BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

DƢƠNG TẤN KHA

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ
LÀM VIỆC NHÓM TRONG HỆ THỐNG LIÊN HIỆP
HỢP TÁC XÃ THƢƠNG MẠI TP. HỒ CHÍ MINH
(SAIGON CO.OP)
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60340102

LUẬN VĂN THẠC

INH TẾ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. TRẦN KIM DUNG

TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan luận văn thạc sĩ với đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm
trong hệ thống Liên hiệp HTX Thương mại thành phố Hồ Chí Minh” là đề tài nghiên cứu
của riêng tôi. Các thông tin trong luận văn này là trung thực và đáng tin cậy.
Tác giả luận văn

Dƣơng Tấn Kha



1.6

Cấu trúc nghiên cứu: ...................................................................................................... 3

CHƢƠNG 2: CƠ Ở LÝ THUYẾT ...................................................................................................... 4

2.1

Định nghĩa nhóm và làm việc nhóm .............................................................................. 4

2.1.1

Định nghĩa nhóm .................................................................................................... 4

2.1.2

Làm việc nhóm ........................................................................................................ 5

2.1.3

Hiệu quả làm việc nhóm ......................................................................................... 6

2.1.4

Cách thức đo lường hiệu quả làm việc nhóm ......................................................... 8

2.2

Các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm ........................ 9



2.4.1

Cam kết nhóm ....................................................................................................... 17

2.4.2

Môi trường làm việc ............................................................................................. 18

2.4.3

Mục tiêu ................................................................................................................ 20

2.4.4

Lãnh đạo ............................................................................................................... 21

2.4.5

Phương pháp làm việc .......................................................................................... 23

2.4.6

Truyền thông ......................................................................................................... 24

2.5

Mô hình nghiên cứu ..................................................................................................... 27

2.6

3.2.2

Thiết kế mẫu nghiên cứu....................................................................................... 36

3.2.3

Thiết kế bảng câu hỏi và thu thập dữ liệu ............................................................ 38

3.2.4

Phương pháp phân tích dữ liệu ............................................................................ 38

Tóm tắt chương 3 ................................................................................................................... 41
CHƢƠNG 4: ẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................................................................................... 42

4.1

Thống kê mô tả ............................................................................................................ 42

4.2

Đánh giá thang đo ........................................................................................................ 43

4.2.1

Đánh giá thang đo thông qua hệ s

4.2.2

Đánh giá thang đo thông qua phân tích nhân t


Kết quả chính và đóng góp về mặt lý thuyết ............................................................... 58

5.2

Hàm ý cho nhà quản trị ................................................................................................ 59

5.3

Hạn chế nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo ................................................... 63

TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ ỤC


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
EFA: Exploring Factor Analysing (phân tích nhân tố khám phá)
HTX: Hợp tác xã
KMO: Kaiser-Meyer-Olkin
SAIGON CO OP: Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh
SPSS: Statistical Package for the Social Sciences – chương trình phân tích thống kê khoa học
THCS: Trung học cơ sở
THPT: Trung học phổ thông
TP: Thành phố
IF: arianc in lation actor (nhân t phóng đại phương sai)


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm .................................................. 16
Bảng 3.1: Thang đo cam kết nhóm ............................................................................................ 33

Hình 2.1: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Rasker và c ng sự (2001).............................. 9
Hình 2.2: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Klimoski và Jones (1995) ............................. 10
Hình 2.3: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Blendell và c ng sự(2001) ............................ 13
Hình 2.4: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Driskell và c ng sự (1987) ............................ 14
Hình 2.5: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Patrick Lencioni (2002) ................................ 15
Hình 2.6: Mô hình nghiên cứu dự kiến các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm .... 27
Hình 2.7: Cơ cấu trình đ học vấn của Saigon Co.op................................................................ 29
Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu ................................................................................................. 31


