THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHU TRÌNH TIỀN LƯƠNG
VÀ NHÂN VIÊN TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO
CÔNG TY TNHH ERNST YOUNG VIỆT NAM THỰC HIỆN
1.1 Mục tiêu kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên trong kiểm toán báo cáo tài
chính của công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam
Trước khi bắt đầu thực hiện một cuộc kiểm toán, kiểm toán viên phải xác định rõ
ràng mục tiêu của cuộc kiểm toán đó, bắt đầu từ những mục tiêu chung cho đến những
mục tiêu cụ thể cho từng phần hành kiểm toán, kết hợp với những hiểu biết về đơn vị để
quyết định mục tiêu trọng yếu và cần tập trung vào phần hành nào. Mục tiêu kiểm toán
giúp kiểm toán viên xây dựng kế hoạch và chương trình kiểm toán phù hợp, từ đó xác
định khối lượng công việc, thiết kế các thủ tục kiểm toán phù hợp phục vụ cho việc thực
hiện kiểm toán và hoàn thành công việc trong tiến độ.
Khi tiến hành kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên theo các thủ tục được
thiết kế sẵn của công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam.
Trong kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên, cụ thể các mục tiêu kiểm toán
được xác định như sau:
Mục tiêu kiểm toán chung: Khẳng định tính trung thực hợp lý của các nghiệp vụ
liên quan đến tiền lương và nhân viên, phù hợp với nguyên tắc và chế độ kế toán hiện
hành, để có đủ bằng chứng kết luận về con số của các khoản mục phải trả liên quan đến
tiền lương trên BCTC của đơn vị.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Bảng 1.1: Mục tiêu kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên của công ty TNHH Ernst &
Young Việt Nam
Mục tiêu kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên
Mục tiêu về tài chính (Cơ sở dẫn liệu)
• Tính hiện hữu, tính trọn vẹn, tính đo lường của chi phí tiền lương.
• Tính trọn vẹn, tính định giá, tính quyền và nghĩa vụ của số dư cuối kỳ phải trả lương nhân viên và các khoản
trích theo lương.
Mục tiêu về thực hiện (Thời gian/Chi phí/Chất lượng)
• Tính toán chi phí tiền lương một cách chính xác.
Mục tiêu về tuân thủ
kiểm toán, phần chi phí chiếm tỷ trọng bao nhiêu, ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh
doanh như thế nào. Trả lời được những câu hỏi đó, nghĩa là kiểm toán viên có thể xác
định được tính chất quan trọng của chu trình trong hoạt động của đơn vị được kiểm toán,
cũng như phân bổ mức trọng yếu cho các khoản mục phải trả công nhân viên và các
khoản trích theo lương trên bảng cân đối kế toán.
1.2 Đặc điểm kế toán nghiệp vụ tính lương và chi trả lương, các khoản trích theo
lương ở khách thể kiểm toán của Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam có ảnh
hưởng đến kiểm toán
Trong phần hành kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên, điều quan trọng đó
là kiểm toán viên phải tìm hiểu được đặc điểm kế toán của đơn vị được kiểm toán để
nắm bắt được rủi ro tiềm tàng cũng như rủi ro kiểm soát đối với chu trình này. Từ đó,
kiểm toán viên có thể khoanh vùng và tập trung, chú ý đến những phần mà theo nhận
định có thể sai phạm.
