ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

PHẠM DUY PHÚ

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DỊCH VỤ
LƯU TRÚ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG
NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Ngành: Quản lý kinh tế

THÁI NGUYÊN - NĂM 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

PHẠM DUY PHÚ

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DỊCH VỤ
LƯU TRÚ DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG
NINH
Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨTHEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐỖ ĐÌNH LONG

THÁI NGUYÊN - NĂM 2018

Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ.
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2018
Tác giả luận văn

Phạm Duy Phú


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..............................................................................................i
LỜI CẢM ƠN...................................................................................................ii
MỤC LỤC.......................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.................................................................vii
DANH MỤC CÁC BẢNG............................................................................viii
MỞ ĐẦU.......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu......................................................................................2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................3
4. Đóng góp của Luận văn.................................................................................3
5. Kết cấu của luận văn..................................................................................... 4
Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚCĐỐI VỚI DỊCH VỤ LƯU TRÚ DU LỊCH........................................5
1.1. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với dịch vụ lưu trú du lịch............5
1.1.1. Khái niệm cơ bản về lưu trú, dịch vụ lưu trú du lịch.............................. 5
1.1.2.Quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch..........................................10
1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước dịch vụ lưu trú................17
1.2. Cơ sở thực tiễn quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch...................21
1.2.3. Một số bài học kinh nghiệm đối với quản lý nhà nước về lưu trú
du lịch ở tỉnh Quảng Ninh...............................................................................26
Chương 2:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..............................................28

phẩm và an ninh, an toàn, phòng chống tệ nạn xã hội trong cơ sở dịch vụ
lưu trú..............................................................................................................65
3.3.4. Quản lý của nhà nước về khách lưu trú du lịch.....................................70
3.4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước dịch vụ lưu trú
trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh..........................................................................74
3.4.1. Yếu tố về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên........................ 74


v
3.4.2. Các yếu tố về kinh tế xã hội.................................................................. 75
3.4.3. Các yếu tố thuộc về đường lối phát triển.............................................. 76
3.4.4. Các yếu tố thuộc về sự phát triển của các cơ sở lưu trú du lịch............77
3.4.5. Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về du lịch....................79
3.5. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch theo
trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh..........................................................................79
3.5.1. Những kết quả đạt được trong quản lý nhà nước đối với dịch vụ
lưu trú du lịch tỉnh Quảng Ninh...................................................................... 79
3.5.2. Những hạn chế trong quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch
trên địa bàn tỉnh...............................................................................................83
3.5.3. Nguyên nhân của hạn chế......................................................................86
Chương 4:GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
DỊCH VỤ LƯU TRÚ DU LỊCH TẠI TỈNH QUẢNG NINH....................87
4.1. Cơ sở định hướng giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về dịch vụ
lưu trú du lịch tỉnh Quảng Ninh...................................................................... 87
4.1.1.Quan điểm phát triển ngành du lịch tỉnh Quảng Ninh........................... 87
4.1.2. Mục tiêu phát triển của Ngành Du lịch tỉnh Quảng Ninh..................... 88
4.1.3.Phương hướng phát triển các loại hình dịch vụ lưu trú du lịch tỉnh
Quảng Ninh..................................................................................................... 89
4.2. Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch
tỉnh Quảng Ninh..............................................................................................92

ĐVT

Đơn vị tính

LTDL

Lưu trú du lịch

QLNN

Quản lý nhà nước

VHTTDL

Văn hóa thể thao du lịch


viii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Số lượng khách du lịch và tổng doanh thu du lịchở QuảngNinh
giai đoạn 2016- 2017

37

Bảng 3.2. Khảo sát mức độ phù hợp đường lối phát triển du lịchcủa Nhà
nước ở tỉnh Quảng Ninh 49
Bảng 3.3: Kết quả khảo sát đánh giá QLNN về dịch vụ lưu trú du lịch.........62
Bảng 3.4: Khảo sát tiêu chí bảo vệ môi trường của dịch vụ lưu trú du lịch....68
Bảng 3.5. Giá phòng trung bình và ngày lưu trú bình quân của khách du
lịchtại tỉnh Quảng Ninh năm 2017

