BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
----------

NGUYỄN THỊ THANH QUYÊN

XÂY DỰNG BẢNG ĐIỂM CÂN BẰNG (BALANCED
SCORECARD) ĐỂ ĐO LƢỜNG THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI
CÔNG TY TNHH TM VŨ TÂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
----------

NGUYỄN THỊ THANH QUYÊN
XÂY DỰNG BẢNG ĐIỂM CÂN BẰNG (BALANCED
SCORECARD) ĐỂ ĐO LƢỜNG THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI
CÔNG TY TNHH TM VŨ TÂN

Chuyên ngành: Kế toán
Mã ngành: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. HUỲNH LỢI

2)

Tổng quan nghiên cứu : .................................................................................. 2

3)

Mục tiêu nghiên cứu : ....................................................................................... 7

4)

Câu hỏi nghiên cứu : ........................................................................................ 7

5)

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu : ................................................................. 7

6)

Phƣơng pháp nghiên cứu : ............................................................................... 8

7)

Kết cấu của luận văn : ...................................................................................... 8

CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẢNG ĐIỂM CÂN BẰNG ............................ 9
1.1

Tổng quan về bảng điểm cân bằng ................................................................. 9

1.1.1

Các thƣớc đo và mối quan hệ nhân quả của các thƣớc đo ......................... 32

1.2.5

Các chỉ tiêu trong bảng điểm cân bằng ...................................................... 34

1.3

Quy trình xây dựng và triển khai bảng điểm cân bằng..................................... 34

1.4

Kinh nghiệm áp dụng bảng điểm cân bằng ...................................................... 37

1.4.1

Kinh nghiệm áp dụng bảng điểm cân bằng tại công ty Dầu Nhớt Thorton ...
.................................................................................................................... 38

1.4.2

Kinh nghiệm áp dụng bảng điểm cân bằng tại Tập đoàn Philips .............. 38

1.4.3

Kinh nghiệm xây dựng bảng điểm cân bằng tại công ty Bao Bì Đông Nam

Việt

.................................................................................................................... 39

Tổng quan về hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động của công ty .......... 48

2.2.2

Hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động của công ty trên bốn phƣơng diện.
.................................................................................................................... 49

2.2.2.1 Phƣơng diện tài chính ................................................................................ 49
2.2.2.2 Phƣơng diện khách hàng ............................................................................ 52


2.2.2.3 Phƣơng diện quy trình kinh doanh nội bộ ................................................. 53
2.2.2.4 Phƣơng diện học hỏi và phát triển ............................................................. 54
2.3

Đánh giá thực trạng đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty ....................... 55

2.3.1

Đánh giá tổng quan về hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty

TNHH TM Vũ Tân .................................................................................................. 55
2.3.2

Đánh giá các phƣơng diện đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty ...... 56

2.3.2.1 Phƣơng diện tài chính ................................................................................ 56
2.3.2.2 Phƣơng diện khách hàng ............................................................................ 57
2.3.2.3 Phƣơng diện quy trình kinh doanh nội bộ ................................................. 58
2.3.2.4 Phƣơng diện học hỏi và phát triển ............................................................. 58

KPI: Key performance indicator (Chỉ số hệ suất cốt yếu )
KRI: Key result indicator (Chỉ số kết quả cốt yếu )
PI: Performance indicator (Chỉ số đo lƣờng hiệu suất )
ROCE: Return On Capital Employed (Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu )
TNHH: Trách nhiệm hữu hạn
TM: Thƣơng mại


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Một số mục tiêu và thƣớc đo đo lƣờng thành quả hoạt động của phƣơng diện
tài chính
Bảng 1.2: Các mục tiêu và thƣớc đo của phƣơng diện khách hàng
Bảng 1.3 : Một số mục tiêu và thƣớc đo đo lƣờng thành quả hoạt động của phƣơng diện
quy trình kinh doanh nội bộ
Bảng 1.4 : Một số mục tiêu và thƣớc đo đo lƣờng thành quả hoạt động phƣơng diện
học hỏi và phát triển
Bảng 2.1 Bảng so sánh kết quả thực hiện các chỉ tiêu hoạt động kinh doanh trong năm
2017 và năm 2018
Bảng 2.2 Mẫu bảng các thƣớc đo đo lƣờng thành quả hoạt động của công ty TNHH
TM Vũ Tân trong năm
Bảng 3.1: Bảng kế hoạch doanh thu tiền phòng năm 2019 của công ty TNHH TM Vũ
Tân