Khi tiến hành xem xét cách thức vận hành của một hệ thống, mà ở đây được đề
cập đến là chu trình nhân viên, kiểm toán viên phải tìm hiểu về chính sách chi phối hoạt
động của hệ thống, từ chính sách của Nhà nước cho đến những quy định có tính tổ chức
của doanh nghiệp bằng cách xem xét hệ thống thông tư, văn bản tính và trích lập lương
được đơn vị sử dụng và tính cập nhật của các văn bản này (mức trợ cấp thất nghiệp…),
ví dụ như trong thời gian gần đây, việc doanh nghiệp cũng như cá nhân phải đóng thêm
bảo hiểm trợ cấp thất nghiệp cho người lao động cũng như họ phải trích thêm từ lương
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
của mình để chi trả cho loại bảo hiểm bảo vệ quyền lợi người lao động này. Từ đó, nhận
định về tính cập nhật thông tin và thực hiện thông tư, như quyết định về tăng mức lương
cơ bản của Nhà nước, các thông tư hướng dẫn về thuế, như thuế thu nhập doanh nghiệp
và đặc biệt trong thời gian gần đây khi có những điều chỉnh về thuế thu nhập cá nhân thì
vấn đề này đang hết sức được quan tâm và các cuộc kiểm toán cũng chú trọng hơn đến
việc thực hiện thể hiện tính cập nhật và sự hiểu biết của doanh nghiệp đối với thông tư.
Đối với những chính sách quy định ở đơn vị, kiểm toán viên phải đánh giá được tính
tuân thủ luật, tính hợp lý, tính hiệu quả của quy định, liệu quy định có gây cản trở cho
việc hạch toán, thực hiện các chế độ đãi ngộ dành cho nhân viên hay không.
Thuế thu nhập cá nhân
Doanh nghiệp thu hộ cơ quan Thuế
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thông thường, tiền lương chỉ được ghi nhận là chi phí khi đã có lao động sống
phát sinh của người lao động trong kỳ, như vậy kế toán phải ghi nhận khoản phải trả đối
với những lao động sống phát sinh mà chưa được chi trả, chính vì lẽ đó, đối với phần
hành này, kiểm toán viên cần đặc biệt chú ý tới việc ghi nhận phải trả để phản ánh đúng
chi phí phát sinh trong kỳ, dẫn tới việc tính toán đúng đắn giá vốn hàng bán, chi phí bán
hàng và quản lý doanh nghiệp để có được con số phản ánh trung thực tình hình hoạt
động kinh doanh của đơn vị (lãi, lỗ).
Từ đó, kiểm toán viên phải xác định được tính trung thực, hợp lý của các khoản
mục tương ứng trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) cũng như các khoản
trích thuế thu nhập cá nhân với những đối tượng được cơ quan Thuế quy định.
Kiểm toán viên cần quan tâm đến việc thực hiện chi trả lương để đảm bảo tiêu chí
của phần hành này là đúng người-đúng thời gian-đúng lượng. Nghĩa là kiểm toán viên
phải xem xét các giấy tờ, thủ tục từ thông lệ quy định của công ty (ngày trả lương, mức
thưởng, phương thức thanh toán,…) cho đến việc thực hiện trong thực tế thông qua các
giấy tờ kế toán (bảng tính lương, bảng chi trả lương, chữ ký của những người có thẩm
quyền, chữ ký ký nhận của nhân viên), ngoài ra còn cần phải chú ý đến việc xử lý các
khoản giữ lương, hoặc chưa chi trả cho nhân viên trong trường hợp họ chưa kịp ký nhận.
Như thế, trong giai đoạn chuẩn bị kiểm toán, kiểm toán viên phải vạch ra được
trình tự thực hiện chu trình tiền lương và nhân viên của đơn vị, thủ tục này được gọi là
“walkthrough”, tức vạch ra sơ đồ, thể hiện các bước từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc
chu trình. Phần này sẽ được trình bày chi tiết hơn ở trong các bước thuộc quy trình kiểm
toán chu trình tiền lương và nhân viên trong kiểm toán BCTC dưới đây.
1.3 Quy trình kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên trong kiểm toán báo cáo
tài chính do công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam thực hiện
1.3.1 Chuẩn bị kiểm toán
Phân công công việc
Đoàn kiểm toán gồm 4 người. Danh sách được lập nên trước khi tiến hành kiểm
viên biết được mức độ phức tạp của các nghiệp vụ liên quan, tính trọng yếu của khoản
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
mục, từ đó có những quyết định trong phân công nhiệm vụ cho thành viên thuộc đoàn
kiểm toán. Công ty TNHH ABC là một công ty có lượng công nhân và nhân viên hành
chính lớn, trong năm 2009 có biến đổi lớn về nhân sự (từ 251 tại tháng 1 lên đến 580 vào
tháng 12) vì có hình thành thêm nhà máy mới.
