kết quả điều chỉnh thang đo Đào tạo và phát triển .................................26
Bảng 1. 7. Kết quả điều chỉnh thang đo Điều kiện làm việc .....................................27
Bảng 1. 8. Bảng hỏi chính thức .................................................................................27
Bảng 2. 1. Thống kê số liệu người lao động không hài lòng trong công việc ..........41
Bảng 2. 2. Kết quả thống kê mô tả trung bình của thang đo Hài lòng ......................42
Bảng 2. 3. Thực trạng lương và phúc lợi của người lao động làm việc tại CTCP
Cảng Đồng Nai ..........................................................................................................43
Bảng 2. 4. Thực trạng khen thưởng tại CTCP Cảng Đồng Nai ................................44
Bảng 2. 5. Thực trạng khảo sát đánh giá của người lao động về lương, phúc lợi và
khen thưởng ...............................................................................................................45
Bảng 2. 6. Thực trạng quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên trong cảng ....................46
Bảng 2. 7. Thực trạng khảo sát đánh giá của nhân viên về quan hệ với lãnh đạo
trong cảng ..................................................................................................................47
Bảng 2. 8. Thực trạng đào tạo tại CTCP Cảng Đồng Nai .........................................48
Bảng 2. 9. Thực trạng nội dung đào tạo tại CTCP Cảng Đồng Nai ..........................49
Bảng 2. 10. Thực trạng thăng tiến tại CTCP Cảng Đồng Nai ...................................50
Bảng 2. 11. Thực trạng khảo sát đánh giá của nhân viên về đào tạo và thăng tiến ..51


Bảng 2. 12. Thực trạng quan hệ Đồng nghiệp tại Cảng ............................................52
Bảng 2. 13. Thực trạng khảo sát đánh giá của người lao động về quan hệ với đồng
nghiệp trong cảng ......................................................................................................53
Bảng 2. 14. Thực trạng tòa nhà văn phòng tại CTCP Cảng Đồng Nai .....................54

Sơ đồ 1. 1. Quy trình nghiên cứu của tác giả ....................................................................... 22
Sơ đồ 2. 1. Cơ cấu tổ chức của CTCP Cảng Đồng Nai ....................................................... 32
Biểu đồ 2. 1. Sản lượng hàng tổng hợp tại khu vực cảng Long Bình Tân ........................... 33
Biểu đồ 2. 2. Sản lượng hàng container tại khu vực cảng Long Bình Tân .......................... 34
Biểu đồ 2. 3. Sản lượng hàng tổng hợp tại khu vực cảng Gò Dầu ...................................... 34
Biểu đồ 2. 4. Cơ cấu lao động theo giới tính của CTCP Cảng Đồng Nai ........................... 35
Biểu đồ 2. 5. Cơ cấu lao động theo độ tuổi của CTCP Cảng Đồng Nai ............................. 36
Biểu đồ 2. 6. Cơ cấu nhân sự theo cấp quản lý .................................................................... 37
Biểu đồ 2. 7. Doanh thu của CTCP Cảng Đồng Nai ........................................................... 39
Biểu đồ 2. 8. Lợi nhuận sau thuế của CTCP Cảng Đồng Nai.............................................. 40
Biểu đồ 2. 9. Số ý kiến không hài lòng trong công việc ...................................................... 41


TÓM TẮT
Bài viết thực hiện nghiên cứu phân tích thực trạng hài lòng trong công việc
của nhân viên làm việc tại CTCP Cảng Đồng Nai. Trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp
nhằm nâng cao sự hài lòng trong công việc của nhân viên.
Phương pháp nghiên cứu sử dụng là phương pháp định tính thông qua thảo
luận nhóm tập trung với các đối tượng khảo sát nhằm xác định các yếu tố tác động
đến sự hài lòng trong công việc của nhân viên tại CTCP Cảng Đồng Nai, điều chỉnh
các biến quan sát dùng; phương pháp thống kê mô tả thông qua điều tra khảo sát nhân
viên đang làm việc tại cảng kết hợp với dữ liệu thứ cấp của Cảng để đánh giá thực
trạng hài lòng của nhân viên và các yếu tố tác động đến hài lòng.
Dựa vào kết quả phân tích thực trạng này, đề tài đề xuất một số giải pháp nhằm
nâng cao sự hài lòng trong công việc của nhân viên.
Tuy nhiên, đề tài cũng có một số hạn chế nhất định: đề tài chỉ dừng lại ở
phương pháp thống kê mô tả để phân tích thực trạng mà chưa đi vào phân tích hồi
quy nhằm xem xét tác động của những yếu tố này đến sự hài lòng của nhân viên; đề
tài chỉ nghiên cứu tại CTCP cảng Đồng Nai mà chưa mở rộng đến tổng công ty
Sonadezi