TÓM TẮT LUẬN VĂN
Đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm trong hệ thống Liên hiệp
HTX Thương mại TP. Hồ Chí Minh (Saigon Co.op)” nhằm xác định và đo lường mức đ
ảnh hưởng của m t số yếu tố đến hiệu quả làm việc nhóm trong hệ thống Saigon Co.op.
Ngoài ra, đề tài này cũng nghiên cứu mối quan hệ các đặc đi m các nhân (giới tính, đ
tuổi,…) với hiệu quả làm việc nhóm.
Đề tài s dụng phương pháp nghiên cứu định lượng đ xác định các yếu tố và ki m
định mối quan hệ giữa các yếu tố cam kết nhóm, môi trường làm việc, mục tiêu, lãnh đạo,
phương pháp làm việc, truyền thông với hiệu quả làm việc nhóm. Số liệu được s dụng
phân tích trong đề tài này là số liệu sơ cấp được thu thập bằng cách g i bảng câu hỏi khảo
sát trực tiếp đến người lao đ ng trong hệ thống Saigon Co.op bằng phương pháp chọn
mẫu thuận tiện.
Thông qua nghiên cứu lý thuyết và nghiên cứu thực tiễn về các yếu tố ảnh hưởng
đến hiệu quả làm việc nhóm, bài nghiên cứu đưa ra mô hình nghiên cứu bao gồm 1 biến
phụ thu c là hiệu quả làm việc nhóm và 6 biến đ c lập là cam kết nhóm, môi trường làm
việc, mục tiêu, lãnh đạo, phương pháp làm việc, truyền thông. Bài nghiên cứu cũng s
dụng các thang đo có sẵn từ các công trình nghiên cứu trước đây và có sự điều chỉnh lại
đ phù hợp với các điều kiện của đề tài nghiên cứu, các thang đo này được xây dựng theo
thang đo Lik rt 5 mức đ đ đo lường các yếu tố Thang đo được ki m định đ tin cậy
bằng hệ số Cronbach Alpha, sau đó phân tích nhân tố khám phá EFA được tiến hành đ


à Saigon Co op cũng không nằm ngoài xu

hướng đó Ước tính hiện nay có khoảng 1,500 nhóm nhỏ với lực lượng lao đ ng khoảng
3,

người đang hoạt đ ng trong 6 đơn vị thu c hệ thống Saigon Co.op. Qua số liệu

thống kê cho thấy, hiệu quả làm việc nhóm trong hệ thống là khá tốt (các chỉ số đánh giá
hiệu quả tổ/nhóm trong Saigon Co op như: năng suất lao đ ng, chỉ số thỏa mãn khách
hàng, chỉ số thỏa mãn n i b , tỷ lệ lỗi, hư hỏng, vòng quay hàng tồn kho,… T y vào chức
năng và đặc đi m công việc mà mỗi tổ/nhóm có các chỉ số đánh giá khác nhau) Tuy
nhiên, hiệu quả làm việc giữa các nhóm trong m t đơn vị và giữa các đơn vị còn có sự
chênh lệch – đôi khi có m t khoảng cách lớn. Vì thế câu hỏi những yếu tố nào đóng vai
trò chủ đạo làm ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm trong hệ thống được tôi quan tâm


2

đ tìm ra câu trả lời

à đó là lý o chính đ tôi thực hiện đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng

đến hiệu quả làm việc nhóm trong hệ thống Liên hiệp HTX Thương mại TP. Hồ Chí
Minh”. Hy vọng nghiên cứu này sẽ có những đóng góp tích cực trong việc tìm ra các yếu
tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm trong hệ thống Saigon Co.op.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Xác định các yếu tố và đo lường mức đ ảnh hưởng của m t số yếu tố đến hiệu quả
làm việc nhóm trong hệ thống Saigon Co.op.
Ki m định sự khác biệt về trung bình hiệu quả làm việc nhóm theo giới tính, đ tuổi,

Nghiên cứu này giúp chỉ ra được các yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa đến hiệu quả làm
việc nhóm trong hệ thống Saigon Co.op. Kết quả nghiên cứu giúp các nhà lãnh đạo tổ
chức các nhóm làm việc hiệu quả hơn trong đơn vị của mình.
Ngoài ra, những tổ chức khác và những người quan tâm về làm việc nhóm có th s
dụng kết quả nghiên cứu từ bài viết này đ ứng dụng hoặc phát tri n thêm.
1.6 Cấu trúc nghiên cứu:
Bài nghiên cứu gồm 5 chương:
hương 1: Tổng quan – trình bày lý do chọn đề tài, vấn đề nghiên cứu, mục tiêu
nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn của đề tài.
hương 2: Cơ sở lý thuyết – tóm lược các lý thuyết về hiệu quả làm việc nhóm và
các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm trong các công trình nghiên cứu trước
đây Chương 2 cũng trình ày mô hình nghiên cứu dự kiến được xây dựng từ việc đúc kết
cơ sở lý thuyết nền tảng có liên quan Ngoài ra, chương này cũng trình ày sơ nét về
Saigon Co.op.
hương 3: Thiết kế nghiên cứu và x lý số liệu – trình bày việc xây dựng thang
đo, cách thức chọn mẫu, cách thức thu thập và phân tích dữ liệu.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu – trình bày kết quả nghiên cứu và x lý số liệu
bao gồm các kết quả ki m định đ tin cậy, đ tin cậy của thang đo, các kết quả suy diễn
và thảo luận kết quả.
hương 5: Kết luận và hàm ý cho nhà quản trị – đưa ra các kết luận và hàm ý cho
nhà quản trị từ kết quả nghiên cứu, đồng thời chỉ ra mặt hạn chế của đề tài và mở ra
hướng nghiên cứu tiếp theo.


