MỘT SỐ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐỂ THÚC ĐẨY TIẾN TRÌNH ĐÀM
PHÁN GIA NHẬP WTO CỦA VIỆT NAM
1. Tiếp tục quá trình đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường.
Việt Nam tiếp tục đẩy nhanh công cuộc cải cách, tối đa hoá khả năng
đáp ứng các yêu cầu của WTO. Điều này đòi hỏi nền kinh tế Việt Nam phải
thực sự năng động có nghĩa là cần phải có cơ cấu kinh tế hợp lý và hiện
đại. Do vậy trong thời gian tới, cần chuyển đổi cơ cấu ngành kinh tế theo
hướng: chú trọng phát triển nông nghiệp và nông thôn theo hướng công
nghiệp hoá, hiện đại hoá phù hợp với yêu cầu của thị trường, giảm thiểu tỷ
trọng nông nghiệp, phát triển mạnh các ngành công nghiệp có lợi thế cạnh
tranh, phát triển mạnh các ngành công nghệ cao, các ngành xuất khẩu.
Điều kiện tiên quyết để trở thành thành viên của WTO là quốc gia đó
phải có nền kinh tế thị trường thực sự. Do đó Việt Nam cần phải hình thành
đồng bộ cơ chế thị trường theo hướng:
- Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, nhiều hình thức sở hữu,
mọi hình thức kinh doanh theo các hình thức sỡ hữu khác nhau đều được
khuyến khích phát triển lâu dài, hợp tác cạnh tranh bình đẳng. Vấn đề bình
đẳng giữa các thành phần kinh tế cần phải được giải quyết thoả đáng vì nó
sẽ tạo một môi trường cạnh tranh lành mạnh cho nền kinh tế phát triển.
- Tạo lập đồng bộ các yếu tố của thị trường phát triển các loại thị
trường: vốn, tiền tệ, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, lao động, dịch
vụ... Nhà nước tôn trọng các nguyên tắc của thị trường tập trung làm tốt
chức năng hoạch định chiến lược, chính sách, quy hoạch, kế hoạch định
hướng phát triển, thực hiện những dự án trọng điểm, đổi mới thể chế, cải
thiện môi trường đầu tư, điều tiết thu nhập hợp lý, xây dựng pháp luật,
kiểm tra giám sát việc thực hiện, đơn giản hoá các thủ tục hành chính...
2. Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng bộ máy Nhà nước trong sạch và vững
mạnh.
Để xây dựng và phát triển được nền kinh tế thị trường cạnh tranh
lành mạnh thì vai trò quản lý của Nhà nước rất quan trọng. Tuy vậy, WTO
luôn yêu cầu, khuyến cáo tất cả các nước thành viên phải duy trì hợp lý

khác.
Và một điều không kém phần quan trọng quyết định đến sự thành
công của công cuộc đổi mới kinh tế Việt Nam và sự thành công trong đàm
phán gia nhập WTO, đó chính là hệ thống luật pháp Việt Nam. Có thể nói
rằng, trong WTO tất cả các quốc gia thành viên đều xử lý mọi vấn đề theo
luật thể hiện qua các cam kết ,các hiệp định đa phương. Để có thể đáp ứng
được yêu cầu khắt khe này của WTO đòi hỏi trong thời gian tới Việt Nam
cần phải hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật của mình. Quan trọng hơn
cả là phải thiết lập một hệ thống luật phù hợp mà theo đó một hệ thống
thương mại sẽ vận hành. Tại thời điểm này, Việt Nam vẫn chưa có một hệ
thống luật phù hợp bao trùm các lĩnh vực của WTO như các luật về quyền
sở hữu trí tuệ, ngân hàng, viễn thông và các biện pháp khắc phục rủi ro.
Một nhu cầu rất khẩn cấp là Việt Nam cần khẩn trương xây dựng một cơ
cấu luật đầy đủ, có khả năng đảm bảo cho hoạt động thương mại quốc tế
giữa Việt Nam và các nước thành viên WTO khác, phù hợp với các tiêu
chuẩn và thực tiễn quốc tế.
Việt Nam cũng phải tìm các biện pháp để xây dựng một xã hội bằng
pháp luật tại Việt Nam. Thực tế cho thấy kinh tế chỉ có thể được phát triển
và giữ vững khi có luật pháp tốt, thông tin đại chúng góp phần chống tham
nhũng, các thương nhân doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định kịp thời và
chính xác nhờ vào việc tiếp cận tự do với các thông tin đầy đủ, chính xác.
Trên thực tế Việt Nam chỉ có thể tiếp tục đạt được thành công trong công
cuộc đổi mới kinh tế và thành công trong quá trình đàm phán gia nhập
WTO nếu có được sự đảm bảo bằng pháp luật.
4. Đổi mới chính sách và kiện toàn hệ thống tài chính - tiền tệ.
Việt Nam cũng chuẩn bị đưa ra chương trình thuế cho các hàng hoá
công nghiệp và nông nghiệp, cũng như các chương trình dịch vụ tiến tới
mức trung bình của các nước đang phát triển. Việt Nam cũng sẽ phải cắt
giảm hoặc loại bỏ các hàng rào phi thuế quan để nâng cao khả năng thâm
nhập thị trường cho các bạn hàng thương mại. Thuế là nguồn thu chủ yếu