Bảng 1.2 Thống kê về số nhân viên trong 12 tháng trong năm 2009 của công ty
TNHH ABC
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Số nhân
viên
(người)
251 253 307 307 317 318 360 511 572 575 576 580
Tìm hiểu về tổ chức phòng ban, tổ chức sản xuất, bố trí nhân sự
Sau khi tìm hiểu về quy mô nhân sự, kiểm toán viên đã có cái nhìn tổng thể về
đơn vị, ngay sau đó, kiểm toán viên đã tiến hành tìm hiểu chi tiết hơn về việc tổ chức
phòng ban, bố trí tổ chức sản xuất, phân chia nhân sự ứng với việc đặt mã TK để dễ
dàng cho việc hạch toán. Tại công ty TNHH ABC, nhân sự gồm nhân viên quản trị cấp
cao (Ban giám đốc), nhân viên hành chính (thuộc phòng tổ chức, phòng kế toán, phòng
vật tư) và công nhân (thuộc bộ phận sản xuất và bộ phận kho vận). Ngoài ra công ty còn
có một số nhân viên có nhiệm vụ nấu bữa trưa cho nhân viên và công nhân, chi phí này
được hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
Bộ phận sản xuất gồm có công nhân sản xuất tại phân xưởng chính, công nhân
sản xuất tại lò than cốc số 7 và 8 (được bắt đầu mở ra từ tháng 10) và công nhân tuyển
than (bắt đầu được tuyển dụng từ tháng 11) . Điều này sẽ tương ứng với hạch toán đầu
tài khoản chi phí của đơn vị. Kiểm toán viên dựa vào đặc điểm tìm hiểu này để đối chiếu
và tạo mối liên hệ từ thực tế đến hạch toán của công ty TNHH ABC.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Sơ đồ 1.2 Cơ cấu tổ chức nhân sự của công ty TNHH ABC
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
nghĩa là không có sự tương ứng giữa phân chia TK chi phí phát sinh về nhân viên đối
ứng với TK phải trả.
TK 3382: TK KPCĐ
TK 3383: TK BHXH
TK 3384: TK BHYT
TK 3385: TK BHTN
Tài khoản hạch toán chi phí liên đới với các TK phải trả công nhân viên và các
khoản phải trích theo lương
TK 62211: Hạch toán chi phí tiền lương của công nhân xưởng than cốc 7 và 8
TK 62213: Hạch toán chi phí tiền lương của công nhân tuyển than
TK 627111: Hạch toán lương công nhân phân xưởng chế biến
TK 642817: Hạch toán chi phí lương nhân viên hành chính
Bố trí nhân sự kiểm toán thực hiện phần hành
Sau khi đã tìm hiểu những đặc điểm về nhân viên trong đơn vị, lúc này kiểm toán
đã có kết luận ban đầu về tính trọng yếu của khoản mục tiền lương và nhân viên. Trước
đó, kiểm toán viên đã tính ra được mức trọng yếu ban đầu cho toàn bộ BCTC, từ đó
phân bổ vào khoản mục tiền lương và nhân viên.
Đây là phần hành đòi hỏi những hiểu biết từ bảo hiểm đến thuế thu nhập để thực
hiện công việc đối chiếu và tính toán lại của kế toán. Là một doanh nghiệp sản xuất, do
đó chi phí về tiền lương nhân viên chiếm một phần quan trọng đối với doanh nghiệp, và
như đã biết, chi phí này có liên quan đến phát sinh và những biến động trong năm của
TK 334 và TK 338, do đó tuy số dư cuối lỳ của các TK này thông thường không quá
lớn, nhưng tính logic và gắn kết của nó đối với các phần hành khác (giá vốn, hàng tồn
kho) lại cực kỳ quan trọng, do đó phần hành này được giao cho trợ lý kiểm toán đã có
kinh nghiệm về thực hiện phần hành này tiến hành kiểm toán.
