BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN AN QUÝ

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG NIÊM YẾT TRÊN
SÀN CHÍNH SGX CỦA CÁC CÔNG TY Ở HOSE

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2012


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN AN QUÝ

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG NIÊM YẾT TRÊN
SÀN CHÍNH SGX CỦA CÁC CÔNG TY Ở HOSE

CHUYÊN NGÀNH : KINH TẾ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ SỐ

: 60.31.12

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS TRẦN THỊ THÙY LINH


Linh đã tận tình chỉ bảo, góp ý và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện
luận văn tốt nghiệp này.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy Cô, những người đã tận tình
truyền đạt kiến thức cho tôi trong những năm học cao học vừa qua. Xin cảm
ơn Khoa đào tạo sau Đại học đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt khóa học và
trong thời gian hoàn thành luận án.

Tp.HCM, ngày tháng
Tác giả

năm 2012

Nguyễn An Quý


MỤC LỤC CHI TIẾT

Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục

i

Danh mục kí hiệu, chữ viết tắt

iv

Danh mục bảng, biểu


2.3.1. Yêu cầu niêm yết trên Sàn chính Sở giao dịch chứng khoán Singapore …… .. 29
2.3.2. Quy trình niêm yết…………………………………… .................................... 32
2.3.3. Bộ hồ sơ niêm yết ........................................................................................... 35
2.3.4. Lợi ích khi doanh nghiệp niêm yết tại Sàn chính SGX ................................... 36
2.3.5. Bất lợi khi doanh nghiệp niêm yết tại Sàn chính SGX ..................................... 37
CHƯƠNG 3 :KHẢ NĂNG NIÊM YẾT TRÊN SÀN CHÍNH SGX CỦA CÁC
CÔNG TY Ở HOSE .................................................................................................. 42
3.1. Tổng quan hoạt động niêm yết nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam…… . 42
3.2. Phân tích khả năng niêm yết Sàn chính SGX của các công ty ở Hose........... 45
3.2.1. Phân tích điều kiện niêm yết trên Hose và Sàn chính SGX .............................. 45
3.2.2. Phân tích khả năng niêm yết Sàn chính SGX của các công ty ở Hose ............. 52
3.2.3. Những vấn đề đạt được và hạn chế …………………………… ...................... 56
3.3. Thuận lợi và thách thức khi các công ty ở Hose niêm yết tại Sàn chính SGX 56
3.3.1. Thuận lợi…………………………… .............................................................. 57
3.3.2. Thách thức…………………………… ........................................................... 57
CHƯƠNG 4 :GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG NIÊM YẾT CỦA CÁC
CÔNG TY Ở HOSE TRÊN SÀN CHÍNH SGX………… ....................................... 62
4.1 Định hướng niêm yết nước ngoài……………..................................................... 62
4.2.Giải pháp………………....................................................................................... 63
4.2.1 Đối với cơ quan quản lý…………………………… ........................................ 63
4.2.2 Đối với doanh nghiệp …………. .................................................................... 64
4.3 Hạn chế và đề xuất nghiên cứu…………… ....................................................... 65
KẾT LUẬN -------- .................................................................................................... 68
Tài liệu tham khảo
Phụ lục