khi chuẩn bị gia nhập WTO. Cơ cấu lại hệ thống ngân hàng và nâng cao
hiệu quả hoạt động của chúng bởi vì WTO đã có các hiệp định đa phương
về thương mại dịch vụ, trong đó ngân hàng là lĩnh vực rất được chú trọng.
Nếu không cải cách Việt Nam sẽ dễ bị thua thiệt khi gia nhập WTO. Tiếp
đến cũng trong lĩnh vực ngân hàng, Việt Nam cần thành lập ngân hàng
chính sách bảo đảm quyền kinh doanh của các ngân hàng và tổ chức tài
chính nước ngoài theo các cam kết của nước ta với quốc tế, chủ yếu và
quan trọng nhất là với WTO.
5. Đào tạo đội ngũ cán bộ có trình độ cao.
Quá trình đàm phán gia nhập WTO sẽ còn rất nhiều khó khăn, trở
ngại. Để có thể vượt qua được những trở ngại đó, để đàm phán thuận lợi
đạt kết quả tốt, mang lại nhiều lợi ích nhất cho Việt Nam khi gia nhập WTO
đòi hỏi Việt Nam phải có một đội ngũ các cán bộ chuyên gia đàm phán đặc
biệt xuất sắc trong vấn đề gia nhập WTO. Do đó Việt Nam cần phải chú
trọng đầu tư hơn nữa vào việc đào tạo đội ngũ này. Cần có những yêu cầu
khắt khe đối với lớp cán bộ này vì họ đại diện cho cả một quốc gia để đi
đàm phán. Cần tạo điều kiện để họ nâng cao thêm tri thức hiểu biết về
WTO, có như vậy khi đàm phán mới có thể giành được nhiều lợi ích nhất về
cho Việt Nam. Đồng thời có thể thấy rằng, những cán bộ đi trước trong lĩnh
vực đàm phán có nhiều kinh nghiệm hơn về kỹ thuật đàm phán và nghệ
thuật đàm phán nhưng lớp cán bộ trẻ kế cận sẽ có nhiều thế mạnh hơn về
sự năng động trong điều kiện hội nhập, khả năng tổng hợp và xử lý rất
nhiều thông tin cùng một lúc. Trong thời gian tới, Việt Nam cần bỏ tiền ra
để xây dựng những trường đào tạo chính quy về đàm phán bao gồm cả
đàm phán song phương, đàm phán khu vực và đám phán đa phương (toàn
cầu). Những trường này sẽ là nơi cung cấp các cán bộ, các chuyên gia hàng
đầu về đàm phán sẽ giúp Việt Nam nhanh chóng thành công trên con
đường hội nhập quốc tế mà trước mắt là WTO.
6. Nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại và thúc đẩy quan hệ với các thành viên
WTO.

đang phát triển có thu nhập thấp. Các đặc trưng đó làm phát sinh một vài
vấn đề về việc Việt Nam nộp đơn xin gia nhập WTO, đó chính là sự "đổi
mới" và các cải cách về thị trường, về các kiểm soát nhập khẩu và thâm
nhập thị trường, trợ cấp xuất khẩu và vai trò của chính phủ, tự do hoá dịch
vụ và các hạn chế đầu tư , đối xử đặc biệt trong quá trình phát triển kinh tế
của mình.
Mặc dù Việt Nam gặp phải các thách thức ghê gớm trong các nỗ lực
để hoà nhập vào hệ thống thương mại thế giới, nhưng Việt Nam cũng sẽ
nhận được nhiều cơ hội lớn do tham gia vào WTO. Việt Nam cần nắm bắt
được các cơ hội này để làm việc với các thành viên khác của WTO nhằm
giải quyết các vấn đề khó khăn xung quanh việc gia nhập WTO.
Tiến trình gia nhập WTO của Việt Nam mới chỉ đang ở những bước
đi đầu tiên và trước mắt, đang còn rất nhiều những khó khăn trở ngại cần
phải vượt qua. Vấn đề cốt yếu ở đây là Việt Nam cần phải thực sự chủ động
trong vấn đề này. Một khi đã có sự chuẩn bị chu đáo sẽ giúp Việt Nam tự
tin hơn trong các cuộc thương lượng, đàm phán song biên và đa biên để
nhanh chóng gia nhập WTO. Hơn thế nữa Việt Nam cũng cần phải nhanh
chóng tiến hành cải cách kinh tế hơn nữa kết hợp chặt chẽ với việc mở
rộng nâng cao các quan hệ đối ngoại. Việt Nam phải tận dụng được lợi thế
là thành viên của ASEAN trong tiến trình đàm phán để đẩy mạnh tiến trình.
Đồng thời, khi đã khai thông được quan hệ với Mỹ đặc biệt là đã ký Hiệp
định thương mại Việt - Mỹ thì cần tận dụng tối đa lợi thế này.
Việt Nam chỉ mới mở cửa nền kinh tế được 15 năm và quá trình hội
nhập kinh tế chỉ đang trong giai đoạn khởi đầu. Mặc dù vậy, Việt Nam cũng
đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong quá trình phát triển kinh tế và
hội nhập quốc tế. Tuy nhiên con đường hội nhập kinh tế quốc tế của Việt
Nam vẫn còn rất nhiều chông gai và thử thách đòi hỏi Việt Nam phải có
nhiều biện pháp tích cực hơn nữa, đồng bộ hơn nữa để giải quyết những
khó khăn này.
Việt Nam cần có nhiều cải cách hơn nữa để phát triển kinh tế đất