Lý do chọn đề tài
Hiện nay các doanh nghiệp thường chỉ tập trung vào doanh thu và những mục

tiêu kế hoạch kinh doanh đặt ra hàng năm, hàng quý, hàng tháng. Nhân viên chính là
những người tiền tuyến, những người cọ xát với thực tế nhiều nhất, những người đem
lại nguồn thu chính cho doanh nghiệp nhiều nhất nhưng đôi khi lại ít được quan tâm
rằng họ có thật sự cảm thấy hài lòng trong công việc của mình hay không, và khi họ
hài lòng với công việc họ làm có khác biệt gì so với việc họ không hài lòng với công
việc họ làm hay không. Động lực nào để giúp họ tiếp tục công việc và điều gì giúp
những nhân tài ở lại góp sức cho doanh nghiệp hơn là nhảy việc qua những đối thủ
cạnh tranh.
Trong mỗi doanh nghiệp, con người luôn được đánh giá là nguồn tài nguyên
quan trọng nhất. Dù một tổ chức có thể được trang bị những trang thiết bị hiện đại
nhất, đắt tiền nhất nhưng nếu không có sự vận hành của các nhân viên thì dĩ nhiên là
hiệu quả mang lại cũng sẽ ở mức thấp nhất.
Tuy nhiên, theo thống kê của Công ty Cổ phần (CTCP) Cảng Đồng Nai tại các
báo cáo tổng kết thì số người lao động không hài lòng ngày càng gia tăng. Nếu như
năm 2016 chỉ có 30 ý kiến không hài lòng của nhân viên trong tổ chức thì đến hết
năm 2019 con số này đã là 40.
Bảng 1. Số ý kiến không hài lòng trong công việc của nhân viên đang làm việc tại
Cảng Đồng Nai
Nội dung
Số ý kiến không

Năm 2016

Năm 2017

Năm 2018


Năm 2017

Năm 2018

Năm 2019

1

Cơ hội thăng tiến

17%

17%

35%

2

Khen thưởng

33%

33%

4%

3

Phúc lợi


100%

100%

(Nguồn: Công ty Cổ phần Cảng Đồng Nai, 2019, 2018, 2017, 2016)
Số liệu thống kê tại bảng 2 cho thấy: trong những năm qua, vấn đề được đưa
ra nhiều nhất trong các hội nghị tổng kết liên quan đến phúc lợi, khen thưởng, phát
triển bản thân và quan hệ trong tổ chức (chiếm đến gần 80% số ý kiến). Sự việc không
hài lòng trong công việc có thể dẫn đến việc làm việc không hiệu quả, làm cho hết
việc và ảnh hưởng đến kế hoạch, mục tiêu chung của tổ chức.
Từ vấn đề thực tiễn nêu trên, tác giả quyết định chọn đề tài: “Giải pháp nâng cao
sự hài lòng của nhân viên tại CTCP Cảng Đồng Nai” làm luận văn thạc sỹ kinh tế
chuyên ngành Quản trị kinh doanh theo hướng ứng dụng.
2.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.1.

Về đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp nâng cao sự hài lòng của nhân viên tại CTCP
Cảng Đồng Nai
Đối tượng khảo sát: toàn thể nhân viên đang làm việc tại CTCP Cảng Đồng Nai
2.2.

Về phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi không gian: được thực hiện tại CTCP Cảng Đồng Nai
Phạm vi thời gian:


4.

4.1.

Về phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp thảo luận nhóm tập trung và điều tra khảo sát.
Thảo luận nhóm tập trung: nhằm xác định các yếu tố tác động đến sự hài lòng
của nhân viên; điều chỉnh các biến quan sát dùng để đo lường các khái niệm nghiên
cứu.
Điều tra khảo sát kết hợp với dữ liệu thứ cấp tại doanh nghiệp để đánh giá thực
trạng về sự hài lòng của nhân viên tại CTCP Cảng Đồng Nai.
4.2.

Về nguồn dữ liệu:

Nguồn dữ liệu thứ cấp: dữ liệu thứ cấp được thu thập từ nguồn dữ liệu từ 2016
đến hết 2019.
Nguồn dữ liệu sơ cấp: dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát các đối
tượng khảo sát trong tháng 11 và 12/2019.


4

4.3.

Về công cụ xử lý dữ liệu:

Dữ liệu sơ cấp được xử lý thông qua phần mền Excel để đánh giá trung bình.

thuyết nền trong nghiên cứu, tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về sự hài
lòng. Trên cơ sở đó, đề xuất mô hình nghiên cứu cho trường hợp của đề tài. Ngoài ra,
phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thực hiện nghiên cứu cho đề tài cũng được
trình bày trong chương này, bao gồm: quy trình nghiên cứu, thảo luận nhóm (thiết kế
nghiên cứu và kết quả) và thiết kế điều tra khảo sát.