- ii -




Ủy ban chứng khoán Nhà nước

HOSE

Sở giao dịch chứng khoán Tp.HCM

HNX

Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội

TTCK

Thị trường chứng khoán

VSD

Trung tâm lưu ký chứng khoán

NĐT

Nhà đầu tư

Doanh

Doanh nghiệp/Công ty Việt Nam đang niêm yết ở Hose

nghiệp/Công
ty Hose
Sàn


Bảng 3.1

Vốn hóa các công ty tiêu biểu trên Hose 28/12/2012

53

Bảng 3.2

Lợi nhuận các công ty tiêu biểu trên Hose

54

Bảng 3.3

Dòng tiền hoạt động kinh doanh các công ty tiêu biểu trên 55
Hose

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Kí hiệu

Nội dung

Trang

Sơ đồ 1.1

Lợi ích niêm yết nước ngoài


46

- iv -


DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ

Kí hiệu

Nội dung

Trang

Biểu đồ 1.1

Top 10 Sở giao dịch thu hút niêm yết nước ngoài

7

Biểu đồ 2.1

Giá trị vốn hóa TTCK Singapore qua các năm

20

Biểu đồ 2.2

Số lượng công ty niêm yết SGX qua các năm

21


Biểu đồ 2.8

Top các SGD thu hút niêm yết nước ngoài khu vực Châu 27
Á – Thái Bình Dương

-v-


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do hình thành đề tài
Sau nhiều năm tiến hành cải cách kinh tế và mở cửa hội nhập, Việt Nam đã đạt
được nhiều thành tựu kinh tế quan trọng. Một trong những thành tựu tiêu biểu là sự
ra đời và phát triển của thị trường chứng khoán, một trong những thành tố quan
trọng trong tiến trình cải cách của Việt Nam về hệ thống tài chính.
Ngày càng nhiều các công ty Việt Nam tìm kiếm sự hỗ trợ tài chính và vốn
phát triển từ thị trường chứng khoán thông qua việc phát hành cổ phần và niêm yết
trên Sở giao dịch chứng khoán. Hai thị trường giao dịch được quản lý tương ứng
bởi hai Sở giao dịch Tp.HCM và Hà Nội lần lượt ra đời vào năm 2000 và 2005 là
một động lực quan trọng thúc đẩy quá trình thu hút vốn và phát triển thần kỳ của
các doanh nghiệp Việt Nam nhiều năm qua.
Cùng với quá trình toàn cầu hóa, Việt Nam cũng tham gia vào sân chơi
chứng khoán quốc tế, và bắt đầu tìm kiếm nhiều nhà đầu tư quốc tế để phát triển
kinh tế đất nước. Nhiều công ty Việt Nam tìm cách gọi vốn quốc tế không chỉ từ thị
trường trong nước mà còn từ thị trường nước ngoài. Thực tế, có hàng chục công ty
tên tuổi tại Việt Nam chưa và đã niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán bày tỏ ý
định chào bán và niêm yết tại các thị trường quốc tế như Mỹ, Singapore, London…
Theo các chuyên gia, ở thị trường còn non trẻ và chưa ổn định như thị trường
chứng khoán Việt Nam, việc niêm yết trên thị trường chứng khoán quốc tế của các
doanh nghiệp Việt Nam trong tương lai là điều cần thiết mà các doanh nghiệp cần

2. Mục tiêu & vấn đề nghiên cứu
Mục tiêu của nghiên cứu nhằm giúp doanh nghiệp ở Hose có sự hiểu biết đầy
đủ về Sàn chính SGX , từ đó nâng cao khả năng niêm yết thành công trên Sàn
chính SGX của các doanh nghiệp ở Hose
Từ mục tiêu nêu trên, luận văn này sẽ tập trung trả lời ba câu hỏi chính. Tất cả
nội dung trong luận văn đều nhằm trả lời rõ một trong ba câu hỏi này.
1. Sàn chính Sở giao dịch chứng khoán Singapore liệu có phải là một địa
điểm lý tưởng cho các doanh nghiệp Hose phát hành và niêm yết?
2. Làm sao để phát hành và niêm yết tại Sàn chính Sở giao dịch chứng
khoán Singapore?

- Trang 2 -


3. Doanh nghiệp Hose có đủ điều kiện phát hành và niêm yết tại Sàn
chính của Sở giao dịch chứng khoán Singapore hay không?
Mục tiêu của luận văn là nghiên cứu điều kiện và qui trình niêm yết tại Sàn
chính Sở giao dịch chứng khoán Singapore, so sánh với thực trạng đáp ứng hiện tại
của công ty Hose, từ đó đưa ra các giải pháp giải quyết các thách thức gặp phải
nhằm nâng cao khả năng niêm yết thành công trên Sàn chính SGX của các doanh
nghiệp Hose
3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các công ty niêm yết trên Sở giao dịch
chứng khoán Tp.HCM. Lý do chính như sau:
o Việc lựa chọn doanh nghiệp đã được niêm yết trên sàn giao dịch nhằm
đảm bảo dữ liệu tài chính phục vụ cho việc nghiên cứu được thu thập
đầy đủ.
o Sàn giao dịch chứng khoán Tp.HCM được quốc tế công nhận là Sàn
chính của Việt Nam. Thực tế hầu hết các doanh nghiệp hàng đầu Việt
Nam đã và sẽ niêm yết tại Sàn Giao dịch này. Việc lựa chọn doanh