1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngành du lịch Việt Nam đang đứng trước một tương lai đầy hứa hẹn.
Trên cơ sở nhiều lợi thế về tài nguyên du lịch, nền tảng pháp lý không ngừng
được cải thiện và sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, ngành du lịch Việt Nam đã
và đang nỗ lực từng bước khẳng định mình với tư cách là ngành kinh tế mũi
nhọn; đóng góp ngày càng tích cực vào quá trình phát triển chung của đất
nước, cũng như của du lịch quốc tế.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành Du lịch, những năm qua Du
lịch Quảng Ninh cũng đã có những bước phát triển đột phá. Để có được
những thành tựu đó, tỉnh Quảng Ninh đã chủ trương lựa chọn phát triển dịch
vụ lưu trú du lịch làm khâu đột phá để thay đổi diện mạo của Du lịch Quảng
Ninh. Bởi lẽ, dịch vụ lưu trú đóng vai trò rất quan trọng trong việc làm hài
lòng du khách trong một chuyến du lịch. Các loại cơ sở lưu trú du lịch đã và
đang phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng, cơ bản đáp ứng nhu cầu
đa dạng của du khách. Hệ thống cơ sở lưu trú du lịch và các dịch vụ bổ sung
trong cơ sở lưu trú du lịch đang ngày càng góp phần tích cực tạo nên sức hấp
dẫn chung của sản phẩm du lịch địa phương. Những năm gần đây Quảng Ninh
đã thu hút được nhiều nhà đầu tư xây dựng hệ thống khách sạn, khu nghỉ
dưỡng 4-5 sao. Hàng loạt các dự án do các nhà đầu tư, quản lý khách sạn hàng
đầu Việt nam và quốc tế đã và đang được triển khai,nhiều sản phẩm du lịch
quy mô lớn, thương hiệu đẳng cấp, đạt chất lượng cao đã ra đời như: VinPearl
Hạ Long, Mường Thanh Luxury Quảng Ninh, Novotel Hạ Long, Sheraton Hạ
Long, Double Tree by Hilton, Mellia Ha Long Hotel và một số lượng lớn tàu
thủy lưu trú du lịch chất lượng cao như Au Co Cruises, Paradise Cruise lines,
Victory Cruises, Indochina Sails… cung cấp dịch vụ lưu trú trên vịnh Hạ
Long. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả khả quan đó, trước thực trạng phát triển
quá nhanh và đa dạng, hoạt động lưu trú du lịch cũng bộc lộ nhiều


2

3
- Phân tích thực trạng dịch vụ lưu trú du lịch, công tác quản lý nhà nước
của ngành du lịch đối với dịch vụ lưu trú du lịch ở tỉnh Quảng Ninh
- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường quản lý nhà
nước về dịch vụ lưu trú du lịch ở tỉnh Quảng Ninh.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch và những vấn đề
có liên quan.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Tại tỉnh Quảng Ninh.
- Về thời gian:Do tính chất phát triển mạnh mẽ, nhạy cảm của ngành
lưu trú du lịch và sự biến động không ngừng của kinh tế thế giới, kinh tế khu
vực và ở Việt Nam, đề tài nghiên cứu, tham khảo và đánh giá các số liệu, tài
liệu đã công bố chủ yếu từ năm 2016 đến năm 2017.
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề liên quan đến
lưu trú du lịch, thực trạng phát triển của dịch vụ lưu trú du lịch và về công tác
quản lý nhà nước về dịch vụ lưu trú du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Từ
đó đưa ra các đề xuất, khuyến nghị nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối
với dịch vụ lưu trú du lịch tại tỉnh Quảng Ninh.
4. Đóng góp của Luận văn
Về mặt lý luận: Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về
quản lý nhà nước đối với dịch vụ lưu trú du lịch. Kết quả này kỳ vọng là
nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu
khoa học trong lĩnh vực du lịch nói riêng và kinh tế nói chung.
Về mặt thực tiễn: Việc nghiên cứu và đánh giá thực trạng công tác quản
lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ lưu trú sẽ góp phần giúp cho
các cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch (chủ cơ sở lưu trú du



Việt www.vi.wikitionary.org thì “lưu trú” cũng được khái niệm là “ở tạm”.