Lập kế hoạch và thiết kế các thủ tục kiểm toán
Cuối cùng, song song với việc đưa ra kế hoạch kiểm toán tổng quát, kế hoạch
kiểm toán chi tiết cho từng phần hành cũng được thiết lập ra.
Cũng trong giai đoạn này kiểm toán viên đưa ra các mức trọng yếu xác lập áp
dụng cho kiểm toán BCTC tại công ty TNHH ABC dựa vào tổng tài sản.
6
Bảng tính lương được chuẩn bị
Kế toán lương
7 Bảng lương được phê duyệt
Kế toán trưởng, Giám đốc
hoạt động
8 Trả lương được thực hiện thông qua chuyển khoản
Kế toán lương
9 Nghiệp vụ được ghi nhận vào hệ thống
Kế toán lương
Những tài khoản có liên quan đến kiểm toán bảng lương
• Chi phí tiền lương
• Tài khoản phải trả
• Tiền
• Thuế thu nhập cá nhân và BHXH và BHYT, BHTN.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Bảng 1.4 Bảng kế hoạch thực hiện thủ tục rà soát từ đầu đến cuối đối với nghiệp vụ về bảng lương
của công ty TNHH ABC
Chi tiết thủ tục Ngày thực hiện
Quá trình thực hiện từ đầu đến cuối bao gồm toàn bộ chu trình
− Bắt đầu
− Xét duyệt
− Ghi nhận
− Xử lý
− Lên báo cáo
Những nghiệp vụ đơn lẻ và hoạt động kiểm soát tương ứng
Điểm bắt đầu và kết thúc của chu trình tiền lương và nhân viên
• Điểm bắt đầu của chu trình: Hợp đồng lao động, báo cáo về tình
hình thực hiện của nhân viên, bảng theo dõi thời gian.
1/2/2010
Xác định rủi ro kiểm toán kết hợp
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Giai đoạn tìm hiểu khách hàng giúp cho kiểm toán viên có được đánh giá ban đầu
về rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát, từ đó xác định được rủi ro kiểm toán kết hợp, ở
đây công ty TNHH ABC tuy có quy mô nhân sự tương đối lớn nhưng cách thức kiểm
soát thông qua quy trình xét duyệt và thực hiện, cũng như công ty TNHH ABC đã được
kiểm toán vào năm tài chính 2008, do đó kiểm toán viên đánh giá mức rủi ro kiểm soát
là thấp. Mục tiêu của việc xác định rủi ro kết hợp chính là để kiểm toán viên nắm bắt
được rủi ro thực hiện kiểm toán được thể hiện thông qua mối quan hệ giữa các loại rủi ro
này
AR =IR X CR X DR
= CRA X DR
DR = AR/CRA
Bảng 1.5 Xác định rủi ro kết hợp trong kiểm toán tại công ty TNHH ABC
Công ty ABC
GAMx- Xác định rủi ro kết hợp
Tài khoản quan trọng
VB- Bảng lương
Tên IR CR CRA Phạm vi Nhận xét
về IR
Nhận xét
về CR
VB-Bảng
lương
Trung
bình
Thấp Thấp Ước
lượng
Nghiệp vụ
Quan sát
Phỏng vấn
Thực hiện lại
Tiến hành thủ tục phân tích
Đối với những doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán để thực hiện công tác kế
toán, kiểm toán viên có thể sử dụng CAAT (Computer-Assisted Audit Techniques) để
kiểm tra hệ thống của đơn vị bằng cách cài vào hệ thống một phần mềm kiểm toán để
xem xét tính chính xác trong việc xử lý số liệu. Việc xem xét hệ thống công nghệ thông
tin của đơn vị là điều cực kỳ quan trọng, sự trung thực của số liệu chỉ là một phần bảo
đảm tính trung thực của BCTC, vấn đề xử lý số liệu của phần mềm là phần còn lại để
đảm bảo điều đó, và với khối lượng tính toán khổng lồ, kiểm toán viên không thể tiến
hành tự xử lý toàn bộ để đảm bảo con số cuối cùng trên BCTC, khi đó phần mềm được
cài vào hệ thống để phát hiện và báo lỗi những bất thường xảy ra trong hệ thống sẽ giúp
việc kiểm tra vấn đề kiểm soát của doanh nghiệp và ước đoán mức rủi ro kiểm soát của
doanh nghiệp.