4

CHƢƠNG 2: CƠ Ở LÝ THUYẾT
2.1 Định nghĩa nhóm và làm việc nhóm
2.1.1 Định nghĩa nhóm
Theo nghiên cứu của Francis và Young (1979) thì nhóm là m t tập hợp nhiều người

tiêu cụ th .
Th o các định nghĩa trên ta có th kết luận đ m t nhóm người trở thành m t nhóm
làm việc thì c n có những điều kiện sau: các thành viên trong nhóm có các kỹ năng ổ
sung cho nhau, cùng cam kết, cùng chịu trách nhiệm đ đạt mục tiêu chung và nhóm có
m t ranh giới so với các nhóm khác theo phạm vi hoạt đ ng và chức năng của nhóm trong
tổ chức. Bài viết này s dụng định nghĩa nhóm của Kozlowski và B ll (2

3) đ phân tích

vì nó đ y đủ các điều kiện đ m t nhóm người trở thành m t nhóm.
2.1.2 Làm việc nhóm
Cũng th o nghiên cứu của Francis và Young (1979) thì làm việc nhóm là các thành
viên trong nhóm làm việc cùng nhau nhằm đạt được mục tiêu chung, mọi người làm việc
ăn ý với nhau đ đạt kết quả chất lượng cao.
Trong nghiên cứu của Gryskiewicz (1999) thì làm việc nhóm được định nghĩa là
phương pháp làm việc mà các thành viên trong nhóm cùng làm việc, tương tác với nhau
đ hoàn thành mục tiêu chung.
Kozlowski và Bell (2003) định nghĩa làm việc nhóm là các thành viên trong nhóm
làm việc c ng nhau, c ng hướng tới m t mục tiêu chung mà họ th o đuổi và cùng có
trách nhiệm với mục tiêu đó
Làm việc th o nhóm được định nghĩa ởi Scamati (2001) là m t quá trình hợp tác,
cho phép những người ình thường có th đạt được kết quả phi thường.
Harris và Harri ( 996) định nghĩa làm việc theo nhóm là cá nhân làm việc với nhau
trong m t môi trường hợp tác đ đạt được mục tiêu của nhóm thông qua việc chia sẻ kiến
thức và kỹ năng với nhau.
Theo Luca & Tarricone (2001), làm việc theo nhóm dựa vào sự đồng b giữa tất cả
các thành viên trong nhóm, tạo ra m t môi trường mà họ sẵn sàng đóng góp, tham gia đ
thúc đẩy và nuôi ưỡng m t môi trường nhóm tích cực, hiệu quả. Thành viên trong nhóm
phải đủ linh hoạt đ thích ứng với môi trường làm việc hợp tác mà mục tiêu đạt được


các vấn đề tốt hơn tại nơi làm việc.


7

Theo Ingram (2000), làm việc theo nhóm là m t chiến lược có tiềm năng đ cải
thiện hiệu suất của các cá nhân và tổ chức. Theo Colenso (2000), các tổ chức s dụng làm
việc theo nhóm có th mang lại sự cải thiện đáng k về năng suất, tính sáng tạo và sự hài
lòng của nhân viên.
Theo Hackman (2002), hiệu quả làm việc nhóm là sự cung cấp sản phẩm và dịch vụ
vượt quá mong đợi của khách hàng, phát tri n khả năng nhóm th o thời gian và thỏa mãn
được nhu c u của thành viên trong nhóm.
Theo Cohen (1996), hiệu quả làm việc nhóm được định nghĩa là hiệu suất cao và
thái đ làm việc của các thành viên trong công việc.
Theo Gil, Rico và Sanchez (2008), hiệu quả làm việc nhóm được đánh giá ựa vào
kết quả làm việc, tuy nhiên nó cũng ao gồm các kết quả có th trợ giúp đ duy trì hoạt
đ ng của nhóm theo thời gian, chẳng hạn như sự hài lòng, sự gắn kết của các thành
viên,…
Nghiên cứu của Francis và Young (1979) cho rằng, hiệu quả làm việc nhóm được
th hiện là các thành viên làm việc ăn ý với nhau đ hoàn thành mục tiêu của nhóm m t
cách có chất lượng cao trong m t thời hạn cho phép.
Kirkman và Rosen (1999) cho rằng hiệu quả làm việc nhóm là việc đạt hoặc vượt
mục tiêu công việc đúng thời hạn dựa trên số liệu rõ ràng Tuy nhiên, đối với m t số
nhóm thì mục tiêu có th là m t hoạt đ ng có liên quan đến số liệu, trong khi mục tiêu
của m t số nhóm lại không phải là đạt được m t con số. Ví dụ, đối với các nhóm sản xuất
thì số lượng và chất lượng đ u ra là thước đo ph hợp đ đánh giá hiệu quả nhóm, trong
khi sự hài lòng của khách hàng sẽ là m t thước đo chính xác hơn về hiệu quả làm việc
nhóm đối với các nhóm dịch vụ.
Qua thực tế cũng như qua nghiên cứu lý thuyết ta thấy làm việc nhóm có m t số lợi
ích sau:

hiệu quả làm việc nhóm được đo lường bởi các yếu tố đ u ra của quá trình làm việc nhóm
như: hoàn thành mục tiêu, chất lượng kết quả, thời hạn, tỷ lệ lỗi, sự hài lòng, thái đ ,…
Ngoài ra, hiệu quả nhóm cũng có th đo lường dựa trên các yếu tố quá trình trong nhóm
như: mối quan hệ giữa các thành viên, sự phối hợp, truyền thông,...


9

2.2 Các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả làm việc nhóm
Bài viết này tham khảo chủ yếu các công trình nghiên cứu của Rasker và c ng sự
(2001), Klimoski và Jones (1995), Blendell và công sự (2001), Driskell và c ng sự
(1987), Patrick Lencioni (2002) đồng thời có tham khảo tóm tắt lý thuyết về làm việc
nhóm từ công trình nghiên cứu của Peter Essens và c ng sự (2005).
2.2.1 Nghiên cứu của Rasker và cộng sự (2001)
Cam kết nhóm
Cấu trúc nhóm
Hệ thống thưởng
Kích thước nhóm
Kiến thức
Môi trường làm viêc

Làm việc
nhóm

Hiệu quả
làm việc nhóm

Mục tiêu
Lãnh đạo
Phương pháp làm việc

Quy tắc nhóm
Thành ph n nhóm
Truyền thông

Biến quá trình
Kỹ năng hữu dụng
Chiến lược
Mức đ nỗ lực và hỗ trợ
Quyền lực
Khả năng tương thích

Biến đầu ra

Hoàn thành nhiệm vụ
Chất lượng
Sự hài lòng và thái đ
Thành quả

NHU CẦU CỦA MÔI TRƢỜNG VÀ NGUỒN LỰC
Hình 2.2: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Klimoski và Jones (1995)

Mô hình hiệu quả nhóm của Klimoski và Jon s ( 995) đề xuất cũng thông qua
phương pháp tiếp cận các yếu tố đ u vào, quá trình và kết quả. Các biến đ u vào xác định
bởi Klimoski và Jon s ( 995) được trình ày như sau:


11

1. Kích thước – kích thước của nhóm được xác định dựa trên các nhiệm vụ. Ngoài
ra, nguồn lực sẵn có, niềm tin cá nhân của nhà lãnh đạo và cho dù nhiệm vụ đã được