Bên cạnh đó, lưu trú còn được hiểu là việc một người ở lại trong thời
gian nhất định tại một địa phương không phải là nơi cư trú của mình.
- Dịch vụ lưu trú du lịch: Là dịch vụ cho thuê buồng ngủ và một sốdịch
vụ bổ sung cho khách du lịch trong thời gian họ lưu lại tạm thời tại cơ sở
kinhdoanh lưu trú du lịch nhằm mục đích có lãi.
Các dịch vụ bổ sung trong kinh doanh lưu trú du lịch bao gồm các dịch
vụ bổsung bắt buộc và dịch vụ bổ sung không bắt buộc, trong đó các dịch vụ
bổ sungbắt buộc là những dịch vụ mà các cơ sở lưu trú bắt buộc phải cung cấp
cho kháchtheo quy định trong hệ thống tiêu chuẩn xếp hạng cơ sở lưu trú của
các quốc gia. Số lượng và sựđa dạng của các dịch vụ bổ sung bắt buộc trong
kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch tùy thuộcvào từng cấp hạng và từng loại
hình của cơ sở lưu trú du lịch. Ngoài ra, các cơ sở lưu trú du lịch có thể cung
cấp thêm các dịch vụ bổ sung không bắt buộc khác mà không có trong quy
định tiêu chuẩn xếp hạng quốc gia tương ứng cho thứ hạng của cơ sở lưu trú
du lịch nếu như khách hàng mục tiêu của doanh nghiệp có nhu cầu và nằm
trong khuôn khổ chophép của pháp luật hiện hành.
1.1.1.2. Khái niệm và phân loại cơ sở lưu trú du lịch
- Theo ISO 18153-2003: Thuật ngữ khách sạn và các loại hình khác của
cơ sở lưu trú du lịchcủa Tổ chức Tiêu chuẩn Quốc tếthì khái niệm cơ sở lưu
trú có nghĩa là nơi cung cấp tối thiểu hai dịch vụ: (i) ngủ và (ii) các trang thiết
bị vệ sinh.


6
- Theo Luật Du lịch Việt Nam số 09/2017/QH14 năm 2017: Cơ sở lưu
trú du lịch là nơi cung cấp dịch vụ phục vụ nhu cầu lưu trú của khách du lịch.
- Qua các quan điểm nêu trên, trong phạm vi luận văn này, chúng ta có
thể đưa ra và hiểu thêm một định nghĩa về cơ sở lưu trú du lịch như sau: Cơ

trên mặt nước.
Ví dụ: Park Hyatt Saigon ở TP. Hồ Chí Minh, Sofitel Metropole ở Hà Nội.