Chương 1: Cơ sở lý luận
Chương 1 giới thiệu các nghiên cứu về niêm yết nước ngoài của các tác giả
trên thế giới và các khái niệm liên quan tới niêm yết, niêm yết nước ngoài, điều kiện
niêm yết.
Chương 2: Niêm yết trên Sàn chính SGX
Chương 2 phân tích thị trường chứng khoán Singapore như là một điểm đến lý
tưởng cho các doanh nghiệp Hose. Điều kiện, qui trình, hồ sơ niêm yết tại Sàn chính
SGX cũng được đề cập. Phần cuối chương sẽ giới thiệu lợi ích cũng như bất lợi khi
niêm yết tại SGX.
Chương 3: Phân tích khả năng niêm yết Sàn chính SGX của các doanh nghiệp
ở Hose
Chương 3 mô tả thực trạng niêm yết nước ngoài của các doanh nghiệp Việt
Nam. Trọng tâm của chương so sánh điều kiện niêm yết giữa Hose và Sàn chính
SGX, làm cơ sở phân tích khả năng niêm yết trên Sàn chính SGX của các doanh
nghiệp ở Hose. Những thách thức và thuận lợi khi doanh nghiệp ở Hose niêm yết tại
SGX cũng được phân tích làm rõ.

- Trang 4 -


Chương 4: Giải pháp nâng cao khả năng niêm yết trên Sàn chính SGX của các
doanh nghiệp ở Hose
Định hướng niêm yết nước ngoài sẽ được giới thiệu ở phần đầu chương. Tiếp
theo luận văn tập trung giới thiệu các giải pháp nhằm nâng cao khả năng niêm yết
thành công trên SGX của doanh nghiệp. Phần cuối sẽ phân tích các hạn chế và đưa
ra đề xuất nghiên cứu nhằm nâng cao tính ứng dụng của luận văn trong thực tiễn.

- Trang 5 -




SIX Swiss Exchange

75

Deutsche Börse
Australian Securities Exchange

86

TSX Group

87
152

NYSE Euronext (Europe)

297

Mexican Exchange

298

NASDAQ OMX

317

Singapore Exchange

451

Nhưng tựu chung lại chủ yếu tập trung vào hai nhóm vấn đề chính.
• Thứ nhất, yếu tố nào tác động lên quyết định niêm yết và lựa chọn sàn
niêm yết nước ngoài của doanh nghiệp.
• Thứ hai, tác động hay lợi ích của việc niêm yết nước ngoài là gì. Một
số nghiên cứu liên quan tới khía cạnh thứ hai như sau:
Các nghiên cứu này sẽ được tác giả luận văn giải thích chi tiết hơn trong phần
tiếp sau của luận văn.
1.1.2. Lợi ích khi niêm yết trên thị trường chứng khoán nước ngoài
Nghiên cứu của Doidge, C., G.A. Karolyi, and R. Stulz (2004) cho thấy các
công ty nước ngoài niêm yết tại Sàn chứng khoán Mỹ thường được định giá cao hơn

- Trang 7 -


các công ty không thực hiện niêm yết. Tác giá giải thích sự khác biệt này là do mức
độ bảo vệ nhà đầu tư tại Mỹ tốt hơn.
G. Andrew Karolyi (1998) khi nghiên cứu về tác động của niêm yết nước
ngoài đã kết luận niêm yết nước ngoài có thể làm giảm rủi ro thị trường trong nước
và chi phí vốn cổ phần. Niêm yết nước ngoài, đặc biệt là tại các Sở giao dịch lớn
như London hay Newyork, còn làm gia tăng hình ảnh của doanh nghiệp (Baker, H.
Kent, John R. Nofsinger and Daniel G. Weaver, 1999). Điều này ngụ ý là doanh
nghiệp sẽ nhận được nhiều sự quan tâm hơn của giới phân tích tài chính và truyền
thông khi niêm yết nước ngoài, đặc biệt là các thị trường lớn.
Kết quả nghiên cứu của G. Andrew Karolyi cũng nhận được sự đồng thuận từ
nghiên cứu khác. Otavio R. De Medeiros và Carmem S. B. Tiberio (2005) khi thực
hiện nghiên cứu để lý giải các yếu tố tác động lên quyết định niêm yết nước ngoài
của các doanh nghiệp Brazil đã kết luận rằng các doanh nghiệp này muốn hình ảnh
được biết đến tại thị trường nước ngoài. Hai ông cũng cho rằng các doanh nghiệp
Brazil ngoài việc muốn nâng cao hình ảnh còn muốn tiếp cận và cải thiện thực tiễn
quản trị công ty tiếp cận với chuẩn mực quốc tế.