mang lại tiềm năng cho truyền thông được dễ dàng và phối hợp nhịp nhàng có ảnh hưởng
đến hiệu suất của nhóm (Bass 1982). Ở các nhóm tồn tại mức đ th địch cao, mức đ nỗ
lực phối hợp thấp hoặc chia sẻ thông tin sẽ không hiệu quả dẫn đến những ảnh hưởng
không tốt đến hiệu suất và hiệu quả nhóm.
Klimoski và Jon s ( 995) xác định các biến đ u ra sau đây:
1. Hoàn thành nhiệm vụ;
2. Chất lượng của các kết quả;
3. Sự hài lòng và thái đ ;
4. Thành quả.
Klimoski và Jones (1995) tách biệt hoàn thành nhiệm vụ và chất lượng của các kết
quả bởi vì hoàn thành các nhiệm vụ không nhất thiết đồng nghĩa với chất lượng của các
kết quả Thái đ trong nhóm (ví dụ: sự hỗ trợ, b u không khí dễ chịu,...) có ảnh hưởng
đến chất lượng kết quả của nhóm. Thành quả của m t nhóm cũng có th được mang lại
bởi mức đ hài lòng và thái đ của thành viên trong nhóm (O'Reilly, Caldwell và Barnett,
1989). Ngoài ra, thành ph n trong nhóm có th ảnh hưởng đến cả sự hòa hợp trong nhóm
và quyết định các thành viên cùng tồn tại trong nhóm, do đó nó ảnh hưởng đến thành quả
và sau đó ảnh hưởng đến hiệu quả của nhóm.
Những thành công chính trong mô hình hiệu quả nhóm của Klimoski và Jones
( 995) đề xuất là nó nhấn mạnh nhu c u về môi trường làm việc trong nhóm và tách các
kết quả đ u ra với nhiệm vụ của nhóm. Những hạn chế quan trọng của mô hình hiệu quả
nhóm này là không có sự phân biệt giữa các cá nhân và nhóm. Ngoài ra, mô hình này chỉ
là m t quá trình tuyến tính mà không có bất kỳ sự tương tác trở lại nào.
2.2.3 Nghiên cứu của Blendell và công sự (2001)
Như th hiện trong hình 2.3, các yếu tố liên quan đến làm việc nhóm được chia
thành 3 khu vực: đ u vào, quá trình và kết quả đ u ra. Mô hình này chỉ ra rằng các yếu tố
đ u vào (ví dụ: cam kết nhóm, lãnh đạo, thái đ , phương pháp làm việc,...) tác đ ng hoặc
ảnh hưởng đến các yếu tố quá trình xảy ra trong nhóm và sẽ l n lượt ảnh hưởng đến các
hoạt đ ng được thực hiện bởi nhóm đ tạo ra các yếu tố đ u ra (ví dụ: sự hài lòng, tỷ lệ
lỗi,...)


Sự hài lòng

HÀNH VI
Truyền thông
Giám sát
Phản hồi
Ghi nhận

Thời hạn

THÁI ĐỘ
Đ ng lực
Môi trường
Bản sắc

Tỷ lệ lỗi

Truyền thông

Hình 2.3: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Blendell và cộng sự (2001)


14

2.2.4 Nghiên cứu của Driskell và cộng sự (1987)
Mô hình này được chia thành 3 ph n: đ u vào, quá trình và kết quả (hoặc đ u ra).
Các yếu tố đ u vào phản ánh các yếu tố tiềm năng ảnh hưởng đến năng suất nhóm. Tuy
nhiên, Driskell và c ng sự (1987) nhấn mạnh rằng tiềm năng tạo ra năng suất không nhất
thiết bằng với hiệu quả. Thay vào đó, sự khác biệt giữa hiệu quả tiềm năng và thực tế là

Mục tiêu
Phương pháp làm việc
Quy tắc nhóm
Hình 2.4: Mô hình hiệu quả làm việc nhóm của Driskell và cộng sự (1987)


15

Mô hình của Driskell và c ng sự (1987) xác định và xem xét các vấn đề nổi bật khi
nghiên cứu hiệu suất hoạt đ ng. Mô hình này bao gồm 3 quá trình:
1. Ảnh hưởng của các yếu tố đ u vào;
2. Sự tương tác của các yếu tố đ u vào trong quá trình;
3. Sự tương tác của nhóm biến quá trình.
Ưu đi m chính của mô hình này là nó nhấn mạnh rằng yếu tố đ u vào không đánh
đồng với nhóm hiệu suất/hiệu quả. Thay vào đó, hiệu quả phụ thu c vào sự tương tác
trong nhóm. Mô hình cũng thừa nhận ảnh hưởng của bối cảnh (môi trường) vào các quá
trình và kết quả của nhóm.
2.2.5 Nghiên cứu của Patrick Lencioni (2002)
Patrick L ncioni (2

2) xác định 5 yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm

bao gồm sự tin tưởng, giải quyết xung đ t, cam kết nhóm, trách nhiệm của các thành viên
trong nhóm và sự quan tâm đến kết quả Hamlin (2

8) đã s dụng mô hình nghiên cứu

của Patrick Lencioni (2002) tiến hành nghiên cứu về hiệu quả làm việc nhóm trong các
doanh nghiệp và cho ra kết quả cao.
Sự tin tưởng

11
12
13
14
15
16
17
18

Yếu tố ảnh hƣởng
Cam kết nhóm
Cấu trúc nhóm
Giải quyết xung đ t
Hệ thống thưởng
Kích thước nhóm
Kiến thức
Kỹ năng
Môi trường làm việc
Mục tiêu
Phong cách lãnh đạo
Phương pháp làm việc
Quy tắc nhóm
Sự quan tâm đến kết
Sự tin tưởng
quả
Thái đ
Thành ph n nhóm
Trách nhiệm của các
thành viên
Truyền thông

X

X

X

X

1
2

X

3

X

1
X

1

X

X

X

3


1

X

1

X

2
X

1
X

X

X

11

7

X

9

5

1
3