Bảng các câu hỏi là sản phẩm thường thấy của giai đoạn này, kiểm toán viên
thông qua quá trình quan sát, phỏng vấn, thực hiện lại để có thể tổng hợp thực tiễn kiểm
soát của doanh nghiệp. Đối với phần hành lương, việc tiến hành thủ tục kiểm soát sẽ
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
tương ứng với việc thực hiện việc phân tích về tất cả các đặc điểm về hệ thống kiểm
soát, hệ thống vận hành của doanh nghiệp, môi trường doanh nghiệp cho tới tính liêm
chính của thành viên Ban giám đốc.
Thông thường việc kiểm soát hệ thống nội bộ sẽ được đi kèm với việc quan sát và
xác định rủi ro gian lận của doanh nghiệp.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Bảng kết luận về thủ tục kiểm soát và xác định rủi ro gian lận tại công ty TNHH ABCPhần 1 – Xem xét thành phần của Hệ thống kiểm soát nội bộ ở mức doanh nghiệp* Môi trường kiểm soát-Tính liêm chính, giá trị đạo đức, và hành xử của các nhà quản trị cấp cao-Tính chất hoạt động và ý thức kiểm soát của Nhà quản lý-Sự quan tâm của nhà quản trị đến tính cạnh tranh, khả năng của doanh nghiệp-Sự tham gia Ban giám đốc và/ hoặc Ủy ban kiểm toán (hay Cơ quan có thẩm quyền giám sát) vào việc giám sát và điều hành-Cơ cấu tổ chức và tính phân quyền và trách nhiệm -Chính sách nguồn nhân lực* Xác định rủi ro* Hoạt động kiểm soát, thông tin và liên lạc * Giám sát Phần 2 – Xác định khả năng rủi ro của sai phạm trọng yếu do cố tình gian lận * Thảo luận trong đoàn kiểm toán * Nhân tố rủi ro liên quan đến gian lận trong BCTC * Nhân tố rủi ro liên quan đến khả năng biển thủ tài sản* Kết quả của thủ tục phân tích trong giai đoạn lập
kế hoạch * Phỏng vấn các nhà quản trị cấp cao, Ủy ban kiểm toán (hoặc cơ quan có thẩm quyền), Kiểm toán nội bộ và các thành phần khác* Các thông tin khác.
Bảng 1.6 Kết cấu bảng kết luận về thủ tục kiểm soát và xác định rủi ro gian lận tại
công ty TNHH ABC
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
• Nhà quản lý có dành sự quan tâm phù hợp đến bộ phận kiểm soát nội bộ,
trong đó bao gồm kiểm soát công nghệ thông tin hay không?
• Có tình trạng một hoặc rất ít người chi phối quyền quản lý mà không có
sự tham khảo hiệu quả từ phía Ban giám đốc hay ủy ban kiểm soát (hoặc bộ phận
có trách nhiệm điều hành) hay không?
• Nhà quản trị có trao đổi với kiểm toán viên về những vấn đề quan trọng
liên quan đến kiểm soát nội bộ và thực hiện kế toán, hay họ thường xuyên có
những bất đồng (hoặc, với cuộc kiểm toán năm đầu, ban giám đốc có mâu thuẫn
với kiểm toán viên tiền nhiệm)?
• Nhân viên kế toán, tài chính và công nghệ thông tin có đủ năng lực và
được đào tạo đầy đủ để xử lý được với những vấn đề phức tạp đặc thù của hoạt
động doanh nghiệp hay không? Những sai sót lặp lại có được khắc phục bằng
việc thay đổi nhân sự hay hệ thống hay không?