rủi ro thị
trường trong
nước

Hoàn thiện
các chuẩn
mực
Giảm chi phí
vốn

Sơ đồ 1.1: Lợi ích niêm yết nước ngoài
1.1.3. Yếu tố tác động lên quyết định lựa chọn sàn niêm yết nước ngoài
Các công ty khi lựa chọn sàn niêm yết nước ngoài bị tác động bởi mức độ yêu
cầu công bố thông tin tài chính của sàn giao dịch đó (Biddle, G., and S. Saudagaran,
1992). Điều này có thể khiến nhiều quốc gia phải cân nhắc giữa việc bảo về nhà đầu
tư trong nước khỏi các thông tin sai lệch với việc nới lỏng các yêu cầu công bố
nhằm tăng lợi thế cạnh tranh trong thu hút các công ty nước ngoài tới niêm yết tại
Sở giao dịch trong nước.
Sarkissian Sergei và Michael Schill (2004) trong một nghiên cứu khám phá ra
rằng sự gần gũi về mặt địa lý, văn hóa, kinh tế và công nghiệp giữa các quốc gia
đóng một vai trò quan trọng trong việc lựa chọn Sở giao dịch niêm yết. Tác giả
cũng nhấn mạnh tới các yếu tố vốn hóa thị trường lớn và môi trường thuế thuận tiện
như là động cơ dẫn dắt khác.
Nuno Fernades và Mariassunta Giannetti (2010) qua nghiên cứu của mình cho
rằng hai yếu tố tác động tới lựa chọn sàn niêm yết nước ngoài của công ty. Thứ
nhất, Sở giao dịch nào mà các qui định và lực lượng thị trường đảm bảo một sự bảo

- Trang 9 -



Tuân thủ
nghĩa vụ
liên tục

Sàn giao
dịch

Sơ đồ 1.2: Các yếu tố tác động lên quyết định lựa chọn sàn niêm yết
Nguồn: PricewaterhouseCoopers
• Tác động lên chiến lược phát triển công ty
Khi công ty niêm yết nước ngoài, thông qua kênh quan hệ nhà đầu tư (IR),
công ty có thể nâng cao hình ảnh đối với khách hàng, nhà cung cấp, đối tác chiến

- Trang 10 -


lược, thậm chí cả những ứng viên đang có ý định thực hiện sáp nhập. Khi mà hầu
hết các doanh nghiệp vẫn còn niêm yết trong nước, việc công ty niêm yết nước
ngoài thành công khẳng định xu hướng quốc tế của công ty và cam kết chiến lược
toàn cầu của mình.
• Giá trị công ty
Gia tăng giá trị trong và sau khi IPO là yếu tố mà công ty đặc biệt quan tâm.
Công ty phải tìm hiểu các đặc điểm sau đây có ảnh hưởng tới gia tăng giá trị công ty
khi niêm yết nước ngoài: Đặc điểm nhà đầu tư như thế nào, nhiều tổ chức hay nhiều
nhà đầu tư cá nhân, chất lượng và số lượng các phân tích độc lập tại thị trường mới
về công ty có được thực hiện trong và sau khi IPO ra sao, cổ phiếu công ty có được
đưa vào tính toán các chỉ số chính, nhà đầu tư có ưa thích các cổ phiếu của công ty
nước ngoài hay không.
• Yêu cầu niêm yết
Mỗi sàn giao dịch chứng khoán đều có những điều kiện cụ thể để các công ty