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1 Mô hình Balanced Scorecard
Hình 1.2: Bản đồ chiến lƣợc mô tả cách một tổ chức tạo ra giá trị cho cổ đông và khách
hàng
Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức công ty TNHH TM Vũ Tân
Hình 3.1: Bản đồ chiến lƣợc các mục tiêu bảng điểm cân bằng của công ty TNHH TM

Reason for writing: Market competition increasing affect significant to business profit
of Vu Tan Co., Ltd. A suitable strategy with specific targets together with building a
system measure result of performance effective is essential. Therefore, the build of
balanced scorecard to measure result performance at the company to solve the above
these problems.
Problem: building balanced scorecard to measure result performance at Vu Tan Co.,
Ltd.
The Methods: Use questionnaire survey for primary data and internal report of the
company for secondary data. Theoretical basis about balanced scorecard is used
synthetic method by author. The next step that is author observes, interviews, statisties,
summarizes and analysis about measure of result perfomance at the company in
practice. From that, determining vision, strategy, target of the four phases in balanced
scorecard at Vu Tan Co., Ltd
Results: Building balanced scorecard help the company measure of result performance
is effective and make strategy suitable and timely.
Conclusion: The conclusion of the research is suitable with model business in
restaurants, hotels. That is also restriction with model business in manufacturing,
trading... . Beside that, author hopes that Balanced scorecard will support the company
achives results better in strategic management, creates values intangible assets which
make development in the future.
Key words: Balanced scorecard; System measure result of performance; Hotel.


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1) Sự cần thiết của đề tài :
Trong thời đại công nghệ thông tin ngày càng phát triển cùng với sự cạnh tranh khốc
liệt của thị trƣờng, việc tồn tại và phát triển lâu dài là điều không hề dễ dàng đối với
một doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay.

của công ty. Hiện công ty chỉ đo lƣờng hiệu quả hoạt động thông qua các thƣớc đo tài
chính giản đơn để đo lƣờng thành quả hoạt động mà bỏ qua giá trị tiềm ẩn trong tƣơng
lai của các tài sản vô hình mang lại nhƣ sự hài lòng của khách hàng, chất lƣợng dịch vụ
hay kỹ năng của nhân viên thì công ty sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ
trong tƣơng lai. Một chiến lƣợc phù hợp, mục tiêu cụ thể với một hệ thống đo lƣờng
thành quả hoạt động hữu hiệu sẽ giải quyết đƣợc những khó khăn mà công ty đang đối
mặt hiện nay.
Qua các phân tích trên, bảng điểm cân bằng chính là công cụ giúp cho công ty TNHH
TM Vũ Tân vƣợt qua đƣợc những cạnh tranh trong kinh doanh và trong cả việc đo
lƣờng thành quả hoạt động tại công ty. Từ đây, tác giả quyết định chọn đề tài “ Xây
dựng bảng điểm cân bằng để đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty TNHH TM Vũ
Tân” làm luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành kế toán.
2) Tổng quan nghiên cứu :
Tác giả đã tham khảo một số bài nghiên cứu có liên quan đến bảng điểm cân bằng và
xây dựng cũng nhƣ vận dụng bảng điểm cân bằng để đo lƣờng thành quả hoạt động của
doanh nghiệp nhằm phục vụ cho đề tài nghiên cứu của mình.
+ Nghiên cứu trong nƣớc :
-

Trần Thị Hƣơng, 2011. Vận dụng phương pháp Thẻ điểm cân bằng tại Công
ty TNHH MSC Việt Nam. Luận văn thạc sĩ. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ


3

Chí Minh. Đề tài đã xây dựng phƣơng pháp thẻ điểm cân bằng sao cho phù
hợp với công ty dịch vụ vận tải, tạo điệu kiện thực hiện thành công chiến
lƣợc đã đề ra thông qua việc đo lƣờng đƣợc các tài sản vô hình và hữu hình.
-


Trần Thanh Ánh Nguyệt, 2014. Xây dựng bảng cân bằng điểm ( Balanced
Scorecard ) để đo lường thành quả hoạt động tại công ty Cổ Phần Tập Đoàn
Tân Mai. Luận văn thạc sĩ. Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Đề tài


4

này cho thấy bảng điểm cân bằng giúp thiết lập sự công bằng trong sự phân
cấp ở công ty khi đo lƣờng một cách chính xác kết quả thu đƣợc từ quá trình
hoạt động, tạo động lực cho các bộ phận phát huy đƣợc hết năng lực của bản
thân nhằm hoàn thành mục tiêu mà công ty đã đề ra.
-

Lƣơng Thị Lan Hƣơng, 2017. Áp dụng bảng điểm cân bằng để đo lường
thành quả hoạt động tại công ty TNHH TM – DV Hoa Mai. Luận văn thạc sĩ.
Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Đứng trƣớc sự cạnh tranh ngày
càng tăng trong lĩnh vực cung cấp suất ăn công nghiệp, đề tài đã vận dụng
bảng điểm cân bằng nhƣ một công cụ giúp công ty cụ thể hóa tầm nhìn và
chiến lƣợc thành mục tiêu và thƣớc đo, từ đó chuyển thành hành động phù
hợp, giúp công ty phát triển cân bằng và bền vững trong tƣơng lai.

-

Hoàng Thị Oanh, 2017. Hoàn thiện hệ thống đo lường thành quả hoạt động
trên cơ sở vận dụng bảng điểm cân bằng ( Balanced Scorecard ) tại công ty
TNHH MTV Cao Su Hà Tĩnh. Luận văn thạc sĩ. Đại học Kinh Tế Thành Phố
Hồ Chí Minh. Xuất phát từ các khó khăn mà công ty TNHH MTV Cao Su
Hà Tĩnh gặp phải nhƣ dựa vào các thƣớc đo tài chính truyền thống để đánh
giá hiệu quả hoạt động, chƣa xác định đƣợc chiến lƣợc cạnh tranh nên không
thiết lập đƣợc các mục tiêu và thƣớc đo cụ thể. Từ đó, đề tài đã xây dựng

nhƣ một công cụ quản lý cho khách sạn (Assessing the balanced scorecard as
a management tool for hotels). Nghiên cứu này đƣợc thực hiện tại các khách
sạn 3 sao trở lên ở Đông Bắc Anh với quy mô từ 30 đến 200 phòng. Kết quả
nghiên cứu cho thấy các khách sạn rất quan tâm đến doanh số hoạt động
hàng ngày và hàng tuần, đánh giá chênh lệch giữa chi phí thực tế với kế
hoạch theo tuần và theo tháng. Trong các phƣơng diện đều đƣợc tác giả đƣa
ra các thƣớc đo tƣơng ứng với mục tiêu trong lĩnh vực khách sạn và phù hợp
với chiến lƣợc đã đề ra. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc
thống kê, mô tả chứ chƣa đi vào bản chất là tính khả thi trong việc áp dụng
mô hình bảng điểm cân bằng có hiệu quả tại các khách sạn hay không.

-

Nghiên cứu của Md Habib-Uz-Zaman Khan et al. (2011), Việc sử dụng các
thƣớc đo hiệu quả hoạt động và bảng điểm cân bằng tại các công ty
Bangladesh (The use of multiple measures and the balancedscorecard (BSC)
in Bangladeshi firms). Đề tài này lấy dữ liệu thông qua bảng câu hỏi từ các


6

giám đốc tài chính và kế toán trƣởng của 60 công ty đã đƣợc niêm yết ở
Bangladesh. Nghiên cứu xem xét tình trạng sử dụng thƣớc đo tài chính, phi
tài chính và bảng điểm cân bằng tại các công ty ở Bangladesh. Kết quả cho
thấy thƣớc đo tài chính đƣợc sử dụng rộng rãi hơn. Từ đó đƣa ra lý do cho
việc áp dụng và thực hiện bảng điểm cân bằng.
-