• Nhà quản lý có cam kết cung cấp nhân viên kế toán, tài chính, và công
nghệ thông tin để đáp ứng sự tăng trưởng hay tính phức tạp của loại hình doanh
nghiệp cũng như yêu cầu từ phía nhà đầu tư hay không?
• Nhân viên kế toán, tài chính, công nghệ thông tin có đạt được những kỹ
năng nghề nghiệp để tiếp nhận những thay đổi mới về kế toán, luật, hay hệ thống
công nghệ thông tin hay không?
• Thành viên thuộc ủy ban kiểm soát có kinh nghiệm và những phẩm chất
phù hợp hay không?
• Thành viên ban giám đốc (và ủy ban kiểm soát) có độc lập với nhà quản lý
hay không?
• Liệu ủy ban kiểm soát (và/hoặc ban giám đốc) có dành sự quan tâm phù
hợp đến việc giám sát rủi ro kinh doanh ảnh hưởng đến doanh nghiệp và quy
trình xác định rủi ro của nhà quản lý (bao gồm cả rủi ro gian lận) hay không?
• Thành viên ban giám đốc có sự thay đổi thường xuyên hay không?
• Có cơ cấu phù hợp trong phân công việc quản lý dữ liệu, bao gồm những
người có thẩm quyền bắt đầu và/ hoặc thay đổi nghiệp vụ hay không?
khiếu nại từ phía nhân viên.
• Nhà quản lý có thiết lập quy trình xử lý những khiếu nại về kế toán, hệ
thống kiểm soát nội bộ và công nghệ thông tin.
• Hoạt động của công ty củng cố thông điệp về chính sách và môi trường
tương ứng.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
• Việc thực hiện công việc được định kỳ đánh giá, nhận định đối với mỗi
nhân viên.
• Nhà quản trị chưa có biện pháp khắc phục kịp thời những thiếu sót về
kiểm soát nội bộ.
Thứ hai, trong công đoạn xác định rủi ro
Nhân tố quan tâm
• Quy trình xác định rủi ro có được thiết lập bao gồm ước tính mức ảnh
hưởng của rủi ro hay không?
• Quy trình xác định rủi ro của doanh nghiệp bao gồm việc xác định và tìm
hiểu rủi ro liên quan đến hệ thống công nghệ thông tin (ví dụ như tìm hiểu tác
động của doanh nghiệp có được thực hiện trên cơ sở xem xét ảnh hưởng của thất
bại hệ thống trong việc lập BCTC) hay không?
• Bộ phận công nghệ thông tin có quy trình xác định người sử dụng hệ
thống cuối cùng (ví dụ: đối với phần mềm kế toán) khi có thay đổi lớn trong cài
đặt hệ thống ảnh hưởng đến phương pháp hoặc quy trình ghi nhận nghiệp vụ hay
không?
• Bộ phận kế toán có thiết lập quy trình xác định những thay đổi quan trọng
trong khung BCTC được công bố bởi cơ quan có thẩm quyền tương ứng hay
không?
• Kênh thông tin có được thiết lập để thông báo cho bộ phận công nghệ
thông tin và bộ phận kế toán về những thay đổi trong môi trường hoạt động của
doanh nghiệp mà có thể gây ảnh hưởng đến phương pháp hoặc quy trình ghi
chép nghiệp vụ hay không?
• Bộ phận kế toán có quy trình để xác định thay đổi lớn đối với môi trường
công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam, tuy nhiên khi tiến hành thủ tục kiểm
soát, thông thường kiểm toán viên không sử dụng triệt để và vận dụng những câu
hỏi có sẵn này, trên thực tế, đánh giá về hệ thống kiểm soát của đơn vị thường
căn cứ vào kinh nghiệm kiểm toán đối với khách hàng từ năm tài chính trước, qua
kết quả của những sai phạm khi thực hiện kiểm toán chi tiết của năm tài chính
2008. Trong trường hợp công ty TNHH ABC là khách hàng kiểm toán năm thứ 3,
do đó phần lớn căn cứ vào kết quả kiểm toán của năm 2008, các thủ tục kiểm soát
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Copyright: Tài liệu đại học ©