1.1. Lý thuyết nền
Các lý thuyết nền về nhu cầu của nhân viên thường được sử dụng làm cơ sở
xây dựng chiến lược nâng cao sự hài lòng của nhân viên. Nghiên cứu này sử dụng lý
thuyết nhu cầu của Maslow (1943), thuyết ERG của Alderfer (1969), lý thuyết hai
nhân tố của Hertzberg và cộng sự (1959), Thuyết X và Thuyết Y của McGregor
(1960), thuyết công bằng của Adams (1963), và lý thuyết kỳ vọng của Vroom (1964)
làm nền tảng cho nghiên cứu.
1.1.1. Thuyết cấp bậc nhu cầu của Maslow (1943)
Maslow (1943) cho rằng nhu cầu của con người được chia làm năm cấp bậc:
Nhu cầu sinh học – Nhu cầu an toàn – Nhu cầu xã hội – Nhu cầu được tôn trọng –
Nhu cầu được thể hiện bản thân. Các nhu cầu của con người được thỏa mãn từ thấp
đến cao, khi nhu cầu thấp đạt được con người có xu hướng tìm cách thỏa mãn nhu
cầu tiếp theo.


6

Hình 1. 1. Tháp nhu cầu của Maslow (1943)
1.1.2. Thuyết hai nhân tố của Herzberg
Thuyết hai nhân tố (Herzberg Two Factor Theory) được đưa ra bởi Herzberg
(1959). Bao gồm: (i) nhân tố không hài lòng: Chính sách của tổ chức; Sự giám sát
trong công việc; Các điều kiện làm việc không đáp ứng; Lương và phúc lợi không
phù hợp; Quan hệ với đồng nghiệp và cấp trên có vấn đề; và (ii) Nhân tố hài lòng: Sự
thừa nhận; Trách nhiệm; Sự tiến bộ trong nghề nghiệp; Sự tăng trưởng như mong

và trừng phạt khi họ không làm việc. Nói cách khác, con người thích bị kiểm soát và
nếu bị kiểm soát mới làm việc tốt.
Thuyết Y của McGregor (1960) cho rằng bản chất con người thích làm việc
và không trốn tránh khi có thể; thích tự định hướng và làm chủ; muốn và có thể học
cách gánh vác trách nhiệm; không cần phải thưởng nếu muốn họ làm việc và không
đánh giá cao việc trừng phạt khi họ không làm việc; không thích bị kiểm soát, nếu
không bị kiểm soát mới làm việc tốt; sẽ gắn với nhóm nếu họ đạt được sự thỏa mãn
cá nhân. Thuyết Y cũng cho rằng tài năng con người luôn tiềm ẩn, vấn đề quan trọng
là biết khơi dậy.


8

1.2. Tổng quan các nghiên cứu liên quan
1.2.1. Các nghiên cứu trong nước
Đậu Hoàng Hưng (2018) thực hiện nghiên cứu về sự hài lòng trong công việc
của nhân viên văn phòng tại các khu công nghiệp Vũng Án, Hà Tĩnh. Kết quả nghiên
cứu được trình bày như hình 1.2. cho thấy: sự hài lòng chịu tác động bởi: tài chính và
môi trường làm việc, quan hệ cấp trên, quan hệ đồng nghiệp.

Hình 1. 2. Kết quả nghiên cứu của Đậu Hoàng Hưng (2018)


9

Nguyễn Hải Nam (2018) thực hiện nghiên cứu về sự hài lòng của người lao
động hành nghề kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Kết quả nghiên cứu được trình bày như hình 1.3. cho thấy: sự hài lòng của người lao
động hành nghề kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
chịu tác động bởi: môi trường và điều kiện làm việc, Tiền lương và chế độ chính sách,

12

Huỳnh Thanh Tú và Trương Văn Nghiệm (2015) thực hiện nghiên cứu về sự
hài lòng của nhân viên CTCP điện nước An Giang. Kết quả nghiên cứu được trình
bày như hình 1.6. cho thấy: sự hài lòng của nhân viên CTCP điện nước An Giang
chịu tác động bởi: Bản chất công việc, Lãnh đạo, Thu nhập, Đào tạo và thăng tiến,
Đồng nghiệp, Chính sách công ty, Điều kiện làm việc.

Hình 1. 6. Kết quả nghiên cứu của Huỳnh Thanh Tú và Trương Văn Nghiệm (2015)
(Nguồn: Huỳnh Thanh Tú và Trương Văn Nghiệm, 2015)


13

Lê Tuấn Lộc và cộng sự (2015) nghiên cứu về sự hài lòng công việc của nhân
viên tại các công ty truyền thông. Kết quả nghiên cứu được trình bay như hình 1.7.
cho thấy: sự hài lòng công việc của nhân viên tại các công ty truyền thông chịu tác
động bởi: môi trường làm việc, đồng nghiệp, đào tạo và thăng tiến, thu nhập, phúc
lợi, và bản chất công việc.

Hình 1. 7. Kết quả nghiên cứu của Lê Tuấn Lộc và cộng sự (2015)
(Nguồn: Lê Tuấn Lộc và cộng sự, 2015)