Nghiên cứu của Chimwani, Pamela and Nyamwange, Onserio and Otuyo,
Robert et al. (2013), Vận dụng các thƣớc đo hiệu quả hoạt động chiến lƣợc

Mục tiêu nghiên cứu chung là: Xây dựng bảng điểm cân bằng để đo lƣờng thành quả
hoạt động tại công ty TNHH TM Vũ Tân.
4) Câu hỏi nghiên cứu :
Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu, tác giả cần trả lời các câu hỏi sau:
-

Cơ sở lý thuyết về bảng điểm cân bằng?

-

Thực trạng đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty TNHH TM Vũ Tân?
Ƣu điểm và hạn chế của hệ thống đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty
TNHH TM Vũ Tân?

-

Xây dựng bảng điểm cân bằng tại công ty TNHH TM Vũ Tân qua việc xác
định:
+ Tầm nhìn và chiến lƣợc của công ty, các mục tiêu của bốn phƣơng diện
trong bảng điểm cân bằng, bản đồ chiến lƣợc?
+ Các thƣớc đo và chỉ tiêu kế hoạch ở từng phƣơng diện trong bảng điểm
cân bằng?
+ Mối quan hệ nhân quả giữa các thƣớc đo?

5) Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu :
 Đối tượng nghiên cứu :
-

Phƣơng pháp đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty.
Trong đó :


Chƣơng 1 : Cơ sở lý luận về bảng điểm cân bằng
Chƣơng 2: Thực trạng đo lƣờng thành quả hoạt động tại công ty TNHH TM Vũ
Tân
Chƣơng 3: Xây dựng bảng điểm cân bằng để đo lƣờng thành quả hoạt động tại
công ty TNHH TM Vũ Tân


9

CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẢNG ĐIỂM CÂN BẰNG
Ở chƣơng này, tác giả sẽ sử dụng phƣơng pháp tổng hợp lý thuyết từ các giáo trình,
trang web, tạp chí có liên quan đến bảng điểm cân bằng để từ đó liên kết tầm nhìn và
chiến lƣợc của công ty với các mục tiêu và thƣớc đo tƣơng ứng với từng phƣơng diện
của bảng điểm cân bằng: tài chính, khách hàng, quy trình kinh doanh nội bộ, học hỏi và
phát triển.
1.1 Tổng quan về bảng điểm cân bằng
1.1.1 Lịch sử ra đời
Vào năm 1990, đề tài “ Đo lƣờng hiệu suất hoạt động của tổ chức trong lƣơng lai “
đƣợc bảo trợ trong thời gian một năm bởi bộ phận nghiên cứu của KPMG tại học viện
Nolan Norton. David P.Norton, Giám đốc điều hành Viện và Robert S.Kaplan đã tiến
hành nghiên cứu 13 công ty từ các lĩnh vực khác nhau nhằm đƣa ra một công cụ mới
giúp đo lƣờng hiệu quả hoạt động khắc phục đƣợc những hạn chế của hệ thống đo
lƣờng hiệu quả hoạt động lúc bấy giờ. Mô hình này đã đƣợc Tạp chí Havard Business
Review đánh giá là một trong những ý tƣởng có ảnh hƣởng nhất thế kỷ XX (Pau
N.Riven, 2006).
Kết quả nghiên cứu cho thấy đƣợc tính khả thi cũng nhƣ lợi ích mà bảng điểm cân
bằng đã mang lại với bốn phƣơng diện: tài chính, khách hàng, quy trình kinh doanh nội
bộ, học hỏi và phát triển. Hai ông cũng đã áp dụng bảng điểm cân bằng vào một số
công ty trong bốn năm tiếp theo và thu đƣợc kết quả vƣợt trội. Các nhà quản trị sử

mục tiêu ngắn hạn và mục tiêu dài hạn, giữa những chỉ số về kết quả và những chỉ số
thúc đẩy hiệu quả hoạt động, giữa những khía cạnh hiệu quả hoạt động ngoại vi ( cổ
đông, khách hàng) và nội tại ( quy trình kinh doanh nội bộ, học hỏi và phát triển).
Bảng điểm cân bằng giúp cho nhà quản trị có một bức tranh toàn điện về thành quả
hoạt động của doanh nghiệp, biến chiến lƣợc thành các mục tiêu cụ thể, từ mỗi mục