cho rằng doanh nghiệp ngoài ra còn phải xem xét một số yếu tố nội tại sau:
• Mục tiêu niêm yết
Khi tham gia niêm yết trên sàn chứng khoán nước ngoài, công ty có thể đạt
được một số lợi ích: huy động nguồn vốn, giá rẻ, uy tín, hình ảnh được nâng cao cả
trong và ngoài nước, phát triển sản xuất, kinh doanh thị trường nước ngoài,…. Vì
vậy, công ty cần nhận thức được mục tiêu của mình khi niêm yết là gì. Chẳng hạn
như : để cấu trúc lại tài chính để huy động vốn, tạo tính thanh khoản hay mở rộng
thị trường xuất khẩu, nâng cao vị thế của công ty. Xác định đúng mục tiêu niêm yết
sẽ quyết định việc lựa chọn sàn niêm yết phù hợp.
• Thực trạng tài chính của công ty
Mỗi sàn chứng khoán nước ngoài sẽ có những tiêu chuẩn, điều kiệm niêm
yết riêng nên các công ty niêm yết phải xem xét thực lực nội tại như qui mô công ty,
tình hình tài chính, khả năng thanh toán liệu có đáp ứng được các yêu cầu này hay
không để có thể lựa chọn được sàn giao dịch chứng khoán nước ngoài vừa sức
mình.
1.2. Các lý luận cơ bản về niêm yết và niêm yết nước ngoài
1.2.1. Khái niệm niêm yết cổ phiếu

- Trang 12 -


Niêm yết cổ phiếu: là thủ tục cho phép một cổ phiếu nhất định được phép
giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán. Cụ thể, đây là quá trình mà Sở giao dịch
chứng khoán chấp thuận cho công ty phát hành có cổ phiếu được phép niêm yết và
giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán nếu công ty đó đáp ứng đầy đủ các tiêu
chuẩn về định lượng cũng như định tính mà Sở giao dịch chứng khoán đề ra.
Khi thực hiện niêm yết, các công ty thường có những mục đích như thu hút
nhà đầu tư để tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu, tăng tính công bằng, minh bạch,
công khai của công ty phát hành, giúp cơ quan quản lý điều tiết thị trường tốt hơn,
bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư.

Niêm yết bổ
sung

Các hình
thức niêm
yết

Niêm yết
từng phần

Niêm yết
toàn phần

Thay đổi
niêm yết

Niêm yết lại
Niêm yết
cửa sau

Sơ đồ 1.3: Các hình thức niêm yết
• Niêm yết lại
Công ty tiếp tục niêm yết trở lại các loại cổ phiếu trước đây đã bị hủy bỏ niêm
yết vì các lý do không đáp ứng tiêu chuẩn niêm yết.
• Niêm yết cửa sau
Một công ty niêm yết chính thức sáp nhập với một công ty chưa niêm yết và
công ty không niêm yết đó lấy được quyền kiểm soát công ty niêm yết.
• Niêm yết toàn phần
Niêm yết tất cả các cổ phiếu sau khi đã phát hành ra công chúng trên Sở giao
dịch chứng khoán trong hoặc ngoài nước.

1.3.1. Khái niệm tiêu chuẩn niêm yết
Tiêu chuẩn niêm yết là một bộ các qui định mà các công ty phải tuân theo nếu
muốn đưa cổ phiếu vào niêm yết và giao dịch tại Sở giao dịch. Tiêu chuẩn niêm yết
thông thường do Sở giao dịch, Tài chính doanh nghiệp hiện đại,
NXBTK.

7.

Các báo Đầu tư chứng khoán, Thời báo Kinh tế Sài gòn.

8.

TS. Đào Lê Minh, Giáo trình Những vấn đề cơ bản về chứng khoán và
thị trường chứng khoán, Trung tâm nghiên cứu và bỗi dưỡng nghiệp vụ
chứng khoán, Ủy ban chứng khoán nhà nước.

9.

Các văn bản pháp luật: Luật chứng khoán số 70/2006/QH 11, Luật sửa
đổi bổ sung một số điều của Luật chứng khoán số 62/2010/QH12, Nghị
định 14/2007/NĐ-CP, Nghị định 84/2010/NĐ-CP.

10. Các trang web :
- www.bsc.com.vn
- www.ssi.com.vn
- www.ssc.gov.vn


- www.vcbs.com.vn
- www.vse.org.vn