- Khách sạn bên đường (motel)là một dạng cơ sở lưu trú được xây dựng
gần đường giao thông, có kiến trúc thấp tầng (thường chỉ có một tầng) phục
vụ khách đi bằng phương tiện riêng (xe con, xe máy...) tại cơ sở lưu trú này
có bộ phận bảo dưỡng, kiểm tra sửa chữa xe cho khách. Đối tượng phục vụ
của loại hình này thường là khách có thu nhập trung bình. Ở nước ta loại hình
này còn chưa phát triển.
Làng du lịch (holiday village) là cơ sở lưu trú du lịch gồm tập hợp các
biệt thự hoặc một số loại cơ sở lưu trú khác như căn hộ, băng-ga-lâu
(bungalow) và bãi cắm trại, được xây dựng ở nơi có tài nguyên du lịch, cảnh
quan thiên nhiên đẹp, có hệ thống dịch vụ gồm các nhà hàng, quầy bar, cửa
hàng mua sắm, khu vui chơi giải trí, thể thao và các tiện ích khác phục vụ
khách du lịch.
Biệt thự du lịch (tourist villa) là biệt thự có trang thiết bị, tiện nghi cho
khách du lịch thuê, có thể tự phục vụ trong thời gian lưu trú. Có từ ba biệt thự
du lịch trở lên được gọi là cụm biệt thự du lịch.
Ví dụ: Biệt thự Đà Lạt Edensee vip, Biệt thự Đà Lạt Edensee Mimoda
Supperior, Biệt thự Vũng Tàu-196A...
Căn hộ du lịch (tourist apartment) là căn hộ có trang thiết bị, tiện nghi
cho khách du lịch thuê, có thể tự phục vụ trong thời gian lưu trú. Có từ mười
căn hộ du lịch trở lên được gọi là khu căn hộ du lịch.
Ví dụ: Căn hộ du lịch Côn Đảo, du lịch căn hộ gia đình Thụy Sĩ-Pari,
căn hộ Mỹ Đức (Chung cư Mỹ Đức Bình Thạnh).


8
Bãi cắm trại du lịch (tourist camping) là khu vực đất được quy hoạch ở
nơi có cảnh quan thiên nhiên đẹp, có kết cấu hạ tầng, có cơ sở vật chất kỹ

sạn, nhà nghỉ du lịch, khách sạn nghỉ dưỡng, căn hộ cho khách du lịch thuê,
ký túc xá, nhà trọ du lịch. Như vậy, đối tượng quản lý được chú trọng nhất và
chủ yếu nhất vẫn là khách sạn.
Về cơ bản, khách sạn được phân thành các đối tượng như sau:
Phân loại khách sạn theo vị trí địa lý:
-Khách sạn thành phố;
-Khách sạn nghỉ dưỡng;
-Khách sạn ven đô;
-Khách sạn ven đường;
-Khách sạn sân bay.
-Khách sạn quy mô lớn;
- Khách sạn quy mô vừa;
- Khách sạn quy mô nhỏ.
Tuy nhiên thế nào là khách sạn quy mô lớn, thế nào là khách sạn quy
mô vừa, khách sạn nào là quy mô nhỏ vẫn phụ thuộc vào các quốc gia khác
nhau. Đơn vị định lượng quy mô thì tại mỗi quốc gia, quy định có những sự
khác biệt. Nhìn chung, các nước thường căn cứ vào số lượng buồng và số
lượng dịch vụ để xác định quy mô của khách sạn. Ví dụ: Tại Mỹ, khách sạn
có từ 500 buồng được xếp vào loại quy mô lớn; từ 125 buồng tới cận 500
buồng có quy mô trung bình; còn khách sạn có dưới 125 buồng là khách sạn
có quy mô nhỏ.
Tại Việt Nam: Khách sạn có thứ hạng 5 sao, được gọi là có quy mô lớn,
có từ 100 buồng trở lên; khách sạn có quy mô trung bình là khách sạn có từ
50 buồng tới cận 100 buồng; còn khách sạn dưới 50 buồng được gọi là quy
mô nhỏ.
+ Phân loại theo mức cung cấp dịch vụ của khách sạn
- Khách sạn sang trọng;


10

Quản lý nhà nước là: “Hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhà
nước, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật


11
Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người do
các cơ quan trong hệ thống Chính phủ từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để
thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước nhằm duy trì và phát
triển cao các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật, thỏa mãn các nhu cầu
hợp pháp của con người trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [4].
Quản lý nhà nước bao gồm các yếu tố:
Chủ thể quản lý nhà nước bao gồm: Nhà nước,cơ quan nhà nước tổ
chức nhà nước xã hội và cá nhân được nhà nước ủy quyền thực hiện quyền
quản lý nhà nước.
Khách thể của quản lý nhà nước: Là trật tự quản lý nhà nước. Quản
lý hành chính nhà nước là một hình thức hoạt động của nhà nước được thực
hiện trước hết và ủy quyền các cơ quan hành chính nhà nước.
Tính chấp hành thể hiện ở chỗ đảm bảo thực hiện thực tế các văn bản
pháp luật của cơ quan quyền lực nhà nước được tiến hành trên cơ sở pháp luật.