11

tiêu sẽ có một hoặc nhiều thƣớc đo và chỉ tiêu phù hợp, hƣớng doanh nghiệp tới sự
thành công trong tƣơng lai.

TÀI CHÍNH
„Để tồn tại về tài chính,
chúng ta phải thể hiện ra
sao trƣớc các cổ đông?”
Mục Thƣớc Chỉ Sáng
tiêu đo
tiêu kiến

HỌC HỎI VÀ PHÁT
TRIỂN
„Để đạt đƣợc tầm nhìn,
chúng ta làm thế nào để
duy trì đƣợc khả năng thay
đổi & cải tiến ?”
Mục Thƣớc Chỉ Sáng
tiêu đo
tiêu kiến


hoạt động của tổ chức trong quá khứ nhƣng lại không nhấn mạnh vào cách thức tạo ra
giá trị thực của hôm nay, đó là các tài sản vô hình. Trong khi đó, tài sản vô hình nhƣ
mối quan hệ với khách hàng, kỹ năng và trình độ của nhân viên… chính là nguyên
nhân tạo ra lợi nhuận và giá trị của doanh nghiệp trong dài hạn. Bảng điểm cân bằng
đóng vai trò đƣa ra những chiến lƣợc kinh doanh hiệu quả trong tƣơng lai.
Theo Kaplan và Norton, “việc đo lƣờng thực sự quan trọng, nếu bạn không đo lƣờng
đƣợc điều gì, bạn sẽ không quản lý đƣợc điều đó. Một hệ thống đo lƣờng của tổ chhức
ảnh hƣởng mạnh mẽ đến hành vi mọi ngƣời ở cả trong và ngoài tổ chức” (R,S Kaplan
and David P.Norton, The Balanced Scorecard : Translating Strategy Into Action,
1996).
Bảng điểm cân bằng là phƣơng pháp chuyển tầm nhìn và chiến lƣợc của doanh nghiệp
thành hành động, những mục tiêu đều đƣợc thể hiện cụ thể qua các thƣớc đo. Và doanh
nghiệp cũng có thể kiểm soát và đánh giá đƣợc kết quả thực hiện dựa trên chỉ tiêu đã
đƣợc thiết lập trên bảng điểm cân bằng. Ngoài ra, bảng điểm cân bằng còn giúp doanh
nghiệp quản lý tốt tài sản vô hình cũng nhƣ khám phá đƣợc những giá trị mang lại từ
tài sản vô hình. Hệ thống này sẽ liên kết hành vi của các bộ phận, nhân viên hƣớng đến
mục tiêu của của doanh nghiệp.
Bảng điểm cân bằng kết hợp những thƣớc đo tài chính với những thƣớc đo phi tài
chính hƣớng tới thành công của tổ chức trong lƣơng lai. Khi tổ chức muốn đạt đƣợc
chiến lƣợc thì cần đặt ra các mục tiêu cụ thể và các mục tiêu này phải đƣợc chuyển
thành các con số để đo lƣờng chứ không thể mang tính trừu tƣợng. Vì vậy, thƣớc đo sẽ
giúp cho các mục tiêu đƣợc thể hiện rõ ràng. (Kaplan and Norton, 1996b).


13

 Bảng điểm cân bằng là một hệ thống quản lý chiến lƣợc:
Bảng điểm cân bằng là một hệ thống đo lƣờng, giúp cho các thƣớc đo tài chính đƣợc
thể hiện rõ nét nhằm đo lƣờng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và thực hiện đƣợc
chiến lƣợc đã đặt ra. Ngoài vai trò trên thì bảng điểm cân bằng còn đƣợc sử dụng nhƣ