Tính chất điều hành để đảm bảo cho các văn bản pháp luật các cơ quan
quyền lực nhà nước được thực thi. Trong thực tế các chủ thể của quản lý nhà
nước tiến hành hoạt động tổ chức và hoạt động trực tiếp đối với các đối tượng
quản lý. Cơ quan hành chính nhà nước ban hành mệnh lệnh cụ thể bắt buộc
các đối tượng quản lý phải thực hiện. Như vậy, các chủ thể quản lý hành chính
nhà nước sử dụng quyền lực nhà nước điều khiển hoạt động của các đối tượng
quản lý. Hoạt động điều hành là nội dung cơ bản của hoạt động chấp hành
quyền lực nhà nước.
Quản lý nhà nước về du lịch là một lĩnh vực của quản lý nhà nước
(QLNN), là hoạt động của hệ thống các cơ quan nhà nước nhằm quản lý vi

hướng rõ rệt. Do đó, Nhà nước phải ban hành pháp luật, đề ra các chính sách,
chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển du lịch và dùng các công cụ này để
tác động vào lĩnh vực du lịch.
Ba là, quản lý nhà nước đối với hoạt động dịch vụ lưu trú du lịchđòi hỏi
phải có một bộ máy nhà nước mạnh, có hiệu lực, hiệu quả và một đội ngũ cán
bộ quản lý nhà nước có trình độ, năng lực thật sự.


13
Quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch phải tạo được những cân đối
chung, điều tiết được thị trường, ngăn ngừa và xử lý những đột biến xấu, tạo
môi trường pháp lý thuận lợi cho mọi hoạt động du lịch phát triển. Và để thực
hiện tốt điều này thì tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước
không thể khác hơn là phải được tổ chức thống nhất, đồng bộ, có hiệu quả từ
Trung ương đến địa phương.
Bốn là, quản lý nhà nước còn xuất phát từ chính nhu cầu khách quan của
sự gia tăng vai trò của chính sách, pháp luật trong nền kinh tế thị trường với
tư cách là công cụ quản lý
Nền kinh tế thị trường với những quan hệ kinh tế rất đa dạng và năng
động đòi hỏi có một sân chơi an toàn và bình đẳng, đặc biệt là khi vấn đề toàn
cầu hóa kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế là mục tiêu mà các quốc gia hướng
tới. Trong bối cảnh đó, phải có một hệ thống chính sách, pháp luật hoàn
chỉnh, phù hợp không chỉ với điều kiện ở trong nước mà còn với thông lệ và
luật pháp quốc tế. Đây là sự thách thức lớn đối với mỗi quốc gia, trong đó có
Việt Nam. Bởi vì, mọi quan hệ hợp tác dù ở bất cứ lĩnh vực nào và với đối tác
nào cũng cần có trình tự nhất định và chỉ có thể dựa trên cơ sở chính sách,
pháp luật.
1.1.2.3. Nội dung quản lý nhà nước về lưu trú du lịch ở Việt Nam
* Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển
kinh doanh lưu trú du lịch

theo Luật quản lý đầu tư và phải có quy định chung nhất về điều kiện cơ sở hạ
tầng kỹ thuật cho các cơ sở lưu trú du lịch.
c) Cấp, thu hồi giấy phép kinh doanh lưu trú du lịch
Cơ sở hoạt động kinh doanh lưu trú du lịch bao gồm các doanh nghiệp,
tập thể, tổ chức, cá nhân, hộ gia đình tham gia thị trường đáp ứng nhu cầu lưu
trú của khách du lịch nhằm thu lợi. Các cơ sở hoạt động kinh doanh lưu trú du
lịch vừa là chủ thể phát triển hoạt động kinh doanh du lịch vừa là đối tượng